1. Hối phiếu ( Bill of exchange) BE 1.1 Khái niệm : Hối phiếu là tờ mệnh lệnh đòi tiền vô điều kiện do người ký phát ( người xuất khẩu, người bán, người cung ứng dịch vụ, ngân hàng) để đòi tiền người nhập khẩu ( người mua, người nhận cung ứng dịch vụ)
Trang 1CHƯƠNG II:
CÁC PHƯƠNG TIỆN
THANH TOÁN QUỐC TẾ
Trang 2Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
• Hối phiếu ( Bill of exchange or draft)
• Lệnh phiếu (promissory notes)
• Sec (cheque)
Trang 3Các phương tiện thanh toán quốc
Trang 4Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
1 Hối phiếu ( Bill of exchange) B/E
1.1 Khái niệm :
Đối tượng liên quan hối phiếu:
- Người ký phát hối phiếu (drawer)
- Người nhận hối phiếu ( drawee)
- Người thụ hưởng (beneficiary)
- Người mua (Buyer)=người NK (Importer)=người yêu
cầu mở L/C (Applicant for the credit/Issuer)
- Ngân hàng của người mua=NH phát hành (Issuing
Trang 5Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
1 Hối phiếu ( Bill of exchange) B/E
1.1 Khái niệm :
Đối tượng liên quan hối phiếu:
- Người bán (Seller)=người XK (Exporter)=Người ký phát hối phiếu (Drawer)=Người thụ hưởng
(Beneficiary)
- Ngân hàng người bán=ngân hàng thông báo
(Advising Bank)=NH giao dịch (Correspondent
Bank)= NH xác nhận (Confirming Bank)= NH thanh
Trang 6Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
1.2 Qui định về hối phiếu:
• Hối phiếu được viết bằng tay hay mẫu có sẵn đều
có giá trị
• Khi điền vào hối phiếu bằng cách viết tay hay đánh
máy phải sử dụng mực không phai, không sử dụng viết chì, mực đỏ.
• Ngôn ngữ viết hối phiếu bằng một thứ tiếng (thường
là tiếng anh)
• Hối phiếu được lập thành 2 bản hay nhiều bản
Trang 7Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu1.3 Phân loại hối phiếu:
• Căn cứ vào người ký phát hội phiếu: 2 loại
– Hối phiếu thương mại ( commercial bill)
– Hối phiếu ngân hàng ( bank bill)
• Căn cứ vào thời hạn trả tiền: 2 loại
- Hối phiếu trả ngay ( sight bill)
- Hối phiếu có kỳ hạn ( usance bill)
• Căn cứ vào phương thức thanh toán : 2 loại
- Hối phiếu sử dụng trong phương thức nhờ thu
- Hối phiếu sử dụng trong phương thức tín dụng chứng từ
• Căn cứ vào chứng từ kèm theo : 2 loại
- Hối phiếu trơn ( clean bill)
- Hối phiếu kèm chứng từ ( documentary bill) (documents against payment D/P), ( documents against acceptance D/A)
Trang 8Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếuPhân loại hối phiếu:
• Căn cứ vào người thụ hưởng : 3 loại
• Hối phiếu đính danh ( hay hối phiếu có ghi tên) ( Nominal bill) là
loại hối phiếu ghi rõ tên người thụ hưởng Hối phiếu này không
chuyển nhượng được
• Hối phiếu vô danh ( hối phiếu không ghi tên) ( bearer bill) chỉ ghi
PAY TO BEARER ( trả cho người cầm phiếu) hoặc không ghi gì cả Đối với loại hối phiếu này ai cầm được nó sẽ trở thành người thụ hưởng
• Hối phiếu theo lệnh (order bill) là loại hối phiếu ghi rõ PAY TO
THE ORDER OF ( trả theo lệnh của người thụ hưởng) Muốn
chuyển nhượng hối phiếu này, người thụ hưởng phải ký hậu Hối
Trang 9Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu1.4 Ký hậu hối phiếu:
• Là thủ tục chuyển nhượng hối phiều bằng cách ký vào mặt sau
của hối phiếu theo đúng thủ tục qui định và trao hối phiếu cho
người chuyển nhượng
• Hành vi ký hậu có 2 ý nghĩa pháp lý rất quan trọng:
• - Thứ nhất: thừa nhận quyền hưởng lợi của người được chuyển
nhượng
• - Thứ hai : xác định trách nhiệm của người ký hậu về việc trả
tiền hối phiếu được chuyển nhượng nhằm bảo vệ quyền lợi của ngươi thụ hưởng kế tiếp Nếu người trả tiền vì lý do gì đó thất bại trong việc thanh toán thì người ký hậu phải có trách nhiệm thanh toán cho người được chuyển nhượng
Trang 10Nội dung chính của hối phiếu
1 Tiêu đề của hối phiếu ( bill of exchange) B/E
2 Số hiệu của hối phiếu
3 Địa điểm, thời gian ký phát hối phiếu
4 Số tiền bằng số
5 Thời hạn trả tiền của hối phiếu (trả ngay hoặc trả sau một
thời gian)
6 Thứ tự số bản của hối phiếu
7 Tên người thụ hưởng:
8 Số tiền bằng chữ:
9 Tham chiếu chứng từ kèm theo:
10 Tên người nhận trả tiền hối phiếu
Trang 11Vài TD Mục số 5 ( time of payment)
• Trả bao nhiêu ngày nhìn thấy hối phiếu:
• At …… days after sight
• Trả bao nhiêu ngày kể từ ngày giao hàng,
• At …… days after shipment date sight
• Trả bao nhiêu ngày kể từ ngày lập vận đơn
• At…… days after B/L date sight
• Trả bao nhiêu ngày kể từ ngày ký phát hối phiếu
• At …… days after day sight
• Trả D/A sau 90 ngày kể từ ngày vận đơn
• At D/A 90 days from B/L date sight of…
Trang 12Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
Trang 13Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
Trang 14Các phương tiện thanh toán quốc
Trang 15Các phương tiện thanh toán quốc
• 5 Địa điểm trả tiền
• 6 Tên, địa chỉ người hưởng lợi
• 7 Thời gian và địa điểm ký phát
• 8 Chữ ký của người ký phát
Trang 16Các phương tiện thanh toán quốc
5 Địa điểm trả tiền
6 Tên, địa chỉ người hưởng lợi
7 Thời gian và địa điểm ký phát
8 Chữ ký của người ký phát
Trang 17Các phương tiện thanh toán quốc
1 Tiêu đề – Một mệnh lệnh trả tiền chỉ được coi là séc khi
nào có ghi tiêu đề CHEQUE trên đó Và khi ấy, ngân hàng sẽ thực hiện chi trả vô điều kiện, trừ khi tài khoản của người
phát hành séc không đủ tiền hay tờ séc không đủ tính chất pháp lý
Trang 18Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
2 Số tiền của tờ séc – Trên tờ séc phải ghi rõ ràng số tiền,
kể cả đơn vị tiền tệ Số tiền tờ séc thể hiện vừa bằng số
vừa bằng chữ và phải khớp nhau
3 Địa điểm và ngày tháng phát hành séc
4 Tên, địa chỉ, số hiệu tài khoản của người phát hành séc
5 Tên, địa chỉ, số hiệu tài khoản (nếu có) của người thụ
hưởng
6 Chữ ký của người ký phát
Cân lưu ý rằng, tất cả những yếu tố nêu trên phải được ghi
rõ ràng, chính xác, cùng loại mực, không phải mực đỏ và
Trang 19Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
Trang 20Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
Trang 21Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
Trang 22Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
3 Các loại séc:
• 1 Séc ký danh – là loại séc có ghi rõ tên người hưởng lợi, do đó
không thể chuyển nhượng bằng thủ tục ký hậu bởi vì chỉ có
người đứng tên trên tờ séc mới có quyền thụ hưởng số tiền của
tờ séc
• 2 Séc vô hình – là loại séc không ghi tên người thụ hưởng
mà ghi câu “Trả cho người cầm séc”, do vậy loại séc này có thể chuyển nhượng thông qua hình thức trao tay, chứ không cần ký hậu
• 3 Séc trả theo lệnh – là loại séc không chỉ định rõ người thụ
hưởng mà chỉ ghi trả theo lệnh của người thụ hưởng Nhờ vậy
Trang 23Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
Trang 24Các phương tiện thanh toán quốc
tế chủ yếu
Trang 25Hãy lập hối phiếu dựa vào các
dữ liệu sau:
1) Hãy lập hối phiếu dựa vào các dữ liệu sau:
- Exporter : M M and CO company, Dist 10, HCMC, Vietnam
- Importer: TH Trading Co LTD Pusan, Korea
_ Ngân hàng mở LC ( Opening bank) Sinhan bank Seoul, Korean -Ngân hàng thông báo (ngân hàng đại lý tại nước xuất khẩu): Advising
bank Bank for Foreign Trade of Vietnam HCMC branch
- Means of payment ( phương thức thanh toán) L/C A/S
- Amount of payment ( số tiền) : USD 48,384.00
- Shipment date ( ngày giao hàng) 25/11/2009
- Irrevocable confirmed L/C No M425300/NS02617 date ( ngày)
01/11/2009
Trang 26Hãy lập hối phiếu dựa vào các
dữ liệu sau:
2) Hãy lập hối phiếu dựa vào các dữ liệu sau:
- Exporter ( nhà xuất khẩu) Seaprodex Vietnam, HCMC,
- Mean of payment ( phương thức thanh toán) D/P
- Amount of payment ( số tiền) USD 31,323.00
- Shipment date ( ngày giao hàng ) 24/11/2009
Trang 27Hãy lập hối phiếu dựa vào các
dữ liệu sau:
3) Hãy lập hối phiếu dựa vào các dữ liệu sau:
- Importer ( nhà nhập khẩu) Sony Electronics, 13800 Perai,
Province Wellesley Penang Malaysia
- Exporter ( nhà xuất khẩu) Sony Vietnam LTD, 248A No Trang Long st, Binh Thanh Dist, HCMC, Vietnam
- Mean of payment (phương thức thanh toán) D/A 240 days after delivery (D/A sau 240 ngày giao hàng)
- Amount of payment ( số tiền ) USD 5,931.00
- Exporter’s bank ( ngân hàng ngươi xuất khẩu) Vietcombank
HCMC , Vietnam
- Date of shipment ( ngày giao hàng) 12/11/2009
- Invoice No ( số hóa đơn) #20 ngày 11/11/2009
Trang 28Hãy lập hối phiếu dựa vào các
dữ liệu sau:
4/ Hãy lập hối phiếu dựa vào các dữ liệu sau đây:
• Nhà xuất khẩu: Salphant LTD, 1245 Predale str, Singapor
• Nhà nhập khẩu: Tường An Company
• Ngân hàng mở LC ( opening bank): Vietcombank, HCMC branch
• Ngân hàng của nhà xuất khầu ( Exporter’s bank): HSBC Singapor
• Số tiền ( Amount of payment) USD 892,000.00
• Means of payment ( phương thức thanh toán) L/C
• L/C no AI 1258 ngày 12/122008
• Shipment date ( ngày giao hàng ) 22/1/2209
Trang 29TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN
PHÂN BIỆT HỐI PHIẾU VÀ LỆNH PHIẾU? CHO VÍ DỤ MINH HỌA
Trang 30Văn bản pháp lý điều chỉnh hoạt
động chuyển tiền
• Quy định về kiểm sóat ngoại hối của Việt Nam
Trang 31Nhờ thu (Collection)
• Khái niệm và phân loại
• Quy trình thanh toán
• Nhận xét
• Trường hợp áp dụng
Trang 32Khái niệm
Người mua Nhà NK
Người mua Nhà NK Người bán Người bán Nhà XK Nhà XK
Ngân hàng người bán
Ngân hàng người bán
Giao hàng
ủy thác
Đại lý Ngân hàng người
bán
Đại lý Ngân hàng người
Trang 33Phân loại
Trang 34Phân biệt giữa clean collection và
documentary collection
Clean collection
Drawee principal principal The The
Giao hàng
ủy thác
Remitting bank
Remitting bank
Trả tiền
Drawee principal principal The The
Giao hàng
ủy thác
Collecting bank
Collecting bank
Hối phiếu
Remitting bank
Remitting bank
Chứng từ
nhận hàng Trả
tiền
Documentary collection
Người mua khi trả tiền hàng thì
Trang 35Nhận xét
• Việc nhận hàng của người mua độc lập với khâu
thanh toán dẫn đến rủi ro đối với người bán: bộ
chứng từ không do ngân hàng khống chế người mua làm thanh toán Do đó, người mua sau khi nhận
được bộ chứng từ từ người bán sẽ tiến hành nhận
hàng và không thanh toán hoặc thanh toán chậm cho người bán
• Rủi ro của người mua: hối phiếu đến sớm hơn
chứng từ hàng hóa dẫn đến việc thanh toán trước
mà không biết được bộ chứng từ có phù hợp với
Trang 36• Dùng trong thanh toán cước vận tải, bảo hiểm, tiền
phạt, bồi thường… vì việc thanh toán này không kèm theo các chứng từ
Trang 373 Ngân hàng người bán gửi
thư ủy nhiệm, giao hối phiếu và bộ chứng từ cho ngân hàng đại lý của mình
ở nước người mua thu hộ tiền hàng
4 Ngân hàng đại lý yêu cầu người mua
thanh toán hoặc chấp nhận thanh
toán hối phiếu
(3)
5 Ngân hàng đại lý trao chứng từ nhận hàng cho người NK sau
Trang 38(3) (6)
Trang 39Nhận xét
Ưu điểm
• Đối với người bán:
- Đảm bảo thanh toán đối với nhà XK: người mua phải thanh
toán hoặc chấp nhận thanh toán thì mới nhận được bộ chứng
từ nhận hàng.
- Nhà XK có quyền kiện nhà NK nếu nhà NK không thanh toán hối phiếu đã chấp nhận khi đến hạn thanh toán.
- Có thể chỉ định một người đại diện của mình ở nước NK để
giải quyết trường hợp người mua không thanh toán
• Đối với người mua:
- Nhà NK được kiểm tra bộ chứng từ trước khi chấp nhận thanh toán hoặc thanh toán tiền hàng theo hối phiếu.
Trang 40Nhận xét (tt)
• Nhược điểm:
- Ít thông dụng so với phương thức L/C
- Cách thức nhờ thu kèm chứng từ đảm bảo hơn cho
người bán trong việc thu tiền hàng Tuy nhiên, người bán vẫn có thể chịu rủi ro trong trường hợp người mua không cần nhận hàng sẽ không đến ngân hàng nhận bộ chứng
từ và thanh toán cho người bán.
- Thời gian thanh toán tiền hàng chậm ( kéo dài từ lúc gửi hàng đến lúc nhận được tiền kéo dài nhiều tháng).
- Ngân hàng không có trách nhiệm đến việc trả tiền giữa
Trang 41Trường hợp áp dụng
• Người XK và người NK có sự tin tưởng lẫn nhau, hoặc
đã từng có mối liên hệ tin cậy trước đó
• Khả năng tài chính của người mua và ý muốn thanh toán tiền hàng phải là chắc chắn.
• Tình hình chính trị, kinh tế và luật pháp của nước NK
phải ổn định.
• Việc thanh toán quốc tế tại nước NK không chịu những hạn chế hoặc bị đe dọa do việc kiểm soát hối đoái do nhà nước quy định.