Phát triển và Sự nghèo đói• Thực trạng về nghèo đói • Nghèo được hiểu như thế nào?. Thực trạng Nghèo đói trên thế giới• ½ dân số thế giới- gần 3 tỷ người- sống dưới mức 2 USD/ngày.. Phân
Trang 1Bài 3 Phát triển và Sự nghèo đói
• Thực trạng về nghèo đói
• Nghèo được hiểu như thế nào?
• Tiêu chí để xác định nghèo?
• Nguyên nhân của nghèo đói?
• Các tiếp cận giảm nghèo
Trang 2Thực trạng Nghèo đói trên thế giới
• ½ dân số thế giới- gần 3 tỷ người- sống dưới mức 2 USD/ngày.
• GDP của 41 quốc gia nghèo mang nợ nhiều nhất (với 567 triệu dân)
ít hơn tài sản của 7 người giàu nhất thế giới cộng lại
• Gần 1 tỷ người bước vào thế kỷ XXI không biết đọc và viết
• 1 tỷ trẻ em đang sống trong nghèo đói
• Mỗi năm hơn 8 triệu người chết vì nghèo
• 640 triệu không có nhà ở, 400 triệu không có nước sạch, 270 triệu không được tiếp cận các dịch vụ y tế
• Hàng năm 10.6 triệu trẻ em dưới 5 tuổi bị chết vì bệnh tật và nghèo
Trang 3Theo thống kê của Liên hợp quốc, số nước nghèo trên thế giới ngày càng gia tăng
Năm Số quốc gia nghèo
Trang 4Xếp loại quốc gia trên thế giới
- Trên 25.000 USD/người/năm: Nước cực giàu
- 20.000-25.000 USD/người/năm: Nước giàu
- 10.000-20.000 USD/người/năm: Nước khá giàu
- 2.500-dưới 10.000USD/người/năm: Nước trung bình
- 500 - dưới 2.500 USD/người/năm: Nước nghèo
- Dưới 500 USD/người/năm: Nước cực nghèo
Thu nhập bình quân đầu người của Việt nam năm 2008 đạt 715 USD
Trang 5Phân loại Nghèo
• Nghèo tuyệt đối: là tình trạng của một bộ
phận dân cư không được hưởng và thoả mãn những nhu cầu cơ bản, tối thiểu của cuộc sống
• Nghèo tương đối: Là tình trạng khổ thể
hiện ở sự bất bình đẳng trong quan hệ
phân phối của cải xã hội giữa các nhóm xã hội, các tầng lớp dân cư và các vùng địa lý
Trang 6Nghèo là gì?
• Là một khái niệm mang tính tương đối
• Quan điểm, nhận thức về đói nghèo không giống nhau giữa các nhóm xã hội, giữa
các vùng miền, các dân tộc, các cộng
đồng và các thời kỳ khác nhau
• Là một khái niệm phức tạp, đa nghĩa, đa nội dung
Trang 7Nghèo là gì?
• Nghèo là tình trạng của một bộ phận dân cư
không được hưởng và thoả mãn những nhu
cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu này đã được xã hội thừa nhận tuỳ theo trình độ phát triển và phong tục tập quán của địa
phương (Ủy ban Kinh tế Xã hội Châu Á Thái Bình Dương,
1993)
• Nghèo là một trạng thái thiếu các nguồn lực,
thường là nguồn lực vật chất nhưng đôi khi cả nguồn lực văn hóa (Từ điển Xã hội học)
Trang 8“Nghèo là đói mà không biết bữa ăn tiếp theo sẽ
Nghèo là không có việc làm và không có cơ hội
để tiếp cận được với việc làm, hoặc nếu có cơ hội có việc làm thì cũng không được đào tạo Nghèo là vô quyền và thiếu tự do
Nghèo là khi chết mà không được chôn…”
(http://hdr.undp.org/)
Trang 9Nghèo không đơn giản chỉ là thu nhập
dưới 1 đôla một ngày
Trang 10Poverty of access
Nghèo về quyền lực
Poverty of
power
Trang 11Nghèo được xác định
như thế nào?
Trang 12Tuyệt
đối
Là tình trạng của một bộ phận dân cư không được hưởng và thoả mãn những nhu cầu cơ bản, tối thiểu của cuộc sống
PHÂN LOẠI NGHÈO
Là tình trạng khổ thể hiện ở sự bất bình đẳng trong quan hệ phân phối của cải
xã hội giữa các nhóm xã hội, các tầng lớp dân cư và các vùng địa lý
Nghèo
Nghèo
Tương
đối
Trang 13Người nghèo ở
đâu?
Trang 14Tại sao họ nghèo?
Trang 15Lương thực
và nghèo
đói
• Giá lương thực tăng => 850 triệu người bị nghèo đói
và suy dinh dưỡng, nảy sinh nhiều vấn đề xã hội
• Đẩy các nước nghèo ngày càng lún sâu hơn => ảnh hưởng đến thế hệ tương lai, đe doạ đến an ninh toàn cầu
• Như một trận “sóng thần thầm lặng” vượt ra khỏi
Giá lương thực ở mức cao kỷ
lục trong 30 năm trở lại
Trang 16Nguyên nhân giá LTTP tăng
• Tốc độ tăng trưởng kinh tế chóng mặt của nhiều quốc gia mới nổi trên trường quốc tế
• Tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng nguồn cung cấp năng lượng
• Biến đổi khí hậu: Hạn hán, lũ lụt
• Quá trình đô thị hoá tăng nhanh
• Áp lực lạm phát toàn cầu
• Theo ông Oliver de Schutter, cố vấn LHQ, “khủng hoảng lương thực là hậu quả của 20 năm sai lầm”
Trang 17Lương thực
• Theo FAO, vụ mùa 2007, sản lượng lương thực trên thế giới đáp ứng 1,5 lần cho tât cả mọi người trên thế giới
• Lương thực thế giới đủ để cung cấp 3.500 Cal/người/ngày
=> Người dân không có đủ tiền để mua
• Vấn đề không phải là thiếu lương thực mà là
do Bất bình đẳng trong tiếp cận và sử dụng các nguồn lực và cơ hội
Trang 18Sản xuất nhiên liệu sinh học
• Nhiên liệu sinh học thải ít CO2 ra bầu khí quyển hơn dầu, khí đốt, than đá – đang bị khai thác cạn kiệt
• Giảm sự phụ thuộc vào các nước xuất khẩu dầu lửa
• Năm 2008, 18% hoạt động sản xuất ngũ cốc của Mỹ phục vụ sản xuất Ethanol, lượng ngũ cốc này đủ để nuôi sống 250 triệu người trong 2 năm
• Năm 2007, 100 triệu tấn ngũ cốc được chuyển hoá thành nhiên liệu sinh học
=> dự trữ lương thực xuống mức thấp nhất
Trang 19Nhiên liệu sinh học
• Ngô, mía, đậu nành: cung cấp nguyên liệu sản xuất
nhiên liệu sinh học
• Đòi hỏi rất nhiều nước
Huỷ hoại tính bền vững của nước
ảnh hưởng đến các cây
lương thực khác
Trang 20Điều chỉnh cơ cấu - Nghèo đói
• Là nguyên nhân chính dẫn đến sự nghèo đói
• Nhiều quốc gia đang phát triển lâm vào nợ nần
và nghèo đói do bởi các chính sách của tổ
chức tài chính quốc tế (WB, IMF) như là điều kiện cho vay và hoàn vốn
– Đầu tư vào sản xuất các mặt hàng xuất khẩu
– Cắt giảm ngân sách cho y tế, giáo dục và các dịch
vụ công
– Yêu cầu mở cửa thị trường để cạnh tranh
Trang 21Nợ - Nghèo đói
• Các khoản nợ thường có các điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội đi kèm
• Thông qua quan hệ nợ nần để:
– Khai thác tài nguyên
– Khai thác chất xám
– “Bẻ cong con đường chính trị”
– Biến con nợ thành kẻ phụ thuộc
Trang 22Gia tăng dân số - Nghèo đói
• Dân số phát triển quá nhanh trong thời đại chúng
ta đang sống, tăng bình quân 78 triệu người/năm
• Năm 1950: dân số thế giới là 2,5 tỷ người
• Năm 2050: ước tính khoảng 9,2 tỷ người
• Tính đến ngày 19/6/2008: dân số thế giới là 6,74
tỷ người
• Trung bình cứ mỗi giây có 4,4 trẻ em chào đời
• Bản đồ dân số thế giới sẽ thay đổi: Vào năm 2050
sẽ có 86% dân số di chuyển về phương Nam
Trang 23Gia tăng dân số - Nghèo đói
• Tăng nhu cầu về lương thực
• Giảm diện tích rừng, suy thoái tài nguyên
• Nhu cầu về nước sinh hoạt
• Vấn đề đô thị hoá
• Xung đột
Trang 24Biến đổi khí hậu – Nghèo đói
Thế giới phải chi đến 20.000 tỉ USD để tạo
ra những nguồn năng lượng sạch
Tình trạng ấm dần lên của trái đất đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người
nghèo đói, thiếu ăn, và suy dinh dưỡng
Y tế và nông nghiệp là hai lãnh vực bị tác động nhiều nhất của biến đổi khí hậu
Khí hậu thay đổi sẽ làm giảm lượng nước mưa các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới =>
Trang 25Tham nhũng – Nghèo đói
• Tham nhũng khiến người nghèo không thể thụ hưởng được các dịch vụ y tế, giáo dục, tư
pháp
• Ở Campuchia, 89% người dân hối lộ cảnh sát giao thông
• Ở Nam Á, người dân phải đút lót khi nhập viện
• Ở Bănglađét, 97% người dân hối lộ cho giấy phép sở hữu ruộng đất
Trang 26Tiêu dùng – Nghèo đói
Trang 27Nghèo thường do nhiều nguyên nhân kết hợp tạo nên chứ không đơn thuần là chỉ bắt nguồn từ một nguyên nhân duy nhất
Trang 28Thu nhập thấp
Thu nhập thấp
Tiết kiệm thấp
Đầu tư thấp
Năng suất thấp
Tiêu dùng thấp
Vòng luẩn quẩn của Nghèo đói – Theo Ngân hàng Thế giới
Trang 29Suy dinh dưỡng
Sức khoẻ kém
Sức khoẻ kém
Khả năng tiếp cận dịch
vụ y tế thấp
Năng suất thấp Nghèo
Vòng luẩn quẩn của Nạn đói – Theo Ngân hàng Thế giới