Theo Marx và Lenin, giai cấp là những tập đoàn người to lớn, khác nhau về địa vị của họ trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ thường thì
Trang 1ĐỀ TÀI
GIAI CẤP CÔNG NHÂN, ĐẶC ĐIỂM GIAI CẤP
CÔNG NHÂN.
MỤC LỤC :
Mở đầu :
1 Lý do chọn đề tài ………
2 Mục đích nghiên cứu ………
3 Đối tượng và khách thể ………
4 Phạm vi nghiên cứu ………
5 Phương pháp nghiên cứu ………
6 Đóng góp đề tài ………
Nội dung : 7 Bố cục : Chương 1 ………
Chương 2 ………
Chương 3 ………
Kết luận : ………
8 Tài liệu tham khảo ………
9 Phụ lục ………
MỞ ĐẦU :
1, Lý do chọn đề tài
Vì đây là một đề tài hay , hấp dẫn Khi tìm hiểu đề tài này thì
em có thêm hiểu biết về giai cấp công nhân ,về sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội Và nó còn giúp cho em học tốt bộ môn “ Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin”
2, Mục đích nghiên cứu
Tìm hiểu về giai cấp công nhân , đặc điểm của giai cấp công nhân
3, Đối tượng và khách thể
Đối tượng nghiên cứu: Giai cấp công nhân , đặc điểm của giai cấp công nhân
Khách thể : Giai cấp công nhân
4, Phạm vi nghiên cứu về
Trong phạm vi nghiên cứu về giai cấp công nhân
Trang 25, Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích
- Phương pháp điều tra – đánh giá
- Phương pháp liệt kế
6, Đóng góp của đề tài
Làm tài liệu tham khảo cho sinh viên
7, Kết cấu đề tài
Nội dung :
Chương 1 : Giới thiệu chung về giai cấp công nhân
1.1 Khái niệm về giai cấp
1.2 Khái niệm về giai cấp công nhân
1.3 Sự ra đời của giai cấp công nhân
1.4 Đặc trưng cơ bản của giai cấp công nhân
Chương 2 : Đặc điểm của giai cấp công nhân
2.1 Giai cấp công nhân là có tính tinh thần cách mạng triệt để nhất
2.2 Giai cấp công nhân là giai cấp là giai cấp có ý thức tổ chức
kỷ luật cao
2.3 Giai cấp công nhân là giai cấp có bản chất quốc tế
2.4 Giai cấp công nhân là giai cấp có sứ mệnh lịch sử thế giới 2.5 Giai cấp công nhân là giai cấp có địa vị - kinh tế xã hội khách quan
2.6 Giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo
2.7 Giai cấp công nhân là giai cấp tiên phong cách mạng
Chương 3 Ý nghĩa và vai trò của giai cấp công nhân
Kết luận
NỘI DUNG
Chương 1 : Giai cấp công nhân
1.1 Khái niệm về giai cấp
Giai cấp xã hội đề cập đến các thứ bậc khác nhau phân biệt
giữa các cá nhân hoặc các nhóm người trong các xã hội hoặc các nền văn hóa Các sử gia và các nhà xã hội học coi giai cấp là phổ quát (là sự phổ biến), mặc dù những điều xác định giai cấp
là rất khác nhau từ xã hội này đến xã hội khác Thậm chí ngay
cả trong một xã hội, các cá nhân khác nhau hoặc những nhóm người khác nhau cũng có rất nhiều ý tưởng khác nhau về những điều gì làm nên thứ bậc cao hay thấp trong trật tự xã hội
Trang 3Theo Marx và Lenin, giai cấp là những tập đoàn người to lớn, khác nhau về địa vị của họ trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ (thường thì những quan hệ này được pháp luật quy định và thừa nhận) đối với tư liệu sản xuất và phân công lao động, về vai trò của họ trong những tổ chức lao động xã hội, và như vậy là khác nhau
về cách thức hưởng thụ và về phần của cải ít hoặc nhiều mà họ được hưởng
Theo Hồ Chí Minh, tất cả của cải vật chất trong xã hội, đều
do công nhân và nông dân làm ra Nhờ sức lao động của công nhân và nông dân, xã hội mới sống còn và phát triển Nhưng đa
số người lao động thì suốt đời nghèo khó, mà thiểu số người không lao động thì lại hưởng thụ thành quả lao động đó Đó là
do một số ít người đã chiếm làm tư hữu những tư liệu sản
xuất của xã hội Họ có tư liệu sản xuất nhưng họ không làm lụng, họ bắt buộc người khác làm cho họ hưởng Do đó mà có giai cấp Những người chiếm tư liệu sản xuất không làm mà hưởng, là giai cấp bóc lột hay giai cấp tư sản Những người không sở hữu tư liệu sản xuất là giai cấp vô sản, trong giai cấp
đó, những người lao động mà không được hưởng giá trị thặng
dư và thành quả lao động là giai cấp bị bóc lột hay giai cấp công nhân
1.2 Khái niệm về giai cấp công nhân
Giai cấp công nhân hay giai cấp vô sản, theo Karl Marx là giai cấp của những người công nhân và người lao động phải bán sức lao động để đổi lấy tiền lương và họ không phải là chủ sở hữu của phương tiện sản xuất Cũng theo Marx, giai cấp công nhân
là giai cấp tạo ra các giá trị thặng dư và sự giàu có cho xã hội Ngày nay, đây là giai cấp lao động sản xuất ra của cải vật chất trong lĩnh vực công nghiệp với trình độ kỹ thuật và công nghệ ngày càng hiện đại Sản phẩm thặng dư do họ làm ra là nguồn gốc chủ yếu cho sự giàu có và phát triển xã hội
Giai cấp công nhân trong xã hội tư bản chủ nghĩa hay còn được gọi là giai cấp vô sản Trong tác phẩm "Những nguyên lí của chủ nghĩa cộng sản Ph.Ăngghen( phụ lục 1.a) định nghĩa:
Trang 4“Giai cấp vô sản là một giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ kiếm sống bằng việc bán lao động của mình, chứ không phải sống bằng lợi nhuận của bất cứ tư bản nào, đó là một giai cấp mà hạnh phúc
và đau khổ, sống và chết toàn bộ sự sống còn của họ đều phụ thuộc vào số cầu về lao động, tức là vào tình hình chuyển biến tốt hay xấu của công việc làm ăn, vào những biến động của cuộc cạnh tranh không gì ngăn cản nổi”
Tuy vậy, không chính xác khi gọi giai cấp vô sản là giai cấp công nhân Giai cấp công nhân là giai cấp vô sản có trình độ lao động công nghiệp cao, là đứa con của nền đại công nghiệp hiện đại
“ Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy, đó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại ”
Trong giai đoạn hiện nay, giai cấp công nhân đã có những biến đổi mới: "Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của của lực lượng sản xuất có tính xã hội hóa ngày càng cao, là lực lượng sản xuất cơ bản, tiên phong, trực tiếp hoạc gián tiếp tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạo các quan hệ
xã hội; là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội Ở các nước tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất phải làm thuê cho giai cấp tư sản và bị giai cấp tư sản bóc lột giái trị thặng dư; ở các nước xã hội chủ nghĩa, họ là người đã cùng nhân dân lao động làm chủ những tư liệu sản xuất và cùng nhau hợp tác lao đông vì lợi ích chung của toàn xã hội trong đó có lợi ích chính đáng của bản thân họ
Tại Việt Nam, theo Hồ Chí Minh, tất cả những người không có
tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động mà sống, bất kỳ họ lao động trong công nghệ hay là trong nông nghiệp, bất kỳ họ làm
Trang 5nghề gì, cũng đều thuộc giai cấp công nhân Chủ chốt của giai cấp ấy, là những công nhân tại các xí nghiệp như nhà máy, hầm
mỏ, xe lửa v.v Những công nhân thủ công nghệ, những người làm thuê ở các cửa hàng, những cố nông v.v cũng thuộc giai cấp công nhân Nhưng chỉ công nhân công nghệ là hoàn toàn đại biểu cho đặc tính của giai cấp công nhân
Cũng theo Hồ Chí Minh, đặc tính cách mạng của giai cấp công nhân là: kiên quyết, triệt để, tập thể, có tổ chức, kỷ luật Công nhân là giai cấp tiền tiến nhất trong sức sản xuất, có trách nhiệm đánh đổ chế độ tư bản và đế quốc, xây dựng một xã hội mới Vì những lẽ đó, giai cấp công nhân có thể lĩnh hội và thấm nhuần một tư tưởng cách mạng nhất: chủ nghĩa Marx Lenin Đồng thời, tinh thần đấu tranh của họ ảnh hưởng và làm gương cho các tầng lớp khác Do đó, về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động, giai cấp công nhân đều giữ vai trò lãnh đạo
Từ khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X năm 2006 cho phép Đảng viên làm kinh tế tư nhân và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI năm 2011 thí điểm kết nạp chủ doanh nghiệp tư nhân vào Đảng , thì chủ nhân của giai cấp công nhân ngày nay có thể cũng là Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, mà theo điều
4 Hiến pháp 1992, là đội tiên phong của giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành quyền lợi của họ
1.3Sự ra đời của giai cấp công nhân
Theo Mác và Ăng –gen : các giai cấp cùng suy tàn và tiêu vong cùng với sự phát triển của nền công nghiệp hiện đại , giai cấp vô sản trái lại là sản phẩm của nền đại công nghiệp
Giai cấp công nhân được hình thành cùng với sự phát triển của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa , cùng với sự phát triển của nền đai công nghiệp giai cấp công nhân ngày càng tăng về số lượng
và chất lượng
1.4 Đặc trưng cơ bản của giai cấp công nhân
Về phương thức lao động, phương thức sản xuất: Giai cấp công nhân là những người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao
Trang 6Về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: Giai cấp công nhân là những người lao động không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị nhà tư bản bóc lột về giá trị thặng dư
Chương 2 : Đặc điểm của giai cấp công nhân
2.1 Giai cấp công nhân là có tính tinh thần cách mạng triệt để nhất ( phụ lục 1.b)
Là giai cấp của những người lao động sản xuất vật chất là chủ yếu (với trình độ trí tuệ ngày càng cao, đồng thời cũng ngày càng có những sáng chế, phát minh lý thuyết được ứng dụng ngay trong sản xuất) Vì thế, giai cấp công nhân có vai trò quyết định nhất sự tồn tại và phát triển xã hội
Có lợi ích giai cấp đối lập với lợi ích cơ bản của giai cấp tư sản (giai cấp công nhân: xóa bỏ chế độ tư hữu, xóa bỏ áp bức bóc lột, giành chính quyền và làm chủ xã hội Giai cấp tư sản không bao giờ tự rời bỏ những vấn đề cơ bản đó) Do vậy, giai cấp công nhân có tinh thần cách mạng triệt để
Là giai cấp có tinh thần cách mạng triệt để nhất: Bởi vì trong cuộc đấu tranh chống lại giai cấp tư sản họ không có gì để mất ngòai sự nghèo đói, nhưng thắng lợi họ sẽ được cả thế giới Trong Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản , C.Mác VÀ Ph.Ăng ghen đã chỉ rõ : “ Trong tất cả các giai cấp hiện đại đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấp vô sản thì chỉ có giai cấp
vô sản là giai cấp thực sự của cách mạng
Các tằng lớp trung đẳng là những nhà tiểu công nghiệp , tiểu thương , thợ thủ công và nông dân , tất cả đều đấu tranh chống giai cấp tư sản để cứu lấy mạng sống còn của họ với tính cách là những tầng lớp trung đẳng
2.2 Giai cấp công nhân là giai cấp là giai cấp có ý thức tổ chức
kỷ luật cao
Giai cấp công nhân là giai cấp lao động trong nền sản xuất đại công nghiệp với hệ thống sản xuất mang tính dây truyền và nhịp
độ làm việc khẩn trương buộc giai cấp này phải tuân thủ nghiêm
Trang 7nghặt kỷ luật lao động , cùng với cuộc sống đô thị tập trung đã tạo nên tính tổ chức và kỷ luật chặt chẽ cho giai cấp công nhân Tính tổ chức và kỷ luật cao của giai cấp công nhân này được tăng cường khi nó phát triển thành một lực lượng chính trị lớn mạnh , có tổ chức : được giác ngộ bởi Đảng Cộng sản
2.3 Giai cấp công nhân là giai cấp có bản chất quốc tế Theo Mác –Lênin giai cấp tư sản là lực lượng quốc tế , nó không chỉ bóc lột trong chính nước của mình mà còn bóc lột giai cấp công nhân ở các nước thuộc địa Vì vậy cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân không chỉ diễn ra đơn lẻ ở từng nhà máy , ở mỗi quốc giai mà nó co sự gắn bó giữa phong trào đấu tranh của công nhân cấc nước
Giai cấp công nhân có bản chất quốc tế, bản sắc dân tộc
- Gắn với nền công nghiệp hiện đại, chẳng những giai cấp công nhân có trình độ xã hội hoá ngày càng cao ở mỗi nước mà còn
có mối quan hệ quốc tế ngày càng tăng
- Giai cấp công nhân ở các nước tư bản nói chung đều có địa vị kinh tế xã hội giống nhau Vì vậy họ có mục tiêu đấu tranh
chung là xoá bỏ chế độ áp bức bóc lột tư bản chủ nghĩa, xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa, không còn tình trạng người áp bức bóc lột người
- Bản chất của chủ nghĩa tư bản mang tính quốc tế nên giai cấp công nhân cũng phải kết hợp trên phạm vi quốc tế để đấu tranh 2.4 Giai cấp công nhân là giai cấp có sứ mệnh lịch sử thế giới
Sứ mệnh lịch sử thế giới của giai cấp công nhân là một tất yếu khách quan bắt nguồn từ chính thực tiễn sản xuất hiện đại, từ nhu cầu phát triển theo xu hướng xã hội hóa của lực lượng sản xuất (lực lượng sản xuất) mà sự phát triển của nền sản xuất công nghiệp ngày càng hiện đại là biểu hiện tập trung nhất Sứ mệnh
đó còn bắt nguồn từ địa vị kinh tế - xã hội của giai cấp công nhân , một giai cấp “là sản phẩm của đại công nghiệp”, trực tiếp sản xuất của cải vật chất cho xã hội, người đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến, cho xu thế xã hội hóa sản xuất Chính sự phát triển của chủ nghĩa tư bản , đến một ngưỡng nhất định, làm
rõ mâu thuẫn cơ bản giữa lực lượng sản xuất xã hội cao với
Trang 8quan hệ sản xuất tư nhân tư bản chủ nghĩa Sở hữu tư nhân tư bản chủ nghĩa ngày đối lập với xu hướng xã hội hóa Nó kìm hãm tiến bộ xã hội thông qua việc duy trì chế độ bóc lột giá trị thặng dư và áp bức, bất công xã hội Phát triển lực lượng sản xuất hiện đại bằng cách xóa bỏ quan hệ sản xuất tư nhân tư bản chủ nghĩa , tạo ra một quan hệ sản xuất mới mang tính xã hội hóa và giải phóng giai cấp công nhân - “lực lượng sản xuất hàng đầu của toàn thể nhân loại” là quy luật của lịch sử và cũng
là nội dung cơ bản nhất của sứ mệnh này
2.5 Giai cấp công nhân là giai cấp có địa vị - kinh tế xã hội Giai cấp công nhân là giai cấp có địa vị - kinh tế xã hội khách quan còn tạo cho giai cấp công nhân có khả năng đoàn kết thống nhất giai cấp , khả năng đạt tới giác ngộ về địa vị lịch sử của mình và còn có khả năng hành động chính trị để từng bước đạt đến mục tiêu cách mạng
2.6 Giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo
Tất cả những người không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động mà sống, là công nhân Bất kỳ họ lao động trong công nghệ hay là trong nông nghiệp, bất kỳ họ làm nghề gì, cũng đều thuộc về giai cấp công nhân
Chủ chốt của giai cấp ấy, là những công nhân ở các xí nghiệp như: nhà máy, hầm mỏ, xe lửa, vân vân… Những công nhân thủ công nghệ, những người làm thuê ở các cửa hàng, những cố nông, vân vân…, cũng thuộc về giai cấp công nhân Nhưng chỉ công nhân công nghệ là hoàn toàn đại biểu cho cái đặc tính của giai cấp công nhân
Đặc tính cách mạng của giai cấp công nhân là: kiên quyết, triệt
để, tập thể, có tổ chức, có kỷ luật Lại vì là giai cấp tiền tiến nhất trong sức sản xuất, gánh trách nhiệm đánh đổ chế độ tư bản và
đế quốc, để xây dựng một xã hội mới, giai cấp công nhân có thể thấm nhuần một tư tưởng cách mạng nhất, tức là chủ nghĩa Mác – Lênin Đồng thời, tinh thần đấu tranh của họ ảnh hưởng và giáo dục các tầng lớp khác Vì vậy, về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động, giai cấp công nhân đều giữ vai trò lãnh đạo Giai cấp công nhân có chủ nghĩa Mác – Lênin Trên nền tảng đấu tranh, họ xây dựng nên Đảng theo chủ nghĩa Mác – Lênin
Trang 9Đảng đề ra chủ trương, đường lối, khẩu hiệu cách mạng, lôi cuốn giai cấp nông dân và tiểu tư sản vào đấu tranh, bồi dưỡng
họ thành những phần tử tiên tiến Lại có những phần tử trí thức tham gia cách mạng và vô sản hoá Thành thử đội ngũ chính trị của giai cấp công nhân ngày càng phát triển
2.7 Giai cấp công nhân là giai cấp tiên phong cách mạng
Giai cấp công nhân là giai cấp tiên phong cách mạng vì họ là đại biểu cho phương thức sản xuất tiên tiến , gắn liền với những thành tựa khoa học và công nghệ hiện đại Đó là giai cấp được cấp trang bị bởi lý luận khoa học , cách mạng và luôn luôn đi đầu trong mọi phong trào cách mạng theo mục tiêu xóa bỏ xã hội cũ lạc hậu ,xây dựng xã hội mới tiên tiến
Chương 3 Vai trò và ý nghĩa của giai cấp công nhân
Vai trò của giai cấp công nhân chính là sứ mệnh lịch sử của giai cấp nhân :
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là thực hiện liên minh công-nông-tri thức Lãnh đạo khối liên minh này đập tan sự thống trị ,áp bức của tư bản chủ nghĩa ,thực hiện công hữu hóa
tư liệu sản xuất.Giai cấp công nhân là đội tiên phong của Đảng Cộng Sản, tập trung sức mạnh toàn dân tộc đánh đuổi đế
quốc,xây dựng nhà nước xã hội chủ nghĩa của dân do dân và vì dân,cuối cùng là tiến lên cộng sản chủ nghĩa
Trong thời đại xã hội nào, những người lao động sản xuất trong các ngành sản xuất công nghiệp, dich vụ công nghiệp hay nhũng người công nhân đều có vai trò sáng tạo chân chính ra lịch sử và
là những người giữ vai trò quết định sáng tạo công cụ sản xuất, giá trị trặng dư và chính trị xã hội Chủ nghĩa xã hội khoa học là một trong ba bộ phận của chủ nghĩa Mac-Lênin đã nghiên cứu một cách toàn diện về các quy luật chính trị xã hội của quá trình phát sinh,hình thành và phát triển của các hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa Trong đó ,chủ nghĩa xã hội khoa học tâp trung nghiên cứu những nguyên tắc cơ bản ,những điều kiện, con đường,hình thức phương pháp đấu tranh của giai cấp công nhân để chuyển biến từ chủ nghĩa tư bản sang chủ nghĩa xã hội
Từ vai trò to lớn của giai cấp công nhân ,việc khảng định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân có ý nghĩa quan trọng cả về
Trang 10lý luận lẫn thực tiễn
Trước sự khủng hoảng và sụp đổ của chủ nghĩa xã hội ở Liên xô
và Đông Âu ,nhiều người đã bộc lộ sự dao động và hoài nghi về
sứ mệnh lịch sử của giai câp công nhân Bọn cơ hội xét lại và các thế lực chống cộng có cơ sở mới để phủ nhận sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân ,vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản
và chủ nghĩa xã hội
Trong giai đoạn mới hiện nay ,công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đang diễn ra trên toàn thế giới,chủ nghĩa xã hội đang trong thời kỳ thoái trào ,thời đại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới còn đang có nhiều biến động ,tiêu cực…thì vấn đề làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được đặt ra trở nên bức thiết hơn bao giờ hết
KẾT LUẬN : Đi lên chủ nghĩa xã hội là con đường tất yếu đối với tất cả nhân loại Chúng ta nhận thấy con đường chúng ta đang đi tới là một con đường hết sức gian nan , thử thách
Trong đó giai cấp công nhân là giai cấp quan trọng nhất đóng góp một nguồn sức mạnh lớn lao để bước đi trên con đường đó TÀI LIỆU THAM KHẢO
- “Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin ” ; Nhà xuất bản chính trị quốc gia
- “ Lịch sử phong trào cộng sản và công nhân quốc tế ”; Nhà xuất bản sách giáo khoa Mác – Lênin ( phụ lục 2.a)
- “ Phong trào công nhân quốc tế ” ; Nhà xuất bản chính trị quốc gia ( phụ lục 2.b)
PHỤ LỤC :
- phục lục 1.a