Văn bản Quy phạm pháp luật

Điều 2 luật 2015 Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản do cơ quan nhà nước ban hành hoặc phối hợp ban hành theo thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục Được quy định trong Luật này h

VĂN BẢN QUY PHẠM

PHÁP LUẬT

1- KHÁI NIỆM, ĐẶC TRƯNG C A Ủ VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT

HÃY TRÌNH BÀY HÌNH THỨC CỦA PHÁP LUẬT?

a KHÁI NI M VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT Ệ

Văn bản là một phương tiện ghi và truyền đạt

thơng tin bằng ngơn ngữ hoặc một loại ký

a KHÁI NI M VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT Ệ

Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản cĩ chứa quy phạm pháp luật,

Được ban hành theo đúng thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục quy định trong Luật này.

Điều 2 luật 2015

Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản do cơ quan nhà nước ban hành hoặc phối hợp ban hành theo thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tục

Được quy định trong Luật này hoặc trong Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân,

Trong đĩ cĩ quy tắc xử sự chung, cĩ hiệu lực bắt buộc chung,

Được Nhà nước bảo đảm thực hiện để điều chỉnh các quan hệ xã hội

(Điều 1 Luật 2008)

b.Đặc điểm của VB QPPL

• Do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành

• Chứa đựng các quy tắc xử sự chung

• Áp dụng nhiều lần trong thực tiễn

• Tên gọi, nội dung và trình tự ban hành các loại văn bản quy phạm pháp luật được quy định cụ thể trong pháp luật

Kể tên các loại VBQPPL ở nước

Hãy cho biết, cơ quan đồng chí đang công tác có ban hành

Loại

VB CƠ QUAN BAN HÀNH TÊN VĂN BẢN VB

Luật/Bộ luật; Nghịquyết

- Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ

- Hội đồng thẩm pháp TAND tối cao

- Chánh án TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC, - Tổng Kiểm toán NN -UBTVQQH hoặc CPhủ với CQTW của Tổ chức Chinh trị - xã hội

-Giữa các Bộ trưởng, thủ trưởng CQ ngang Bộ, Chánh án TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC;

- Hội đồng nhân dân

- Ủy ban nhân dân

Pháp lệnh, Nghị quyết Lệnh, Quyết định

Nghị định Quyết định Thông tư Nghị quyết Thông tư Quyết định Nghị quyết liên tịch Thông tư liên tịch Nghị quyết

Quyết định, Chỉ thị

Loại

VB CƠ QUAN BAN HÀNH TÊN VĂN BẢN VB

Luật/Bộ luật; Nghịquyết

-Tổng Kiểm toán NN -UBTVQQH hoặc CPhủ với đoàn CT CQTW của Tổ chức CT- XH

-Giữa Bộ trưởng, thủ trưởng CQ ngang Bộ với Chánh án TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC;

- Hội đồng nhân dân -Ủy ban nhân dân -VBQPPL của đơn vị hành chính đặc biệt

Pháp lệnh, Nghị quyết Lệnh, Quyết định

Nghị định Quyết định Thông tư

Nghị quyết Quyết định Nghị quyết liên tịch Thông tư liên tịch Nghị quyết

Quyết định

2 HIỆU LỰC CỦA VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT

HIỆU LỰC VBQPPL

HIỆU LỰC VỀ

THỜI GIAN HIỆU LỰC VỀ KHÔNG GIAN ĐỐI TƯỢNG ÁP DỤNG HIỆU LỰC VỀ

Là phạm vi mà văn bản quy phạm pháp luật tác động tới buộc tổ chức cá nhân cĩ liên quan phải thực hiện

a Hi u l c v th i gian: ệ ự ề ờ

♦ Đối với VBQPPL của các CQNN có thẩm quyền ở TW

Thời điểm phát sinh Thời điểm chấm dứt

Sửa đổi,

bổ sung Được thay thế;

Bị hủy bỏ;

Bị bãi bỏ;

Không sớm hơn 45 ngày

kể từ ngày công bố hoặc ký BH

Trừ TH đặc biệt

Phải đăng Công Báo

Trừ THĐB

Điều 24 Hiệu lực thi hành

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10 tháng 01 năm 2015 Các chế độ, chính sách quy định

12 năm 2021.

(NĐ 108/2014/NĐ-CP 20/11/2014)

Hiệu lực trở về trước (HL hồi tố) của văn bản

QPPL

- Trong trường hợp thật cần thiết, văn bản QPPL quy định hiệu lực trở về trước, gọi là hiệu lực hồi tố

- Không được quy định hiệu lực hồi tố trong các trường hợp:

1, Quy định trách nhiệm pháp lý mới đối với hành vi mà vào thời điểm thực hiện hành vi, pháp luật không quy định trách nhiệm pháp lý;

2, Quy định trách nhiệm pháp lý nặng hơn;

♦ Đối với VBQPPL của các CQNN ở địa phương ban hành

* Thời điểm phát sinh hiệu lực:

Cơ quan ban hành VB

Kể từ ngày HĐND thông qua hoặc

CT UBND ký ban hành Thời hạn

công bố

Thời điểm có hiệu lực

HĐND và UBND

cấp tỉnh

Đăng báo cấp tỉnh chậm nhất 5/7 ngày

Th i i m ch m d t hi u l c: ờ đ ể ấ ứ ệ ự

a) Hết thời hạn có hiệu lực đã được quy định trong văn bản;

b) Được thay thế bằng một văn bản mới của chính cơ quan đã ban hành văn bản đó;

c) Bị hủy bỏ hoặc bãi bỏ bằng một văn bản của cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền; d) Không còn đối tượng điều chỉnh.

2 Văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân hết hiệu lực thi hành thì văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành văn bản đó cũng hết hiệu lực

i u 53

Đ ề

Sự khác nhau giữa bãi bỏ và hủy bỏ

là VB chứa đựng QPPL

Thời điểm

phát sinh

sai trái

Cơ sở pháp lý của VB được kiểm tra được thay thế bằng VB mới

Từ thời điểm ban hành.

Hậu quả

pháp lý

Những việc trước đó

đã AD theo văn bản này được giữ nguyên

Phải khôi phục lại tình trạng ban đầu như

trước khi ban hành

VB bị hủy bỏ

Điều 29 Hủy bỏ, bãi bỏ văn bản trái pháp luật

1 Hình thức hủy bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung văn bản áp dụng trong trường hợp một phần hoặc toàn bộ văn bản đó được ban hành trái thẩm quyền về hình thức, thẩm quyền về nội dung hoặc không phù hợp với quy định của pháp luật từ thời điểm văn bản được ban hành.

2 Hình thức bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung văn bản áp dụng trong trường hợp một phần hoặc toàn bộ văn bản làm căn cứ ban hành văn bản được kiểm tra đã được thay thế bằng văn bản khác của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, dẫn đến nội dung của văn bản không còn phù hợp với pháp luật hiện hành hoặc tình hình kinh tế -

xã hội thay đổi.

N 40/2010 N -CP Đ Đ ngày 12 tháng 04 năm 2010  Về kiểm tra

và xử lý văn bản quy phạm pháp luật

Lưu ý văn bản QPPL của HĐND và UBND

• Luôn phải ghi rõ thời điểm phát sinh hiệu lực trong văn bản.

• Có thể có hiệu lực muộn hơn thời điểm xác định trên.

• Trong trường hợp quy định các biện pháp giải quyết các vấn đề đột xuất, khẩn cấp, thời điểm có hiệu lực của văn bản có thể phát sinh sớm hơn thời điểm xác định trên.

• Không quy định hiệu lực hồi tố.

♦ Trường hợp ngưng hiệu lực của VB QPPL

• Văn bản QPPL có thể bị ngưng hiệu lực trong trường hợp bị đình chỉ thi hành.

• Việc ngưng hiệu lực này kéo dài cho đến khi có quyết định xử lý của CQNN có thẩm quyền.

• Quyết định đình chỉ việc thi hành, quyết định xử lý văn bản quy phạm pháp luật phải được đăng Công báo, đưa tin trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Giới hạn tác động của VBQPPL được xác định theo lãnh thổ quốc gia, một vùng hay một địa phương nhất định.

hiệu lực trên toàn quốc

Trường hợp đặc biệt:

căn cứ vào nội dung VB

Quyết định số 100/2002/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 24 tháng 07 năm 2002

Về việc thí điểm thành lập Thanh tra chuyên ngành xâydựngthành phố Hà Nội

c Hi u l c v đ i t ng áp d ng ệ ự ề ố ượ ụ

Trường hợp

thông thường

Trường hợp đặc biệt

PL hoặc ĐUQT

mà VN tham gia quy định khác

Áp dụng văn bản quy phạm pháp luật (điều 83)

1 Văn bản QPPL được áp dụng từ thời điểm bắt đầu có hiệu lực

Văn bản QPPL được áp dụng đối với hành vi xảy ra tại thời điểm mà văn bản đó đang có hiệu lực Trong trường hợp văn bản có hiệu lực trở về trước thì áp dụng theo quy định đó.

2 Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn.

3 Trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật do cùng một cơ quan ban hành mà có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của văn bản được ban hành sau.

4 Trong trường hợp văn bản quy phạm pháp luật mới không quy định trách nhiệm pháp lý hoặc quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn đối với hành vi xảy ra trước ngày văn bản có hiệu lực thì áp dụng văn bản mới.

Áp dụng văn bản quy phạm pháp luật

• VBQPPL được áp dụng từ thời điểm bắt đầu có hiệu lực.

• VBQPPL được áp dụng đối với hành vi xảy ra tại thời điểm mà văn bản đó đang có hiệu lực Trong trường hợp quy định của VBQPPL có hiệu lực trở vê trước thì áp dụng theo quy định đó.

• Trong trường hợp các VBQPPL có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thi áp dụng văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn.

• Trong trường hợp các VBQPPL do cùng một cơ quan ban hành có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của VBQPPL ban hành sau.

• Trong trường hợp VBQPPL mới không quy định trách nhiệm pháp lý hoặc quy định trách nhiệm pháp lý nhẹ hơn đối với hành

vi xảy ra, trước ngày văn bản có hiệu lực thì áp dụng văn bản mới.

• Việc áp dụng VBQPPL trong nước không được cản trở việc thực hiện điều ước quốc tế mà Cộng hòa XHCN Việt Nam là thành viên Trong trường hợp VBQPPL trong nước và điều ước quốc tế mà Cộng hòa CHXH Việt Nam là thành viên có quy định khác nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó, trừ Hiến pháp Điều 156

Trường hợp văn bản QPPL hết hiệu lực

• Văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực toàn bộ hoặc một phần trong các trường hợp sau đây:

• Hết thời hạn có hiệu lực đã được quy định trong văn bản;

• Được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế bằng văn bản quy phạm pháp luật mới của chính

cơ quan nhà nước đã ban hành văn bản đó;

• Bị bãi bỏ bằng một văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

• Văn bản quy phạm pháp luật hết hiệu lực thì văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết thi hành văn bản đó cũng đồng thời hết hiệu lực.

Điều 154

- Mối liên hệ giữa các văn bản QPPL:

Một là, về hiệu lực pháp lý, các văn bản quy phạm pháp luật luôn tồn tại trong một trật tự thứ bậc về hiệu lực pháp lý từ cao xuống thấp, trong đó có hiệu lực pháp lý cao nhất là Hiến pháp

Hai là, về nội dung, các văn bản quy phạm pháp luật thống nhất với nhau về nội dung

Mối liên hệ giữa hệ thống cấu trúc của pháp luật và

hệ thống văn bản quy phạm pháp luật :

 Hệ thống cấu trúc là cơ sở cho việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (thể hiện trong hoạt động tập hợp hóa và pháp điển hóa).

 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật là hình thức thể hiện hệ thống cấu trúc bên trong của pháp luật.

- Hệ thống VB QPPL Cộng hòa XHCN Việt Nam:

HIẾN PHÁP

BỘ LUẬT, LUẬT BỘ LUẬT, LUẬT BỘ LUẬT, LUẬT

CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ KHÁC

3 Các yêu cầu của VBQPPL

a- Đảm bảo ban hành đúng thẩm quyền:

- Thẩm quyền về nội dung;

NĐ67/NĐ-CP ngày 19/5/2005 quy định chi tiết thi hành một số điều của Pháp lệnh Giám định tư pháp

2 Căn cứ Pháp lệnh Giám định tư pháp và Nghị định

này, Bộ trưởng, Thủ trưởng CQNB, Thủ trưởng CQ

thuộc Chính phủ hướng dẫn cụ thể tiêu chuẩn, điều

kiện bổ nhiệm giám định viên tư pháp ở từng chuyên ngành thuộc lĩnh vực do Bộ, ngành mình quản lý.

Thông tư số 24/2013/TT-BGDĐT ngày 04/7/2013 của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Bổ sung đối tượng ưu tiên vào đối tượng 03, gồm:

“+ Bà mẹ Việt Nam anh hùng;

+ Người hoạt động cách mạng trước ngày 01/01/1945;

+ Người hoạt động cách mạng từ ngày 01/01/1945 đến ngày khởi nghĩa

tháng Tám năm 1945;

+ Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học;

+ Người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù, đày;

+ Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế;

+ Người có công giúp đỡ cách mạng”.

3.Các yêu cầu của VBQPPL (tt)

c- Đảm bảo các yêu cầu về nội dung:

d- Đảm bảo các yêu cầu về hình thức

+ Tuân thủ các quy tắc của kỹ thuật soạn thảo văn bản;

+ Cấu trúc chặt chẽ, phù hợp với nội dung;

+ Phải sử dụng ngôn ngữ mang phong cách hành chính;

Điều 11 của Nghị định 52/2012/NĐ-CP Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: …, điện thoại di động, các thiết bị điện

tử …

• TT 48/2009/TT-BTNN&PTNT về quản lý chó nuôi được quy định như sau: “Phải thường xuyên xích chó, nuôi chó trong nhà, không được thả rông để chó cắn người Ở các thành phố, thị xã, thị trấn, khu dân cư khi dắt chó ra nơi công cộng phải có dây xích, phải rọ mõm (đối với con dữ)…”

• Theo tổng hợp báo cáo của các tỉnh có thống kê kết quả kiểm tra, rà soát VBQPPL thì trong 5 năm đã tiến hành tự kiểm tra 25.381 VBQPPL, phát hiện 2.548 văn bản có vi phạm; kiểm tra theo thẩm quyền 43.946 VBQPPL, phát hiện 6.278 văn bản có vi phạm Theo Báo cáo của Bộ Tư pháp, trong 5 năm, Bộ Tư pháp và các cơ quan có thẩm quyền tại địa phương đã tiến hành tự kiểm tra 179.093 văn bản, phát hiện 2.579 văn bản có vi phạm, xử lý 2.017 văn bản; Bộ Tư pháp và các cơ quan có thẩm quyền ở địa phương đã tiến hành kiểm tra theo thẩm quyền 843.793 văn bản (kể cả văn bản hành chính thông thường), phát hiện 24.640 văn bản vi phạm, xử lý 2.937 văn bản.

Điều 4 Áp dụng Luật Thương mại và pháp luật có liên quan

1 Hoạt động thương mại phải tuân theo Luật Thương mại và pháp luật có liên quan.

2 Hoạt động thương mại đặc thù được quy định trong luật khác thì áp dụng quy định của luật đó.

3 Hoạt động thương mại không được quy định trong Luật Thương mại và trong các luật khác thì áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự.

• có quy đLợi ích giai cấp thống trị luôn là sự ưu tiên và luôn là được lựa chọn có tính quyết định khi hình thành các quy định pháp luật.

“Chính phủ quyết định thành lập và quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của cơ quan nhà nước quản lý về hoạt động hóa chất thuộc Bộ Công thương

để giúp Bộ trưởng thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về hoạt động hóa chất.” K2,Đ63 Luật hóa chất 2007

THẢO LUẬN

1. Mọi cơ quan nhà nước đều có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

2. Văn bản QPPL chỉ được áp dụng kể từ thời điểm phát sinh hiệu lực.

3. Trường hợp VBQPPL của địa phương phù hợp với thực tiễn nhưng trái với văn bản

của trung ương thì áp dụng văn bản nào?

4. Trường hợp hai văn bản của hai cơ quan có địa vị pháp lý ngang nhau quy định khác

nhau về cùng một vấn đề thì áp dụng văn bản nào?

5. Đồng chí hãy cho một ví dụ về bảo đảm tính khoa học của văn bản QPPL do địa

phương ban hành.