Khái niệm vμ phân loại máy tμu thuỷ Máy tμu thuỷ bao gồm: - Hệ động lực chính tμu thuỷ: Dùng để sinh công cơ học, sinh ra lực đẩy tμu để tμu đạt được vận tốc nhất định.. Hệ động lực c
Trang 1TÀI LIỆU THAM KHẢO
M¸y tμu thủ
MỞ ĐẦU
Trang 2Chương mở đầu
Giới thiệu chung về máy tμu thuỷ
Mục đích môn học
Trang bị cho các kỹ sư Hμng hải, kỹ sư điện tμu thuỷ nắm được hệ thống năng lượng trên tμu Máy tμu thuỷ
lμ trái tim, lμ hệ thống tim - mạch của con tμu Vì lẽ đó người điều khiển tμu phải nắm được những kiến thức thiết yếu nhất về máy tμu thì mới có thể khai thác, chỉ huy được một cách an toμn vμ đạt hiệu quả kinh tế cao
I Khái niệm vμ phân loại máy tμu thuỷ
Máy tμu thuỷ bao gồm:
- Hệ động lực chính tμu thuỷ: Dùng để sinh công cơ học, sinh ra lực đẩy tμu để tμu đạt được vận tốc nhất
định
- Hệ động lực phụ: Các tổ hợp Diezel lai máy phỏt điện, động cơ lai máy nén khí, lai bơm
- Cỏc hệ thống phục vụ
1 Hệ động lực chính tμu thuỷ:
* Hệ động lực chính Diesel
Máy chính lμ động cơ Diesel lai chân vịt Máy chính có thể lμ động cơ thấp tốc, cao tốc hoặc trung tốc, có thể đảo chiều hoặc không đảo chiều
Hệ động lực chính diesel lai chân vịt được truyền động có thể trực tiếp, qua ly hợp hoặc qua hộp số đảo chiều Chân vịt có thể lμ loại chân vịt biến bước hoặc định bước
Hệ động lực chính diesel có thể dùng một động cơ lai 1 chân vịt, có thể hoặc không qua ly hợp (truyền động trực tiếp) hoặc hai động cơ lai một chân vịt hoặc nhiều động cơ lai thứ tự nhiều chân vịt
* Hệ động chớnh lực hơi nước:
- Máy hơi nước kiểu piston
- Tua bin hơi
* Hệ động lựcchớnh Diesel - tua bin khí: Lμ tổ hợp giữa diesel, tua bin khí với chân vịt Hệ động lực nμy tận
dụng được ưu điểm riêng lẻ của từng loại riêng biệt
2 Hệ động lực phụ:
Trên tμu thường dùng các hệ động lực phụ để phục vụ cho các hoạt động của máy chính vμ con tμu Hệ động lực phụ cơ bản xét đến đó lμ tổ hợp diesel lai máy phát Ngoμi năng lượng cơ học để lai máy phát từ động cơ diesel còn có thể dùng tua bin hơi, tua bin khí (qua hộp giảm tốc) Hệ động lực phụ có thể kể đến nữa lμ các
tổ hợp máy lai - máy nén khí, máy lai - máy lọc, mỏy lai- bơm
II sự phát triển của công nghiệp máy tμu thuỷ
Các động cơ trong hệ động lực chính tμu thuỷ thường được sử dụng, lắp đặt lμ động cơ đốt trong (ĐCĐT) vμ tua bin hơi (TBH) Ngoμi ra còn dùng các tua bin khí (TBK) vμ tua bin chạy bằng năng lượng nguyên tử Tuy nhiên số lượng loại tμu nμy rất ít
Những năm gần đây một số nước có ngμnh đóng tμu tiên tiến đã chế tạo thμnh công lọai tμu chạy trên đệm không khí Trên các tμu loại nμy thỡ yờu cầu cỏc kỹ sư Hàng Hải lại càng phải cú trỡnh độ chuyờn mụn cao để khai thỏc hệ động lực tầu thủy
Trên tμu buôn dùng rộng rãi các động cơ diesel thấp tốc với khả năng tăng áp cao đồng thời với việc tăng lượng khí nén vμ nhiên liệu vμo xi lanh
Trang 3Để giảm khối lượng vμ kích thước hệ động lực, lμm đơn giản hơn quá trình khai thác vμ bảo dưỡng sửa chữa trên thế giới đã áp dụng một số loại động cơ diesel trung tốc, thấp tốc hành trỡnh siờu dài
Hệ động lực tμu chuyên dụng đã dùng nhiều các tua bin khí vμ tua bin chạy bằng năng lượng nguyên tử Hiện nay hệ động lực nhiều máy (HĐLNM) được dùng vμo mục đích duy trì công suất lớn cho các tμu chuyển động với tốc độ lớn HĐLNM dùng chủ yếu vμo mục đích quân sự vμ các tμu chuyên dụng khác Trên các tμu đó thường dùng các động cơ chính cùng loại (Diesel, TBH hay TBK hoặc tổ hợp Diesel – TBK)
1 Hệ động lực nhiều máy (HĐLNM) dùng diesel
Trên các HĐL nμy dùng một bộ truyền động hộp số Bộ truyền động hộp số đóng vai trò bộ góp mômen, góp công suất của các động cơ thμnh phần Bộ góp cho phép một hoặc nhiều động cơ có thể hoạt động riêng biệt hoặc đồng thời cùng lai một chân vịt
2 Tổ hợp Diesel - Tua bin khí
Việc xuất hiện tổ hợp các máy kết hợp giữa các loại động cơ khác nhau do nhu cầu ngμy cμng tăng về sử dụng năng lượng Việc dùng tổ hợp sẽ có ưu điểm của hai loại máy
3 Tự động húa mỏy tầu thủy
Các con tμu được trang bị các hệ thống thiết bị tự động để tăng khả năng hoạt động tự động cho chính các máy móc, thiết bị, nâng cao tính an toμn, tin cậy vμ hiệu quả khai thác cho con tμu vμ máy móc trên tμu
* Mức A1 - Tμu được tự động hoá, không cần trực ca ở buồng máy vμ trung tâm điều khiển (control center)
* Mức A2 - Tμu được tự động hoá, việc điều khiển máy móc, thiết bị ở buồng máy được thực hiện từ xa tại buồng điều khiển (control room)
Hiện nay hầu hết các tμu vận tải biển của các công ty vận tải biển trong nước, mức độ tự động hoá đều ở dưới mức A2 Thực tế lμ các tμu nhỏ cũ thì hầu như không có tự động Các tμu lớn hơn song có tuổi khá cao tuy có mức độ tự động A2 song chúng lμm việc không tin cậy Từ đó người khai thác thường xuyên phải trực
ca dưới buồng máy vμ vận hμnh khai thác tại máy
Các tμu đóng mới ngμy nay có mức độ tự động hoá cao Trên các tμu nμy các thiết bị tự động đã thay thế
được những công việc trực ca bình thường Tình trạng hoạt động của máy được tự động điều khiển, điều chỉnh, dự báo hư hỏng để người khai thỏc biết kịp thời xử lý, đưa ra những biện pháp khai thác cần thiết, an toμn vμ kinh tế cho hệ động lực