LIỆT KÊ ngữ văn 7 học kì 2

Phép liệt kê:Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung + Cấu tạo: Gồm các cụm động từ sắp xếp nối tiếp nhau diễn tả hành động tra tấn dã man của bọn giặc đối với chị Lí.. “Sách của Quang đ

Chào m ng các th y cô giáo và các em h c sinh!

Kiểm tra bài cũ

Câu 1 : Thế nào là dùng cụm chủ vị để mở

rộng câu?

Khi núi ho c vi t, cú th dựng nh ng c m t cú hỡnh th c gi ng cõu n bỡnh th ng, g i là c m ch v (c m C-V), làm thành ph n c a cõu ho c c a c m t m r ng cõu

C©u 2: Tìm côm C-V lµm thµnh phÇn c©u hoÆc thµnh phÇn côm từ trong c©u d íi ®©y Cho

biÕt trong c©u, côm C-Vlµm thµnh phÇn gì?

Trung i tr ng Bính khuôn m t y n.

Trung i tr ng Bính khuôn m t y n

=> M r ng thành ph n VN

/ //

LIỆT KÊ Tiết 114

I Thế nào là phép liệt kê?

1.Ví dụ:

Bên cạnh ngài, mé tay trái, bát yến hấp đường phèn, để trong khay khảm, khói bay nghi ngút, tráp đồi mồi chữ nhật để mở, trong ngăn bạc đầy những trầu vàng, cau đậu, rễ tía, hai bên nào ống thuốc bạc, nào đồng hồ vàng, nào dao chuôi ngà, nào ống vôi chạm, ngoáy tai, ví thuốc, quản bút, tăm bông trông mà thích mắt.[ ] Ngoài kia,

tuy mưa gió ầm ầm, dân phu rối rít, nhưng trong này xem chừng tĩnh mịch, nghiêm trang lắm [ ]

(Phạm Duy Tốn)

Ti t 114: LI T KÊ

bát yến hấp đường phèn

tráp đồi mồi

mắt

- Cấu tạo:

- Ý nghĩa:

- Tác dụng:

Là các danh từ, cụm danh từ (các từ và cụm từ cùng loại)

Chỉ các đồ vật bày biện quanh quan lớn

- Trật tự : Sắp xếp nối tiếp hàng loạt

Miêu tả một cách tỉ mỉ những đồ vật của quan lớn Nhấn mạnh sự xa hoa,

an nhàn, sung sướng của quan khi đi hộ đê

Ti t 114: LI T KÊ

1 V í d :

2 Nh n xét

3 Kết luận:

- Liệt kê: Là sự sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại.

- Tác dụng: Diễn tả đầy đủ hơn sâu sắc hơn t t ởng, tỡnh cảm của ng ời nói (viết) với vấn đề đ ợc nói tới

Bài tập nhanh: Tìm và nêu tác dụng của phép liệt kê trong khổ thơ sau:

“Tỉnh lại em ơi, qua rồi cơn ác mộng

Em đã sống lại rồi, em đã sống!

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

Không giết được em, người con gái anh hùng!”

(Người con gái Việt Nam -Tố Hữu)

Phép liệt kê:

Điện giật, dùi đâm, dao cắt, lửa nung

+ Cấu tạo: Gồm các cụm động từ sắp xếp nối tiếp nhau diễn tả hành động

tra tấn dã man của bọn giặc đối với chị Lí.

+ Ý nghĩa: Thể hiện sự tàn bạo của quân thù và sự kiên cường của chị Trần

Thị Lí.

“Sách của Quang để khắp mọi nơi trong nhà: trên giường, trên bàn, trên giá sách, trên bàn ăn cơm, trên ghế dựa ”

=> Tác dụng: Nói lên tính chất bề bộn của sự vật.

Ví dụ: Nêu tác dụng của phép liệt kê trong câu sau.

II Các kiểu liệt kê

1.Ví dụ

a) Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần, lực lượng, tính mạng, của cải để giữ

vững quyền tự do, độc lập ấy

b) Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ

vững quyền tự do, độc lập ấy

(Hồ Chí Minh)

I Th nào là phép li t kê?

TI T 114: LI T KÊ

Xét về cấu tạo các phép liệt kê trên

khác nhau như thế nào?

* Xét về cấu tạo:

=> Liệt kê không theo cặp

Câu a: Liệt kê theo từng sự việc

Em hãy thử đảo thứ tự các bộ phận trong những phép liệt kê sau:

a) Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng một mầm non

Xét về ý nghĩa các phép liệt kê trên

khác nhau như thế nào?

* Xét về ý nghĩa:

Câu a: Có thể dễ dàng thay đổi thứ tự các bộ phận liệt kê.

=> Liệt kê không tăng tiến

Câu b: Không thể dễ dàng thay đổi các bộ phận liệt kê, bởi hiện tượng liệt kê được sắp

xếp theo mức độ tăng tiến

=> Liệt kê tăng tiến

Xét về cấu tạo và ý nghĩa thì phép liệt kê có mấy kiểu?

* Ghi nh : (sgk/105)

LIỆT KÊ

Cấu tạo

Ý nghĩa

Liệt kê theo cặp

Liệt kê không theo theo cặp

Liệt kê tăng tiến

Liệt kê không tăng tiến

Các kiểu liệt kê

Nhóm 1 Đoạn 2 của văn bản

III Luyện tập

Trong bài Tinh th n yêu n c c a nhân dân ta, ch ng minh cho lu n i m “Yêu n c là m t truy n th ng quý báu c a ta”, Ch t ch H Chí Minh ã s d ng phép li t kê nêu ra nhi u d n ch ng sinh ng, giàu s c thuy t ph c Hãy ch ra các phép li t kê y

TI T 114: LI T KÊ

I Th nào là phép li t kê?

II Các kiểu liệt kê

Nhóm 2 Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ kiều bào nướng ngoài đến

những đồng bào ở vùng tạm chiếm….cho đến những đồng bào điền chủ quyên ruộng đất cho chính phủ…

Bài tập 2: Tìm phép liệt kê trong đoạn trích?

Và ó c ng là l n u tiên trong i mình, hai con m t c a ông Va-ren c th y hi n hi n cái huy n di u

c a thành ph ông D ng, d i lòng ng, trên v a hè, trong c a ti m Nh ng cu li xe kéo tay phóng c t

l c, ôi bàn chân gi m l ch b ch trên m t ng nóng b ng; nh ng qu d a h u b phanh lòm lòm; nh ng xâu l p x ng l ng l ng d i mái hiên, trên các hi u c m; cái r n m t chú khách tr ng ra gi a tr i; m t viên quan u o i b c qua, tay phe ph y cái qu t, ng c eo t m B c u b i tinh hình ch th p Th t là l n x n!

Th t là nh n nháo!

(Nguyễn Ái Quốc)

=> PhÐp liÖt kª kh«ng theo cÆp (XÐt vÒ cÊu t¹o)

Bài tập 3:

Em hãy quan sát bức tranh sau và đặt câu có sử dụng phép liệt kê để tả một số hoạt động diễn ra trên sân trường trong giờ ra chơi

1. Các bạn học sinh chơi rất nhiều trò chơi như cầu lông, nhảy dây, đá bóng

-> Liệt kê không theo cặp.

1 Liệt kê là gì?

a Là việc kể ra hàng loạt sự vật, hiện tượng.

b Là việc sắp xếp từ, cụm từ nhằm diễn tả sự phong phú của đời sống tư tưởng, tình

cảm

c Là sắp xếp nối tiếp hàng loạt từ hay cụm từ cùng loại để diễn tả được đầy đủ hơn, sâu

sắc hơn những khía cạnh khác nhau của thực tế hay của tư tưởng, tình cảm

d Là sự xen kẽ các từ hay cụm từ nhằm thể hiện ý đồ của người viết

Bài tập củng cố:

2 Phép liệt kê có tác dụng gì?

a Diễn tả sự phức tạp, rắc rối của sự vật, hiện tượng.

b Diễn tả sự giống nhau của các sự vật, hiện tượng.

c Diễn tả sự tương phản của các sự vật, hiện tượng.

d Diễn tả đầy đủ hơn, sâu sắc hơn những khía cạnh khác nhau của sự vật, hiện tượng.

Hướng dẫn về nhà

- Học thuộc ghi nhớ sgk, vẽ lại sơ đồ tư duy Các kiểu liệt kê.

- Hoàn thành các bài tập sgk trang 106

- Chuẩn bị kĩ bài: “Luyện nói: Bài văn giải thích một vấn đề.”

Xin chào t m bi t các th y cô và các em