Tư tưởng : - Thông qua các sự kiện lịch sử cụ thể, tiếp tục bồi dưỡng cho HS nhận thức được sự phát triển hợp qui luật của xã hội loài người, về vai trò của giai cấp tư sản, giúp HS thấ
Trang 1I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp HS nắm các ý sau:
- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu, cơ cấu xã hội bao gồm hai giai cấp
cơ bản: lãnh chúa và nông nô
- Hiểu khái niêm: lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa
- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào, kinh tế trong thành thị trung đạikhác với kinh tế lãnh địa như thế nào
2 Tư tưởng:
- Thông qua các sự kiện lịch sử cụ thể, bồi dưỡng cho HS nhận thức được sự phát triển
hợp qui luật của xã hội loài người từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
3 Kĩ năng:
- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định vị trí của các quốc gia phong kiến.
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hộichiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Bản đồ châu Âu thời phong kiến
- Tranh về thành thị châu Âu thời trung cổ
- Tư liệu lịch sử về chế độ chính trị, kinh tế và xã hội trong các lãnh địa phong kiến
2 Học sinh:
- Đọc trước bài học SGK, quan sát hình 1, 2
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:
1 Ổn định:
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra:
Không kiểm tra
3 Giới thiệu bài mới:
Trong chương trình lịch sử lớp 6, các em đã biết thời cổ đại đế quốc Rô - ma là quốcgia chiếm hữu nô lệ hùng mạnh ở châu Âu Vào thế kỉ V, xã hội chiếm hữu nô lệ bắt đầusuy yếu, tạo điều kiện cho sự xâm nhập của người Giéc - man và hình thành nên một xãhội mới: xã hội phong kiến ở châu Âu Vậy quá trình đó diễn ra như thế nào, chúng ta sẽtìm hiểu trong bài học hôm nay
4 Bài mới:
Trang 2GV hướng dẫn HS rút ra được các ý sau:
- Thành lập nhiều vương quốc mới
- Chiếm đất của chủ nô chia cho quí tộc và thủ
lĩnh quân sự người Giec-man
Bài tập 2: Nối các ý A đến B để tạo thành ý
đúng về đặc trưng của lãnh địa phong kiến:
A Kĩ thuật canh tác 1 là sản xuất hàng hóa
B Nông nô 2 sống đầy đủ, xa hoa
C Giai cấp nông dân 3 tự cung, tự cấp
F Con người trên
lãnh địa
6 có đời sống khổ cực, đói nghèo, phụ thuộc vào lãnh chúa
7 Kinh tế công, thương nghiệp
GV cho HS ghi vào vở các đặc trưng của lãnh
địa từ kết quả thảo luận nhóm với bài tập trên
GV giải thích khái niệm: tự cung tự cấp
GV hướng dẫn cho HS quan sát hình 1 và 2 và
đọc SGK, GV dùng câu hỏi sau để tổ chức cho
HS hoạt động nhóm:
+ Hình 1 khác với hình 2 ở điểm nào ?
1 Sự hình thành xã hội phong kiến
- Trên lãnh thổ của Rô-ma, ngườiGiéc- man đã :
+ Chiếm đất các chủ nô đem chiacho nhau
Phong cho các tướng lĩnh quí tộccác tước như : công tước, hầu tước
- Những việc làm của người Giéc –man tác động đến xã hội dẫn đếnhình thành các tầng lớp mới
+ Lãnh chúa phong kiến : là cáctướng lĩnh, quý tộc có nhiều ruộngđất, tước vị và có quyền thế và rấtgiàu có
+ Nông nô là những nô lệ được giảiphóng và nông dân không có ruộngđất, làm thuê, phụ thuộc vào lãnhchúa
- Xã hội phong ở châu Âu kiến hìnhthành
2 Lãnh địa phong kiến
- Lãnh địa phong kiến là khu đấtriêng của lãnh chúa phong kiến
- Tổ chức của lãnh địa gồm : đất đai,dinh thự với tường cao, hào sâu, khotàng, đồng cỏ, đầm lầy của lãnhchúa
- Nông nô nhận đất canh tác củalãnh chúa và nộp tô thuế ngoài racòn nộp nhiều thứ thuế khác
- Lãnh chúa bóc lột nông nô, khôngphải lao động, sống sung sướng, xahoa
- Đặc trưng cơ bản của lãnh địa: làđơn vị kinh tế chính trị độc lập mangtính tự cung tự cấp đóng kín của mộtlãnh chúa
Trang 3(Hình 1 là lãnh địa PK, hình 2 là thành thị ở
châu Âu Lãnh địa có pháo đài thành quách đóng
kín, thành thị có phố xá, có người mua bán nhộn
nhịp có sự trao đổi, giao lưu)
+ Nguyên nhân xuất hiện thành thị ?
+ Tổ chức của thành thị bao gồm những gì ?
Bao gồm nhà cửa, phố xá, cửa hàng, xưởng thủ
công và các tầng lớp xã hội sống ở đó như thợ
thủ công, thương nhân
GV sơ kết: sự xuất hiện của thành thị góp phần
thúc đẩy sự phát triển của xã hội phong kiến
3 Sự xuất hiện của các thành thị trung đại
- Nguyên nhân ra đời : + Thời kỳ phong kiến phân quyền :các lãnh địa đều đóng kín, không cótrao đổi buôn bán ra bên ngoài
+ Từ cuối thế kỉ XI do sản xuất thủ
công phát triển, thợ thủ công đemhàng hóa ra nơi đông để trao đổibuôn bán, lập xưởng sản xuất
+ Từ đây hình thành các thị trấn rồiphát triển thành phố gọi là thành thị.+ Hoạt động của thành thị : cư dânchủ yếu của thành thị là : thợ thủcông và thương nhân, họ lập cácphường hội, thương hội, cùng nhausản xuất và buôn bán
+ Vai trò thúc đảy sản xuất, làm cho
xã hội phong kiến phát triển
5 Củng cố - Dặn dò:
* Củng cố:
GV sử dụng câu hỏi sau để tổ chức hoạt động cá nhân cho HS:
1 Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào ?
2 So sánh và chỉ rõ sự khác nhau giữa thành thị trung đại và lãnh địa phong kiến ?
3 Nối kết các sự kiện vương quốc cổ và tên các quốc gia hiện nay ở châu Âu:
Tên các vương quốc cổ của người Giec-man Tên quốc gia hiện nay Nối A-B
A Vương quốc của người Ăng-Glô
Xắc-xông
1 Pháp
5 Đức
* Dặn dò :
- Học bài cũ - trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc trước bài học 2 SGK, quan sát hình 3, 4 SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung sau:
1 Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí ? Các cuộc phát kiến địa lý đem lại kết quả gì ?
2 Quí tộc và thương nhân châu Âu bằng cách nào để tạo được tiền vốn và công nhân làm thuê ?
3 Hậu quả của quá trình tích lũy tư bản nguyên thủy là gì ?
**************
Trang 4I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp HS nắm các ý sau:
- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí là nhân tố quan trọng và tiền đềcho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
2 Tư tưởng:
- Giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong
kiến lên xã hội tư bản chủ nghĩa
3 Kĩ năng:
- Biết dùng bản đồ thế giới để đánh dấu đường đi của ba nhà phát kiến địa lí.
- Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Bản đồ thế giới
- Tranh ảnh về các nhà phát kiến địa lí như Cô - lôm - bô
- Tư liệu lịch sử về các cuộc phát kiến địa lí
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK, quan sát hình 3, 4, 5
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi:
1 Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí ? Kết quả của các cuộc phát kiến địa lí như thế nào ?
2 Quí tộc và thương nhân châu Âu bằng cách nào đã tạo được tiền vốn và công nhân làm thuê ?
3 Hậu quả của quá trình tích lũy tư bản nguyên thủy là gì ?
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HOC Ü:
1 Ổn định:
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra:
1 Xã hội phong kiến đã hình thành như thế nào ở châu Âu ?
2 Hãy lựa chọn những ý đúng và đánh dấu X vào đầu câu mà em cho là đúng trong bài tập sau:
Đặc điểm của nền kinh tế lãnh địa là:
A Kinh tế lãnh địa là nền kinh tế lạc hậu
B Kĩ thuật canh tác lạc hậu, bó hẹp trong lãnh địa phong kiến
C Kinh tế lãnh địa phong kiến sản xuất theo phương thức tự cung tự cấp
D Kinh tế lãnh địa là nền kinh tế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp
Đáp án: B và C.
3 Giới thiệu bài mới :
Trang 5Đến thế kỉ XV, nền kinh tế hàng hóa phát triển nên nhu cầu mở rộng giao lưu buôn bán
và tìm nguồn nguyên liệu cho nền kinh tế trở thành nhu cầu cấp thiết Đó là nguyên nhânthúc đẩy người phương Tây đi tìm những con đường biển mới, những vùng đất mới, đểđẩy mạnh việc buôn bán Các nước phương Tây tiến hành các cuộc phát kiến địa lí Cáccuộc phát kiến địa lí được tiến hành như thế nào và có kết quả ra sao, chúng ta sẽ tìm hiểutrong bài học hôm nay
4 Bài mới:
GV cho HS đọc SGK kết hợp với quan sát hình
5 SGK sau đó dùng câu hỏi để tổ chức hoạt động
GV dùng bản đồ tường thuật các cuộc phát kiến
địa lí của các nhà hàng hải như Đi-a-xơ, Va- xcô
đơ Ga - ma, C Cô-lôm-bô, Ph.Ma-gien -lan
HS tự ghi vở qua phần trình bày của HS và GV
+ Các cuộc phát kiến địa lí đó có ý nghĩa như
thế nào ?
GV sơ kết và chuyển mục: Tìm được những con
đường mới, những vùng đất mới đã mang lại cho
thương nhân và giai cấp tư sản châu Âu tiền bạc,
của cải Vậy thương nhân và giai cấp tư sản
châu Âu thu được nhiều nguồn lợi bằng cách nào
chúng ta sẽ tìm hiểu trong mục 2
GV cho HS đọc SGK và thảo luận nhóm với các
nội dung sau (Ghi lên bảng phụ):
1 Quí tộc và thương nhân châu Âu làm giàu
bằng cách nào ?
2 Bằng cách nào để quí tộc và thương nhân
châu Âu có dược nguồn lao động làm thuê ?
3 Kết quả của quá trình làm giàu của quí tộc và
thương nhân châu Âu đó như thế nào ?
GV sơ kết: Quá trình làm giàu của quí tộc và
thương nhân châu Âu gọi là quá trình tích lũy tư
bản nguyên thủy Sự hình thành quá trình tích
lũy tư bản nguyên thủy dẫn đến sự ra đời hình
thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa và ra đời hai
giai cấp mới: tư sản và vô sản.
1 Những cuộc phát kiến địa lí
a Nguyên nhân :
- Do nhu cầu phát triển sản xuất pháttriển đã nảy sinh nhu cầu bức thiết vềthị trường, nguyên liệu và vàng bạc
- Tiến bộ về kĩ thuật hàng hải : la bàn,hải đồ, kĩ thuật đóng tàu
B, Những cuộc phát kiến địa lí : Cuối thế kỉ XV đầu thế kỉ XVI, nhiềucuộc phát kiến lớn về địa lí được tiếnhành như : Đi-a-xơ đến cực nam châuPhi(1487), Va- xcô đơ Ga – ma đếnTây Nam Ấn Đọ Dương (1498), C.Cô-lôm-bô đến châu Mĩ (1492),Ph.Ma-gien –lan đi vòng quanh thếgiới ( 1519 – 1522)
b.Ý nghĩa
- Thúc đẩy thương nghiệp phát triển,đem lại những nguồn lợi khổng lồcho giai cấp tư sản châu Âu
2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu
- Sự ra đời của giai cấp tư sản : Quí tộc và thương nhân châu Âu trởnên giàu có nhờ cướp bóc của cải, tàinguyên ở các nước thuộc địa Họ mởrộng sản xuất, kinh doanh, lập đồnđiền, bóc lột sức lao động người làmthuê, giai cấp tư sản ra đời
- Giai cấp vô sản được hình thành từnhững người nông nô bị tước đọaruộng đất buộc phải làm việc trongcác xí nghiệp của tư sản
- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
ra đời
5 Củng cố - Dặn dò:
* Củng cố:
Trang 6GV sử dụng bảng phụ để HS thực hiện các bài tập sau:
1 Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí ở thế kỷ XV:
A Muốn thám hiểm những vùng đất mới.
B Giai cấp tư sản châu Âu cần vàng bạc, nguyên liệu, thị trường
C Thăm dò sự phát triển của các dân tộc trên thế giới
D Nghiên cứu địa chất
Đáp án: B.
2 Kết quả của quá trình tích lũy tư bản nguyên thủy là:
A Tìm ra các vùng đất mới, con đường mới.
B Tạo ra vốn và lao động làm thuê
C Hình thành hai giai cấp mới: tư sản và vô sản.
D Các câu trên đều sai
Đáp án: B.
3 Hãy nêu cuộc hành trình của các nhà phát kiến địa lý theo yêu cầu sau:
Thời gian Các nhà phát kiến địa lý Những nơi họ đến
1498 Va-xcô đơ Ga-ma - Đi qua điểm cực Nam châu Phi và cập bến
Ca-li-cút ở phía Tây Nam Ấn Độ
1519-1522
Ph Ma-gien-lan - Đi vòng quanh Trái Đất
4 Ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lý là:
A Tìm ra những vùng đất mới
B Là cuộc cách mạng trong giao thông và tri thức
C Đem lại vàng bạc, châu báu cho giai cấp tư sản châu Âu
D Lần đầu tiên con người có khả năng vượt đại dương rộng lớn
Đáp án: B.
* Dặn dò:
- Học bài cũ - trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc trước bài học 3 SGK, quan sát hình 6, 7 SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi (thực hiện phiếu học tập và chuyển cho lớp phó họctập đọc cho HS ghi để chuẩn bị):
Bài tâp1: Trong thời kì hậu kì trung đại, giai cấp tư sản tiến hành cuộc đấu tranh chống giai cấp phong kiến trên lĩnh vực nào:
A Lĩnh vực kinh tế
B Lĩnh vực văn hóa tư tưởng
C Lĩnh vực quân sự
D Lĩnh vực tôn giáo
Bài tập 2: Nguyên nhân dẫn đến phong trào Văn hóa Phục Hưng:
A Do sự lạc hậu của văn hóa châu Âu
B Do sự phát triển tự nhiên
C Do giai cấp tư sản muốn giành địa vị xã hội
D Do sự tích cực của giai cấp phong kiến
Trang 7TUẦN 2
TIẾT 3
BÀI 3 CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU
KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
Ngày soạn: 25/08/2013
Ngày dạy : 26/08/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào Văn hóa Phục hưng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào Cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp củaphong trào này đến xã hội phong kiến châu Âu lúc bấy giờ
2 Tư tưởng :
- Thông qua các sự kiện lịch sử cụ thể, tiếp tục bồi dưỡng cho HS nhận thức được sự
phát triển hợp qui luật của xã hội loài người, về vai trò của giai cấp tư sản, giúp HS thấyđược loài người đang đứng trước một bước ngoặc lớn: sự sụp đổ của chế độ phong kiến -một chế độ xã hội độc đoán, lạc hậu và lỗi thời
- Bản đồ châu Âu thời phong kiến
- Tranh về các tác phẩm văn hóa thời Phục Hưng
- Tư liệu về các tác giả của nền văn hóa Phục hưng tiêu biểu là Lê -ô na Đơ - vanh - xi
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK, quan sát hình 6,7
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi của Phiếu học tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: ,7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
GV có thể dùng bảng phụ ghi các bài tập sau để kiểm tra HS (hoặc dùng câu hỏi SGK)
1 Nguyên nhân dẫn đến có các cuộc phát kiến địa lí:
A Do nhu câìu tìm tòi, nghiên cứu khoa học.
B Do mong muốn có của cải, vàng bạc, châu báu từ các vùng đất mới
C Do nhu cầu của sản xuất đòi hỏi có nguyên liệu và thị trường mới
D Do mong muốn làm giàu của quí tộc và thương nhân châu Âu
2 Kết quả của quá trình tích lũy tư bản nguyên thủy là:
A.Tìm ra các vùng đất mới, con đường mới.
B Tạo ra vốn và lao động làm thuê
C Hình thành hai giai cấp mới: tư sản và vô sản.
D Các câu trên đều sai
3 Giới thiệu bài mới :
Trong bài học trước, các em đã được biết đến sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủnghĩa và giai cấp tư sản châu Âu Giai cấp tư sản có thế lực về kinh tế nhưng không có
Trang 8thế lực về chính trị, không có địa vị xã hội, họ sẽ tiến hành cuộc đấu tranh giành giật địa
vị xã hội cho tương xứng với địa vị kinh tế của họ Vậy giai cấp tư sản tiến hành cuộc đấutranh giành địa vị xã hội bằng cách nào, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay
4 Bài mới:
GV cho HS đọc mục 1 và quan sát H 6 SGK
GV dùng bài tập 1, 2 để tổ chức hoạt động độc lập
của HS (có thể dùng phiếu học tập hoặc bảng phụ):
Bài tập1: Trong thời kì hậu kì trung đại, giai cấp tư
sản tiến hành cuộc đấu tranh chống giai cấp phong
kiến trên lĩnh vực nào:
C Do giai cấp tư sản muốn giành địa vị xã hội
D Do sự tích cực của giai cấp phong kiến
- Như thế nào là phong trào Văn hóa Phục Hưng ?
GV sơ kết: Trong xã hội phong kiến, giai cấp tư sản
là giai cấp giàu có nhưng họ không có địa vị xã hội
nên giai cấp tư sản tiến hành cuộc đấu tranh giành
địa vị xã hội Mở đầu cho cuộc đấu tranh đó bằng
cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hóa Cuộc đấu tranh
đó hình thành nên phong trào văn hóa Phục hưng
Phong trào diễn ra đầu tiên ở nước I- ta- li- a sau đó
lan rộng khắp châu Âu, xuất hiện nhiều nhà văn, họa
sĩ, nhà khoa học kiệt xuất
+ Em hãy kể tên những nhà văn, nhà khoa học tiêu
biểu của phong trào văn hóa Phục hưng ?
GV hướng dẫn HS quan sát Hình 6 SGK(có thể cho
HS quan sát thêm tác phẩm “La Giô - công” của
Lê-ô-na đơ Vanh - xi, hướng dẫn để HS thấy được con
người được thể hiện rất đẹp và tôn thêm, đề cao giá
trị của con người)
GV sử dụng câu hỏi để tổ chức hoạt động nhóm:
+ Phong trào văn hóa Phục hưng có nội dung như
thế nào ?
+ Phong trào văn hóa Phục hưng có ý nghĩa như thế
nào ?
GV hướng dẫn để HS rút ra các ý sau:
- Phê phán chế độ phong kiến và Giáo hội Ki- tô
- Đề cao giá trị con người
1 Phong trào văn hóa Phục hưng (thế kỉ XIV -XVII)
a Nguyên nhân
- Sự kìm hãm, vùi dập của chế
độ phong kiến đối với các giá trịvăn hóa Sự lớn mạnh của giaicấp tư sản có thế lực kinh tếnhưng không có địa vị chính trị,
xã hội
- Phong trào Văn hóa Phục
Hưng là : khôi phục những tinhhoa văn hóa Hi – lạp và Rô –
ma, đồng thời phát triển nó ởtầm cao mới
b Nội dung
- Lên án nghiêm khắc Giáo hộiKi-tô và đả phá trật tự xã hộiphong kiến
- Đề cao giá trị con người, đềcao khoa học tự nhiên, xây dựngthế giới quan duy vật
C Ý nghĩa của Phong trào Vănhóa Phục Hưng :
- Phát động quần chúng đấutranh chống lại xã hội phongkiến
- Mở đường cho sự phát triểncao hơn của văn hóa châu Âu và
Trang 9GV kể tóm tắt về N Cô -péc -ních, nhà thiên văn
học người Áo: Bằng những quan sát về thiên văn và
tính toán chính xác, ông đưa ra học thuyết mang tên
ông cho rằng Trái đất hình tròn và quay quanh Mặt
trời Điều này trái với Kinh thánh nên ông bị toà án
Ki-tô khép vào tội hỏa thiêu, trên dàn thiêu ông vẫn
khẳng định: “Dù thế nào thì Trái đất vẫn quay “.
GV sử dụng câu hỏi để tổ chức hoạt động độc lập:
+ Phong trào văn hóa Phục hưng có ý nghĩa như thế
nào ?
GV sơ kết tiểu mục: Phong trào văn hóa Phục hưng
làm cho văn hóa châu Âu, đặc biệt là khoa học tự
nhiên có bước phát triển nhảy vọt Giáo hội Ki - tô
với những tư tưởng lạc hậu là thế lực cản trở sự phát
triển của khoa học, cản trở sự phát triển của giai cấp
tư sản nên họ đòi thay đổi tổ chức Giáo hội và làm
dấy lên phong trào Cải cách tôn giáo Phong trào Cải
cách tôn giáo diễn ra như thế nào, chúng ta sẽ tìm
hiểu trong mục 2
+ Nguyên nhân dẫn đến Cải cách tôn giáo ?
GV cho HS quan sát hình 7 và đọc phần chữ in
nghiêng SGK
GV dùng bảng phụ ghi bài tập sau để HS rút ra nội
dung của cải cách tôn giáo:
+ Phong trào Cải cách tôn giáo có nội dung:
A Bãi bỏ Giáo hội Ki tô, xóa bỏ đạo Ki-tô
B Phủ nhận hoạt động của Giáo hội trong xã hội
C Đòi thay đổi Giáo hoàng
D Phủ nhận vai trò thống trị của Giáo hội, đòi bãi
bỏ các lễ nghi phiền toái, đòi quay về với giáo lí Ki
-tô nguyên thủy
HS rút ra nội dung qua hoạt động độc lập
+ Phong trào Cải cách tôn giaó tác động đến tình
hình châu Âu như thế nào ?
nhân loại
2 Phong trào Cải cách tôn giáo
a Nguyên nhân
- Sự thống trị về mặt tư tưởng,giáo lí của chế độ phong kiến lựccản trở sự phát triển của giai cấp
tư sản Yêu cầu đặt ra phải tiếnhành cải cách
b Diễn biến:
+ Cải cách của M Lu-thơ (Đức):Lên án hành vi tham lam, đồi bạicủa Giáo hoàng, đòi bãi bỏnhững thủ tục, lễ nghi phiền toái.+ Cải cách của Can- vanh (ThụySĩ): chịu ảnh hưởng những cảicách của Lu- thơ, hình thnahfmột giáo phái mới gọi là đạo Tinlành
c Hệ quả: Đạo Ki- tô bị chia làmhai giáo phái : Cựu giáo là Ki –
tô giáo cũ và Tân giáo, mâuthuẫn và xung đột với nhau.Bùng lên cuộc chiến tranh nôngdân ở Đức
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố : GV dùng bài tập sau để tổ chức hoạt động cho cá nhân HS:
Hãy nối cột A đến B cho đúng các sự kiên lịch sử đã xảy ra ?
A Cuộc đấu tranh giành địa vị xã hội 1 Phủ nhận vai trò thống trị của giáo
hội, bãi bỏ các lễ nghi phiền toái
Trang 10B Tác động của phong trào Cải cách tôn
D Nội dung của Cải cách tôn giáo 4 Đề cao giá trị của con người, đề
cao khoa học tự nhiên
E Phong trào đấu tranh của giai cấp tư sản 5 Tôn giáo phân làm hai phái: Đạo
Tin lành và Ki- tô
G Nguyên nhân dẫn đến Cải cách tôn giáo 6 Bùng nổ phong trào đấu tranh nông
dân ở Đức
* Dặn dò : - Học bài cũ, trả lời các câu hỏi SGK Đọc trước bài học 4 SGK phần 1, 2,
3, quan sát hình 8 SGK Chuẩn bị bài theo nội dung của SGK
Trang 11
TUẦN 2
TIẾT 4
BÀI 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
Ngày soạn : 30/08/2013 Ngày dạy : 31/08/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Qúa trình hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
- Tên gọi và thứ tự của các triều đai phong kiến ở Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến ở Trung Quốc
- Đặc điểm về kinh tế chính trị Trung Quốc đến thời nhà Đường
2 Tư tưởng :
- Trung Quốc là quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phương Đông đồng thời có ảnh
hưởng không nhỏ đến các nước láng giềng trong đó có Việt Nam
3 Kĩ năng :
- Biết lập bảng niên biểu thế thứ về các triều đại phong kiến Trung Quốc.
- Biết vận dụng phương pháp lịch sử đêí phân tích và hiểu được các chính sách về kinh
tế, thành tựu văn hóa của mỗi triều đại
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
- Tranh về các công trình kiến trúc của Trung Quốc
- Tư liệu lịch sử về chế độ chính trị, kinh tế và xã hội trong các lãnh địa phong kiến
- Chuẩn bị phiếu học tập
- Hướng dẫn chuẩn bị bài cho tiết 5
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK, quan sát hình 8
- Chuẩn bị bài theo phiếu học tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: ,7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
1 Câu hỏi 1 SGK.
3 Giới thiệu bài mới : Giáo viên kết hợp với bản đồ để giới thiệu bài mới:
Dòng sông Hoàng Hà đã bồi đắp nên vùng đồng bằng Hoa Bắc màu mỡ, phì nhiêu thuậnlợi cho sản xuất nông nghiệp Ở đây xã hội nguyên thủy sớm tan rã và người Hán đã xâydựng Nhà nước đầu tiên vào năm 2000 TCN khởi đầu cho quá trình phát triển một quốcgia hùng mạnh, điển hình ở phương Đông thời trung đại Vậy TrungQuốc có lịch sử phát
triển như thế nào, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài 4: ”Trung Quốc thời phong kiến “
+ Thời Hán lên thay, chế độ, pháp luật
hà khắc bị bãi bỏ
Trang 12Đây là các chiến binh bằng gốm có kích
thước bằng người thật được đặt trong lăng
mộ của Tần Thủy Hoàng vị vua có công
thống nhất đất nước Trung Quốc.Vậy nhà
Tần có chính sách đối nội như thế nào chúng
ta sẽ tìm hiểu trong mục b
HS trình bày kết quả thảo luận - GV nhận
xét, đánh giá kết quả thảo luận
Từ kết quả thảo luận HS tự ghi các sự kiện
về nhà Hán
GV sơ kết: Nhà Hán trị vì được 2 thế kỉ, đếïn
năm 220, nhà Hán sụp đổ, đất nước Trung
Quốc trải qua thời kì loạn lạc một thời gian
dài gần 4 thế kỉ Đến năm 618 nhà Đường
thống nhất Trung Quốc, mở ra thời kì phát
triển cực thịnh của Trung Quốc thời phong
kiến Vậy nhà Đường có biện pháp như thế
nào để đạt được sự cực thịnh đó chúng ta sẽ
tìm hiểu trong mục 3
HS trình bày kết quả thảo luận - GV nhận
xét, đánh giá kết quả thảo luận
GV giải thích chế độ quân điền
+ Những chính sách đối nội của nhà Đường
có tác dụng như thế nào ?
GV hướng dẫn để HS nắm được các ý sau:
Kinh tế, văn hóa phát triển đạt đến thời kì
cực thịnh, lãnh thổ Trung Quốc được mở
rộng
+ Những chính sách đối ngoại của các chế
độ phong kiến như thế nào ?
GV liên hệ : Nhà Tần đã từng đưa 50 vạn
quân do Đồ Thư chỉ huy sang xâm lược nước
ta dưới thời Âu Lạc nhưng bị thất bại
- Bộ máy nhà nước được củng cố hoànthiện hơn; cử người thân tín đi cai quảncác địa phương, mở nhiều khoa thi đểtuyển chọn nhân tài
+ Thời Nguyên :
- Nhà Nguyên thi hành nhiều biện phápphân biệt đối xử giữa các dân tộc, ngườiMông Cổ có địa vị cao nhất, hưởng mọiđặc quyền; người Hán có địa vị thấpkém, bị cấm đoán đủ điều
- Các triều đại phong kiến Trung Quốcđều tiến hành mở rộng lãnh thổ bằngcác cuộc chiến tranh xâm lược : TriềuTiên, Nội Mông, Đại Việt , mỗi khixâm lược Đại Việt dều chịu thất bạinặng nề
- Học bài cũ, trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc trước bài học 4 SGK phần 4, 5, 6, quan sát hình 9, 10 SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung SGK
Trang 13TUẦN 2
TIẾT 5
BÀI 4 TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
(Tiếp theo)
Ngày soạn : 3/09/2013 Ngày dạy : 4/09/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Sự hình thành chế độ phong kiến sau nhà Đường
- Những chính sách cai trị của các triều đại: Tống, Nguyên, Minh, Thanh
- Những đặc điểm của xã hội Trung Quốc
- Những thành tựu văn hóa, khoa học kĩ thuật của nhân dân Trung Quốc
2 Tư tưởng :
- Trung Quốc là quốc gia phong kiến lớn, điển hình ở phương Đông đồng thời có ảnh
hưởng không nhỏ đến các nước láng giềng trong đó có Việt Nam
3 Kĩ năng :
- Biết lập bảng niên biểu thế thứ về các triều đại phong kiến Trung Quốc.
- Biết vận dụng phương pháp lịch sử đêí phân tích và hiểu được các chính sách về kinh
tế, thành tựu văn hóa của mỗi triều đại
- Đọc trước bài học SGK, quan sát hình 9,10
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK và bài tập trong phiếu học tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: ,7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
1 Em hãy xác định vị trí của Trung Quốc trên bản đồ và cho biết Trung Quốc tiếp giáp với những nước nào ?
* Yêu cầu - HS xác định được vị trí của Trung Quốc trên bản đồ
- Xác định được Trung Quốc tiếp giáp với các nước: Việt Nam, Lào, Mi-an- ma, Nê-pan,
Ai -déc-bai-dan, Mông Cổ, Triều Tiên
2 Sự thịnh vượng của nhà Đường được biểu hiện như thế nào ?
* Yêu cầu: HS trả lời được các ý sau:
- Bộ máy nhà nước được củng cố và hoàn thiện
- Nhà nước thực hiện chế độ quân điền, nông dân có ruộng cày cấy
- Sản xuất phát triển, kinh tế, văn hóa đạt đến độ phồn thịnh
- Nhà Đường gây chiến tranh, lấn chiếm vùng Nội Mông, Tây Triều Tiên và An Nam,lãnh thổ Trung Quốc được mở rộng
3 Giới thiệu bài mới :
Trang 14Cuối thế kỉ IX đầu thế kỉ X, nhà Đường suy yếu rồi sụp đổ Trung Quốc bước vào thời kìloạn lạc hơn nửa thế kỉ Nhà Tống đã thống nhất được Trung Quốc nhưng không cònđược hùng mạnh như thời nhà Đường Sự suy yếu của Trung Quốc tạo điều kiện cho các
bộ tộc Mông Cổ và Mãn Thanh xâm chiếm Trung Quốc và xây dựng nên các triều đạinhư nhà Nguyên, nhà Thanh Trong tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về thời kì đầybiến động đó
4 Bài mới:
GV cho HS đọc SGK sau đó dùng câu hỏi để tổ
chức hoạt động độc lập:
+ GV phân nhóm và cho thảo luận nhóm với bài
tập (phiếu học tập) - Gọi đại diện 1 nhóm lên
trình bày kết quả - GV nhận xét và đánh giá kết
quả
+ Em điền vào bảng sau các biện pháp phát
triển kinh tế của các triều đại phong kiến ở
+Theo em,triều đại nào đạt đến sự thinh vượng ?
GV cho HS thảo luận bài tập - Trình bày kết quả
thảo luận
GV sơ kết:
thời trung đại, lịch sử Trung Quốc
có nhiều biến cố lịch sử lớn, nhiều triều đại kế
tiếp nhau thống trị nhân dân Trung Quốc,
nhưng nhân dân Trung Quốc vẫn đạt được
những thành tựu to lớn về văn hóa, khoa học và
kĩ thuật Những thành tựu đó có ảnh hưởng sâu
sắc đến các nước trong khu vực, trong đó có
nước ta.Vậy Trung Quốc đã đạt được những
thành tựu gì ? Chúng ta sẽ tìm hiểu trong mục
4
GV yêu cầìu HS thảo luận nhóm với Bài tập
Cho một nhóm trình bày kết quả thảo luận.
GV nhận xét, bổ sung để HS ghi vào vở
GV hướng dẫn HS quan sát tranh hình 9.10
SGK để nhận thức được những thành tựu về kĩ
thuật của nhân dân Trung Quốc
+Người vẽ đồ án và chỉ huy xây dựng cố cung
2 Tình hình kinh tế Trung Quốc qua các triều đại.
- Thời Tần- Hán : ban hành chế độ đo
lường, tiền tệ thống nhất, giảm tôthuế, khuyến khích nhân dân nhậnruộng cày cấy và khẩn hoang
- Thời Đường : thi hành nhiều biệnpháp giảm tô, lấy ruộng công vàruộng bỏ hoang chia cho nông dân-thực hiện chế độ quân điền, do đó sảnxuất phát triển Kinh tế thời Đườngphồn thịnh
- Thời Tống : mở mang các côngtrình thủy lợi, khuyến khích phát triểncác nghề thủ công như khai mỏ, luyệnkim, dệt lụa , phát minh ra la bàn,thuốc súng, nghề in, giấy viết, kĩthuật đóng thuyền có bánh lái
- Thời Minh – Thanh : thủ công
nghiệp phát triển Xuất hoeenj mầmmống chủ nghĩa tư bản như nhiềuxưởng dệt, gốm chuyên môn hóa, cónhiều nhân công làm việc
- Ngoại thương phát triển, buôn bán với nhiều nước như Đông Nam Á Ấn
- Nghề làm giấy, nghề in, la bàn vàthuốc súng là những phát minh quantrọng
Trang 15có phải là người Việt không, người đó tên là gì ?
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố :
GV sử dụng bảng phụ để HS thực hiện các bài tập sau:
1 Nối cột A với B sao cho đúng các sự kiện lịch sử mà em đã học:
A Năm 1368
1 Hình thành nhiều xưởng dệt lớn ở
Tô Châu, Tùng Giang, xưởng đồ sứ ở Cảnh Đức
B Nhà Thanh thi hành chính sách 2 Phân biệt đối xử giữa các dân tộc
C Nhà Tống ra sức thực hiện
3 Vơ vét của cải bằng tô, thuế và phu dịch nặng nề để xây dựng nhiều công trình tốn kém
D Nhà Nguyên thực hiện chính sách 4 Xóa bỏ hoặc giảm các thứ thuế và
sưu dịch, mở mang các công trình thủy lợi
E Sự xuất hiện mầm mống của chủ
nghĩa tư bản biểu hiện
5 Sự phát triển rực rỡ của văn hóa, khoa học - kĩ thuật
2 Nối kết các đặc điểm lịch sử nổi bậc với các triều đại phong kiến Trung Quốc:
A Đất nước Trung Quốc cường thịnh nhất 1 Thời Tần
B Thống nhất đất nước về hành chính, đo lường, tiền tệ 2 Thời Hán
C Triều đại được xác lập từ người nước ngoài 3 Thời Đường
D Có nhiều phát minh quan trọng: la bàn, thuốc súng 4 Thời Tống
E Do thủ lĩnh phong trào nông dân lập ra 5 Thời Nguyên
F Triều đại của bộ tộc người Mãn Châu 6 Thời Minh
7 Thời Thanh
3 Lập bảng kê những thành tựu cơ bản của Trung Quốc thời phong kiến ở các lĩnh vực: văn học, sử học, khoa học - kỹ thuật:
Thơ
Tác phẩm nổi tiếng:
Các bộ sử
Các phát minh quan trọng
* Dặn dò : - Học bài cũ, trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc trước bài học 5 SGK, quan sát hình 11 SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK
*****************
Trang 161 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnhđạt của Ấn Độ thời phong kiến
- Một số thành tựu của văn hóa Ấn Độ thời cổ trung đại
2 Tư tưởng :
- Giúp HS thấy được đất nước Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân
loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hóa của nhiều dân tộc ĐôngNam Á
3 Kĩ năng :
- Giúp HS biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài và bài ‘’Các quốc gia phong kiến
Đông Nam Á’’ để đạt được mục tiêu bài học
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
- Bản đồ châu Á, bản đồ Ấn Độ
- Tranh ảnh về các công trình kiến trúc Ấn Độ
- Nội dung hướng dẫn chuẩn bị bài cho tiết 7
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK, quan sát hình 11SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi trong phiếu học tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
1 Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà Nguyên có gì khác nhau ? Vì sao có sự khác nhau đó ?
2 Nêu những thành tựu văn hóa, khoa học - kĩ thuật của Trung Quốc thời phong kiến ?
3 Giới thiệu bài mới :
Ấn Độ là quốc gia lớn ở khu vực Nam Á, là một trong những nền văn minh lớn có ảnhhưởng đến nhiều nước trong khu vực Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu vềlịch sử Ấn Độ
4 Bài mới:
GV cho HS đọc SGK kết hợp với quan
sát trên bản đồ sau đó dùng câu hỏi để tổ
chức hoạt động độc lập của HS:
GV dùng bài tập 1 (sử dụng phiếu học
tập hoặc bảng phụ) để HS lập bảng các
sự kiện chính về thời phong kiến
Thời gian Sự kiện
1 Ấn Độ thời phong kiến
a Vương triều Gúp –ta.
Thời kì này, Ấn Độ trở thành quốc gia phongkiến hùng mạnh, công cụ sắt được sử dụngrộng rãi, kinh tế, xã hội và văn hóa phát triển
- Đến đầu thế kỉ VI, Vương triều Gúp – ta bịdiệt vong, sau đó Ấn Độ luôn bị nước ngoàixâm lược và cai trị
Trang 17(Những tác phẩm HS chưa nêu được,
GV dùng tư liệu SHD để bổ sung và cho
các em ghi vào vở)
b Vương triều Hồi giáo Đê- li
Thế kỉ XII, Ấn Độ bị Thổ Nhỉ Kì xâm lược
và lập ra triều đại Hồi giáo Đê- li, thi hànhchính sách cướp đoạt ruộng đất và cấm đạoHin- đu, mâu thuẫn dân tộc căng thẳng
c Vương triều Ấn Độ Mô- gôn
- Thế kỉ XVI, người Mông Cổ chiếm đóng
Ấn Độ , lập ra vương triều Mo –gôn, xóa bỏ
sự kì thị tôn giáo, khôi phục kinh tế và pháttriển văn hóa Ấn Độ
- Giữa thế kỉ XIX, Ấn Độ trở thành thuộc địacủa đế quốc Anh
2 Văn hóa Ấn Độ
- Người Ấn Độ sáng tạo ra chữ viết riêng làchữ Phạn
- Văn học với nhiều thể loại như:
+ Giáo lí: kinh Vê-đa của đạo Bà-la-môn vàđạo Hin-đu, kinh Tam Tạng đạo Phật
+ Luật pháp: luật Ma-nu, Luật Na- ra-đa.+ Sử thi: Ma- ha- bha- ra-ta Ra-ma-ya-na.+ Kịch thơ: Sơ-kun-tơ-la
- Nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc chiu ảnhhưởng sâu sắc của các tôn giáo, có hai trườngphái kiến trúc và điêu khắc: Hin- đu và Phậtgiáo
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố :
GV sử dụng bảng phụ để HS thực hiện các bài tập sau:
1 Đặc điểm của nghệ thuật kiến trúc và điêu khắc kiểu Phật Giáo và Hin -đu:
Kiến trúc và điêu khắc Hin- đu
1 Nhà hình ống nhiều tầng, có hìnhdạng hình học hoàn chỉnh
- Học bài cũ - trả lời các câu hỏi SGK Đọc trước bài 6 SGK, quan sát hình 12, 13 SGK
- Xác định khu vực Đông Nam Á trên bản đồ và cho biết Đông Nam Á có các quốc gia nào ?
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK Về nhà thực hiện các bài tập mà GV đã cho
Trang 18TUẦN 3
TIẾT 7
BÀI 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN
ĐÔNG NAM Á
Ngày soạn : 8/09/2013
Ngày dạy : 9/09/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Tên gọi, vị trí của các nước Đông Nam Á, tên gọi và vị trí có những nét tương đồng vớinhau để tạo thành một khu vực riêng biệt
- Sự hình thành của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á
- Sự hình thành các quốc gia phong kiến ở Đông Nam Á
2 Tư tưởng :
- Giúp HS thấy được những nét tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc Đông
Nam Á
3 Kĩ năng :
- Biết dùng bản đồ Đông Nam Á để đánh giá các vị trí của các vương quốc cổ và các
quốc gia phong kiến ở Đông Nam Á
- Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
- Bản đồ Đông Nam Á
- Tranh ảnh về các công trình kiến trúc cổ ở Đông Nam Á
- Tư liệu lịch sử về sự hình thành các vương quốc cổ và các quốc gia phong kiến ĐôngNam Á
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK, quan sát hình 12, 13 SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi
1 Xác định khu vực Đông Nam Á trên bản đồ và cho biết Đông Nam Á có các quốc gia nào ?
2 Lập niên biểu về thờìi kì hình thành của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á ?
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
1 Em hãy cho biết những thành tựu văn hóa của Ấn Độ ?
2 Trình bày đặc điểm của kiểu kiến trúc Hin-đu và kiểu kiến trúc Phật giáo ?
3 Giới thiệu bài mới :
GV đặt câu hỏi: Khu vực Đông nam Á bao gồm những nước nào ? (HS dựa vào SGK để
trả lời câu hỏi)
GV dùng bản đồ xác định vị trí của khu vực Đông Nam Á và kết hợp giới thiệu bài mới:Khu vực Đông Nam Á có khí hậu nhiệt đới gió mùa, có nhiều điều kiện thuận lợi đêí pháttriển nông nghiệp Từ xa xưa, cư dân Đông Nam Á đã biết trồng lúa và nhiều loại câykhác.Vậy lịch sử phát triển của các nước Đông Nam Á như thế nào, chúng ta sẽ tìm hiểutrong bài học hôm nay
4 Bài mới:
Trang 19GV giới thiệu cho HS quan sát và xác định
trên bản đồ vị trí của từng nước Đông Nam Á
sau đó dùng câu hỏi để tổ chức hoạt động độc
lập:
+ Điều kiện tự nhiên của Đông Nam Á có
những thuận lợi và khó khăn gì ?
GV giải thích khái niệm nhiệt đới gió mùa:
Kiểu khí hậu chịu ảnh hưởng bởi gió có
hướng thổi và khoảng thời gian thổi nhất định
theo hai hướng Đông Bắc - Tây Nam và
ngược lại tạo thành hai mùa rõ rệt: mùa khô
và mùa mưa Gió mùa đã ảnh hưởng đến nông
nghiệp và ảnh hưởng đến sự phát triển của các
quốc gia Đông Nam Á Các cư dân Đông
Nam Á sinh sống ở khắp nơi và họ biết sử
dụng công cụ bằng sắt vào đầu công nguyên
GV dùng câu hỏi để tổ chức họat động các
nhân : + Các vương quốc cổ Đông Nam Á
hình thành trong khoảng thời gian nào ?
GV sơ kết: Trong khoảng 10 thế kỉ đầu Công
nguyên nhiều quốc gia nhỏ hình thành ở khu
vực phía nam như Cham- pa, Phù Nam, GV
cho HS đọc mục 2 SGK.
Mê Nam và trung lưu sông Mê Công
D.Tất cả các ý trên đều sai
Bài tập : Điền vào bài tập sau về thời gian
phát triển thịnh vượng của các quốc gia
phong kiến ở Đông Nam Á.
Tên Vương quốc Khoảng thời gian phát triển
hưng thịnh
In-đô-nê-xi-a
Cham- pa
Cam -pu-chia
Pa - gan
HS trình bày kết quả thảo luận và dùng lược
đồ xác định vị trí của các quốc gia phong
kiến Đông Nam A - GV nhận xét đánh giá
GV giới thiệu để HS quan sát 12, 13 và dùng
câu hỏi sau:
+ Em hãy cho biết hai công trình kiến trúc
trên thuộc kiểu kiến trúc nào ?
(Từ kiến thức của văn hóa Ấn Độ, HS trả lời
câu hỏi)
GV sơ kết: Từ nửa sau thế kỉ X đến đầu thế
1.Điều kiện tự nhiên
- Đông Nam Á là khu vực rộng lớn, hiện nay bao gồm lãnh thổ của 11 nước
- ĐẶc điểm chung về điều kiện tự nhiên:
+ Chịu ảnh hưởng của gió mùa tạo nên hai màu rõ rệt : mùa khô và mùa mưa +Khí hậu nhiệt đới ẩm, mưa nhiều, thích hợp cho việc trồng lúa và các loại rau,
củ, quả khác
2 Sự hình thành các vương quốc ở Đông Nam Á
a Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á
- Đến những thế kỉ đầu Công nguyên,
cư dân Đông Nam Á biết sử dụng công
cụ bằng sắt.Chính trong thời gian này các quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á xuất hiện
- Trong khoảng 10 thế kỉ đầu Công nguyên có hàng loạt quốc gia nhỏ được hình thành : Vương quốc Cham- pa ở Trung bộ Việt Nam, vương quốc Phù Nam ở hạ lưu sông Mê Công
b Sự hình thành và phát triển của
các quốc gia phong kiến ở Đông Nam Á.
- Từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVIII, là thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
- Biểu hiện của sự phát triển là quá trình
mở rộng lãnh thổ và đạt nhiều thành tựu văn hóa
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
- Thế kỉ XIII do sự di cư của người Thái xuống lưu vực sông Mê Nam và trung lưu sông Mê Công hình thành nên vương quốc Su- khô - thay và vương quốc Lạn Xạng
- Từ nửa sau thế kỉ X đến đầu thế kỉ
Trang 20kỉ XVIII là thời kì phát triển hưng thịnh của
các quốc gia phong kiến Đông Nam Á Từ
nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc gia Đông
Nam Á bước vào giai đoạn suy yếu Đến
giữa thế kỉ XIX, hầu hết các quốïc gia Đông
Nam Á trở thành thuộc địa của các nước
phương Tây
XVIII là thời kì phát triển hưng thịnh của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
- Nửa sau thế kỉ XIX, các quốc gia Đông Nam Á (trừ Thái Lan) đều trở thành thuộc địa của các nước phương Tây
5 Củng cố - Dặn dò : Củng cố : GV sử dụng bảng phụ để HS thực hiện các bài tập sau:
1 Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á có điều kiện tự nhiên chung:
A Địa hình chủ yếu là đồi núi B Địa hình chủ yếu là đồng bằng
C Chịu ảnh hưởng gió mùa D Tiếp giáp với biển Đáp án: C.
2 Điền tên các quốc gia Đông Nam Á ngày nay tương ứng với thời các vương quốc cổ:
Vương quốc Phù Nam
Vương quốc Lạn Xạng
Vương quốc Pa - gan
Vương quốc Xu - khô - thay
Đại Việt
3 Thống kê các nước Đông Nam Á ngày nay theo mẫu sau: TT Tên quốc gia Tên thủ đô 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
* Dặn dò : - Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK và các câu hỏi sau: 1 Quan sát hình 14, 15 và cho biết các công trình này thuộc kiểu kiến trúc nào ? 2 Lập niên biểu phát triển của Lào và Cam - pu - chia theo mẫu sau: Thời gian Các sự kiện chính
Trang 21TUẦN 3
TIẾT 8
BÀI 6 CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á( Tiếp theo )
Ngày soạn : 13/09/2013
Ngày dạy : 14/09/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Tên gọi, vị trí, sự hình thành và phát triển của các vương quốc Cam-pu - chia và Lào,biết được những nét tương đồng của các nước Đông Dương
2 Tư tưởng :
- Giúp HS thấy được những nét tương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc Đông
Dương
3 Kĩ năng :
- Biết dùng bản đồ Đông Nam Á để xác định vị trí của các vương quốc Cam - pu chia và
Lào - Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử
- Đọc trước bài học SGK, quan sát hình 14, 15 SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi hướng dẫn của giáo viên
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
1 Trình bày đặc điểm của kiểu kiến trúc Hin-đu và kiểu kiến trúc Phật giáo ?
3 Giới thiệu bài mới :
Trong bài học trước, các em đã biết giữa các nước Đông Nam Á có những nét tươngđồng về nhiều mặt trong lịch sử phát triển chung của khu vực Trong tiết học hôm naychúng ta cùng tìm hiểu hai quốc gia láng giềng với nước ta để hiểu rõ hơn về sự tươngđồng của lịch sử khu vực
4 Bài mới:
GV giới thiệu cho HS quan sát và xác định
trên bản đồ vị trí của từng nước Cam pu
-chia và Lào sau đó dùng câu hỏi để tổ chức
hoạt động độc lập để tìm hiểu về vương quốc
Cam - pu - chia:
+ Người Khơ - me có đặc điểm về kinh tế, văn
hóa như thế nào ?
GV nhận xét và bổ sung phần trả lời của HS
HS trình bày kết quả thảo luận
GV giải thích vì sao gọi là thời kì Ăng- co
+ Chính sách đối nội và đối ngoại của thời
Ăng - co như thế nào ?
3 Vương quốc Cam - pu - chia
a, Thời kì Chân Lạp
- Thời tiền sử trên đất Cam - pu - chia
có người sinh sốngTrong quá trình xuấthiện nhà nước, tộc người Khơ-me đượchình thành, họ quen săn bắn, đào ao, đấp
hồ chứa nước, Đến thế kỉ VI, vươngquốc Chân Lạp ra đời
- Thời kì Chân Lạp: từ thế kỉ VI đếncuối thế kỉ VIII
B Thời kì Ăng – co :((Từ thế kỉ IX đếnthế kỉ XV) là thời kì phát triển huy
Trang 22GV cho HS quan sát hình 14 đồng thời miêu
tả Ăng - co
GV giới thiệu: Ngày nay nếu đến vùng cánh
đồng Chum thuộc tỉnh Xiêng Khoảng nước
Lào, chúng ta sẽ được thấy nằm rãi rác khắp
nơi là những chiếc chum đá khổng lồ với
kích cở khác nhau Đây là di tích mộ táng
của người Lào Thơng- chủ nhân đầu tiên của
đất nước Lào
GV cho HS đọc SGK và tổ chức hoạt động
cá nhân HS với các câu hỏi sau:
+ Nước Lào thành lập trong hoàn cảnh
nào ?
+ Giai đoạn phát triển tnịnh vượng của nước
Lào được biểu hiện như thế nào ?
GV yêu cầu HS nắm được các ý sau:
Các Vua của vương quốc Lạn Xạng chia đất
nước thành các Mường, xây dựng quân đội,
giữ quan hệ hòa hiếu với Đại Việt và
Cam-pu - chia đồng thời kiên quyết chống lại giặc
ngoại xâm, bảo vệ đất nước
GV sơ kết: Thời kì thịnh vượng cuả đất nước
Lạn Xạng chỉ có khoảng 3 thế kỉ (từ thế kỉ
XV đến thế kỉ XVII) Sau thời kì này, đất
nước Lạn Xạng bước vào giai đoạn suy thoái
và cuối cùng bị thực dân Pháp xâm lược và
biến thành thuộc địa vào cuối thế kỉ XIX
hoàng của chế độ phong kiến ở Cam
-pu -chia
- Nông nghiệp phát triển
- Lãnh thổ mở rộng sang hạ lưu sông
Mê Nam và trung lưu sông Mê Công
- Sau thời kì Ăng – co, Cam - pu -chiabước vào giai đoạn suy yếu kéo dài đếnnăm1863 thị bị thực dân Pháp xâm lược
4 Vương quốc Lào
- Tộc người đầu tiên trên lãnh thổ Lào
là người Lào Thơng, về sau thêm nhómngười Thái di cư đến, gọi là người LàoLùm
- Giữa thế kỉ XIV các bộ tộc Lào thốngnhất thành nước riêng gọi là LanXang( nghĩa là Triệu Voi)
- Đất nước Triệu Voi đạt đến sự thịnhvượng trong các thế kỉ XV đến thế kỉXVII
- Chính sách đối ngoại : quan hệ hòahiếu với Đại Việt và Cam- pu - chiađồng thời kiên quyết chống lại quânxâm lược Miến Điên bảo vệ đất nướcvào
- Thế kỷ XVIII Lan Xang suy yếu, bị Xiêm thôn tính,đến cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp xâm lược
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố : GV sử dụng bảng phụ để HS thực hiện các bài tập sau:
1 Điền vào chỗ trống những từ thích hợp trong đoạn văn sau:
- Thế kỉ do sự di cư của người Thái xuống lưu vực
sông hình thành nên vương
quốc Giai đoạn thịnh vượng của đất nước kéo dài khoảng 3 thế kỉ Các vua của đất nước chia đất nước thành , tổ chức quân đội để chống bảo vệ đất nước
2 Trình bày các giai đoạn phát triển của đất nước Cam - pu - chia ?
3 Em hãy cho biết các công trình trong hình 14 và 15 SGK được xây dựng theo kiểu kiến trúc gì ?
(Hình 14 là đền tháp ở Ăng - co Vát là công trình được xây dựng theo kiểu kiến trúc Hin -đu; hình 15 là Thạt Luổng ở Lào được xây dựng theo kiểu kiến trúc Phật giáo)
* Dặn dò :
- Học bài cũ, trả lời các câu hỏi SGK Đọc trước bài học 7 SGK Chuẩn bị bài theo nội
dung sau: Lập bảng so sánh các đặc điểm về XHPK phương Tây và phương Đông:
*********************
Trang 23TUẦN 4
TIẾT 9
BÀI 7 NHỮNG NÉT CHUNG
VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN
Ngày soạn : 20/09/2013
Ngày dạy : 21/09/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến
- Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến
2 Tư tưởng :
- Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu về kinh tế
văn hóa mà các dân tộc đã đạt được trong thời phong kiến
- Đọc trước bài học SGK, ôn tập các bài đã học
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi và bài tập hướng dẫn của GV tiết 8
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
Tiến hành trong quá trình dạy bài mới.
3 Giới thiệu bài mới :
Trong các bài học trước, chúng ta đã tìm hiểu về các nước phong kiến phương Đông vàphương Tây Trong bài học hôm nay chúng ta sẽ khái quát hóa các sự kiện lịch sử đã họctrong bài 7
4 Bài mới:
GV cho HS đọc SGK HS thảo luận
+ Cơ sở kinh tế - xã hội của xã hội phong kiếnnhư
thế nào?
GV cho 1 nhóm trình bày kết quả thảo luận và
nhận xét kết quả HS thực hiện trên bảng phụ
GV đánh giá cho điểm HS được kiểm tra
GV sử dụng câu hỏi:
GV cho HS đọc SGK, cho HS trả lời câu hỏi
1 Cơ sở kinh tế - xã hội của xã hội phong kiến
- Cơ sở kinh tế của xã hội phongkiến phương Đông là nông nghiệpkết hợp với chăn nuôi và một sốnghề thủ công, đóng kín trong công
xã nông thôn
- Cơ sở kinh tế của xã hội phongkiến phương Tây là nông nghiệpkết hợp với chăn nuôi và một số
Trang 24+ Cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến phương
Đông và phương Tây giống nhau ở điểm nào ?
GV nhận xét bổ sung - HS rút ra bài học qua kết
quả thảo luận
GV sử dụng câu hỏi:
+ Như thêï nào là nhà nước quân chủ ?
+ Quyền lực của nhà vua phương Đông và
phương Tây khác nhau ở điểm nào ?
GV giải thích: Nhà nước quân chủ chuyên chế là
nhà nước vua có quyền lực rất lớn, tự mình quyết
định tất cả các vấn đề đối nội và đối ngoại, thống
nhất trong cả nước
Giải thích khái niệm phân quyền: quyền lực của
nhà vua chỉ giới hạn trong lãnh địa phong kiến
Mục h trong phiếu học tập GV cho HS về nhà tiếp
tục bổ sung.
nghề thủ công, đóng kín trong lãnhđịa phong kiến
2 Nhà nước phong kiến
- Nhà nước phong kiến phương
Đông và phương Tây là nhà nướcquân chủ - Nhà nước phươngĐông là kiểu nhà nước quân chủchuyên chế
- Phương Tây: từ thế kỉ V đến thế
kỉ XIV là nhà nước phong kiếnphân quyền Từ thế kỉ XV trở đi lànhà nước phong kiến thống nhất
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố :
GV sử dụng bảng phụ để HS thực hiện các bài tập sau:
1 Điền vào chỗ trống các từ thích hợp trong đoạn văn sau:
Vào thế kỉ hình thành nên nhà nước
phương Đông Các vua ở phương Đìông có quyền lực trở
thành hay , quyết định mọi vấn đề đối nội và đối ngoại của quốc gia
2 Lập bảng so sánh các đặc điẻm cơ bản về xã hội phong kiến phương Tây và phương Đông:
Các đặc điểm cơ bản XHPK phương Đông XHPK phương Tây
Thời kỳ hình thành Thời kỳ phát triển Thời kỳ suy yếu
Cơ sở kinh tế Các giai cấp cơ bản Phương thức bóc lột Thể chế nhà nước
* Dặn dò :
- Học bài cũ - trả lời các câu hỏi SGK
- Ôn tập các bài đã học đểí thực hiện tiết bài tập lịch sử trong tiết 10 với các nội dung sau:
1 Xác định vị trí của các quốc gia phong kiến phương Đông và Phương Tây trên bản đồ thế giới ?
2 Nêu các công trình kiến trúc và điêu khắc tiêu biểu thời phong kiến ?
*********************
Trang 25TUẦN 4
TIẾT 10 BÀI TẬP LỊCH SỬ Ngày soạn : 22/09/2013 Ngày dạy : 23/09/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến
- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến
- Thể chế chính trị của nhà nước phong kiến
2 Tư tưởng :
- Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu về kinh tế
văn hóa mà các dân tộc đã đạt được trong thời phong kiến
3 Kĩ năng :
- Rèn luyện phương pháp sử dụng bản đồ, tranh ảnh lịch sử, phương pháp tổng hợp, khái
quát hóa các sự kiên, biến cố lịch sử để rút ra kết luận
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
- Bản đồ thế giới hay châu Á
- Tranh ảnh về các công trình kiến trúc thời phong kiến như cột Mô - ren - li,Vạn Lítrường thành
- Tư liệu lịch sử về các thành tựu văn hóa, khoa học thời phong kiến
- Bài tập trắc nghiệm
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK, ôn tập các bài đã học
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi và bài tập hướng dẫn của GV tiết 9
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
Kiểm tra 15 phút
3 Giới thiệu bài mới :
Trong các bài trước, chúng ta đã học về sự hình thành và phát triển của xã hội phong
kiến Để khái quát hóa các sự kiện đã học và củng cố các kĩ năng các bài trước Hôm naychúng ta cùng thực hiện tiết Bài tập lịch sư.í
4 Bài mới:
GV cho HS quan sát bản đồ thế giới
GV cho HS thực hiện trên bản đồ
GV đánh giá cho điểm HS được kiểm
tra
GV hướng dẫn cho HS nắm: muốn xác
định được vị trí của một quốc gia
chúng ta cần nắm trước quốc gia đó
thuộc khu vực nào, tiếp giáp với
1 Bài tập 1:
Xác định vị trí các nước Trung Quốc, Ấn Độ, In-đô-nê- xi- a, Anh, Pháp trên bản đồ
2 Bài tập 2: Hãy lựa chọn ý đúng và đánh dấu
bằng cách khoanh tròn vào đầu câu sau:
Mầm mống của chủ nghĩa tư bản xuất hiện ởTrung Quốc được biểu hiện:
A Hình thành nhiều nghề như: dệt, luyện kim,
Trang 26những nước nào, biển và đại dương
nào để xác định
GV nhận xét bổ sung
GV gọi 1 HS thực hiện
GV nhận xét - đánh giá - cho điểm
GV hướng dẫn HS thực hiện bài tập
điền vào chỗ trống: các em phải đọc
hết đoạn văn đó và tìm hiểu nội dung
như thế nào, căn cứ vào nội dung đó
để lựa chọn các ý đúng để điền vào
3 Bài tập 3: Điền vào chỗ trống những từ thích
hợp trong đoạn văn sau:
- Thế kỉ do sự di cư củangười Thái xuống
người Thái xuống sông hình thành nên vươngquốc Giai đoạn thịnh
nước kéo dàikhoảng 3 thế kỉ Các vua của đấtnước chia đấtnước thành ., tổ chứcquân đội để chống bảo vệ đất nước
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố : GV sử dụng bảng phụ để HS thực hiện các bài tập sau:
1.Điền vào chỗ trống các từ thích hợp trong đoạn văn sau:
Vào thế kỉ hình thành nên nhà nước phương
Đông Các vua ở phương Đông có quyền lực trở
thành hay , quyết định mọi vấn đề đối nội và đối ngoại của quốc gia
2 Nối kết tên các nhà văn hóa, khoa học thời Phục hưng với lĩnh vực thành tựu của họ:
A Lê-ô-na đơ Vanh- xi
- Chuẩn bị bài 8 với các nội dung sau:
1 Nêu những việc làm của Ngô Quyền sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938 ?
2.Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Ngô?
*******************
Trang 27TUẦN 5
TIẾT 11
PHẦN HAI LỊCH SỬ VIỆT NAM
TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
CHƯƠNG I BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ - ĐINH - TIỀN LÊ ( THẾ KỈ X )
BÀI 8 NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
Ngày soạn : 27/09/2013
Ngày dạy : 28/09/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại phong kiến nướcngoài, nhất là về tổ chức nhà nước
- Nắm được quá trình thống nhất đất nước
2 Tư tưởng :
- Giáo dục ý thức độc lập tự chủ của dân tộc, thống nhất đất nước của nhân dân
3 Kĩ năng :
- Bồi dưỡng kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài, trả lời bài bằng cách
xác định các vị trí trên bản đồ và điền các kí hiệu vào vị trí cần thiết
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
- Bản đồ Loạn 12 sứ quân Sơ đồ trống về tổ chức bộ máy nhà nước
- Tranh ảnh về các công trình như đền thờ vua Đinh, vua Lê, tư liệu về Đinh Bộ Lĩnh
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi và bài tập hướng dẫn của GV
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra : Thế nào là nhà nước quân chủ ? Quyền lực của nhà vua phương đông
và phương Tây khác nhau ở điểm nào ?
3 Giới thiệu bài mới :
Mùa đông năn 938, Ngô Quyền chỉ huy quân và dân ta đánh thắng quân Nam Hán trên
sông Bạch Đằng, quyền tự chủ của đất nước ta được xây dựng từ thời họ Khúc và họDương được bảo vệ vững chắc Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã mở ra thời kì mới-thời kì độc lập lâu dài của đất nước Trong bài học hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu về đấtnước ta sau chiến thắng Bạch Đằng
4 Bài mới:
GV cho HS đọc SGK
GV dùng bảng phụ ghi nội dung thảo luận:
1 Sau chíến thắng Bạch Đằng, Ngô Quyền đã làm
gì ?
2 Vẽ sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Ngô?
GV cho 1 nhóm trình bày kết quả thảo luận và
nhận xét kết quả HS thực hiện trên bảng phụ
1 Ngô Quyền dựng nền độc lập
Thời Ngô :+ Tổ chức nhà nước:
- Ngô Quyền lên ngôi vua, chọn
Cổ Loa làm kinh đô + Xây dựng một triều đình mới :Trung ương :Vua đứng dầu quyết
Trang 28GV đánh giá
+ Em có nhận xét gì về cách tổ chức bộ máy nhà
nước thời Ngô Quyền ?
GV sơ kết và chuyển mục: Những việc làm của
Ngô Quyền tiến hành các biện pháp để xây dựng
một nhà nước độc lập của dân tộc thể hiện rõ ý
thức độc lập tự chủ của nhân dân ta Nhưng chẳng
bao lâu thì Ngô Quyền mất, đất nước ta lâm vào
thời kì khủng hoảng, mất ổn định Để biết được
giai đoạn đó, chúng ta sẽ tìm hiểu trong muc 2
GV sơ kết: Đất nước rối ren, nhà Tống đang có
âm mưu xâm lược nước ta Tình hinh đó đòi hỏi
phải thống nhất đất nước Đây là yêu cầu cấp thiết
trong thời điểm đó Trước yêu cầu đó, đất nước ta
sẽ như thế nào chúng ta sẽ tìm hiểu trong mục 3
GV cho HS đọc SGK GV sử dụng câu hỏi:
+Đinh Bộ Lĩnh là người như thế nào ?
+Nhờ đâu Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước ?
GV sơ kết: Sau chiến thắng Bạch Đằng, Ngô
Quyền xây dựng nhà nước độc lâpû, tự chủ của
dân tộc ta Cuối thời Ngô, đất nước ta lâm vào
tình trạng chia cắt, rối ren Được sự ủng hộ của
nhân dân, Đinh Bộ Lĩnh dẹp tan các sứ quân
thống nhất đất nước Đất nước ta bước sang một
sử châu Phong)
- Bộ máy nhà nước thời NgôQuyền còn đơn giản, sơ sài
2 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước
- Đinh Bộ Lĩnh liên kết với sứ quân
Trần Lãm để đánh dẹp các sứ quânkhác
- Nhờ sự ủng hộ của nhân dân,Đinh Bộ Lĩnh đã đánh tan các sứquân, thống nhất đất nước
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố :
1 Ý thức độc lập tự chủ của Ngô Quyền được biểu hiện như thế nào ?
GV sử dụng bảng phụ để HS thực hiện các bài tập sau:
Điền vào chỗ trống các từ, cụm từ thích hợp:
Năm Ngô Quyền , Dương Tam Kha tiếm quyền.Đất ta nước ta lâm vào tình trạng Đinh Bộ Lĩnh dựa vào , liên kết với để đánh dẹp , đất nước
* Dặn dò :
- Học bài cũ - trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài 9 với các nội dung sau:
Đọc trước mục I, bài 9, quan sát hình 18, 19 SGK
Chuẩn bị bài theo nội dung các câu hỏi sau:
1 Sau khi thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì ? Những việc làm đó thể hiện điều gì ?
2 Vẽ sơ đồ tổ chức nhà nước thời Tiền Lê ?
3 Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống đã diễn ra như thế nào ?
******************
Trang 29TUẦN 5
TIẾT 12
BÀI 9 NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ
I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, QUÂN SỰ
Ngày soạn : 4/10/2013
Ngày dạy :5 /10/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Thời Đinh - Tiền Lê bộ máy nhà nước dược xây dựng tương đối hoàn chỉnh
- Nhà Tống có âm mưu xâm lược nước ta nhưng chúng đã bị thất bại thảm hại
2 Tư tưởng :
- Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức tự chủ trong xây dựng kinh tế, quí trọng
các truyền thống văn hóa của cha ông ta
- Biết ơn đối với những người có công xây dựng và bảo vệ đất nước trong thời kì đầugiành được độc lập
3 Kĩ năng :
- Bồi dưỡng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ.
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
- Bản đồ chống quân xâm lược Tống năm 981
- Tranh ảnh đền thờ vua Đinh, vua Lê
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi và bài tập hướng dẫn của GV
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
1 Ý thức độc lập tự chủ của Ngô Quyền được biểu hiện như thế nào trong việc lầmnò sau đây:
A, Ngô Quyền chọn Cổ Loa làm đất đóng đô B Cử các tướng coi giữ các châu
C Ngô Quyền xưng vương vào năm 939.D Ngô Quyền đặt quan hệ với nước Trung Quốc
2 Nhờ vào điều kiện nào Đinh Bộ Lĩnh có thể thống nhất đất nước ?
A, Nhờ vào Đinh Bộ Lĩnh có quân đông B.Nhờ vào sự ủng hộ của nhân dân
C Nhờ vào sự suy yếu của các sứ quan khác.D Nhờ vào có võ công cao cường
3 Giới thiệu bài mới :
Sau khi đánh tan 12 sứ quân, thống nhất đất nước, đưa đất nước ta trở lại thời kì yên
bình Đinh Bộ Lĩnh bắt tay vào xây dựng bộ máy chính quyền, tiếp tục củng cố nền độclập của đất nước Tình hình đất nước ta thời Đinh như thế nào, chúng ta sẽ tìm hiểu trongbài học hôm nay
4 Bài mới:
GV cho HS đọc SGK
GV dùngcâu hỏi sau:
+ Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh đã
làm gì ?
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước
Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôihoàng đế (Đinh Tiên Hoàng) đặt tênnước là Đại Cồ Việt( nước Việt lớn),
Trang 30+ Em có nhận xét gì về những việc làm đó ?
GV phân tích sự kiện lên ngôi Hoàng đế của
Đinh Bộ Lĩnh (SHD)
Năm 979, Đinh Tiên Hoàng cùng con trai bị ám
hại, nhân cơ hội đó nhà Tống có âm mưu xâm
lược nước ta Lê Hoàn được suy tôn lên làm
vua để chỉ huy cuộc kháng chiến
GV cho HS đọc tư liệu lịch sử về Lê Hoàn
GV cho HS đọc SGK cho HS thảo luận nhóm
với các nội dung:
1 Em biết gì về thân thế của Lê Hoàn ?
2 Điền vào sơ đồ trống về tổ chức nhà nước
thời Tiền Lê:
3 So sánh và cho biết cách tổ chức nhà nước
thời Đinh và Tiền Lê khác nhau ở điểm nào?
GV nhận xét bổ sung - HS rút ra bài học qua kết
quả thảo luận
GV sử dụng bản đồ và tường thuật diễn biến
cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống:
Đầu năm 981, quân Tống do Hầu Nhân Bảo chỉ
huy theo hai đường thủy bộ, tiến đánh nước ta
Đường thủy chúng tiến theo đường sông Bạch
Đằng, đường bộ tiến theo đường Lạng Sơn
GV gọi 1 HS tường thuật lại trên bản đồ
GV nhận xét - bổ sung
GV sử dụng câu hỏi:
+ Cuộc kháng chiến chống quân xâm lựơc
Tống có ý nghĩa như thế nào ?
+ Vì sao Lê Hoàn cử sứ thần sang đặt lại quan
hệ ngoại giao đối với nhà Tống ?
đóng đô ở Hoa Lư (Ninh Bình)
Năm 970, vua Đinh đặt tên niên hiệu
là Thái Bình, phong vương cho cáccon, cử các tuớng thân cận nắm giữcác chức vụ chủ chốt; xây dựng cungđiện , đúc tiền sai sứ sang giao hảovới nhà Tống
- Tiến thêm một bước trong việc xâydựng chính quyền độc lập - tự chủ,khẳng định chủ quyền của quốc gia,dân tộc, không dùng niên hiệu củaTrung Quốc, chủ động bang giao vớinhà Tống
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
a Lê Hoàn
- Lê hoàn sinh ra trong một gia điìnhnghèo ở Thanh Hoá, bố mẹ mất sớm,phải vảo làm con nuôi cho một viênquan họ Lê, lớn lên ông phò tá ĐinhLiễn, giúp Đinh Bộ Lĩnh dẹp “Loạn
12 sứ quân”
-Được vua Đinh phong cho chứcThập đạo tướng quân điện tiền chỉhuy sứ
- Khi Đinh Tiên Hoàng mất, ông làmphụ chính cho Đinh Toàn
b Tổ chức chính quyền
- Vua nắm mọi quyền hành về quân
sự và dân sự, giúp việc cho vua cóthái sư và đại sư và quan lại gồm haiban văn ; các con vua được phongvương trấn giữ những nơi quan trọng
- Cả nước được chia thành 10 lộ, dưới
lộ có phủ và châu
- Quân đội gồm 10 đạo, có hai bộphận: cấm quân và quân địa phương
3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn
Trang 31A Đổi mới so với các triều đại trước.
B Ý thức độc lập tự chủ và ngang hàng với nước lớn
C Không muốn phụ thuộc và chấm dứt bang giao với nhà Tống
D Do không phù hợp với vua Đinh
Đáp án: B.
2 Nối A dên B sao cho phù hợp với sự kiện đã học về thời Đinh -Tiền Lê
1 2 Vua Đinh Tiên Hoàng B chia cả nước làm 10 đạo
là Thái Bình
4 5 Đinh Bộ Lĩnh E đặt ra chức quan thái sư và đại sư
* Dặn dò :
- Học bài cũ, trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài mới theo các nội dung sau:
1 Đọc trước bài 9 phần II và quan sát các hình 19,20 SGK
2 Tình hình ruộng đất thời Đinh - Tiền Lê như thế nào ?
3 Nêu những biểu hiện về sự phát triển của nông nghiệp, thủ công nghiệp thời Đinh Tiền Lê ?
4 Nguyên nhân nào làm cho kinh tế thời Đinh -Tiền Lê phát triển ?
5 Điền vào bảng thống kê các sự kiện lịch sử thời Ngô - Đinh - Tiền Lê:
Năm 939 Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân
Năm 981
*****************
Trang 321 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Nhà Đinh - Tiền Lê bước đầu phát triển kinh tế văn hóa
- Những thành tựu về kinh tế văn hóa thời Đinh - Tiền Lê
2 Tư tưởng :
- Giáo dục lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức tự chủ trong xây dựng kinh tế, quí trọng
các truyền thống văn hóa của cha ông ta
- Biết ơn đối với những người có công xây dựng và bảo vệ đất nước trong thời kì đầugiành được độc lập
3 Kĩ năng :
- Bồi dưỡng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ.
II CHUẨN BỊ :
1 Giáo viên :
- Tư liệu về lễ cày tịch điền và các công trình kiển trúc thời kì này
- Tranh ảnh đền thờ vua Đinh, vua Lê
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi và bài tập hướng dẫn của GV
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: , 7/4:
2 Kiểm tra :
1 Mô tả bộ máy chính quyền trung ương và địa phương thời Tiền Lê ?
2 Tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống năm 981 ?
3 Giới thiệu bài mới :
Cùng với việc thống nhất đất nước, xây dựng bộ máy chính quyền, chống quân xâm lược
Tống củng cố nền độc lập của đất nước, nhà Đinh - Tiền Lê còn chú trọng đến việc pháttriển kinh tế văn hóa Tình hình kinh tế, văn hóa đất nước ta thời Đinh- Tiền Lê phát triểnnhư thế nào, chúng ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay
4 Bài mới:
GV cho HS đọc SGK
GV dùng bảng phụ ghi câu hỏi sau tổ chức hoạt
động nhóm:
+ Điền vào bảng sau các nội dung về tình hình
kinh tế thời Đinh - Tiền Lê ?
Nội dung Biện pháp Kết quả
Trang 33GV mô tả lễ cày tịch điền.
GV mô tả kinh đô Hoa Lư (SGK)
GV cho HS quan sát đền thờ vua Đinh, vua Lê.
GV dùng bảng phụ yêu cầu học sinh thực hiện
bài tập sau
Điền vào sơ đồ sau các giai cấp, tầng lớp thời
Đinh -Tiền Lê.
GV giải thích tại sao nhà sư lại thuộc về giai
cấp thống trị
GV sử dụng câu hỏi:
+ Theo em thì tầng lớp nào chiếm đa số ?
+ Đời sống văn hóa có gì thay đổi ?
GV trình bày tư liệu về nhà sư Đỗ Thuận
+ Loại hình văn hóa dân gian là các loại hình
nào ?
GV nhận xét - bổ sung
- Việc nạo vét kênh mươngm khaikhẩn đất hoang được chú trọng nênnông nghiệp ổn đinh và bước đầuphát triển Năm 987, 989 cả nướcđược mùa to
b Thủ công nghiệp
- Nhiều xưởng thủ công nhà nước
được xây dựng như xưởng đúc tiền,rèn vũ khí, may mũ áo
- Các nghề thủ công truyền thống nhưnghề dệt lụa, kéo tơ, làm đồ gốmphát triển
c Thương nghiệp
- Thời Đinh-Tiền Lê đều cho đúc tiền
để tiện việc lưu thông buôn bán
- Nhiều trung tâm buôn bán và chợhình thành
- Việc buôn bán với Trung Quốc tiếptục phát triển
2 Đời sống xã hội và văn hóa
a Xã hội
Xã hội chia làm ba tầng lớp
- Tầng lớp thống trị: vua, quan văn ,
quan võ và một số nhà sư
- Tầng lớp bị trị đa số là nông dân tự
do, cày ruộng công làng xã, tầng lớpcuối cùng là nô tì( số lượng khôngnhiều
b Văn hóa
- Nho giáo được truyền vào nước ta
- Phật giáo được truyền bá rộng rãi,nhà sư có địa vị quan trọng, chùachiền được xây dựng ở khắp nơi
- Các loại hình văn hóa của nhân dân:
ca hát, nhảy múa, đua thuyền, đấu vật
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố :
GV sử dụng bảng phụ ghi các bài tập sau để HS thực hiện câu hỏi SGK:
HS chọn ý đúng và đánh dấu bằng cách khoanh tròn ở đầu câu:
1 Ruộng đất thời Đinh - Tiền Lê thuộc quyền sở hữu chủ yếu của:
A Địa chủ B Nông dân C Nhà vua D Làng xã
2 Biểu hiện về sự phát triển của nông nghiệp thời Đinh - Tiền Lê là:
A Trồng được nhiều loại cây B Được mùa lớn.
C Trồng được cây lúa nước A C đúng
3 Nguyên nhân làm cho nông nghiệp phát triển là:
Trang 34A Do nông dân tích lũy được nhiều kinh nghiệm
B Do thời tiết thuận lợi
C Do nhà nước chú trọng và thực hiện nhiều biện pháp phát triển nông nghiệp
D Do đất đai mùa mỡ
4 Tầng lớp thống trị thời Đinh - Tiền Lê có một số nhà sư do:
A Đạo Phật đã phát triển mạnh.
B Các nhà sư có học được nhà nước và nhân dân quí trọng
C Nhà sư không sản xuất trực tiếp
D Họ chỉ sống ở kinh đô
Đáp án: B.
5 Điền vào bảng thống kê các sự kiện lịch sử thời Ngô - Đinh - Tiền Lê:
Năm 939 Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân
Năm 981
* Dặn dò :
- Học bài cũ - trả lời các câu hỏi SGK Chuẩn bị bài mới theo các nội dung sau:
1 Đọc trước bài 10 SGK
2 Nhà Lý được thành lập trong hoàn cảnh nào ?
3 Quân đội thời Lý được tổ chức như thế nào ?
******************
Trang 35TUẦN 7
TIẾT 14
CHƯƠNG II NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ
BÀI 10 NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC
XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
Ngày soạn : 11/10/2013
Ngày dạy : 12/10/2013
I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Các sự kiện về sự thành lập nhà Lý cùng với việc dời đô về Thăng Long
- Tổ chức bộ máy nhà nước, xây dựng quân đội và luật pháp
2 Tư tưởng :
- Giáo dục lòng tự hào là con, dân đất nước ĐạiViệt
- Giáo dục ý thức chấp hành pháp luật và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
- Tư liệu kinh thành Thăng Long
- Tranh ảnh về Thăng Long
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi và bài tập hướng dẫn của GV
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
1 Nông nghiệp thời Đinh - Tiền Lê có chuyển biến như thế nào? Vì sao có sự chuyển biến đó ?
2 Trình bày đời sống xã hội nước ta dưới thời Đinh - Tiền Lê ?
3 Giới thiệu bài mới :
Dưới thời Lê Hoàn, nhà Tiền Lê có công đánh tan quân xâm lược Tống bảo vệ vữngchắc chủ quyền dân tộc, góp phần phát triển kinh tế văn hóa Năm 1005 Lê Hoàn mất, nội
bộ triều đình mâu thuẫn, vua Lê Long Đĩnh ăn chơi trụy lạc và mất năm 1009, các tăng
sư và các quan đại thần suy tôn Lý Công Uẩn lên ngôi vua, lập ra nhà Lý Đất nước taphát triển như thế nào dưới thời Lý, chúng ta tìm hiểu trong tiết học hôm nay
4 Bài mới:
GV dùng câu hỏi sau tổ chức hoạt động cá nhân +
Nhà Lý thành lập trong hoàn cảnh nào ?
GV trình bày: Lý Công Uẩn quê ở Cổ Pháp nay là
Đình Bảng - Từ Sơn - Bắc Ninh Nhà nghèo, phải
ở nhờ nhà của sư Lý Khánh Vân Ông là người
1 Sự thành lập nhà Lý
- Năm 1009 Lê Long Đĩnh chết, LýCông Uẩn được suy tôn lên làmvua, lập ra nhà Lý
Trang 36thông minh, tuấn tú, được theo học với sư Vạn
Hạnh và được sư Vạn Hạnh quý chuộng Ông làm
một chức quan nhỏ trong Điện tiền quân của vua
Lê Đại Hành Năm 1005 khi vua Lê Đại Hành mất,
các Hoàng tử đánh lẫn nhau để tranh giành quyền
lực Thái tử Long Việt mới lên ngôi được 3 ngày
thì bị Lê Long Đĩnh giết chết Mọi người hoảng hốt
bỏ chạy riêng ông thì ở lại cùng thái tử Long Việt
Khi lên ngôi vua Lê Long Đĩnh nghĩ ông là người
trung thành, phong ông làm phó chỉ huy sứ quân
Tứ Sương ít lâu sau phong Tả điện tiền chỉ huy sứ
Năm 1009 Lê Long Đĩnh mất, ông được Đào Cam
Mộc cùng sư Vạn Hạnh và một số viên quan khác
suy tôn lên làm vua, lập ra nhà Lý
+ Sau khi lên ngôi vua, Lý Công Uẩn làm gì ?
GV giải thích tên Thăng Long
GV mô tả kinh đô Thăng Long (SGK)
GV cho HS quan sát tranh về các công trình kiến
trúc ở Thăng Long
Giáo viên liên hệ với sự kiện kỉ niệm Thăng
Long 1000 tuổi đang diễn ra để làm rõ ý nghĩa của
sự kiện này
Điền vào sơ đồ sau bộ máy chính quyền trung
ương và địa phương thời Lý:
+ Chính quyền trung ương:
GV trình bày: Nhà Lý cũng đặt ra lệ Ai là con,
cháu quan lại mới được làm quan.
+ Tại sao nhà Lý giao các chức vụ quan trọng
cho những người thân cận nắm giữ ?
+ Chính quyền địa phương:
+ Em biết gì về nội dung của bộ luật Hình thư ?
+ Luật Hình thư có tác dụng như thế nào ?
GV sử dụng câu hỏi:
+ Quân đội dưới thời nhà Lý được tổ chức ra
- Năm 1010 Lý Công Uẩn lấy niênhiệu là Thuận Thiên, quyết địnhdời đô về Đại La và đổi tên thànhThăng Long
- Năm 1054 đổi tên nước là ĐạiViệt
- Đứng đầu nhà nước là vua, vua ởngôi theo chế độ cha truyền connối
- Cả nước được chia thành 24 lộ,phủ, dưới lộ, phủ có huyện, dướihuyện là hương, xã
2 Luật pháp và quân đội
a Luật pháp
- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộluật Hình thư, đây là bộ luật đầutiên của nước ta
Trang 37sao ?
GV nhận xét - bổ sung
GV sử dụng SHD để giải thích về tên gọi và
nhiệm vụ của 2 bộ phận quân đội
GV giải thích binh chủng là thứ quân có cách
đánh khác nhau, sử dụng vũ khí và phương tiện
khác nhau, chiến đấu trong điều kiện khác nhau:
bộ binh đánh trên bộ, thủy binh đánh trên sông
biển
GV giải thích chế độ: Ngụ binh ư nông (đem quân
đội gởi ở nhà nông)
+ Theo em, chế độ ngụ binh ư nông có tác dụng
như thế nào ?
+Để củng cố vùng biên giới, củng cố nền thống
nhất đất nước nhà Lý đã làm gì ?
GV sơ kết: Song song với việc tổ chức bộ máy
nhà nước, xây dựng quân đội và luật pháp, nhà Lý
còn chú trọng đến việc củng cố tuyến biên giới,
bảo vệ chủ quyền của đất nước bằng nhiều biện
pháp thiết thực, góp phần củng cố vững chắc địa
vị của Đại Việt
- Luật pháp thời Lý chú trọng đếnviệc phát triển sản xuất, quyền lợicủa nhân dân, những người phạmtội bị xử phạt rất nghiêm khắc
b Quân đội
- Quân đội có hai bộ phận: cấmquân và quân địa phương
- Nhà Lý thực hiện chế độ: Ngụ binh ư nông
- Quân đôi gồm các binh chủng:
bộ, thủy , kị và tượng binh
- Vũ khí gồm: giáo, mác, đao,kiếm, cung tên, máy bắn đá
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố :
GV sử dụng bảng phụ ghi các bài tập sau để HS thực hiện:
Chọn ý đúng và đánh dấu bằng cách khoanh tròn ở đầu câu:
1 Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đai La vì:
A Là quê hương của Lý Công Uẩn B Đại La có thành cao hào sâu vững chắc
C Địa thế trung tâm, thuận lợi cho việc phát triển D Có đất đai phì nhiêu
Đáp án: C.
2 Nhà Lý đặt ra lệ “Ai là con cháu quan mới được làm quan” nhằm mục đích:
A Giảm bớt khâu tuyển chọn B Hạn chế số quan lại
C Bảo đảm sự trung thành của quan lại D Chưa có cách tuyển chọn nào khác
Đáp án: C.
3 Điền vào chỗ trống của đoạn trích Chiếu dời đô:
“ Vùng này mặt mà thế đất mà , dân cư không khổ thấp trũng tối
tăm, muôn vật hết sức tươi tốt “
* Dặn dò :
- Học bài cũ - trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài mới theo các nội dung sau:
1 Đọc trước bài 11 SGK
2 Nhà Tống có âm mưu gì ? Âm mưu đó thể hiện như thế nào ?
3 Nhà Lý cóï biện pháp như thế nào để đối phó với cuộc xâm lược của nhà Tống ?
4 Sưu tầm tư liệu về Lý Thường Kiệt ?
Trang 38I MỤC TIÊU :
1 Kiến thức : Giúp HS nắm các ý sau:
- Âm mưu xâm lược nước ta thời đó của nhà Tống là nhằm bành trướng lãnh thổ đồngthời giải quyết những khó khăn về tài chính và xã hội trong nước
- Hiểu được cuộc tấn công vào đất Tống của Lý Thường Kiệt là hành động chính đángcủa dân tộc ta
- Bản đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống thời Lý.
- Tư liệu về Lý Thường Kiệt
2 Học sinh :
- Đọc trước bài học SGK
- Chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi và bài tập hướng dẫn của GV
III HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC :
1 Ổn định :
7/1: , 7/2: 7/3: ,
2 Kiểm tra :
1 Bộ máy chính quyền thời Lý được tổ chức như thế nào?
2 Quân đội thời Lý được tổ chức ra sao ? Nhà Lý có biện pháp gì để củng cố nền thốïng nhất đất nước ?
3 Giới thiệu bài mới :
Nhà Lý đã thực hiện nhiều biện pháp thiết thực làm cho đất nước ổn định, nhân dân tađang sống yên bình Nhưng sự yên bình đó đang đứng trước nguy cơ mới: nguy cơ bị nhàTống xâm lược Tình hình của đất nước ta như thế nào, chúng ta sẽ tiìm hiểu trong bàihọc hôm nay
4 Bài mới:
GV trình bày: Sau khi lên ngôi vua, nhà Lý sai sứ
sang đặt quan hệ ngoại giao bình thường với nhà
Tống Quan hệ giữa hai nước diễn ra tốt đẹp trong
một thời gian dài Từ giữa thế kỉ XI, nhà Tống lâm
vào khó khăn trong đối nội và đối ngoại Để giải
quyết những khó khăn đó, nhà Tống chuẩn bị kế
hoạch xâm lược Đại Việt Quan hệ giữa hai nước
ngày càng xấu đi
1 Âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống
- Vào giữa thế kỉ XI, tình hình nhàTống găp phải những khó khăn :nội bộ mâu thuẫn, nông dân khởinghĩa, vùng biên ương phía Bắc bịhai nước Liêu – Hạ quấy nhiễu Đối với nước ta, nhà Tống quyết
Trang 39GV dùng câu hỏi sau tổ chức hoạt động cá nhân:
+ Âm mưu xâm lược của nhà Tống được thể hiện
như thế nào ?
GV trình bày thêm: Năm 107 Lý Thánh Tông mất,
Lý Nhân Tông lên ngôi vua mới có 6 tuổi, nhà
Tống ráo riết thực hiện âm mưu xâm lược nước ta
Nhà Lý sẽ giải quyết những khó khăn đó bằng
cách nào, chúng ta sẽ tìm hiểu trong mục 2
GV cho HS đọc SGK sau đó sử dụng câu hỏi:
+ Trước âm mưu xâm lược của nhà Tống, nhà Lý
đã có biện pháp đối phó như thế nào ?
GV trình bày: Lý Thường Kiệt vốn tên là Ngô
Tuấn, quê làng An Xá, huyện Quảng Đức, nay là
Cơ Xá, Gia Lâm, Hà Nội Ông tinh thông binh
pháp, giỏi võ nghệ Thời Lý Thái Tông, ông làm
chức quan Hoàng môn chi hậu (Chức quan nhỏ
trong cung vua), thời Lý Thánh Tông được cử giữ
chức Thái bảo Năm 1069, Ông được cử làm
tướng tiên phong trong đoàn quân của Lý Thánh
Tông đi đánh Cham - pa, lập nhiều công lớn Khi
thắng lợi trở về, ông được phong chức Thái uý,
tước Khai quốc công và được ban quốc tính, từ đó
GV gọi 2 HS trình bày diễn biến trên bản đồ
GV lưu ý HS khi trình bày sự kiện lịch sử trên bản
đồ, lược đồ phải gắn sự kiện đó với không gian
xảy ra trên bản đồ, lược đồ, tránh điểm sai thường
gặp là chỉ một địa điểm hoặc không chỉ địa điểm
đô hộ như trước
- Nhà Tống xúi giục vua Cham- pađánh lên từ phía Nam, ngăn cảnviệc buôn bán của nhân dân hainước
- Dụ dỗ các tù trưởng dân tộc ítngười
2 Tổ chức kháng chiến của nhà
Lý
a Biện pháp đối phó của nhà Lý
- Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉhuy, tổ chức cuộc kháng chiến
- Quân đội được lệnh luyện tập vàcanh phòng ngày đêm
- Các tù trưởng dân tộc ít ngườiđược lệnh mộ thêm quân, đánh trảcác cuộc tấn công quấy phá củanhà Tống
- Tổ chức cuộc tấn công tự vệ vàođất Tống
b.Cuộc tấn công tự vệ vào đất Tống
HS rút ra bài học qua hoạt động trên lớp
- Cuộc tấn công tự vệ đã giáng mộtđòn phủ đầu, đẩy quân Tống vàothế bị động, làm chúng hoangmang, dao động
5 Củng cố - Dặn dò :
* Củng cố :
Trang 40GV sử dụng bản đồ cho HS tường thuật diễn biến cuộc tấn công tự vệ vào đất Tống.
1 Câu nói của Tống Thần Tông (đoạn trích SGK trang 39) thể hiện âm mưu chủ yếu trong việc xâm lược Đại Việt của nhà Tống là:
A Giải quyết những khó khăn về tài chính B Làm cho 2 nước Liêu - Hạ thần phục
C Giải quyết khó khăn về xã hội D Bành trướng mở rộng lãnh thổ
C Làm chậm lại kế hoạch tấn công của nhà Tống
D Để quân Tống nghĩ rằng quân ta mạnh mà không dám đem quân xâm lược
* Dặn dò :
- Học bài cũ - trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài mới theo các nội dung sau:
1 Đọc trước mục II Vẽ bản đồ hình 21 vào vở.
2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến sông Như Nguyệt diễn ra như thế nào ?
3 Em hãy nêu những nét độc đáo trong cách đánh giặc của Lý Thường Kiệt ?