Giáo án môn lịch sử lớp 5 đầy đủ chi tiết

LỊCH SỦ LỚP 5 “BÌNH TÂY ĐẠI NGUYÊN SOÁI” TRƯƠNG ĐỊNH I-MỤC TIÊU : Học xong bài này , học sinh biết : - Trương Định là một trong những tấm gương tiêu biểu trong phong trào đấutranh chống

Trang 1

LỊCH SỦ LỚP 5

“BÌNH TÂY ĐẠI NGUYÊN SOÁI”

TRƯƠNG ĐỊNH I-MỤC TIÊU :

Học xong bài này , học sinh biết :

- Trương Định là một trong những tấm gương tiêu biểu trong phong trào đấutranh chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân Nam Kì

- Với lòng yêu nước , Trương Định đã không tuân theo lệnh vua , kiên quyết ởlại cùng nhân dân chống thực dân Pháp xâm lược

II-ĐỒ DÙNG DẠY- HỌC :

- Hình trong SGK phóng to

- Bản đồ hành chính Việt Nam

- Phiếu học tập :

III-CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

A- Mở bài:

Kiểm tra bài cũ :

Bài mới :

*Hoạt động 1 : ( làm việc cả lớp )

Giới thiệu bài :

Giáo viên giới thiệu bài và kết hợp dùng

quyết liệt của quân dân ta nên chúng

không thực hiện được kế hoạch đánh

nhanh thắng nhanh

-Năm sau , Pháp phải chuyển hướng

đánh vào Gia Định , nhân dân Nam Kì

khắp nơi đứng lên chống Pháp xâm lược

, đáng chú ý nhất là phong trào kháng

chiến của nhân dân dưới sự chỉ huy của

Trương Định

B – Phát triển bài:

Nhiệm vụ học tập của học sinh :

+Khi nhận được lệnh của triều đình ,

Trương Định có điều gì phải băn khoăn

-Nghĩa quân và nhân dân suy tônTrương Định làm “Bình Tây đại nguyênsoái”

- Cảm kích trước tấm lòng của nghĩaquân và dân chúng , Trương Định đãkhông tuân lệnh vua , ở lại cùng nhân

Trang 2

dân chống giặc Pháp

*Hoạt động 2 ( làm việc theo nhóm )

Gợi ý trả lời những câu hỏi đã nêu ở

phần nhiệm vụ học tập của học sinh

+Nhấn mạnh :

-Năm 1862 giữa lúc phong trào kháng

chiến của nhân dân ta của nhân dân ta

đang dâng cao , thực dân Pháp gặp

nhiều khó khăn lúng túng thì triều đình

nhà Nguyễn vội vã kí hiệp ước , trong

đó có điều khoản : nhường 3 tỉnh miền

Đông Nam Kì ( Gia Định , Định

Tường , Biên Hoà ) cho thực dân Pháp

Triều đình nhà Nguyễn cũng dùng niều

biện pháp nhắm chấm dứt phong trào

chống Pháp ở 3 tỉnh miền Đông Để

tách Trương Định ra khỏi phong trào

đấu tranh của nhân dân , triều đình đã

thăng chức cho ông làm Lãnh binh An

Giang ( 1 trong 3 tỉnh miền Tây Nam Kì

là Vĩnh Long , An Giang , Hà Tiên ) và

yêu cầu phải đi nhận chức ngay

-Dưới chế độ phong kiến , không tuân

lệnh vua là phạm tội lớn như tội khi

quân , phản nghịch sẽ bị trừng trị

*Hoạt động 3 ( làm việc cả lớp ) -Đại diện học sinh trình bày kết quả làm

việc của mình

*Hoạt động 4 ( làm việc cả lớp )

-Em có suy nghĩ như thế nào trước việc

Trương Định không tuân lệnh triều đình

quyết tâm cùng nhân dân ở lại chống

Pháp ?

-Em có biết đường phố , trường học nào

mang tên Trương Định ?

-Em có biết gì về Trương Định ?

-Thảo luận chung

C – Phần kết thúc

-Hỏi đáp lại các câu hỏi ở SGK -Chuẩn bị bài sau

Trang 3

NGUYỄN TRƯỜNG TỘ MONG MUỐN CANH TÂN ĐẤT NƯỚC

I-MỤC TIÊU :

- Những đề nghị chủ yếu để canh tân đất nước của Nguyễn Trường Tộ

- Nhân dân đánh giá về lòng yêu nước của người đề xướng canh tân đất nước

- Hình trong SGK

A- Mở bài:

Kiểm tra bài cũ :

Bài mới :

Giáo viên giới thiệu bài mới nhằm nêu được :

+Bối cảnh nước ta nửa sau thế kỷ XIX

+Một số người có tinh thần yêu nước , muốn

làm cho đất nước giàu mạnh để tránh họa

xâm lăng ( trong đó có Nguyễn Trường Tộ )

+Những đề nghị canh tân đất nước của

+Xây dựng quân đội hùng mạnh

+Mở trường dạy cách sử dụng máy móc ,

đóng tàu , đúc súng

-Ý 2 :

+Triều đình bàn luận không thống nhất , vua

Tự Đức cho rằng không cần nghe theo

Trang 4

-Ý 3 :

+ Nguyễn Trường Tộ có lòng yêu nước ,

muốn canh tân để đất nước phát triển

+Khâm phục tinh thần yêu nước của Nguyễn

xe đạp hai bánh chuyển động rấtnhanh mà không bị đổ vua quannhà Nguyễn vẫn không tin điều đó

là sự thật Triều đình nhà Nguyễnbảo thủ không muốn có sự thay đổi Vua Tự Đức cho rằng không cầnnghe theo Nguyễn Trường Tộ ,những phương pháp cũ đã đủ đểđiều khiển quốc gia rồi

-Tại sao Nguyễn Trường Tộ lại được người

đời kính trọng ? -Trước họa xâm lăng , bên cạnhhững người Việt Nam yêu nước cầm

vũ khí lên chống Pháp như : TrươngĐịnh , Nguyễn Công Trực , NguyễnHữu Huân còn có những người

đề nghị canh tân đất nước , mongmuốn dân giàu , nước mạnh nhưNguyễn Trường Tộ

-Chuẩn bị bài sau

CUỘC PHẢN CÔNG Ở KINH THÀNH HUẾ

I-MỤC TIÊU :

- Cuộc phản công quân Pháp ở kinh thành Huế do Tôn Thất Thuyết và một sốquan lại tổ chức , đã mở đầu cho phong trào Cần Vương ( 1885-1896)

- Trân trọng , tự hào về truyền thống yêu nước , bất khuất của dân tộc

Trang 5

- Lược đồ kinh thành Huế năm 1885

- Bản đồ hành chính Việt Nam

- Hình trong SGK

- Phiếu học tập của học sinh

A- Mở bài:

A-Kiểm tra bài cũ :

B-Bài mới :

Giáo viên trình bày một số nét chính về tình hình

nước ta sau khi triều đình nhà Nguyễn kí với Pháp

Hiệp ước Pa-tơ-nốt ( 1884 ) công nhận quyền đô hộ

của thực dân Pháp trên toàn đất nước ta Tuy triều

đình đầu hàng nhưng nhân dân ta không chịu khuất

phục Lúc này , các quan lại trí thức nhà Nguyễn

đã phân hoá thành hai phái : phái chủ chiến và phái

chủ hòa

+Phân biệt điểm khác nhau giữa phái chủ chiến và

phái chủ hoà trong triều đình Nguyễn

+Tôn Thất Thuyết đã làm gì để chuẩn bị chống

Pháp ?

+Tường thuật lại cuộc phản công kinh thành Huế

+Ý nghĩa cuộc phản công kinh thành Huế

*Hoạt động2 ( làm việc theo nhóm )

Gợi ý trả lời :

1)+Phái chủ hoà chủ trương hòa với Pháp

+Phái chủ chiến chủ trương chống Pháp

2)+ Tôn Thất Thuyết bí mật lập căn cứ kháng chiến

3)+Tường thuật lại diễn biến theo các ý : thời gian

hành động của Pháp , tinh thần quyết tâm chống

Pháp của phái chủ chiến ; điều thể hiện lòng yêu

nước của một bộ phận quan lại trong triều đình

Nguyễn , khích lệ nhân dân đấu tranh chống Pháp

-Trả lời các câu hỏi SGK bàihọc trước

-Thảo luận các nhiệm vụ họctập

-SGK/8

Trang 6

*Hoạt động3 ( làm việc cả lớp )

Nhấn mạnh : Tôn Thất Thuyết quyết định đưa vua

Hàm Nghi và đoàn tùy tùng lên vùng rừng núi

Quảng Trị ( trong xã hội phong kiến , việc đưa vua

và đoàn tùy tùng ra khỏi kinh thành là một sự kiện

hết sức quan trọng )

+Tại căn cứ kháng chiến , Tôn Thất Thuyết lấy

danh nghĩa vua Hàm Nghi thảo chiếu “ Cần

Vương” kêu gọi nhân dân cả nước đứng lên giúp

XÃ HỘI VIỆT NAM CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỈ XX

I-MỤC TIÊU :

- Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX , nền kinh tế , xã hội nước ta có nhiều biếnđổi do chính sách khai thác thuộc địa của Pháp

- Bước đầu nhận biết về mối quan hệ giữa kinh tế và xã hội ( kinh tế thay đổiđồng thời xã hội cũng thay đổi theo )

- Hình trong SGK phóng to

- Bản đồ Hành chính Việt Nam ( để giới thiệu các vùng kinh tế )

Trang 7

- Tranh ảnh , tư liệu phản ánh về sự phát triển kinh tế , xã hội ở Việt Nam thờibấy giờ ( nếu có )

A- Mở bài:

B-Bài mới :

Giới thiệu bài theo hướng: Sau khi dập

tắt phong trào đấu tranh vũ tranh của

nhân dân ta, thực dân Pháp đã làm gì?

Việc làm đó có tác động như thế nào

đến tình hình kinh tế, xã hội nước ta ?

+Những biểu hiện về sự thay đổi trong

nền kinh tế ở nước ta cuối thế kỉ XIX

đầu thế kỷ XX

+Những biểu hiện về sự thay đổi trong

xã hội Việt Nam cuối thế kỉ XIX đầu thế

+Trước khi bị thực dân Pháp xâm lược,

nền kinh tế Việt Nam có những ngành

nào là chủ yếu? Những ngành kinh tế

nào mới ra đời? Ai sẽ được hưởng các

nguồn lợi do sự phát triển kinh tế ?

+Trước đây xã hội Việt Nam có những

giai cấp nào ? Đến đầu thế kỉ XX, xuất

hiện thêm những giai cấp nào, tầng lớp

mới nào? Đời sống của công nhân và

nông dân Việt Nam ra sao ?

-Thảo luận các nhiệm vụ học tập -SGK/10,11

-Giáo viên sửa chữa và giúp học sinh

hoàn thiện phần trình bày

-Các nhóm báo cáo kết quả thảoluận

Trang 8

Giáo viên tổng hợp các ý kiến của học

sinh, nhấn mạnh những biến đổi về kinh

tế, xã hội ở nước ta đầu thế kỉ XX

C – Phần kết thúc -Hỏi đáp lại các câu hỏi ở SGK

PHAN BỘI CHÂU VÀ PHONG TRÀO ĐÔNG DU I-MỤC TIÊU :

- Phan Bội Châu là nhà yêu nước tiêu biểu ở Việt Nam đầu thế kỉ XX

- Phong trào Đông Du là một phong trào yêu nước nhằm mục đích chống thựcdân Pháp

- Ảnh trong SGK phóng to

- Bản đồ thế giới để xác định vị trí Nhật bản

- Tư liệu về Phan Bội Châu và phong trào Đông Du ( nếu có )

A- Mở bài:

Trang 9

B-Bài mới :

Giới thiệu bài : Từ khi thực dân Pháp

xâm lược nước ta nhân dân ta từ Nam

chí Bắc đã đứng lên kháng chiến chống

Pháp , nhưng tất cả các phong trào đấu

tranh đều bị thất bại

-Đến thế kỉ XX xuất hiện hai nhà yêu

nước tiêu biểu là Phan Bội Châu là Phan

Châu Trinh Hai ông đã đi theo xu

hướng cứu nước mới

+Ý nghĩa của phong trào Đông du

-Trả lời các câu hỏi SGK bài học trước

-Thảo luận các ý nêu trên

-Phong trào Đông du kết thúc như thế

nào?

-Tại sao chính phủ Nhật bản thỏa thuận

vơi Pháp chống lại phong trào Đông du ,

trục xuất Phan Bội Châu và những người

du học ?

-Lo ngại trước sự phát triển của phongtrào Đông du , thực dân Pháp đã cấukết với Nhật chống lại phong trào .Năm 1908 , chính phủ Nhật ra lệnhtrục xuất những người yêu nước ViệtNam và Phan Bội Châu ra khỏi NhậtBản

Giáo viên nhắc lại những nội dung chính

Trang 10

Nêu thêm một số vấn đề :

+Hoạt động của Phan Bội Châu có ảnh

hưởng như thế nào tới phong trào cách

mạng nước ta đầu thế kỉ XX ?

+Ở địa phương em có những di tích gì

về Phan Bội Châu hoặc đường phố ,

trường học mang tên Phan Bội Châu

không ?

C – Phần kết thúc -Hỏi đáp lại các câu hỏi ở SGK

QUYẾT CHÍ RA ĐI TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC

- Ảnh phong cảnh quê hương bác , bến Cảng Nhà Rồng đầu thế kỉ XX , tàu

Đô đốc La-tu-sơ Tờ-rê-vin

- Bản đồ Hành chính Việt Nam ( để chỉ địa danh thành phố Hồ Chí Minh )

A- Mở bài:

B-Bài mới

+Cho học sinh nhắc lại những phong trào chống

thực dân Pháp đã diễn ra

+Vì sao các phong trào đó thất bại ?

+Vào đầu thế kỉ XX , nước ta chưa có con đường

cứu nước đúng đắn Bác Hồ kính yêu của chúng ta

đã quyết chí ra đi tìm con đường cứu nước mới cho

dân tội Việt Nam

-Trả lời các câu hỏi SGK bài họctrước

Trang 11

+Quyết tâm của Nguyễn Tất Thành muốn ra nước

ngoài để tìm đường cứu nước được biểu hiện ra

sao ?

*Hoạt động 2 ( làm việc cá nhân hoặc thảo luận

nhóm )

Gợi ý :

+ Nguyễn Tất Thành sinh ngày 19-05-1890 tại xã

Kim Liên , Huyện Nam Đàn , tỉnh Nghệ An Cha là

Nghuyễn Sinh Sắc ( một nhà nho yêu nước , đỗ phó

bảng , bị ép ra làm quan , sai bị cách chức chuyển

sang nghề thầy thuốc ) Mẹ là Hoàng Thị Loan , một

phụ nữ đảm đang , chăm lo cho chồng con hết mực

+Yêu nước thương dân , có ý chí đánh đuổi giặc

Pháp

+ Nguyễn Tất Thành không tán thành con đường

cứu nước của các nhà yêu nước tiền bối

-Trước tình hình đó , Nguyễn Tất Thành làm gì ?

-Thảo luận

-Đọc đoạn “Nguyễn Tất Thành khâm phục rủ lòng thương’

*Hoạt động3 ( làm việc theo nhóm )

+ Nguyễn Tất Thành ra nước ngoài để làm gì ?

+Anh lường trước những khó khăn gì khi ở nước

ngoài ?

+Theo Nguyễn Tất Thành làm thế nào để kiếm sống

và đi ra nước ngoài ?

Giáo viên chốt lại

-Học sinh thảo luận nhiệm vụ 2,3

-Quyết định phải đi tìm con đường cưú nước mới để cứu nước cứu dân

-Sẽ có nhiều khó khăn và mạo hiểm

-Nhờ đôi bàn tay của mình -Học sinh báo cáo kết quả thảo luận

Trang 12

-Xác định vị trí của thành phố Hồ Chí Minh trên bản

đồ ?

-Kết hợp với ảnh bến cảng Nhà Rồng đầu thế kỉ

XX , giáo viên trình bày sự kiện ngày 05-06-1911 ,

Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước

-Vì sao bến cảng Nhà Rồng được công nhận là di

+Nếu không có việc Bác Hồ ra đi tìm đường cứu

nước , thì nước ta sẽ như thế nào ?

-Suy nghĩ và hành động vì đất nước , vì nhân dân ,

-Đất nước không được độc lập , nhân dân ta vẫn chịu cảnh sống

nô lệ

ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI

I-MỤC TIÊU :

- Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc là người chủ trì Hội nghị thành lập Đảng Cộng sảnViệt Nam

- Đảng ra đời là một sự kiện lịch sử trọng đại , đánh dấu thời kì cách mạngnước ta có sự lãnh đạo đúng đắn , giành nhiều thắng lợi to lớn

II-ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :

- Ảnh trong SGK

- Tư liệu lịch sử về bối cảnh ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam , vai trò củaNguyễn Ái Quốc trong việc chủ trì thành lập Đảng

B-Bài mới :

Trang 13

Giới thiệu bài : Sau khi tìm ra con

đường cứu nước theo chủ nghĩa Mác

-Lê-nin , lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã tích

cực hoạt động , truyền bá chủ nghĩa

Mác – Lê-nin về nước , thúc đẩy sự phát

triển của phong trào cách mạng Việt

Nam , dẫn đến sự thành lập Đảng

+Nguyễn Ái Quốc có vai trò như thế

nào trong việc thành lập Đảng

+Đảng ta được thành lập trong hoàn

phong trào đấu tranh chống thực dân

Pháp , giúp đỡ lẫn nhau trong một số

cuộc đấu tranh , nhưng lại công kích

tranh giành ảnh lẫn nhau Tình hình mất

đoàn kết , thiếu thống nhất trong lãnh

đạo không thể kéo dài

-Tình hình trên đã đặt ra yêu cầu gì ?

-Ai có thể làm được điều đó ?

-Vì sao chỉ có lãng tụ Nguyễn Ái Quốc

tụ có đủ uy tín và năng lực mới làmđược

-Lãnh tụ Nguyễn Ai Quốc -Nguyễn Ái Quốc là ngườicó hiểu biếtsâu sắc về lí luận và thực tiễn cách mạng, có uy tín trong phong trào cách mạngquốc tế ; được những người yêu nướcViệt Nam ngưỡng mộ

*Hoạt động 3 ( làm việc cá nhân )

-Tìm hiểu Hội nghị thành lập Đảng

-Đọc SGK và trình bày lại theo ý mình ,chú ý khắc sâu về thời gian và nơi diễn

Trang 14

C – Phần kết thúc: -Hỏi đáp lại các câu hỏi ở SGK

XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH

I-MỤC TIÊU :

- Xô viết Nghệ – Tĩnh là đỉnh cao của phong trào cách mạng Việt Nam trongnhững năm 1930-1931

- Nhân dân một số địa phương ở Nghệ – Tĩnh đã đấu tranh giành quyền làmchủ thôn , xã , xây dựng cuộc sống mới văn minh , tiến bộ

II-ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :

- Hình trong SGK phóng to ( nếu có điều kiện )

- Lược đồ Nghệ An – Hà Tĩnh hoặc bản đồ Việt Nam

- Phiếu học tập

- Tư liệu lịch sử liên quan tới thời kì 1930-1931 ở Nghệ – Tĩnh

A- Mở bài:

B-Bài mới :

Giới thiệu bài : Sử dụng bản đồ

Sau khi ra đời , Đảng Cộng sản Việt

Nam đã lãnh đạo phong trào đấu tranh

cách mạng mạnh mẽ nổ ra trong cả nước

( 1930-1931 ) Nghệ – Tĩnh ( Nghệ An –

Trang 15

Hà Tĩnh ) là nơi phong trào nổi lên

mạnh nhất , mà đỉnh cao là Xô viết

Nghệ – Tĩnh

-Tinh thần cách mạng của nhân dân

Nghệ – Tĩnh trong những năm 1930 –

1931

( tiêu biểu qua sự kiện 12-09-1930 )

-Những chuyển biến mới ở những nơi

nhân dân Nghệ - Tĩnh giành được chính

quyền cách mạng

-Ý nghĩa của phong trào Xô viết Nghệ –

Tĩnh

*Hoạt động 2 ( làm việccả lớp )

Giáo viên tường thuật , trình bày lại

cuộc biểu tình ngày 12-09-1930 Nhấn

mạnh : ngày 12-09 là ngày kỉ niệm Xô

viết đã diễn ra điều gì mới ?

Nói thêm : Bọn đế quốc , phong kiến

hoảng sợ , đàn áp phong trào Xô viết

Nghệ – Tĩnh hết sức dã man Chúng

điều thêm lính về đàn áp , triệt hạ làng

xóm Hàng nghìn đảng viên cộng sản

và chiến sĩ yêu nước bị tù đày hoặc bị

giết Đến giữa năm 1931 , phong trào

-Phong trào Xô viết Nghệ – Tĩnh có ý

nghĩa gì ?

-Thảo luận +Chứng tỏ tinh thần dũng cảm , khảnăng cách mạng của nhân dân lao động

Trang 16

+Cổ vũ tinh thần yêu nước của nhân dân

- Sự kiện tiêu biểu của Cách mạng tháng Tám là cuộc khởi nghĩa giành chínhquyền ở Hà Nội

- Ngày 19-08 trở thành ngày kỉ niệm Cách mạng tháng Tám nước ta

- Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Tám ( sơ giản )

- Liên hệ với các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở địa phương

- Ảnh tư liệu về Cách mạng tháng Tám ở Hà Nội và tư liệu lịch sử về ngàykhởi nghĩa giành chinh quyền ở địa phương

A- Mở bài:

-Kiểm tra bài cũ :

-Bài mới :

*Hoạt động 1 :

Giới thiệu bài : Cho học sinh nghe

trích đoạn ca khúc “ Người Hà Nội” của

nhạc sĩ Nguyễn Đình Thi “ Hà Nội vùng

đứng lên ! Hà Nội vùng đứng lên ! Sông

Hồng reo ! Hà Nội vùng đứng lên !”

-Các em biết lời ca ấy không ? Lời ca ấy

diễn tả điều gì ?

Trang 17

-Nêu được diễn biến tiêu biểu của cuyọc

khởi nghĩa ngày 19-08-1945 ở Hà Nội

-Nêu ý nghĩa của Cách mạng tháng Tám

Năm 1945

-Liên hệ vơi các cuộc nổi dậy ở địa

phương

-Việc vùng lên cướp chính quyền ở Hà

Nội đã diễn ra như thế nào ? Kết quả ra

sao ?

-Trình bày ý nghĩa cuộc khởi nghĩa

giành chính quyền ở Hà Nội ?

-Liên hệ thực tế : Em biết gì về cuộc

khởi nghĩa giành chính quyền năm 1945

ở quê hương em ?

Giáo viên sử dụng tư liệu lịch sử địa

phương để liên hệ về thời gian , không

khí khởi nghĩa cướp chính quyền ở địa

+Báo cáo kết quả thảo luận -Nếu không giành được chính quyền ở

Hà Nội thì khó có thể gặp cơ hội thuậnlợi khác Cuộc khởi nghĩa của nhân dân

Hà Nội ảnh hưởng lớn đến tinh thầncách mạng của nhân dân cả nước

+ Báo cáo kết quả thảo luận

+Khí thế của cách mạng tháng Tám thể

hiện điều gì ?

+Cuộc vùng lên của nhân dân đạt được

kết quả gì ? kết quả đó sẽ mang lại

tương gì cho nước nhà ?

Học sinh thảo luận -Lòng yêu nước , tinh thần cách mạng

-Giành độc lập , đưa nhân dân ta thoátkhỏi ách đô hộ

Trang 18

BÁC HỒ ĐỌC “TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP”

I-MỤC TIÊU :

- Ngày 2-9-1945, tại quảng trường ba Đình ( hà Nội ) , Chủ tịch Hồ Chí Minh

- Ảnh tư liệu khác ( nếu có )

B-Bài mới :

*Hoạt động 1 :

Giới thiệu bài : Giáo viên có thể dùng

ảnh tư liệu để dẫn dắt đến sự kiện lịch

sử trọng đại của dân tộc

Trang 19

+Tường thuật lại diễn biến buổi lễ tuyên

bố độc lập

+Trình bày những nội dung của Tuyên

ngôn độc lập được trích trong SGK

+Nêu ý nghĩa lịch sử của ngày 2-9-1945

*Hoạt động 2 ( làm việc theo nhóm

hoặc cá nhân )

1-Diễn bíên của buổi lễ

-Thuật lại đọan đầu của buổi lễ Tuyên

bố độc lập ?

-Tìm hiểu 2 nội dung chính của đoạn

trích Tuyên ngôn độc lập trong SGK ?

Kết luận :

-Khẳng định quyền độc lập , tự do ,

thiêng liêng của dân tộc Việt Nam

-Dân tộc Việt Nam quyết tâm giữ vững

quyền tự do , độc lập ấy

-Đọc đọan Ngày 2-9-1945 bắt đầu

đọc bản Tuyên ngôn đôc lập” trong

SGK -SGK/21

-SGK/22-Đọc và ghi kết quả vào phiếu học tập -Báo cáo kết quả thảo luận

-Ý nghĩa lịch sử sự kiện ngày 2-9 ?

-Sự kiện ngày 2-9-1945 có tác động như

thế nào tới lịch sử nước ta ?

Trang 20

ÔN TẬP: HƠN 80 NĂM CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC

- Bảng thống kê các niên đại và sự kiện đã học ( từ bài 1 đến bài 10 )

1-Phương pháp chủ yếu của bài này là đàm thoại Giáo viên gợi ý dẫn dắthọc sinh ôn lại những sự kiện , niên đại , tên đất , tên người chủ yếu được đềcập đến trong cuộc vận động giải phóng dân tộc hơn 80 năm

2-Để khích lệ tinh thần hăng hái học tập của học sinh , giáo viên có thể chialớp thành 2 nhóm , lần lượt nhóm này nêu câu hỏi , nhóm kia trả lời theo hai nộidung chính

- Thời gian diễn ra sự kiện

- Diễn biến chính

Chú ý hướng học sinh vào những sự kiện lịch sử sau :

- Năm 1858 : thực dân Pháp bắt đầu xâm lược nước ta

Trang 21

- Nửa cuối thế kỷ XIX : phong trào chống Pháp của Trương Định và phongtrào Cần Vương

- Đầu thế kỷ XX : phong trào Đông Du của Phan Bội Châu

- Ngày 3-2-1930 : Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời

- Ngày 19-8-1945 : khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội

- Ngày 2-9-1945 : Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập Nước Việt

Nam Dân chủ Cộng hòa thành lập

3-Tập trung vào 2 sự kiện : Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và Cách mạng thángTám

-Giáo viên nêu câu hỏi cho học sinh thảo luận về ý nghĩa lịch sử của hai sự kiệnnói trên

-Học sinh thảo luận trình bày ý kiến của mình

VƯỢT QUA TÌNH THẾ HIỂM NGHÈO I-MỤC TIÊU :

- Tình thế “ nghìn cân treo sợi tóc” ở nước ta sau Cách mạng tháng Tám

- Thư của Bác Hồ gởi nhân dân ta kêu gọi chống nạn đói , nạn thất học

A- Mở bài:

-Bài mới :

*Hoạt động 1

Giới thiệu bài : Giáo viên có thể dùng

ảnh tư liệu để dẫn dắt đến sự kiện lịch

sử trọng đại của dân tộc

+Tường thuật lại diễn biến buổi lễ tuyên

Trang 22

bố độc lập

+Trình bày những nội dung của Tuyên

ngôn độc lập được trích trong SGK

+Nêu ý nghĩa lịch sử của ngày 2-9-1945

-Tìm hiểu 2 nội dung chính của đoạn

trích Tuyên ngôn độc lập trong SGK ?

Kết luận :

-Khẳng định quyền độc lập , tự do ,

thiêng liêng của dân tộc Việt Nam

-Dân tộc Việt Nam quyết tâm giữ vững

quyền tự do , độc lập ấy

-Đọc trong SGK -Hà Nội tưng bừng màu đỏ , một vùngtrời bát ngát cờ và hoa Các nhà máy ,hiệu buôn đều nghỉ việc , chợ không họp đồng bào Hà Nội , già , trẻ , trai , gáiđều xung đường Những dòng người từcác ngả tập trung về Ba Đình

-Đọc và ghi kết quả vào phiếu học tập -Báo cáo kết quả thảo luận

-Ý nghĩa lịch sử sự kiện ngày 2-9 ?

-Sự kiện ngày 2-9-1945 có tác động như

thế nào tới lịch sử nước ta ?

Trang 23

THÀ HY SINH TẤT CẢ CHỨ NHẤT ĐỊNH KHÔNG CHỊU MẤT NƯỚC I-MỤC TIÊU :

- Ngày 12-9-1946 , nhân dân ta tiến hành cuộc kháng chiến toàn quốc

- Tính thần chống Pháp của nhân dân Hà Nội và một số địa phương trongnhững ngày đầu toàn quốc kháng chiến

- Ảnh tư liệu về những ngày đầu toàn quốc kháng chiến ở Hà Nội , Húê , ĐàNẵng

- Băng ghi âm lời Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi toàn quốc kháng chiến

- Tư liệu về những ngày đầu kháng chiến bùng nổ tại địa phương

A- Mở bài:

B-Bài mới :

Giới thiệu bài : Có thể sử dụng đoạn

băng ghi âm lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ

Chí Minh để dẫn dắt học sinh vào bài

học ( hoặc sử dụng tranh ảnh , tư liệu

về cuộc chiến đầu của cảm tử quân ở

Thủ đô Hà Nội )

Trang 24

+Tại sao phải tiến hành kháng chiến

toàn quốc?

+Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến

của Chủ tịch Hồ Chí Minh thể hiện điều

gì ?

+Thuật lại cuộc chiến đấu của quân và

dân Thủ đô Hà Nội ?

+Ở các địa phương , nhân dân ta đã

kháng chiến với tinh thần như thế nào ?

+Nêu suy nghĩ của em khi học bài này ?

vào một số khu phố ở Hà Nội

+Ngày 18-12-1946 , quân Pháp gởi tối

hậu thư cho chính phủ ta

-Tại sao ta phải tiến hành kháng chiến

toàn quốc ?

-Quan sát bảng thống kê và nhận xét

thái độ của thực dân Pháp ?

Kết luận : Để bảo vệ nền độc lập dân

tộc , nhân dân ta không còn con đường

nào khác là buộc phải cầm súng đứng

lên

-Ngày 18-12-1946 , Pháp gởi tối hậu thưdọa , buộc chính phủ ta phải giải tán lựclượng tự vệ , nếu không chúng sẽ nổsúng tấn công ; bắt đầu từ ngày 20-12-

1946 , quân đội Pháp sẽ đảm nhiệm việctrị an ở thành phố Hà Nội

-Quân dân ta đã nhiều lần nhân nhượngnhưng không ngăn được âm mưu xâmlược của chúng

-Tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết

sinh của quân và dân Thủ đô Hà Nội thể

hiện như thế nào ?

-Noi gương quân và dân Thủ đô , đồng

bào cả nước đã thể hiện tinh thần kháng

chiến ra sao ?

-Suy nghĩ của em về những ngày đầu

toàn quc kháng chiến ? Vì sao quân dân

ta lại có tinh thần quyết tâmnhư vậy ?

Giáo viên sửa chữa và giúp học sinh

-Những chiến sĩ vệ quốc quân và và tự

vệ của Thủ đô đã giành giật với địchtừng góc phố Ròng rã 60 ngày đêm , tađánh hơn 200 trận giam chân địch đểbảo vệ cho đồng bào và Chính phủ rời

về căn cứ kháng chiến -Hàng vạn người dân các huyện lân cậncũng tham gia kháng chiến , lập vànhđai bao vây thành phố , giam chân địchtrong thời gian dài

-Báo cáo kết quả thảo luận

Sử dụng một số hình ảnh tư liệu và

Trang 25

trích dẫn tư liệu tham khảo để học sinh

nhận xét về tinh thần cảm tử của quân

và dân Hà Nôị

Lưu ý : sử dụng ảnh tư liệu trong SGK

-Sưu tầm tư liệu về những ngày toàn

quốc kháng chiến ở quê em

THU ĐÔNG 1947 VIỆT BẮC MỒ CHÔN GIẶC PHÁP

I-MỤC TIÊU :

- Diễn biến chính của chiến dịch Việt Bắc thu – đông năm 1947

- Ý nghĩa của chiến thắng Việt Bắc đối với cuộc kháng chiến của dân tộc ta

- Bản đồ hành chính Việt Nam ( để chỉ các địa danh ở Việt Bắc )

- Lược đồ chiến dịch Việt Bắc thu – đông 1947

- Tư liệu về chiến dịch Việt Bắc thu – đông 1947

B-Bài mới :

Giới thiệu bài : Có thể sử dụng bản đồ

để chỉ một số địa danh thuộc Căn cứ địa

Việt Bắc ( Tuyên Quang , Bắc Kạn ,

Cao Bằng ) và nhấn mạnh đây là thủ

Trang 26

đô kháng chiến của ta , tập trung cơ

quan đầu não kháng chiến và bộ đội

chủ lực Vì vậy , thực dân Pháp âm

mưu tập trung lực lượng lớn với nhiều

vũ khí hiện đại tấn công lên Việt Bắc

nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não của ta

để nhanh chóng kết thúc chiến tranh

Nhiệm vụ bài học :

+Vì sao địch mở cuộc tấn công lên Việt

Bắc ?

+Nêu diễn biến sơ lược của chiến dịch

Việt Bắc thu – đông 1947 ?

+Nêu ý nghĩa của chiến dịch Việt Bắc

thu – đông 1947

Hướng dẫn tìm hiểu tại sao địch mở

cuộc tấn công quy mô lên Việt Bắc ?

-Tinh thần cảm tử của quân dân Thủ đô

Hà Nội và nhiều thành phố khác vào

cuối năm 1946 đầu năm 1947 đã gây

cho địch những khó khăn gì ?

-Muốn nhanh chóng kết thúc chiến tranh

, thực dân Pháp phải làm gì ?

-Tại sao căn cứ địa Việt Bắc trở thành

mục tiêu tấn công của quân Pháp ?

-Làm thất bại âm mưu đánh nhanh thắngnhanh của Pháp

-Thực dân Pháp mở cuộc tấn công quy

mô lớn lên căn cứ địa Việt Bắc -Nơi tập trung cơ quan đầu não khángchiến và bộ đội chủ lực của ta

Hướng dẫn học sinh hình thành biểu

tượng về chiến dịch Việt Bắc thu – đông

1947

Giáo viên thuật lại diễn biến chiến dịch

Việt Bắc thu – đông 1947 , rồi tóm tắt :

+Lực lượng của địch khí tấn công lên

Việt Bắc

+Sau hơn một tháng tấn công lên Việt

Bắc , quân địch rơi vào tình thế như thế

nào ?

+Sau 75 ngày đêm đánh địch , ta đã thu

được kết quả ra sao ?

-Pháp huy động lực lượng lớn , chiathành ba mũi tấn công lên Việt Bắc -Thực dân Pháp bị sa lầy ở Việt Bắcbuộc phải rút lui

-Đánh bại cuộc tấn công lớn của thựcdân Pháp , bảo vệ được cơ quan đầu nãocủa cuộc kháng chiến

Trang 27

+Chiến thắng này có tác động gì đến

cuộc kháng chiến của nhân dân ta ?

CHIẾN TRANH BIÊN GIỚI THU – ĐÔNG 1950

I-MỤC TIÊU :

- Tại sao ta quyết định mở chiến dịch Biên giơí thu – đông 1950

- Ý nghĩa của chiến thắng Biên giới thu – đông 1950

- Nêu sự khác biệt giữa chiến thắng Việt Bắc thu – đông 1947 và chiến thắngBiên giới thu – đông 1950

- Bản đồ Hành chính Việt Nam ( để chỉ biên giới Việt – Trung )

- Lược đồ chiến dịch Biên giới thu – đông 1950

- Tư liệu về chiến dịch Biên giới thu – đông 1950

- Phiếu học tập cho học sinh

A- Mở bài:

-Bài mới :

Giới thiệu bài : Sử dụng bản đồ để chỉ

đường biên giới Việt – Trung , nhấn

mạnh âm mưu của Pháp trong việc khoá

chặt biên giới nhằm bao vây , cô lập

Căn cứ địa Việt Bắc , cô lập cuộc kháng

chiến của nhân dân ta với quốc tế Vì

vậy , ta quyết định mở chiến dịch Biên

giới

Trang 28

+Vì sao ta quyết định mở chiến dịch

Biên giới thu – đông 1950 ?

+Vì sao quân ta tấn công Đông Khê để

mở màn chiến dịch ?

+Chiến thắng Biên giới thu – đông 1950

có tác dụng như thế nào đối với cuộc

kháng chiến của ta

*Hoạt động 2 ( làm việc cả lớp)

Tìm hiểu vì sao địch âm mưu khoá chặt

biên giới Việt – Trung

-Nếu không khai thông biên giới thì

cuộc kháng chiến của nhân dân ta sẽ ra

-Để đối phó với âm mưu của địch ,

Trung ương Đảng và Bác Hồ đã quyết

định như thế nào ? Quyết định ấy thể

hiện điều gì ?

Thảo luận -Mở chiến dịch Biên giới thu – đông

1950 Đập tan âm mưu xâm của thựcdân Pháp , tinh thần quyết thắng trongchiến đấu của quân và dân ta

-Tại cứ điểm Đông Khê SGK/33,34

-Đại diện các nhóm trình bày kết quảthảo luận

-Nêu điểm khác chủ yếu của chiến dịch

Việt Bắc thu – đông 1947 với Biên giới

thu – đông 1950

-Tấm gương chiến đấu dũng cảm của

anh La Văn Cầu thể hiện điều gì ?

-Hình ảnh bác Hồ trong Biên giới thu –

đông 1950 gợi cho em suy nghĩ gì ?

-Quan sát hình ảnh tù binh Pháp bị bắt

trong chiến dịch Biên giới thu – đông

1950 , em có suy nghĩ gì ?

Chia 4 nhóm thảo luận :

- Biên giới thu – đông 1950 ta chủ động

mở chiến dịch -Tinh thần quyết chiến của quân dân ta -Yêu mến , kính phục Bác Hồ

-Hàng binh bại trận

Trang 29

Giáo viên sửa chữa và giúp học sinh

HẬU PHƯƠNG NHỮNG NĂM SAU CHIẾN DỊCH

I-MỤC TIÊU :

- Mối quan hệ giữa tiền tuyến và hậu phương

- Vai trò của hậu phương đối với cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược

- Ảnh các anh hùng tại Đại hội anh hùng và chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứnhất ( 5-1952 )

- Ảnh tư liệu về hậu phương ta sau chiến thắng Biên giới

A- Mở bài:

B-Bài mới :

Giới thiệu bài : Tóm lược tình hình địch

sau thất bại ở Biên giới : quân Pháp đề

ra kế hoạch nhằm xoay chuyển tình thế

bằng cách tăng cường đánh hậu phương

của ta , đẩy mạnh tấn công quân sự

Việc xây dựng hậu phương vững mạnh

cũng là đẩy mạnh kháng chiến

Nhiệm vụ bài học :

-Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ hai

của Đảng đề ra nhiệm vụ gì cho cách

mạng nước ta ?

-Tác dụng của Đại hội Anh hùng và

Trang 30

Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất

là gì ?

-Tinh thần thi đua kháng chiến của

nhân dân ta được thể hiện như thế nào ?

-Tình hình hậu phương trong những

năm 1951-1952 có tác động gì đến cuộc

kháng chiến ?

*Hoạt động 2 ( làm việc theo nhóm ) Thảo luận 4 nhóm

KIỂM TRA ĐỊNH KÌ CUỐI KÌ I

Định dạng
Số trang	61
Dung lượng	353,5 KB

Giáo án môn lịch sử lớp 5 đầy đủ chi tiết

III-CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

CHIẾN TRANH BIÊN GIỚI THU – ĐÔNG 1950 I-MỤC TIÊU :