Tại sao muốn bảo quản hạt giống trung hạn và dài hạn lại phải có điều kiện nhiệt độ thấp ?Trong quy trình bảo quản hạt giống, bước nào là quan trọng nhất ?Bước làm nguội: để thóc ngô không bị hỏng vì quá nóng và để nhiệt độ kho không tăng cao?Nêu điểm khác của quy trình bảo quản hạt giống với quy trình bảo quản củ giống
Trang 11/ Bảo quản hạt giống :
- Tiêu chuẩn hạt giống :
+ Có chất lượng cao
+ Thuần chủng
+ Không bị sâu bệnh
- Các phương pháp bảo quản hạt giống :
Phương pháp Bảo quản trong điều kiện
thường Bảo quản trong điều kiện lạnh Bảo quản trong điều kiện lạnh đông
Thời hạn ngắn hạn (dưới một năm) trung hạn (dưới 20 năm) dài hạn (trên 20 năm)
● Tại sao muốn bảo quản hạt giống trung hạn và dài hạn lại phải có điều kiện nhiệt độ thấp ?
- Nhiệt độ thấp có tác dụng :
+ Ức chế hoạt động của các enzim ⇒ hạt trạng thái ngủ nghỉ, không thể nảy mầm + Ức chế hoạt động của vi sinh vật hạt không bị thối hỏng⇒ hạt không bị thối hỏng
Hạt luôn trong trạng thái ngủ nghỉ, giữ nguyên tính chất ban đầu
⇒ hạt không bị thối hỏng
● Quy trình bảo quản hạt giống :
- B1: Thu hoạch : Đúng thời vụ
- B2: Tách hạt : Tiến hành tách, tuốt tẽ kịp thời
- B3: Phân loại và làm sạch : Loại bỏ các tạp chất như rơm rạ, lõi, rễ, lá, , hạt bị sâu phá hại, hạt bị vỡ và làm sạch cát, sạn
- B4: Làm khô: làm khô ngay sau khi thu hoạch (phơi hặc sấy)
+ Đối với thóc : sấy với nhiệt độ 400C - 450C đến khi độ ẩm của hạt đạt 13%
+ Đối với hạt có dầu (đậu nành, đậu phộng) : sấy với nhiệt độ từ 300C - 400C, thời gian sấy kéo dài, đên khi độ ẩm của hạt đạt 8 đến 9%
- B5: Xử lí bảo quản : (Phương tiện bảo quản phải sạch sẽ)
+ VD: Phương pháp truyền thống : chum vại bịt kín hoặc đóng bao treo nơi khô ráo
Phương pháp hiện đại : kho mát, kho lạnh, kiểm soát chặt chẽ bằng thiết bị tự động Vùi trong cát ẩm để duy trì sức nảy mầm của hạt (thời gian ngắn, điều kiện thoáng và ẩm)
- B6: Đóng gói
- B7: Bảo quản
- B8: Sử dụng
● Trong quy trình bảo quản hạt giống, bước nào là quan trọng nhất ?
Làm khô là bước quan trọng nhất vì nó làm mất nước trong hạt giống ức chế hoạt động của VSV ⇒ hạt không bị thối hỏng trong hạt giống cũng như hạn chế nảy mầm ở hạt giống
Cần lưu ý là hạt có dầu cần làm khô ở nhiệt độ thấp hơn vì nhiệt độ có ảnh hưởng tới lipit=> ảnh hưởng tới chất lượng của hạt
2/Bảo quản củ giống
- Tiêu chuẩn củ giống:
Trang 2+ Có chất lượng cao
+ Đồng đều, không già quá, không non quá
+ Không bị lẫn với các giống khác
+ Còn nguyên vẹn
+ Khả năng nảy mầm cao
- Quy trình bảo quản củ giống
+ Thu hoạch: Đúng thời vụ
+ Làm sạch, phân loại: làm sạch
+ Xử lí phòng chống VSV hại
+ Xử lí ức chế nảy mầm
+ Bảo quản
+ Sử dụng
● 2 bước quan trọng nhất:
- Xử lí phòng chống VSV hại: Do củ có vỏ mỏng, chứa nhiều nước-> dễ bị VSV gây hại
- Xử lí ức chế nảy mầm: Do củ có nhiều nước, thời gian ngủ nghỉ ngắn
3/Bảo quản thóc ngô
● 2 dạng kho bảo quản:
Nhà kho:
+ Dưới sàn kho có gầm thông gió (thông thoáng, điều hòa nhiệt độ)
+ Tường kho xây bằng gạch dày ( tách với các điều kiện bên ngoài: khí hậu, nhiệt độ, các sinh vật gây hại như chuột…)
+ Mái che có thể là vòm cuốn bằng gạch, ngói, tôn hay fibro xi măng nhưng nhất thiết phải có trần cách nhiệt hạ nhiệt độ⇒ hạt không bị thối hỏng
+ Kho phải thuận tiện cho việc cơ giới xuất nhập hàng hóa và hoạt động của các thiết bị phục
vụ cho bảo quản
Kho silo:
+ Hình trụ, vuông hoặc hình 6 cạnh, xây bằng gạch bê tông cốt thép hay bằng thép
+ Kho silo ở quy mô lớn được trang bị đồng bộ từ khâu nhập, xuất, làm sạch, sấy và thường được cơ giới hóa và tự động hóa
● Một số phương pháp bảo quản thóc, ngô:
- Phương pháp bảo quản đổ rời
- Phương pháp đóng bao
- Phương pháp truyền thống
- Hệ thống silo liên hoàn
● Quy trình bảo quản thóc ngô:
Thu hoạch->Tuốt, tẽ hạt-> Làm sạch và phân loại-> Làm khô-> Làm nguội-> Phân loại theo chất lượng-> Bảo quản-> Sử dụng
Bước quan trọng: Làm khô->VSV
->Enzim
*Bước làm nguội: để thóc ngô không bị hỏng vì quá nóng và để nhiệt độ kho không tăng cao
4/ Bảo quản rau, hoa, quả tươi
Trang 3Bảo quản ở điều kiện
bình thường
Để rau quả ở điều kiện nhiệt độ và
độ ẩm bình thường Bảo quản lạnh Để rau, hoa, quả ở điều kiện môi
trường có nhiệt độ và độ ẩm thích hợp, điều chỉnh khí quyển, chế độ thích hợp 5 ->15oC
Để khống chế sự phát triển của các VSV, VK gây ảnh hưởng đến chất lượng và hạn chế tối đa sự thay đổi hình dạng hoa quả
Bảo quản trong môi
trường khí biến đổi
Bảo quản giữa môi trường có hàm lương:
-O2 thấp: 5%-10%
-CO2 cao: 2%-4%
Các hoạt động sống của rau, quả cúng như VSV trở nên chậm hơn, rau, quả, được bảo quản tốt hơn
Bảo quản bằng hóa chất Chỉ sử dụng những hóa chất được cơ
quan chức năng cho phép Trong đó, nước ozon là tốt nhất
Tiêu diệt VSV ( do có O2, Oxi nguyên tử,
Bảo quản bằng chiếu xạ Sử dụng năng lượng bức xạ ion hóa
để xử lí thực phẩm nhằm nâng cao chất lượng vệ sinh và an toàn thực phẩm
Tiêu diệt VSV
5/ Bảo quản thịt
Phương pháp bảo quản lạnh Phương pháp ướp muối
Quy trình 4 bước:
-B1: Thịt gia súc, gia cầm sau khi giết
khổ, làm sạch được đưa vào phòng lạnh
Tùy theo kích thước con vật mà được xẻ
nhỏ hay để nguyên
-B2: Các súc thịt được treo trên các móc
sắt hay được đóng hòm và xếp thùng
-B3: Làm lạnh sản phẩm
-B4: Sau khi làm lạnh, sản phẩm được
đưa sang phòng bảo quản, Nhiệt độ:
0-2oC, độ ẩm thấp hơn 85%
5 bước:
-B1:Chuẩn bị nguyên liệu ướp -B2: Chuẩn bị thịt
-B3: Xát hỗn hợp ước lên bề mặt miếng thịt Để cho thịt ngấm nhanh và đều nên tiêm dung dịch hỗn hợp trên vào 1 số điểm của miếng thịt -B4: Xếp thịt đã ướp vào thùng gỗ, cứ mỗi lớp thịt rắc mộ tl[ps hỗn hợp ướp theo tỉ lệ: từ 30g đến 50g hỗn hợp cho 1kg thịt
-B5: Giữ thịt trong hôn hợp ướp khoảng 7-10 ngày Trước khi dùng lấy thịt ra đẻ trên giá cho ráo nước
Cơ sở khoa
học
-Ức chế hoạt động của enzim trong thịt
-Ức chế hoạt động của VSV->không
gây thối thịt
Muối có tác dụng sát khuẩn, tạo áp suất thẩm thấu cao-> giảm độ ẩm của sản phẩm, ức chế hoạt động của enzim và VSV phân hủy chất Protein
Ưu điểm Duy trì được nhiều tính chất ban đầu
của thịt
Thực hiện đơn giản, rẻ tiền, hiệu quả cao
Nhược
điểm
-Tốn điện
-Đòi hỏi kĩ thuật cao( Xây dựng hệ
thống)
-Thức ăn có vị mặn
- Chất lược phụ thuộc vào chất lượng muối ăn, lượng muối ướp, nhiệt độ, chất lượng thịt ban đầu
-Thịt kém mềm mại
Trang 4
6/ Bảo quản trứng
-Enzim
-VSV trong trứng không phát triển được trong môi trường này
Tạo màng mỏng Hạn chế sự trao đổi khí O2,CO2 giữa trứng với
môi trường bên ngoài Dùng khí CO2 & N2 -CO2: ức chế quá trình hô hấp
- Các pư xung quanh, trong quả trứng không xảy ra
Dùng muối để bảo quản(muối ướt, muối khô ) Ức chế VSV-> VSV mất nước, không sinh
trưởng sinh sản được
7/ Bảo quản cá
Bảo quản lạnh(bằng nước đá, khí
lạnh, )
-VSV -Enzim
sản được Bảo quản bằng axit hữu cơ Độ pH thấp-> ức chế VSV gây thối
Bảo quản bằng chất chống oxh Ức chế pư oxh trong thịt
-Trước khi đóng hộp đã sử dụng máy hút chân
không->VSV không hoạt động, các hoạt động sống trong thịt không diễn ra
Nêu điểm khác của quy trình bảo quản hạt giống với quy trình bảo quản củ giống
-Tách hạt
-Làm khô
-Không có bước tách hạt -Không có bước làm khô Trong củ giống chứa nhiều nước nếu làm khô sẽ ảnh
⇒ hạt không bị thối hỏng hưởng tới khả năng nảy mầm của hạt
Trang 5-Xử lí bảo quản
-Đóng gói
-Có thêm hai bước mới:
+ Xử lí phòng chống VSV hại + Xử lí ức chế nảy mầm (giải thích ở trên) -Không đóng gói
⇒ Quá trình hô hấp thải khí CO2 làm tăng nhiệt
độ xung quanh củ; vỏ củ mỏng sẽ khiến VSV hại dễ xâm nhập và phát triển