Tai nạn do điện có thể gây ra trên công trờng quy tụ lại ba dạng chính: • Da ngời bị tiếp xúc trực tiếp với dây dẫn hoặc thiết bị đang mang điện.. • Thân thể ngời lao động tiếp xúc với đ
Trang 1An toàn sử dụng điện
Nguyên tắc cơ bản nhất trong các hệ tiêu chuẩn về xây lắp điện là phải đảm bảo cho:
+ Bảo vệ chống điện giật
+ Bảo vệ chống các tác động nhiệt
+ Bảo vệ chống quá dòng
+ Bảo vệ chống rò điện
+ Bảo vệ chống nhiễu loạn điện áp
Những điều trên đây nhằm bảo vệ con ngời, bảo vệ tài sản và đảm bảo an toàn cho mọi hoạt động
1 Tai nạn do điện có thể có trên công trờng
Việc sử dụng điện trên các công trờng làm cho năng suất lao động lên cao Cơ giới hoá thi công không thể tách rời việc sử dụng điện Điện là năng lợng chính để làm các động cơ hoạt động
Việc sử dụng điện mang lại lợi ích to lớn cho sản xuất nhng phải tiến hành những biện pháp phòng ngừa tai nạn do điện gây ra cho ngời sản xuất
Một tỷ lệ cao ( trên 70%) với các vụ cháy là do các trang bị điện không hợp chuẩn Trong những tai nạn về điện thì không ít hơn 30% vụ gây chết ngời Việc loại trừ tai nạn về điện cần đợc tính toán ngay từ khi thiết kế các biện pháp thi công Mọi khả năng gây tai nạn do điện sinh ra cần đợc phòng ngừa trớc Cần lập biện pháp phòng ngừa và kiên quyết thực hiện những biện pháp phòng ngừa tai nạn về điện làm cho sản xuất đợc an toàn và điều này cũng chính là góp phần cho sản xuất đạt các mục tiêu của nó
Tai nạn do điện có thể gây ra trên công trờng quy tụ lại ba dạng chính:
• Da ngời bị tiếp xúc trực tiếp với dây dẫn hoặc thiết bị đang mang điện
• Da tiếp xúc trực tiếp vói kim loại của thiết bị điện có cách điện nhng phần cách điện bị h hỏng
• Thân thể ngời lao động tiếp xúc với điện dò rỉ trong đất do dây điện bị
đứt chạm xuống đất mà sự tiêu tán dòng điện cha đáp ứng các yêu cầu
về an toàn Hiện tợng này gọi là “điện áp bớc”
Còn một dạng tai nạn đã xảy ra do ngời lao động không tuân thủ nghiêm túc các quy trình đóng cắt điện Đóng hoặc cắt điện mà không kiểm tra kỹ những mối liên quan đến mạch điện sẽ đợc thao tác: đóng điện khi có bộ phận đang thao tác trong mạng mà không đợc báo trớc Ngắt điện đột ngột làm ngời thi công không chuẩn bị trớc phơng pháp đề phòng tai nạn cũng nh các thao tác sản xuất thích hợp
2 Tác hại của dòng điện đi qua cơ thể ngời
Dòng điện có điện áp trên 36 vôn đi qua cơ thể ngời gây ra sự huỷ hoại các tế bào của ngời hoặc làm hệ thần kinh có những phản xạ tiêu cực
Sự ảnh hởng đến sức khoẻ con ngời do dòng điện gây ra tuỳ thuộc điện áp,
điện trở của ngời, cờng độ dòng điện của dây tải điện, tấn số và loại òng
điện Sự tác hại của dòng điện đi qua cơ thể lại phụ thuộc đờng đi của dòng
Trang 2điện và thời gian tác động của dòng điện Những điều kiện ngoại vi nh độ ẩm của môi trờng, vật liệu của kết cấu mà cơ thể tiếp xúc nh sàn nhà, ghế ngồi
Điện áp sử dụng khá phổ biến của các máy móc và trang bị mang điện trên công trờng xây dựng thờng là 127, 220 và 380 vôn, hiện nay có thể dùng đến
1000 vôn Điện truyền đợc qua cơ thể thông qua lớp sừng ngoài da Nếu da khô thì điện trở của lớp sừng này từ 60.000 đến 400.000 Ohm/cm2
Nếu da bị ớt hoặc có mồ hôi, điện trở của lớp sừng ngoài da chỉ còn trên dới
100 Ohm/cm2 Da nhiều mồ hôi thì điện trở lớp sừng ngoài da còn 1000 Ohm/cm2
Điện áp cao thì lớp sừng ngoài da bị huỷ hoại nhanh Điện áp thấp thì lớp sừng huỷ hoại chậm hơn Trong tính toán , thờng lấy điện trở của lớp sừng ngoài da là 1000 Ohm/cm2 Khi da bị ẩm hoặc nhiều mồ hôi thì điện trở của
da giảm rõ rệt
Dòng điện qua cơ thể ngời ta gây ra những phản ứng làm thay đổi trạng thái thần kinh, biến đổi thành phần máu hay gây cháy bỏng Ngời ta bắt đầu cảm thấy có dòng điện qua cơ thể khi cờng độ dòng điện khoảng 0,6 ~ 1,5 mA với dòng xoay chiều, tần số công nghiệp là 50 hertz và 5~7 mA đối với dòng
điện một chiều Tác hại của dòng điện qua cơ thể ngời tuỳ thuộc dòng điện mới tiếp xúc ( dạng 1 ), dòng điện dẫn qua cơ thể ( dạng 2 ) và dòng điện bị giữ lại cơ thể ( dạng 3)
Dòng điện mới tiếp xúc với cơ thể( dạng 1 ) ngời ta thờng nằm trong khoảng 0,6 ~ 5 mA Dòng điện mới tiếp xúc với cơ thể đợc coi là khi ngời ta còn có khả năng tự tách mình ra khỏi mạng điện Dòng điện dẫn qua cơ thể ( dạng 2) trong phạm vi 15 mA với dòng điện xoay chiều và 50 ~ 80 mA với dòng một chiều Dòng điện lu giữ lại trong cơ thể ( dạng 3) khoảng 15~20 mA với dòng xoay chiều và 80 mA với dòng một chiều Dòng điện dẫn qua cơ thể ngời ta ( dạng 2) có thể coi là ít nguy hiểm vì không gây tác hại ngay Nhng nếu không tách đợc dòng điện nhanh khỏi cơ thể thì số trị của dòng điện bị tăng làm cho cơ thể bị tê liệt
Dòng điện lu giữ lại trong cơ thể ( dạng 3) rất nguy hiểm vì dòng này gây ra
co giật hệ thống thần kinh, cơ bắp bị co dật mạnh và sau đó bị tê liệt, trớc mắt là cơ thể không thể tự điều khiển đợc Hiện tợng tiếp theo là ngng tim, ngng thở
Nhiêù nghiên cứu về tai nạn điện cho thấy chỉ cần dòng xoay chiều 25 ~ 30
mA đã rất nguy hiểm Trên 50 mA có thể gây ra tai nạn nặng đến mức chết ngời Dòng điện trên 0,1 A , tức là 100 mA thờng gây chết ngời
Về tần số thì tần số điện phổ thông là 50 hoặc 60 Hertz rất nguy hiểm Tần
số cao lên độ nguy hiểm lại giảm đi Khi tần số dòng điện trên 1000 Hertz thờng không gây ra ảnh hởng đến hệ thần kinh mà chỉ gây bỏng cục bộ Trong y tế, nhiều loại thiết bị điện lại lợi dụng tần số điện cao để điều trị một
số bệnh
Vị trí của cơ thể tiếp xúc với dòng điện hết sức quan trọng vì nó tạo ra luồng
điện dẫn qua cơ thể Ta hình dung ra dòng điện qua cơ thể phải dẫn từ nguồn
có điện đến đất hoặc vật kim loại để dẫn tiếp Thông thờng, dòng điện đi từ tay phải, qua cơ thể dẫn xuống chân để nối với đất là luồng nguy hiểm nhất
đối với cơ thể ngời Luồng này dẫn dòng điện qua tim và phổi nên dễ gây tử vong Luồng điện đi qua ngời từ chân nọ sang chân kia để dẫn tiếp ít nguy hiểm hơn vì dòng điện ngắn nhất không đi qua các bộ phận điều khiển sự sống quan trọng trớc mắt của cơ thể nh tim, óc, phổi
Trang 3Thời gian tác động của dòng điện qua cơ thể càng dài, càng nguy hiểm Dòng điện qua cơ thể ngắn hơn 0,2 giây cha gây nguy hiểm Từ 0,5 giây bắt
đầu gây nguy hiểm cho ngời
3 Tai nạn điện với hệ thống dây dẫn : trên không và cáp ngầm
Trong mạng điện xoay chiều có điện áp dới 1000V, mỗi dây dẫn điện làm cách li với đất Trị số điện trở cách điện của các dây dẫn đợc lấy theo kết quả tính toán là 1000 Ohm/V Vôn ở dây là điện áp của mạng Có thể lấy điện trở của dây dẫn là Rcd = 1000 Ohm
Điện trở của dây dẫn đối với đất khi cho thế năng của đất là 0 bao gồm điện trở cách điện của dây dẫn, của các điện trở mắc vào dây trên đờng từ dây dẫn
đến đất có tổng điện trở là Rcd Dòng điện đi qua dây dẫn có điện trở Rcd gọi
là dòng điện rò Trị số của dòng điện rò đợc giới hạn là 10A
Khi ngời bị chạm với một cực ( một dây ) đối với phần dẫn điện điện trở của ngời coi nh mắc song song với điện trở cách điện của pha đó Nếu chạm phải hai dây trong mạng ba pha hoặc một pha với dây trung hoà, tạo nên mạch kín
mà ngời coi nh nối tiếp với mạch điện rất nguy hiểm đến tính mạng Sau đây
là một vài khái niệm định lợng trong tính toán:
Khi ngời chạm phải một pha có điện, mạch điện đang có các điện trở khác thì dòng điện đi qua ngời có điện trở Rn sẽ là:
In= 2Rn U+Rcd = [A]
Khi tiếp xúc với một pha không có điện trở khác hay hai pha ở hai vị trí khác nhau , có thể coi ngời là vật dẫn điện có điện trở Rn đợc mắc theo kiểu nối tiếp , lúc này sẽ có dòng điện qua ngời sẽ là:
( )A
Rn
U
Nếu điện trở của ngời chỉ là 1000 Ohm hoặc nhỏ hơn thì ngời chắc chắn sẽ
bị tử vong
Tai nạn về điện xảy ra với ngời do dây dẫn trần trên không thờng hay gặp là
bộ phận cơ thể ngời chạm phải dây dẫn điện Ngời cầm hay mang vác thanh kim loại hoặc cây dài , ẩm, va chạm phải dây dẫn trên không cũng là lý do để
điện giật Đã có nhiều tai nạn khi xây dựng dới hoặc gần đờng điện trên không, công nhân chuyển những thanh thép dài để va chạm phải dây dẫn nên
bị điện giật Không ít trờng hợp công nhân thao tác trên đầu cột cao mà dây dẫn đang mang điện bị điện giật do va chạm với dây điện
Một dạng tai nạn có thể xảy ra do đờng điện trên không cắt ngang trên đờng
lộ bên dới không đảm bảo khoảng cách giữa mặt đờng đến đờng dây theo
đúng quy định để vớng với phơng tiện xe cộ di chuyển bên dới, nhất là khi
xe chất tải quá cao
Đờng dây dẫn trên không vợt qua đờng giao thông bên dới phải đảm bảo độ cao tối thiểu là 6 mét Phải có tín hiệu treo trên dây điện nhắc nhở độ cao của dây dẫn theo đúng quy định về đờng dây điện vợt ngang đờng lộ
Đối với dây cáp đi ngầm tai nạn thờng xây ra do máy đào đất hoạt động va chạm với dây cáp dẫn Khi lập biện pháp thi công đào đất cần cắm chỉ giới cho máy đào để không gây tai nạn dạng này Trong nhiều trờng hợp, phải
Trang 4ngắt điện trong dây cáp khi thi công đào đất gần đờng cáp để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho công nhân đào đất cũng nh cho đờng cáp
Máy móc nặng di chuyển đè lên đờng cáp ngầm bên dới mà đờng cáp chôn không đủ độ sâu cần thiết hoặc cáp không đi trong ống bảo vệ đúng quy cách cũng là nguyên nhân gây đứt cáp, điện bị rò qua đất gây tai nạn
Đờng cáp cắt ngang đờng giao thông phải chôn ở độ sâu sao cho áp lực của
xe cộ di chuyển bên trên không làm cáp bị dãn dài gây nguy hiểm Cáp đi
d-ới đờng giao thông phải luồn trong ống thép hoặc ống bê tông mà đờng kính ống phải lớn hơn đờng kính của dây cáp tối thiểu ba lần
4 Tai nạn điện khi vận hành thiết bị điện
Khi vận hành thiết bị điện cần đợc trang bị các nghi khí cách điện , đảm bảo
an toàn tuyệt đối Công nhân phải đứng làm các thao tác trong môi trờng khô ráo, chân đứng có thảm cách điện Chân phải mang giày đảm bảo độ cách
điện Tay ngời công nhân phải đi găng cách điện Phải mang kính và có mũ cách điện Khi tiếp xúc với các bộ phận kim loại đang có điện phải dùng các dụng cụ chuyên có độ cách điện thoả đáng Những dụng cụ này phải đợc th-ờng xuyên kiểm tra độ cách điện đáp ứng các yêu cầu về an toàn sử dụng
điện
Hiện nay phần vận hành thiết bị điện đã tự động hoá cao, điều khiển bằng máy tính Cần khai thác hết khả năng này Khi điều khiển hệ thiết bị điện lẻ theo phơng pháp thủ công, phải đảm bảo các điều kiện trang bị cho công nhân nh yêu cầu trên
Tai nạn hay xảy ra khi vận hành thiết bị điện và biện pháp ngăn ngừa phải
nh sau:
• Môi trờng vận hành ẩm ớt Với những điều kiện môi trờng ẩm ớt, phải
có biện pháp thích ứng mới đợc vận hành
• Trang bị cá nhân không đủ đáp ứng các yêu cầu cách điện cho mọi bộ phận cơ thể có khả năng va chạm với các bộ phận mang điện Không
đủ điều kiện trang bị an toàn, không vận hành thiết bị điện
• Va đập dụng cụ kim loại đang cầm tay vào các bộ phận có điện Phải hết sức chú ý khi thao tác và mọi dụng cụ phải có tay cầm đủ cách
điện với điện áp tơng ứng
• Khi lên cao , mặt đứng không đủ vững chãi, không đủ độ cách điện Phải có sàn đứng vững chãi và mặt chân đứng phải có lớp thảm hoặc lớp đệm cách điện
• Mọi công việc vận hành thiết bị điện cần đứng trên cao phải có một tổ công tác ít nhất hai ngời, một ngời thao tác và một ngời cảnh giới, nhắc nhở điều kiện an toàn
• Mọi thiết bị điện phải có nối đất để dòng điện song song qua ngời nếu xảy ra là nhỏ, không đủ gây tử vong hay tai nạn
5 Tai nạn điện do thao tác kỹ thuật
Trang 5Ngời công nhân vận hành các thiết bị điện và thi công sử dụng điện phải đợc huấn luyện về an toàn sử dụng điện
Mọi thao tác của công nhân phải thuần thục, hạn chế tối đa các thao tác do không thuần thục mà va chạm với các thiết trí điện
Ngời công nhân phải đợc trang bị cách điện cho cá nhân đầy đủ và chỉ thi công khi đã mang đầy đủ các trang bị bảo vệ cách điện
Trèo cao trên cột điện, trên sàn thao tác các thiết trí điện phải mang dây an toàn đúng quy định, phải sử dụng đầy đủ trang bị an toàn cho cá nhân nh mũ, kính, găng, giày, quần áo Không bao giờ đợc làm một mình trên cao mà phải làm theo tổ công tác ít nhất là hai ngời, một ngời thi công và một ngời cảnh giới tai nạn
Trớc khi thực hiện thao tác kỹ thuật điện cần kiểm tra mọi điều kiện an toàn Khi có nghi ngờ, thí dụ cha rõ ở cuối nguồn điện có ai đó đang thi công hay không, cần kiểm tra trớc khi tiến hành đóng điện Chỉ nối mạch điện khi mọi
điều kiện về an toàn đảm bảo tuyệt đối
6 Tai nạn điện do nơi làm việc bị ẩm hoặc thấm nớc
Môi trờng làm việc liên quan đến an toàn sử dụng điện đợc chia thành ba nhóm:
• Các phòng ít nguy hiểm về điện là phòng có môi trờng không khí tơng
đối khô Độ ẩm tơng đối của không khí không quá 75% khi nhiệt độ từ
5 ~ 25oC Sàn của loại phòng này có điện trở lớn và không khí không
có các loại bụi dẫn điện bay lơ lửng
• Phòng nguy hiểm nhiều là phòng có độ ẩm lớn trên 75%, nhiệt độ trung bình trên 25oC Độ ẩm tơng đối có lúc nhất thời tăng đến bão hoà nh các phòng hấp hơi, phòng đang bảo dỡng bê tông bằng hơi nớc nóng Một số phòng khô, có hoặc không có lò sởi và trong phòng đợc phun ẩm nhất thời Những phòng có nhiều bụi dẫn điện nh phòng nghiền than, xởng chuốt cốt thép cũng là phòng nguy hiểm nhiều về mặt an toàn điện Những phòng nguy hiểm còn là phòng có nhiệt độ trên 30oC làm ngời lao động trong đó luôn chảy mồ hôi Khi ngời có
mồ hôi, khi va chạm với điện thì mối nguy hiểm tăng gấp bội
• Phòng đặc biệt nguy hiểm là các phòng rất ẩm Độ ẩm tơng đối của loại phòng này xấp xỉ 100%, mặt tờng, mặt trần thờng xuyên có lớp
n-ớc ngng tụ Phòng thờng xuyên ẩm mà sàn lại dẫn điện nh bằng tôn dập chống trơn hoặc có những sàn đứng thao tác bằng tôn
Những phòng gia công chất nổ cũng nh các phòng có hơi dễ bắt cháy
nổ, các phòng có nhiều bụi khi tạo với không khí thành các hỗn hợp
nổ thí dụ nh trong các gian nhà kho chứa chất nổ trên công trờng thuỷ
điện
Tại những phòng này, đờng dây dẫn điện phải đợc thiết kế có độ cách
điện cao Trong mỗi ống dẫn chứa dây điện chỉ đợc có một dây, không
đợc bố trí nhiều dây dẫn điện Mọi khí cụ điện đều đợc chứa trong các hộp mà điều kiện cách điện đủ đảm bảo không gây ra hiện tợng phóng
điện
Công nhân thao tác và lao động trong những môi trờng nguy hiểm cần
đợc trang bị quần áo đủ độ an toàn cách điện
Trang 6ánh sáng trong những phòng này cần đầy đủ để nhìn rõ mọi chi tiết của dụng cụ, đồ vật , máy móc đang vận hành và chứa đựng trong phòng
7 An toàn khi hàn
Máy hàn hồ quang điện sử dụng công suất điện lớn, dòng điện qua dây hàn
có cờng độ cao ( xấp xỉ 100 A ) Quá trình hàn, đầu que hàn hoặc mỏ hàn phát ra ánh sáng hồ quang đồng thời phát ra các tia hồng ngoại và tia cực tím ánh sáng hồ quang và các loại tia hồng ngoại, tia cực tím làm hại mắt
và da của cơ thể ngời Kim loại bị chảy do nhiệt độ cao dới tác động của dòng điện hoặc hơi cháy làm bắn văng ra xỉ hàn ( gọi là tia lửa hàn) có thể gây bỏng và cháy
Dây dẫn điện hàn thờng trải ngay trên mặt sàn đi lại vì máy hàn và vị trí vật
đợc hàn không cố định Phải thờng xuyên kiểm tra độ cách điện của dây dẫn dòng điện hàn Nếu có dấu hiệu bị trầy, xớc phải dán băng cách điện kịp thời, không để điện rò rỉ ra bên ngoài
Nhiều vụ cháy nh vụ cháy kho lốp ô tô tại công trờng sông Đà, nhà Trung tâm thơng mại ITC thành phố Hồ Chí Minh năm 2002 do tia lửa hàn gây ra Công nhân hàn và ngời phụ hàn phải đeo kính và mặt nạ để bảo vệ mắt và mặt khỏi bị ánh sáng và các dạng tia làm hại Công nhân hàn phải mang găng tay đủ dài để bảo vệ tay khỏi bị sức nóng của tia lửa hàn, của kim loại nóng chảy và bức xạ Công nhân cần mang giày cao cổ để chống tia lửa bắn vào chân Phải làm những vách ngăn không để ngời qua lại nhìn trực tiếp vào tia hồ quang Ngời vô ý nhìn trực tiếp vào ngọn lửa hồ quang khi đang hàn
có thể bị tổn thơng mắt do tia bức xạ và các tia cực tím, tia hồng ngoại
Hàn hơi thờng dùng khí axêtylen và ôxy Bình chứa từng loại khí cần để tách biệt vì hốn hợp hai khí này, nếu rò rỉ có thể gây nổ mạnh Các bình khí hàn phải để xa nguồn nhiệt và ánh nắng mặt trời Kho chứa các bình khí phải có thông gió thật tốt Những bình đang dùng phải đặt trên giá hay xe đẩy, không
đợc để đứng đơn độc tự do Thiết bị cắt ngọn lửa tạt lại của thiết bị hàn hơi phải đợc lắp trên van điều chỉnh của bình và van một chiều phải đợc lắp ở
đầu ống dẫn, phía có ngọn lửa
ống dẫn khí phải tốt, dễ phân biệt và đợc bảo vệ chống nóng và chống bị va chạm, bụi bẩn hoặc bị dầu, mỡ bám Mọi mối nối ( măngxông ) phải chặt, khít, không đợc rò rỉ Khi bình axêtylen bị phát nóng, phải khoá van ngay tức thì, phát lệnh báo động sơ tán ngời khỏi khu vực sẽ nguy hiểm và tìm nớc làm lạnh bình nhanh chóng đồng thời phát lệnh báo động cháy, gọi cứu hoả Khi công nhân đang sử dụng các công cụ cầm tay có điện, phải tắt điện ở các công cụ này trớc khi đặt công cụ xuống đất Tuyệt đối không đợc để diêm hay bật lửa trong túi khi hàn
Khi hoàn thành các thao tác hàn, phải khoá các van cẩn thận Không đợc dùng khí ôxy để phủi bụi trên quần áo
Khi hàn trong môi trờng kín, kim loại đợc hàn trớc đây đã sơn, do nhiệt độ cao, khí độc sẽ bốc hơi làm nguy hại cho công nhân Khi sử dụng một số loại que hàn đặc biệt cũng có thể có khí độc bốc ra gây hại cho công nhân khi hít thở Nếu môi trờng hàn không thể thông gió đợc thì ngời lao động phải đợc trang bị mặt nạ và đợc cung cấp dỡng khí Nếu kim loại hàn có che phủ bề mặt bằng các hợp chất có chứa kim loại chì, kẽm, thuỷ ngân, cadmi thì môi
Trang 7trờng hàn nhất thiết phải trang bị hút khói vì những hỗn hợp có các kim loại này rất độc, rất nguy hiểm Tốt nhất, trớc khi hàn những kim loại có phủ bằng sơn hay chất dẻo, hãy tẩy sạch sơn và chất dẻo rồi mới tiến hành hàn
8 An toàn điện khi hàn trong nớc
Có hai cách hàn dới nớc là:
• Cách hàn ớt
• Cách hàn khô
Cách hàn dới nớc theo kiểu hàn ớt là hàn trực tiếp trong môi trờng nớc Que hàn là loại đặc biệt dùng để hàn dới nớc giống nh hàn trên cạn Hàn kiểu này hiệu quả cao và khá kinh tế Năng lợng dùng để hàn bố trí trên xuồng ngay trên mặt nớc mà bên dới tiến hành công tác hàn Nguồn điện hàn là dòng
điện không đổi Dòng điện đạt từ 300 ~ 400 A Động cơ của loại máy hàn này chuyên dùng để phát ra nguồn điện cho việc hàn dới nớc
Thợ hàn trong nớc phải mặc quần áo thợ lặn, cơ thể hoàn toàn cách biệt với nớc Mọi trang bị điện nh dây dẫn, mỏ hàn, phải cách nớc tuyệt đối
Việc bố trí mạch hàn nh sau:
Mỏ hàn
Que hàn
Cầu dao Hàn theo quy trình ớt rẻ và cũng có hiệu quả cao nên đợc sử dụng phổ biến Tốc độ hàn nhanh và công tác chuẩn bị tốn ít thời gian Tuy nhiên kim loại nhúng trong môi trờng nớc nên bị nguội nhanh, sự phân bố phân tử kim loại không nh mẫu kim loại ban đầu mà bị giòn Tuy nhiên các điều kiện về an toàn lao động khá ngặt nghèo Nh mô tả quá trình công tác hàn thì việc trang
bị an toàn cần rất cẩn thận Những tai nạn có thể xảy ra là bỏng da, rò điện là khả dĩ
Máy phát
điện
- +
nơi hàn
Trang 8Cách hàn khô đợc chuẩn bị hết sức kỹ càng Phải làm một buồng kín bọc quanh kết cấu cần hàn Trong buồng bơm đầy khí, thờng là khí helium chứa
ôxy có áp suất 0,5 bary.Buồng này gọi là buồng áp lực cao Công tác hàn tiến hành trong buồng kín này nên chất lợng đảm bảo tốt Việc hàn xảy ra dới áp suất cao cân bằng với áp suất của môi trờng nớc bên ngoài buồng kín chứa kết cấu hàn
Đang hàn dới nớc theo quy trình ớt
ảnh đang hàn dới nớc theo quy trình khô
Các điều kiện về an toàn rất ngặt nghèo Ngời phải hàn trong buồng kín và chịu cảnh áp lực cao, nóng cũng nh ánh sáng chói chang của tia lửa hàn Các chất khí hydro và ôxy sinh ra khi hàn dễ gây nổ mà sinh ra tai nạn Khí nitơ tạo ra trong quá trình hàn sẽ lu trong máu làm cho ngời lao động bị ảnh hởng sức khoẻ Ngời thợ hàn phải đợc huấn luyện về nghề nghiệp, kỹ năng cũng
nh rèn luyện sức khoẻ để có thể chịu dựng đợc điều kiện lao động Trang bị bảo hộ đợc chú trọng đúng mức để tránh đến mức tối đa những ảnh hởng tiêu cực đến sức khoẻ ngời công nhân
Trang bị tạo ra buồng kín đòi hỏi đồng bộ và phức tạp nên giá thành cuối cùng của đờng hàn khá cao Chỉ khi nào đòi hỏi chất lợng rất đặc biệt mới dùng phơng pháp hàn khô
9 Huấn luyện về thiết kế, lắp đặt cũng nh lao động trong môi trờng
có điện để đảm bảo an toàn trong xây lắp điện
Trang 9Khi thiết kế hệ thống điện trên công trờng , phải đặt thiết bị bảo vệ nh aptomat hoặc cầu dao điện tổng cho đờng dây điện chính trong nhà, cho từng
đờng dây điện phụ, cho từng thiết bị có công suất lớn Phải đặt cầu chì trớc từng ổ cắm điện, đảm bảo khi có chạm chập cắt ngay đợc nguồn điện
Tiết diện dây dẫn phải chọn sao cho có đủ khả năng tải dòng điện đến các thiết bị, dụng cụ điện mà nó cung cấp Không dùng dây có tiết diện nhỏ cho các dụng cụ điện có công suất quá lớn để tránh gây hoả hoạn
Không dùng phụ tải quá mức cho phép của công suất thiết kế vì sẽ gây quá tải dẫn đến cháy thiết bị, dây dẫn, gây cháy nổ
Không dùng dây điện, thiết bị điện trong nhà có chất lợng kém
Những thiết bị điện, đồ điện trong nhà quá cũ cần phải đợc kiểm tra thờng xuyên để có kế hoạch đại tu hoặc thay thế
Không dùng bếp điện để đun nầu mà không có ngời trông coi
Thiết bị đồ điện, đồ điện dùng trong nhà khi không sử dụng phải ngắt ra khỏi nguồn điện
Trớc khi ra khỏi nhà hoặc trớc khi đi ngủ phải kiểm tra lại các thiết bị, đồ
điện, đèn, quạt
Không để trẻ nhỏ, ngời mắc bệnh tâm thần sử dụng các thiết bị điện, đồ dùng
điện trong nhà
Không lắp đặt hoặc để các thiết bị đồ dùng điện có toả nhiệt nh chấn lu, bóng đèn, bàn ủi, bếp điện trên các vật dụng dễ cháy nh gỗ, giấy, giấy các tông, tấm xốp để ngăn ngừa hoả hoạn Khi nối dây phải nối so le và quấn băng keo cách điện cẩn thận
Không đặt các chất dễ cháy ( gaz, xăng, dầu , giấy) gần các thiết bị, dụng cụ
điện nh đèn, bàn ủi, bếp điện, ổ cắm điện
Khi xảy ra cháy do chập điện, phải nhanh chóng ngắt cầu dao điện tổng, báo cho mọi ngời xung quanh biết, báo cho cảnh sát PCCC và dùng phơng tiện chữa cháy tại chỗ dập lửa Cấm dùng nớc chữa lửa khi cha cắt điện
10 Biển báo và những giải pháp an toàn cơ bản cho hệ thống điện tạm trên công trờng
Để chống điện giật, vị trí những vật dẫn điện phải đặt ở nơi thích hợp Những ổ cắm phải đặt ở độ cao trên 1,2 mét Hệ thống đầu mối điện phải để trong không gian có bảo vệ nh tủ chứa, phòng riêng Phải chống điện giật do con ngời tiếp xúc gián tiếp qua kim loại khi dòng điện bị rò Phải làm các tấm che chắn nơi chứa thiết bị điện mà nếu con ngời vô ý có thể va chạm ngoài ý muốn Các vật dẫn điện phải đợc cách điện với mức cách điện đủ an toàn cho ngời Với những phụ tải thờng xuyên tiếp súc với ngời đợc gọi là thiết bị nhóm II, nh quạt máy, ổ đóng ngắt điện, những thiết trí mà ngời hay tiếp súc phải làm bằng vật liệu không dẫn điện nh êbônít hay loại nhựa tơng ứng
Bảo vệ chống các tác động nhiệt thờng dùng các thiết trí che chắn Chủ yếu chống các tác động nhiệt nhằm chống cháy Không đợc lắp đặt đờng dây
điện, bảng điện trên đờng thoát hiểm Vật liệu xây dựng sử dụng tại lối thoát hiểm phải là vật liệu khó cháy Lu ý rằng dòng điện rò có thể không đủ lớn
để gây điện giật, làm ảnh hởng đến an toàn của con ngời nhng nếu kéo dài có thể gây ra cháy
Trong hệ thống các thiết bị điện phải lắp các thiết trí tự động ngắt mạch khi
có sự cố
Trang 10Tại những đầu mối của công trình điện nh
* Các thiết bị phân phối và trạm biến áp trong nhà , trạm biến áp ngoài trời
* Các bộ chỉnh lu
* Các máy điện , thiết bị khởi động , điều chỉnh và bảo vệ
* Thiết bị điện của máy trục
* Các hệ thống thanh cái
* Các thiết trí điện phân
* Đầu mối các thiết bị chiếu sáng
* Đầu nguồn đờng dây điện 1 chiều và xoay chiều
* Đầu đờng cáp điện lực
* Đầu đờng dây dẫn điện trên không
phải có bảng ghi rõ tên của đầu mối này, các tính năng kỹ thuật chủ yếu của toàn bộ đầu mối, sơ đồ hệ thống các thiết bị đặt trong đầu mối, chỉ dẫn vận hành và an toàn khi thao tác Bảng đủ độ lớn để chữ viết không quá nhỏ hoặc quá dày đặc Khổ chữ cao ít nhất 2 cm, nét dày trên 2 mm
Đờng dây trần qua lộ giao thông, tại điểm thấp nhất của đờng dây phải treo một tấm biển có kích thớc 0,8 x 0,5 mét bằng vật liệu cách điện, nền sơn màu da cam nhạt Trên biển phải ghi dòng trên cùng hai chữ “ nguy hiểm” , dòng dới ghi độ cao hiện nay của dây tại điểm cắt này ( đơn vị mét) so với mặt đờng, tiết diện dây và điện áp tải
11.Hệ thống tiếp đất
Tại nơi bắt đầu của dây tiếp địa phải có biển báo đánh dấu Có sơ đồ đờng tiếp địa chôn ngầm gắn trên tờng để có thể nhận biết phần nằm dới đất
Ký hiệu nơi bắt đầu của dây tiếp địa
Một số ký tự trong hệ thống tiếp đất:
T là ký tự đầu ghi cho đợc nối với hệ thống tiếp địa
I là ký tự đầu ghi cho đợc tách rời
T là ký tự thứ hai cho đợc nối trực tiếp với đất
N là ký tự thứ hai cho đợc nối với trung tính tại gốc hệ thống lắp đặt
TN-C là ký tự thể hiện dây trung tính (N) và dây đất (PE) nối với nhau (PEN)
TN-S là ký tự thể hiện dây trung tính (N) và dây đất (PE) không nối chung TN-C-S là ký tự thể hiện TN-C hớng ngợc và TN-S hớng thuận trong cùng
hệ thống ( ngợc lại với TN-S hớng ngợc và TN-C hớng thuận là không đợc phép