Tin học cơ sở 4 Struct

Nội Dung• Kiểu cấu trúc dữ liệu struct – Khai báo và sử dụng – Truyền tham số cho hàm • Các cách định nghĩa kiểu DL có cấu trúc • Danh sách liên kết... Dữ Liệu Kiểu Cấu Trúc• Cấu trúc: –

Tin Học Cơ Sở 4

Kiểu dữ liệu có cấu trúc

Danh sách liên kết

Nội Dung

• Kiểu cấu trúc dữ liệu struct

– Khai báo và sử dụng

– Truyền tham số cho hàm

• Các cách định nghĩa kiểu DL có cấu trúc

• Danh sách liên kết

• Điểm khác biệt cơ bản:

– Phải định nghĩa kiểu cấu trúc struct trước khi khai báo biến kiểu này

Cấu Trúc – Ví Dụ

• Kiểu cấu trúc dữ liệu:

– Thành phần khác kiểu

– Các thành phần xác định trước

• Ví dụ: Tên Trường Dữ Liệu Kiểu Dữ Liệu

HoTen Trach Van

Doanh

char[]

MSSV 1234567 int MonHoc INT1006 char*

NgaySinh 01/01/1995 char*

Dữ Liệu Kiểu Cấu Trúc

• Cấu trúc:

– Tập hợp các biến, có thể khác kiểu, được nhóm vào thành một tên đơn

– Hỗ trợ tổ chức dữ liệu phức tạp vào cùng một thực thể

– Hỗ trợ làm việc giữa các dữ liệu của cùng một thực thể

– Đôi khi được biết đến như bản ghi.

Dữ Liệu Kiểu Cấu Trúc

• Định nghĩa struct toàn cục

– Ngoài/Trước int main()

– Mục đích: tất cả các hàm đều hiểu

• Không được cấp phát bộ nhớ

– Chỉ có mục đích miêu tả cấu trúc

– Khác với mảng: được cấp phát ngay

– Cấp phát bộ nhớ cho biến kiểu cấu trúc

(giống biến thông thường)

• Cần bao nhiêu byte cho 1 biến kiểu cấu trúc?

Dữ Liệu Kiểu Cấu Trúc

• Để định nghĩa struct , cần cung cấp:

Định Nghĩa struct

• Định nghĩa kiểu dữ liệu mới sử dụng struct

struct sinhvien  tên kiểu dữ liệu mới

Khai Báo Biến Cấu Trúc

• Sau khi định nghĩa kiểu cấu trúc, có thể khai báo biến kiểu này:

struct sinhvien sinhVien1;

– Giống khai báo các biến kiểu đơn khác

– Bao gồm các giá trị thành phần

• Giống các thành phần định nghĩa trong struct sinhvien

• Gọi tên là “biến thành phần"

– Các phần của biến kiểu cấu trúc

– Kiểu cấu trúc struct khác nhau có thể có cùng tên biến thành phần

• Biến thành phần là cục bộ hay toàn cục?

Khởi Tạo Biến Cấu Trúc

• Có thể khởi tạo khi khai báo

struct ngay {

int ngay;

int thang;

int nam;

};

struct ngay homNay = {1, 4, 2014};

–Cung cấp dữ liệu ban đầu cho biến thành phần ngay khi khai báo

Khởi Tạo Biến Cấu Trúc

• Hoặc khai báo rồi khi cần mới khởi tạo

struct ngay {

Cấu Trúc – Phép Gán

• Khai báo 2 biến cấu trúc:

struct ngay homQua, homNay;

– Cả 2 biến đều là kiểu cấu trúc “struct ngay”

Cấu Trúc – Các Phép Toán Khác

• Các phép toán khác KHÔNG được đĩnh nghĩa

– So sánh bằng/khác (==, !=) (homQua == homNay biểu thức không hợp lệ) – So sánh thứ tự (<, >, )

(homQua < homNay biểu thức không hợp lệ) – Các phép toán

(homQua + homNay biểu thức không hợp lệ) – In & cập nhật

(printf & scanf không hợp lệ)

• Phải viết các phép toán này

Cấu Trúc & Con Trỏ

• Giống các kiểu dữ liệu khác:

– struct x * là con trỏ tới struct x

– Toán tử & trả về địa chỉ của biến cấu trúc

• Theo thứ tự ưu tiên: “.” được ưu tiên trước “*”

• Nếu p là con trỏ trỏ tới cấu trúc struct x và a là một trường của cấu trúc đó:

– *p.a tương đương *(p.a) không hợp lệ

Cấu Trúc & Con Trỏ

Định Nghĩa Kiểu Khác

khác:

typedef float Floating;

• Sau này, nếu cần đổi độ chính xác, chỉ cần đổi:

typedef double Floating;

Mà không cần phải thay đổi mã

Kết hợp struct & typedef

struct sinhvien { char ten[30];

Kiểu Tự Tham Chiếu

với các trường là tham chiếu tới một đối tượng có

Danh Sách Liên Kết

• Xem xét kiểu dữ liệu như sau:

– Danh sách có thể tăng lên

– Phần tử có thể được lần lượt thêm vào danh sách – Mỗi phần tử là một số

Danh Sách Liên Kết

• Làm sao có thể tạo danh sách như vậy trong C

• Có thể sử dụng mảng Tuy nhiên phải kiểm tra điều kiện mảng Nếu đầy phải tạo mảng mới !!!

• Cách khác: sử dụng kiểu tự tham chiếu

• Mỗi phần tử trong danh sách liên kết cần có:

– Dữ liệu

– Kết nối đến phần tử tiếp theo

• Những phần tử trong cấu trúc dữ liệu kiểu như vây thường được gọi là Nút/Nốt

Nút & Danh Sách Liên Kết

Nút & Con Trỏ

head

Con Trỏ ĐẦU

• Hình hộp head không phải là một nút:

QuanBaiPtr head;

– Là một con trỏ tới một nút

– Chỉ tới nút đầu tiên trong danh sách

• head sử dụng để lưu vị trí đầu của danh sách

• Đồng thời cũng là tham chiếu khi truyền cho hàm

Dấu Kết Thúc

• Sử dụng NULL để dánh dấu kết thúc

– Ra hiệu không còn kết nối nào sau nút này

• Dấu kết thúc cho danh sách liên kết

cũng giống như cho mảng không đầy

Dấu Kết Thúc

head

Tạo Nút Đầu Tiên

• ListNodePtr head;

– Khai báo biến con trỏ head

head = (ListNodePtr) malloc

(sizeof(struct ListNode));

strcpy(head->ten, “nut dau tien”); head->key = 1;

head->next = NULL;

– Nút đầu tiên của danh sách (head)

– Cập nhật dữ liệu cho nút đầu tiên

– Kết nối tới NULL do chỉ có 1 nút

Thêm Một Nút Vào Sau head

• Tạo một nút mới newNode

Thêm Một Nút Vào Cuối

Danh Sách Liên Kết

• Như trước, tạo một nút mới newNode

• Tìm vị trí cuối cùng của danh sách, thêm

ListNodePtr currentNode = head;

while (currentNode->next != NULL)

currentNode = currentNode-> next; currentNode->next = newNode;

Tìm Kiếm Trên Danh Sách Liên Kết

//Nếu danh sách trống, head là NULL

//Trả về con trỏ chỉ tới nút đầu tiên có giá

trị //target Nếu không trả về NULL

• Duyệt danh sách đơn giản

– Giống như duyệt mảng

Mã Giả Cho Hàm Tìm Kiếm

• while (chưa chỉ tới nút cuối || nút cần tìm)

Xóa Một Nút Từ Danh Sách Liên Kết

• Tìm nút cần xóa delNode trong danh sách

• Nếu delNode là nút đầu, chỉ con trỏ

• Nếu không tạo kết nếu giữa nút trước với nút sau của delNode (cần biến phụ để lưu nút trước)

Chèn Một Nút Vào Danh Sách Liên Kết

Giới Thiệu Cấu Trúc Cây

• Cây là một cấu trúc dữ liệu phức tạp

• Giới thiệu kiến thức cơ bản:

– Khởi tạo, Thao tác

– Sử dụng nút & con trỏ

• Cấu trúc cây có từ 2 con trỏ cho mỗi

nút

Cây Nhị Phân

Đặc Điểm Của Cấu Trúc Cây

Cây & Đệ Quy

• Cây có cấu trúc đệ quy