Tin học cơ sở 4 Biến và các kiểu dữ liệu

– Dữ liệu phải được nhập vào các biến.. Nếu không có toán tử địa chỉ, giá trị của biến sẽ không được cập nhật – Thư viện: stdio.h Lê Nguyên Khôi... • Biến lưu giá trị thuộc một kiểu

Tin học cơ sở 4

Biến và Các Kiểu Dữ Liệu Cơ Bản

Lệnh xuất dữ liệu – printf

Xuất dữ liệu ra màn hình:

printf("%i - %i = %i\n", a, b, a - b);

– Các ký tự hằng được in nguyên văn

– Các ký tự định dạng được thay bằng giá trị của biểu thức

Nhập dữ liệu từ màn hình:

scanf("%i %i", &a, &b);

– Trong chuỗi định dạng chỉ có ký tự định dạng và khoảng

trắng.

– Dữ liệu phải được nhập vào các biến.

– Trước tên biến phải ghi dấu & - toán tử địa chỉ Nếu không có

toán tử địa chỉ, giá trị của biến sẽ không được cập nhật – Thư viện: stdio.h

Lê Nguyên Khôi

#include <stdio.h>

int main(void) {

• Biến lưu giá trị thuộc một kiểu DL nào đó.

• Để sử dụng biến: đặt tên hợp lệ -> khai báo biến

• Biến được lưu trong bộ nhớ bằng một dãy liên tục các ô nhớ

• Mỗi biến có ba thuộc tính:

– Tên

– Kiểu

– Giá trị hiện tại

• Phải khai báo biến trước khi sử dụng

double length, width;

• Khởi tạo giá trị ngay khi khai báo:

<Kiểu Dữ Liệu> <Tên Biến> = <Giá Trị>;

Tên biến

• Dùng để định danh biến

• Bắt đầu bằng chữ cái, tiếp đến là các chữ cái, chữ số hoặc dấu gạch chân

• Không được trùng với từ khóa của C/C++

• C phân biệt chữ thường và chữ hoa

• Tên biến nên gợi nghĩa và ngắn gọn

• Ví dụ: i, k53, X, nchars, numberOfChars,

number_of_chars.

Quy tắc đặt tên

• Dễ đọc, dễ hiểu

• Không nên bắt đầu bằng dấu gạch chân (_)

• Dùng chữ in hoa cho các ký tự đầu của mỗi từ:

Từ khóa của C

Từ khóa của C++

Lê Nguyên Khôi

Các kiểu DL cơ bản

• Các kiểu số nguyên.

• Các kiểu số thực.

Giá trị lớn nhất

Số lượng bytes (miền giá trị) của mỗi kiểu phụ thuộc vào trình dịch

Giá trị được định nghĩa trong thư viện limits.h

Đa phần sử dụng kiểu int

Lê Nguyên Khôi

unsigned long big = ULONG_MAX;

printf("minimum int = %i, ", INT_MIN);

printf("maximum int = %i\n", INT_MAX);

printf("maximum unsigned = %u\n", UINT_MAX);

printf("maximum long int = %li\n", LONG_MAX);

printf("maximum unsigned long = %lu\n", big);

unsigned long big = ULONG_MAX;

printf("minimum int = %i, ", INT_MIN);

printf("maximum int = %i\n", INT_MAX);

printf("maximum unsigned = %u\n", UINT_MAX);

printf("maximum long int = %li\n", LONG_MAX);

printf("maximum unsigned long = %lu\n", big);

return 0;

} minimum int = -32768, maximum int = 32767 maximum unsigned = 65535

maximum long int = 2147483647 maximum unsigned long = 4294967295

minimum int = -32768, maximum int = 32767 maximum unsigned = 65535

maximum long int = 2147483647 maximum unsigned long = 4294967295

printf("minimum char = %i, ", CHAR_MIN);

printf("maximum char = %i\n", CHAR_MAX);

printf(“Sau '%c' la '%c'\n", lower_a, lower_a + 1);

printf(“Ky tu in hoa '%c'\n", lower_m - 'a' + 'A');

printf("minimum char = %i, ", CHAR_MIN);

printf("maximum char = %i\n", CHAR_MAX);

printf(“Sau '%c' la '%c'\n", lower_a, lower_a + 1);

printf(“Ky tu in hoa '%c'\n", lower_m - 'a' + 'A');

Số nguyên trong các cơ số khác

• Các hệ cơ số có thể thực hiện được: cơ số 8 (octal),

cơ số 10 (decimal), cơ số 16 (hexadecimal)

int dec = 20, oct = 020, hex = 0x20;

printf("dec=%d, oct=%d, hex=%d\n", dec, oct, hex);

printf("dec=%d, oct=%o, hex=%x\n", dec, oct, hex);

int dec = 20, oct = 020, hex = 0x20;

printf("dec=%d, oct=%d, hex=%d\n", dec, oct, hex);

printf("dec=%d, oct=%o, hex=%x\n", dec, oct, hex);

return 0;

} dec=20, oct=16, hex=32 dec=20, oct=20, hex=20 dec=20, oct=16, hex=32 dec=20, oct=20, hex=20

Các kiểu số thực

Name #bytes format Max val Min val

long double 12 %Lf %Le

%Lg

LDBL_MIN LDBL_MAX

Số lượng bytes (miền giá trị) của mỗi kiểu phụ thuộc vào trình dịch Giá trị được định nghĩa trong thư viện float.h

Đa phần sử dụng kiểu double

Lê Nguyên Khôi

f= 3.14 g=1.20e-05 h=5e+09

Kiểu boolean và void

• Trong C:

– Không có kiểu boolean (logic)

– Sử dụng kiểu int để thay thế:

• 0  false (sai), tất cả các giá trị khác  true (đúng)

• void:

– Hàm không trả lại bất kỳ giá trị nào

– Được dùng để khai báo kiểu trả lại của các Hàm mà

không có giá trị trả lại hoặc ta không quan tâm đến giá trị trả lại

Lê Nguyên Khôi

Biểu diễn các giá trị của biến

1.414F Căn bậc hai của 2 float

Khai báo hằng

• Cách 1:

const double TOC_DO_ANH_SANG = 1079252848.8; const double TOC_DO_ANH_SANG = 1.079e+9;

• Chỉ khác cách khai báo biến ở từ khóa const

• Không được phép thay đổi giá trị của hằng

const long double PI = 3.141592653590L;

const int NGAY_TRONG_TUAN = 7;

const long double PI = 3.141592653590L;

const int NGAY_TRONG_TUAN = 7;

const doule TOC_DO_ANH_SANG = 1079252848.8;

const doule TOC_DO_ANH_SANG = 1.079e+9;

int ngay = CHU_NHAT;

long flag = USE_API;

#include <stdio.h>

long flag = USE_API;

Tìm từ “PI”, thay bằng 3.1415

Không thay thế “PI”

Lưu ý: không có

“=” và “;”

Lê Nguyên Khôi

• Biến phải được gán giá trị trước khi sử dụng;

–Nếu không thì sao?

Lê Nguyên Khôi

• ++ tăng lên 1: x++; tương đương x=x+1;

• giảm đi 1 : x ; tương đương x=x-1;

++ và

• ++: tăng giá trị lên 1

• : giảm giá trị xuống 1

• Có thể đặt trước hoặc sau biến

// ví dụ y = 5

// như vậy, y = 6 nhưng x = 5

Chuyển đổi kiểu DL cơ bản

• Có thể gán giá trị kiểu dữ liệu này cho biến thuộc kiểu dữ liệu khác

<biến int> = <giá trị double>

<biến double> = <giá trị int>

Chuyển đổi kiểu DL cơ bản

• Chuyển kiểu dữ liệu một cách chủ động

<biến int> = (int) <giá trị double>

< biến double> = (double) <giá trị int>

Ví dụ về toán tử chia “/”

• Trình biên dịch dựa vào kiểu của các toán

hạng để quyết định phép chia tương ứng

int main(void) {

int i = 5, j = 4, k; double f = 5.0, g = 4.0, h;

“i”, “j” kiểu int, “/” là

phép chia lấy nguyên

Các phép toán logic

Toán tử Sử dụng Trả về true (đúng) nếu

&& TH1 && TH2 TH1 và TH2 cùng đúng, đánh giá

Bitwise operators & ^ |

Logical operators && ||

Tính giá trị của các biểu thức

• Trong 1 biểu thứ, các phép toán có độ ưu tiên cao hơn được thực hiện trước

• Nếu cùng mức ưu tiên thì thực hiện từ trái qua phải

• Ví dụ: ‘*’ thực hiện trước ‘+’.

• Nên sử dụng cặp dấu ()

– x + y * 2 -> x + (y * 2)

Kiểu enum

• Một cách khác dùng để khai báo hằng

enum <tên kiểu> {<giá trị 1>,< giá trị 2>,…} enum THANG {MOT, HAI, BA, …}

enum NGAY {THU2, THU3, THU4, …}

• Sử dụng enum khi không quan tâm tới giá trị của kiểu:

– Chỉ cần biết tên của thứ trong tuần, tên của tháng trong năm chứ không cần biết giá trị là bao nhiêu.

enum THANG {MOT, HAI, BA, …}

enum NGAY {THU2, THU3, THU4, …}

enum MON_HOC {TOAN, LY, HOA, VAN, …}

Kích thước - sizeof (Obj)

• Cho biết kích thước của đối tượng theo đơn vị byte

return 0;

} "big" su dung 4 bytes short su dung 2 bytes

double su dung 8 bytes

"big" su dung 4 bytes short su dung 2 bytes double su dung 8 bytes