skkn Tìm hiểu một số phương pháp dạy học tôt môn tập đọc ở lớp 3

môn tập đọc trong nhả trường nhằm tạo cho các em năng lực sử dụng TiếngViệt, văn hóa để suy nghĩ, giao tiếp và học tập phát triển các kỹ năng đọc vànghe cho học sinh, trau dồi vốn tiếng

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong sự nghiệp GD nói chung, GD tiểu học nói riêng ,đây là một bậc học

vô cùng quan trọng Nó là một hệ thống hoạt động phân công lao động xã hội

mà nhiệm vụ cơ bản của nó là truyền thụ kiến thức và kinh nghiệm thực tế cóliên quan đến kiến thức ấy là xã hôi hóa, là chuẩn bị cho các thành viên của xãhội đi vào lao động nghề nghiệp Song trước hết là việc truyền thụ có hệ thốngnhững kiến thức cơ bản khoa học mà việc nắm được những kiến thức ấychủ yếu

là dựa trên trình độ nhận thức bằng trừu tượng và lô gích những kiến thức và kĩnăng đó được quy định mà học sinh có thể đạt được.Ta biết rằng khả năng trí tuệcủa mỗi con người phụ thuộc vào sự nghiệp tinh thần trong thời kì thơ ấu đượckích thích có hiệu quả đến mức độ nào Vì rằng mọi sự thiếu sót đó do sự chăm

lo phát triển trong thời kì thơ ấu không đầy đủ, đúng mức, sau này sẽ phải bù lạimột cách rất khó khăn thậm trí không thể bù lại được những năm đó Trong giaiđoạn từ 6 tuổi đến trường, nếu các em không được khen không được động viênkịp thời về những năng lực đã đạt được thì các em sẽ có cảm giác về sự kém cỏi

và tự ti Do vậy người giáo viên trong quá trình dạy học, nếu không nắm đượctâm sinh lí của các em thì mắc phải một khiếm khuyết lớn trong công tác giáodục Để phù hợp với những biến đổi về cơ cấu trong giáo dục đã điều chỉnh và

bổ xung chương trình và nội dung các môn học đảm bảo 9 môn học bắt buộc

Vì rằng học sinh tiểu học đã học đầy đủ các môn có ý nghĩa quan trọng, điếu đógóp phần giáo dục toàn diện sự hình thành và phát triển những nền tảng cơ bảncủa nhân cách con người Chắc trong mỗi chúng ta ai cũng rõ trong 9 môn học,chỉ có hai môn học nhiều tiết là Toán và Tiếng việt

Từ đặc tâm lý của các em (lớp 1, lớp 2) dễ nhớ và cũng hay chóng quên điphần nào Từ đó môn tập đọc góp phần đắc lực vào việc thực hiện mục tiêu đàotạo thế hệ trẻ ở bậc tiểu học theo đặc trưng bộ môn của mình Việc giảng dạy bộ

môn tập đọc trong nhả trường nhằm tạo cho các em năng lực sử dụng TiếngViệt, văn hóa để suy nghĩ, giao tiếp và học tập phát triển các kỹ năng đọc vànghe cho học sinh, trau dồi vốn tiếng việt, vốn văn học để phát triển tư duy, mởrộng sự hiểu biết của học học sinh về cuộc sống cụ thể Làm giàu và tích cựchóa vốn từ, vốn diễn đạt Bồi dưỡng vốn văn học ban đầu, mở rộng hiểu biết vềcuộc sống cung cấp mẫu để hình thành một số kĩ năng để phục vụ cho đời sống

và việc học tập của bản thân như điền vào các tờ khai ( đơn giản), làm đơn, viếtthư, phát biểu trong cuộc họp, giới thiệu hoạt động của lớp

- Phát triển một số tư duy cơ bản như: phân tích, tổng hợp, phán đoán…

- Bồi dưỡng tư duy, tình cảm và tâm hồn lành mạnh, trong sáng, tình yêucái đẹp, cái thiện thái độ ứng xử đúng mức trong cuộc sống, hứng thú đọc sách

và yêu thích Tiếng việt, cụ thể:

+ Bồi dưỡng trẻ yêu quý, kính trọng, biết ơn và trách nhiệm đối với ông

bà cha mẹ, thầy cô, yêu trường yêu lớp, đoàn kết, giúp đỡ bạn bè ,vị tha nhânhậu

+ Xây dựng và năng lực thể hiện những phép xã giao tối thiểu

+ Từ những mẩu chuyện, bài văn, bài thơ hấp dẫn trong sách giáo khoa,hình thành phát triển ham muốn đọc sách, khả năng cảm thụ văn bản, văn học,cảm thụ vể đẹp của Tiếng việt

Tất cả những lý do trên theo tôi nghĩ không phải là một vấn đề hoàn toànđơn giản của môn tập đọc nói riêng và môn tiếng việt nói chung, mà nó là cảmột qúa trình tích hợp theo chiều ngang giữa kiến thức tiếng việt, với các mảngkiến thức về văn học, về thiên nhiên, con người và xã hội Xây dựng các đơn vị kiến thức kỹ năng theo nguyên tắc đồng tâm Kiến thức và kỹ năng của bài họcsau ở lớp trên bao hàm kiền thức, kỹ năng của bài học trước của lớp dưới, nhưngđược phát triển sâu rộng hơn Xét về đặc điểm tâm lý, mỗi học sinh tiểu học là

một chỉnh thể nhận thức của các em mang tính tổng hợp và thiên về cảm tính.Khả năng phân tích và nhận thức lý tính chưa cao, việc tiếp thu kiến thức, hìnhthành kỹ năng, thái độ đối với lứa tuối các em cần được diễn ra trong một mốiliên hệ tương tác, trọn vẹn và liên tục bằng những hành động cụ thể và sốngđộng.

Do vậy môn Tiếng việt ở tiểu học có nhiệm vụ hình thành năng lực ngônngữ cho học sinh Năng lực hoạt động ngôn ngữ được thể hiện trong bốn dạnghoạt động tương ứng Tương ứng với chúng là bốn kỹ năng “nghe, nói, đọc,viết” là một dạng hoạt động ngôn ngữ, là quá trình chuyển dạng từ hình thức chữviết sang lời nói có âm thanh và thông hiểu nó ( ứng với hình thức đọc thànhtiếng) Là quá trình chuyển trực tiếp từ hình thức chữ viết thành các đơn vị nghĩakhông có âm thanh ( ứng với đọc thầm )

Trong đó đọc không phải là công việc giải bộ mã gồm hai phần chữ viết

và phát âm Nghĩa là nó không chỉ là sự đánh vần lên tiếng theo những ký hiệuđúng chữ viết và còn là một quá trình nhận thức để có khả năng thông hiểu kháiniệm “ đọc” một cách đầy đủ Nhiều chỗ chỉ nói đến đọc như nói đến việc sửdụng bộ mã chữ - âm, còn việc từ sang nghĩa đã không được chú ý đến

Vì vậy phương pháp dạy tập đọc ở tiểu học nói chung và phương pháp dạytập đọc ở lớp 3 nói riêng đều mang tính tổng hợp Nhiệm vụ quan trọng nhất của

nó là người giáo viên phải hình thành được kỹ năng đọc cho học sinh, đó là mộttrong những kỹ năng cơ bản nhất Yêu cầu một học sinh đọc có chất lượng tốt làphải đọc đúng, ngắt nghỉ đúng, đọc nhẩm, đọc hiểu, đọc diễn cảm

Hiện nay ở trường tiểu học cho ta thấy kỹ năng đọc của học sinh chưađồng đều, một số đọc còn yếu, một số giáo viên chưa chú trọng đến việc dạy chohọc sinh tiểu học, chưa tìm ra biện pháp dạy môn tập đọc để nâng cao hiệu quảgiờ dạy Nguyên nhân của đọc yếu và đọc chưa tốt của học sinh là do nhiều tácđộng như: phương pháp giảng dạy của giao viên, ngôn ngữ địa phương, do tài

liệu, sách giáo khoa, câu hỏi còn chung chung, chưa đi sâu vào nội dung bài,cách kết hợp các phương pháp dạy còn hạn chế Do vậy giờ dạy chưa đạy kếtquả cao, dẫn đến học tốt môn tập đọc còn hạn chế.

Là một giáo viên tiểu học, tôi thấy mình phải tự tìm tòi, nghiên cứu để tìm

ra những phương pháp và cách dạy tốt nhất với môn tập đọc giúp các em học tốtmôn học này, đồng thời từ đó các em học tốt các môn học khác Để có phươngpháp dạy tốt môn tập đọc ở lớp ba với địa bàn miền núi, vùng cao khi học sinhcòn chậm hiểu cả tiếng phổ thông này, đòi hỏi giáo viên phải làm thế nào giúphọc sinh hiểu, yêu thích và hứng thú trong giờ học tập đọc Chính vì những lý dotrên, tôi nghiên cứu viết đề tài này mong muốn đem lại những kinh nghiệm, tôi

đã thực hiện trong những năm dạy học, đặc biệt là trong phương pháp dạy phânmôn tập đọc ở lớp ba để góp phần nâng cao chất lượng dạy phân môn này nóiriêng và môn Tiếng việt nói chung Đến với hội thi Giáo viên dạy giỏi cấp

trường đợt này tôi mạnh dạn báo cáo kết quả nghiên cứu sáng kiến kinh nghiêm:

“Tìm hiểu một số phương pháp dạy học tôt môn tập đọc ở lớp 3”.

2 Mục đích nghiên cứu.

Nhắc lại các phương pháp dạy học môn tiếng việt ở lớp 3 nói chung vàphương pháp dạy phân môn tập đọc lớp 3 nói riêng, đồng thời đề xuất nhữngbiện pháp cụ thể ở một số bài học cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả dạy tập đọchọc sinh lớp 3B trường Tiểu học Kiên Thành

3 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu.

Nghiên cứu phương pháp dạy học tốt ở môn tập đọc lớp 3 thuộc phân môntập đọc lớp 3 của tiểu học

Tôi chọn học sinh lớp 3 trường tiểu học Kiên Thành là lớp tôi chủ nhiệm

và trực tiếp giảng dạy năm học 2013 - 2014 với:

Tổng số học sinh: 15 em

* Kết quả khảo sát môn Tiếng việt đầu năm như sau:

- Phân tích tài liệu dạy học sách giáo khoa lớp 3 mới và sách hướng dẫn

về nội dung và cấu trúc

- Phương pháp trao đổi với giáo viên và gia đình học sinh

- Phương pháp dạy thực nghiệm, tổ chức giờ học sôi nổi và phương phápkiểm tra đánh giá

PHẦN 2: NỘI DUNG

I CƠ SỞ LÝ LUẬN

Môn tiếng việt ở tiểu học chia làm nhiều phân môn, trong đó tập đọc làphân môn thực hành bằng lời nói, nếu dạy tốt môn tập đọc sẽ tạo điều kiện thuậnlợi cho các môn học khác

Đọc là tiếp thu những thành tựu của học vần đạt được, nâng cao lên ởmức đầy đủ và hoàn chỉnh hơn, đồng thời tạo nên bốn khả năng đã nêu: đọcđúng, đọc nhanh, đọc hiểu, đọc diễn cảm

Phân môn tập đọc giáo dục cho các em lòng ham đọc sách, hình thànhcho trẻ thói quen làm việc với văn bản tới từng học sinh, làm quen với sách giáokhoa Qua đó nhà trường là thực sự là trung tâm văn hóa cho các em Thông quađọc giúp các em thích đọc và xác định đọc nhiều văn bản là có ích cho cuộcsống và phát triển trí tuệ văn minh Qua đó giáo dục cho các em tư tưởng, tìnhcảm, đạo đức, thị hiếu, thẩm mỹ của các em

Quan điểm biên soạn sách giáo khoa mới:

Dựa theo quan điểm dạy giao tiếp, quan điểm phân tích và quan điểmtích cực hóa hoạt động học tập của học sinh

* Quan điểm giao tiếp

Để thực hiện mục tiêu “ hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng

sử dụng tiếng việt: nghe, nói, đọc, viết để học tập và giao tiếp trong các môitrường hoạt động của lứa tuổi” Sách giáo khoa tiếng việt lớp 3 lấy nguyên tắcdạy giao tiếp làm định hướng cơ bản

Có thể hiểu giao tiếp là hoạt động trao đổi tư tưởng, tình cảm, cảm xúc

nhằm thiết lập quan hệ, sự hiểu biết và sự cộng tác giữa các thành viên trong xãhội Người ta giao tiếp với nhau bằng nhiều phương tiện, nhưng phương tiệnthông thường và quan trọng nhất là ngôn ngữ Vì hành động giao tiếp bao gồmcác hành vi giải mã nhận thông tin và ký mã phát thông tin, trong ngôn ngữ mỗihành vi đều có thể thực hiện bằng hai hình thức là khẩu ngữ nghe, nói và bútngữ đọc viết.

Quan điểm dạy giao tiếp được thể hiện trên cả 2 phương diện, nội dung

và phương pháp dạy học Về nội dung thông qua phân môn tập đọc, kể chuyện,chính tả, luyện từ và câu, tập viết, tập làm văn Tiếng việt lớp 3 tạo ra nhữngmôi trường giao tiếp có chọn lọc để học sinh mở rộng vốn từ theo định hướng,trang bị những kiến thức nền tảng và phát triển các kỹ năng tiếng việt trong giaotiếp Về phương pháp dạy học, các kỹ năng nói trên được dạy thông qua nhiềubài tập mang tính tình huống, phù hợp với những giao tiếp tự nhiên

* Quan điểm tích hợp

Tích hợp là tổng hợp trong một đơn vị học, thậm trí một tiíet học haymột bài tập nhiều mảng kiến thức và kỹ năng liên quan với nhau nhằm tăngcường hiệu quả giáo dục và tiết kiệm thời gian học tập cho người học có thểthực hiện tích hợp theo chiều ngang và chiều dọc Tích hợp theo chiều ngang làtích hợp tiếng việt với các mảng kiến thức về văn học, thiên nhiên, con người và

xã hội theo nguyên tắc đồng quy Hướng tích hợp này được sách giáo khoa tiếngviệt lớp 3 thực hiện thông qua các chủ điểm học tập Theo quan điểm tích hợp,các phân môn tập đọc, kể chuyện, chính tả, tập viết, luyện từ và câu, tập làm văntrước đây ít gắn bó với nhau, nay được tập hợp lại xoay quanh trục chủ điểm vàcác bài đọc, các nhiệm vụ cung cấp kiến thức và rèn luyện kỹ năng cũng gắn bóchặt chẽ với nhau hơn trước

Tích hợp theo chiều dọc là tích hợp ở một đơn vị kiến thức và kỹ năng đãhọc trước đó theo nguyên tắc đồng tâm đồng trục hay vòng tròn xoáy trôn ốc, cụ

thể là kiến thức và kỹ năng của lớp trên, bậc học trên bao hàm kiến thức và kỹnăng của lớp dưới, bậc học dưới nhưng cao hơn, sâu hơn kiến thức và kỹ năng ởlớp dưới

Dĩ nhiên trong tích hợp vẫn có điểm nhấn, không nắm được điểm nhấnnày giáo viên hiểu lệch yêu cầu tích hợp, dẫn tới sa đà Ví dụ: bây giờ tập đọcthành giờ dạy đạo đức hay luyện từ và câu…Để nắm vững trọng tâm của mỗitiết học, bài học, giáo viên cần đọc kỹ phần mục đích, yêu cầu của mỗi tiết học,mỗi bài học nêu trong sách giáo viên

* Quan điểm tích cực hóa trong hoạt động học tập của học sinh

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong đổi mới chương trình vàsách giáo khoa lần này là đổi mới phương pháp dạy và học Chuyển từ phươngpháp truyền thụ sang phương pháp tích cực hóa hoạt động của người học, trong

đó thầy cô đóng vai trò người tổ chức hoạt động của học sinh, mỗi học sinh đềuđược hoạt động, mỗi học sinh đều được bộc lộ mình và được phát triển

Để theo phương pháp tích cực hóa các hoạt động của học sinh, sách giáokhoa Tiếng việt không trình bày kiến thức như là những kết quả sẵn có mà xâydựng hệ thống câu hỏi, bài tập hướng dẫn học sinh thực hiện các hoạt độngnhằm chiếm lĩnh kiến thức và phát triển kỹ năng sử dụng tiếng việt, sách giáokhoa Tiếng việt 3 hướng dẫn giáo viên cách thức cụ thể tổ chức các hoạt độngnày

Nội dung sách giáo khoa Tiếng việt 3.

Sách giáo khoa tiếng việt lớp 3, hai tập, gồm 15 đơn vị học, mỗi đơn vịgắn với một chủ điểm, học trong 2 tuần trừ chủ điểm “ ngôi nhà chung” họctrong 3 tuần, cả năm học 35 tuần Cụ thể như sau:

Tập 1 gồm 8 chủ điểm: Măng non; Mái ấm gia đình; Tới trường (trường

học); Cộng đồng ( sống với những người xung quanh); Quê hương; Bắc – Trung– Nam (các vùng miền trên đất nước ta); Anh em một nhà (các dân tộc anh emtrên đất nước ta); Thành thị - Nông thôn.

Tập 2 gồm 7 chủ điểm: Bảo vệ Tổ quốc; Sáng tạo (hoạt động khoahọc,tri thức); Nghệ thuật; Lễ hội; Thể thao; Ngôi nhà chung (các nước, một sốvấn đề toàn cầu như hòa bình, hữu nghị, hợp tác, bảo vệ môi trường); Bầu trời

và mặt đất (các hiện tượng thiên nhiên, vũ trụ, con người với thiên nhiên, vũtrụ)

Môn tập đọc rèn cho học sinh kỹ năng đọc, nghe và nói Bên cạnh đóthông qua hệ thống bài đọc theo chủ điểm và những câu hỏi, những bài tập khaithác nội dung bài đọc; phân môn tập đọc cung cấp cho học sinh những hiểu biết

về thiên nhiên, xã hội và con người, cung cấp vốn từ, vốn, vốn diễn đạt, nhữnghiểu biết về tác phẩm văn học, đề tài, cốt chuyện, nhân vật…góp phần rèn luyệnnhân cách cho học sinh

- Phân môn Kể chuyện: Rèn luyện kỹ năng nói, nghe

- Phân môn Luyện từ và câu: cung cấp kiến thức sơ giản về tiếng việtbằng con đường quy nạp và rèn luyện kỹ năng dùng từ, đặt câu, nói, viết

- Phân môn tập làm văn: Rèn luyện cả 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết.Trong một tuần học gồm:

* Ưu điểm sách giáo khoa:

Nội dung tập đọc lớp 3 sát với thực tế, nội dung logic phù hợp với trình

độ của học sinh sách giáo khoa đã đáp ứng tính thực hành trong dạy và học, cấutrúc rõ ràng nhằm tạo ra mối liên hệ mật thiết giữa các phân môn trong tiếngviệt, tạo ra tính tổng hợp, tính thống nhất của các phân môn Nội dung sách giáokhoa cũng thể hiện được yêu cầu nhận thức của học sinh từ dễ đến khó, từ đơngiản đến phức tạp theo một hệ thống, học sinh dễ hiểu, dễ nhớ, điều đó thể hiệnrất rõ tính khoa học của sách.

* Hạn chế của sách giáo khoa:

Một số kiến thức còn trìu tượng, tranh ảnh trong sách phục vụ bài còn sơsài Phần hướng dẫn tìm hiểu bài ở sách giáo khoa là những câu hỏi, mà câu hỏilại mang tính khái quát trìu tượng, làm cho học sinh khó hiểu ngay Đồng thờicâu hỏi chỉ yêu cầu học sinh dùng một phương thức hành động duy nhất là “dùng lời” Điều này có những hạn chế số lượng học sinh làm việc trên lớp còn ít,tại vì tại thời điểm đó chỉ có một em trả lời câu hỏi, các em khác chỉ được nghe,giáo viên hầu như không kiểm soát được hết lớp, các em đã nghe và hiểu nộidung như câu hỏi các em đã trả lời Chính vì thế giờ dạy tập đọc chưa thực sựtích cực hóa được hoạt động học tập của học sinh Tất cả những điếu đó đều tácđộng vào làm hạn chế trong giờ dạy tập đọc, chất lượng thấp hơn giờ toán

* Khắc phục hạn chế này:

- Một số kiến thức trừu tượng này theo tôi, giáo viên nên cho tất cả họcsinh đều được hoạt động tự khám phá bằng cách giáo viên gợi mở cho học sinhhoạt động theo nhóm để hiểu được hình thức trừu tượng đó

- Với phần câu hỏi trừu tượng, giáo viên chia câu hỏi ra thành nhiều câuhỏi nhỏ và cũng cho học sinh hoạt động theo nhóm, rồi giáo viên chốt ý bằngcâu hỏi trìu tượng trong sách

Phương pháp dạy học môn Tiếng Việt nói chung và phương pháp dạy môn tập đọc lớp 3 nói riêng.

Phương pháp dạy học môn Tiếng Việt ở lớp 3:

Nội dung và phương pháp dạy học bao giờ cũng gắn bó với nhau Mỗinội dung đòi hỏi một phương pháp thích hợp các kỹ năng giao tiếp không thểđược hình thành và phát triển bằng con đường truyền giảng thụ động Muốn pháttriển kỹ năng này, học sinh phải được hoạt động trong môi trường giao tiếp dưới

sự hướng dẫn của người thầy Các kỹ năng về ngôn ngữ, văn hóa, tự nhiên và xãhội đều có thể được tiếp thu qua lời giảng, nhưng học sinh chỉ làm chủ đượcnhững kiến thức này khi các em chiếm lĩnh chúng bằng chính hoạt động có ýthức của mình Cũng như vậy những tư tưởng tình cảm và nhân cách tốt đẹp chỉ

có thể được hình thành chắc chắn thông qua sự rèn luyện thực tế Đó là những lý

do cắt nghĩa sự ra đời của phương pháp dạy học mới - Phương pháp tích cực hóacủa người học

- Tích cực hóa họat động của người học được hiểu là phương pháp dạyhọc lấy người học làm trung tâm, trong đó người thầy đóng vai trò người tổ chứchoạt động của học sinh Mỗi học sinh đều được hoạt động, mỗi học sinh đềuđược bộc lộ mình và được phát triển

Hoạt động của học sinh trong giờ học theo phương pháp dạy mới Trongmôn tiếng việt, hoạt động của học sinh có thể là hoạt động giao tiếp là đặc thùcủa môn tiếng việt, hoạt động phân tích, tổng hợp, thực hành lý thuyết như ở cácmôn học khác Cả hai loại hoạt động trên có thể được ttổ chức theo nhiều hìnhthức khác nhau:

đề ra rất cụ thể, học sinh được tổ chức làm việc độc lập Trong trường hợp câuhỏi, bài tập tương đối trìu tượng hoặc đòi hỏi một sự khái quát nhất định vàtrong trường hợp nếu làm việc chung theo đơn vị lớp sẽ có ít học sinh được hoạtđộng thì làm việc theo nhóm là giải pháp tốt nhất Hình thức làm việc chungtheo đơn vị lớp được áp dụng chủ yếu trong trường hợp giáo viên thực hiện cáckhâu: giới thiệu bài, củng cố bài, nêu những câu hỏi không yêu cầu phải suynghĩ lâu hoặc để học sinh trình bày kết quả làm việc.

Hoạt động của giáo viên trong giờ học theo phương pháp dạy học mới vềphần giáo viên chủ yếu là:

- Giao việc cho học sinh: cho học sinh trình bày yêu cầu của câu hỏi, chohọc sinh làm mẫu một phần Tóm tắt nhiệm vụ, dặn dò học sinh

- Kiểm tra học sinh xem học học sinh có làm việc không? xem học sinh

có hiểu việc phải làm không? và trả lời thắc mắc của học sinh

- Tổ chức báo cáo kết quả làm việc:

Các hình thức báo cáo đó là: báo cáo trực tiếp với giáo viên, báo cáotrong nhóm, báo cáo trước lớp

Các biện pháp báo cáo: bằng miệng, bằng bảng con, bằng bảng trên lớp,bằng phiếu học, bằng giấy… hoặc thi đua giữa các nhóm và trình bày cá nhân

Các biện pháp đánh giá như: khen, chê định tính, cho điểm định hướng

Phương pháp dạy phân môn tập đọc ở lớp 3:

* Nội dung dạy học:

- Rèn luyện kỹ năng đọc: Rèn luyện năng đọc thành tiếng và đọc thầm

thông qua 93 bài tập đọc thuộc các loại văn bản khác nhau: văn bản nghệ thuật,văn bản hành chính, văn bản báo chí vv… Trong đó có 30 bài thơ từ 4 - 5 đến 7tiếng, thơ lục bát, thơ tự do, 63 bài văn xuôi, chuyện, văn miêu tả, văn bản khoahọc, nghị luận và văn bản thông thường.

Rèn kĩ đọc hiểu văn bản thông qua phần hướng dẫn văn bản sư phạmcuối bài tập đọc chú thích và giải nghĩa từ, câu hỏi và bài tập tìm hiểu bài, giúphọc sinh nắm được ý chính của đoạn, tập nhận xét về một số hình ảnh, nhân vật,chi tiết trong bài tập đọc

Kết hợp rèn kỹ năng nghe, nói

Qua việc hướng dẫn học sinh luyện đọc và tìm hiểu bài, giáo viên giúpcác em có cơ hội rèn luyện kỹ năng nghe nói, nghe giáo viên và các bạn đọc,nghe giáo viên hướng dẫn bài học hoặc các bạn trả lời câu hỏi, nói trước lớphoặc trao đổi với bạn bè về nội dung bài học

Cung cấp và mở rộng vốn sống

Các bài tập đọc trong sách giáo khoa Tiếng việt lớp 3 phản ánh nhiềulĩnh vực khác nhau là gia đình, nhà trường, quê hương, các vùng miền và cácdân tộc anh em trên đất nước ta đến hoạt động các văn hóa giáo dục, khoa học,thể thao và các vấn đề lớn của xã hội như bảo vệ hòa bình, phát triển tình hữunghị, sự hợp tác giữa các dân tộc, bảo vệ môi trường sống, chinh phục vũ trụ

Thông qua hệ thống bài tập đọc qua chủ điểm và các lĩnh vực khác nhauqua những câu hỏi, bài tập khai thác nội dung bài, phân môn tập đọc còn cungcấp cho học sinh những hiểu biết về thiên nhiên, xã hội và con người, cung cấpvốn từ, vốn diễn đạt, những hiểu biết về tác phẩm văn học như đề tài, cốt truyện,nhân vật, qua đó rèn luyện nhân cách cho học sinh

* Phương pháp tập đọc.

+ Phương pháp đàm thoại :

Phương pháp này phù hợp với tâm lý trẻ ở lứa tuổi tiểu học, các em thíchhoạt động và hoạt động bằng lời nói, giáo viên đưa ra một hệ thống câu hỏi tìmhiểu bài, học sinh tự trả lời toát ra nội dung bài, muốn đọc diễn cảm được bài thì

trước hết phải cảm thụ được bài văn, phải tái hiện được các nhân vật có hìnhtượng đẹp, hoặc nhân vật, nội dung chính trong bài Vì vậy giáo viên cần hướngdẫn các em bằng câu hỏi dễ hiểu, dễ nhớ, dễ trả lời.

+ Phương pháp trực quan:

Phương pháp này phù hợp với tư duy, với tâm lý lứa tuổi học sinh tiểuhọc Giáo viên có thể dùng nhiều hình thức trực quan: trực quan bằng lời nói,trực quan bằng dáng điệu, trực quan bằng nét mặt, trực quan bằng các động táchình mẫu, trực quan bằng vật thực, trực quan bằng tranh ảnh, trực quan bằngbăng hình

- Trong đó trực quan bằng giọng điệu của giáo viên là hình thức trực

quan sinh động và có hiệu quả cao nhất có tác dụng làm mẫu cho học sinh luyệnđọc, mỗi bài thơ, bài văn viết ở thể loại khác nhau, nên mỗi bài có giọng đọckhác nhau, có bài giọng nghiêm trang, trầm lắng, có bài giọng đọc tình cảm, âuyếm, có bài đọc với giọng phấn khởi, náo nức Do đó giáo viên cần đọc đúng thểloại, ngữ điệu, tránh đọc một cách đều đều Khi đọc phải biểu hiện tình cảm quaánh mắt, nụ cười

- Trực quan bằng dáng điệu: Giáo viên thể hiện được dáng điệu đúng nộidung bài học, giúp học sinh hiểu và dễ nhớ

- Trực quan bằng nét mặt: Nét mặt giáo viên bộc lộ vui buồn theo giọngđọc và theo nội dung bài

- Trực quan bằng vật thực: Khi giảng giáo viên dùng vật thực để học sinhminh họa theo bài

- Trực quan bằng tranh ảnh: Giáo viên đưa tranh ảnh mẫu phù hợp vớinội dung bài

- Trực quan bằng băng hình: Giáo viên cho học sinh nghe giọng đọc củahọc sinh đọc, có thể cho học sinh luyện đọc theo

+ Phương pháp luyện đọc thực hành:

Là phương pháp chủ yếu trong giờ tập đọc Dưới sự hướng dẫn của giáo

viên, học sinh được rèn luyện kỹ năng, kỹ sảo về đọc, có thể đọc đồng thanh,đọc cá nhân, đọc nhóm để phát hiện từ quan trọng, những hình ảnh tiêu biểu,làm các bài tập để xác định cách đọc và trhông hiểu về nội dung, nắm ý chính.Thông qua đọc đoạn, nắm được mục đích đọc chủ yếu, đọc cá nhân, trả lời câuhỏi để thấy được kết quả ngay tại lớp.

+ Phương pháp trò chơi:

Đây là một phương pháp mới giúp cho học sinh có hứng thú khi đọc bài.trong cuối mỗi tiết tập đọc giáo viên tổ chức cho học sinh đọc dưới hình thứcchơi trò chơi bằng cách: thi đọc phân vai theo nhân vật; thi đọc diễn cảm mộtđoạn văn hoặc một đoạn thơ Trước khi học sinh tham gia trò chơi thi đọc giáoviên đưa ra tiêu chuẩn đánh giá để giúp học sinh nắm được cách chơi, luật chơi,cách nhận xét đánh giá cho điểm để tạo cho học sinh tham gia chơi một cáchtích cực, vui vẻ, bổ xung cho giờ học đạt hiệu quả cao

Tóm lại: Muốn để phân môn tập đọc đạt kết quả cao, thì người giáo viên

phải kết hợp một cách linh hoạt các phương pháp trên thì giờ dạy mới khôngngắt quãng, gián đoạn Người giáo viên phải luôn biết lấy học sinh làm trungtâm Vai trò của người giáo viên trong tiết học chỉ là người hướng dẫn, tổ chứctiết học sao cho phù hợp với đối tượng của học sinh mình, giúp học sinh tìm racách đọc tốt nhất, đọc hiểu nội dung trong bài tập đọc trong giờ tập đọc

II THỰC TRẠNG CỦA SÁNG KIẾN

* Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình viết đề tài.

1 Thực trạng nhà trường và địa phương.

Trường Tiểu học Kiên Thành là trường thuộc xã Kiên Thành, một xãmiền núi, diện tích tương đối rộng, dân cư thưa thớt, toàn bộ là dân tộc ít người(dân tộc Tày, Dao, H’mông,…) và làm nghề nông nghiệp do đó kinh tế còn gặp