Đóng Góp 1 Kinh Tế Nguyễn Văn Hảo

Trong diễn tiến tư tưởng, những ý kiến được phơi bày của chúng ta có thể được xem như những cái mốc đánh dấu từng khúc quanh quan trọng. Từ 1965 tới nay, qua các buổi hội thảo, thuyết trình và viết báo, chúng tôi đã có một số ý kiến liên quan đến các lãnh vực kinh tế, xã hội và chính trị của Việt Nam.

PONG GOP 4

LANH VỰC KINH TE (1965 — 1972)

Tiến Sĩ NGUYÊN VĂN HẢO

166-Su Kinh-Té-Hoc Học-Viện Quốc-Gia Hành-Chánh

PONG GOP 1

LANH-VUC KINH-TẾ

LỬA THIÊNG

Hề trị ân những người đã nằm xuống cho sự ving lên của một thế hệ.

I} n’est aucun probleme humain qui ne puisse trouver

sa solution puisque cette solution est en nous ›

Không có một van đề nào thuộc tề con người mà

không có giải - pháp, 0Ì giải - pháp đã ở nơi ta *

ALFRED SAUVY

Loi noi dau

Trong diễn-tiến tư tưởng, những gy kién được phơi bảu

của chúng t{a có thề được xem như những cái mốc đánh dấu từng khúc quanh quan-trọng

Từ 1965 tới nau, qua các buodi héi-thdo, thuyét-trinh va

0iễt báo, chủng tôi đã có một số ý kiến liên-quan đến các

lănh-oực kinh-tẻ, xã-hội 0à chính-trị của Việt-Nam Những

Ú kiến đã được trình-bàu sẽ được tháu-thập ouà sắp xếp thành từng tài-liệu cho mỗi lãnh-oực Tài-liệu đầu tiên nay trinh-bay những gy Kiến của chúng tôi nề pấn-đề

kinh-té

Trong cảnh chién-tranh do nat ngay hém nay, con co ai trong chúng {da mà không có những ưu tư, những mong muốn đóng góp một phần vdo viéc kién-tao dat nwée ?

Trong pham-vi kha-ndng của chủng tói, voi quan- niệm đóng góp đề xáu-dựng là bồn-phận của mỗi người, chúng

idi xin qoi tén tap tdi-liéu nay la «BONG GOP»

« BONG GOP 1 » trinh-bay mot so nhan-dinh lién-quan dén

van-dé kinh-té cia Viét-Nam « BONG GOP 2» sé tei tay quy déc-gia vao ndin 1973 dé trinh-bay mét s6 van-dé liên- quan dén cac lénh-vuc xa-héi va chinh-iri

Van-dé kinh-té la mét van-dé hét sirc phirc-lap, doi hỏi sự đóng gop cua tat ca moi nguodi Xin quy déc-gia xem tải-

2q nay như một phần đóng qóp nhỏ của chúng tôi

‘Saigon thang 9-1972

N.V.H.

1 PHA SAN CUA MOT CHANH-NGHTA

hay

PHA SAN CUA MOT THE-HE

Đai nay đả dược viết trong nhựt báo

CHÍNH-LUẬN › vào tháng 8 năm 1968

PHA SAN CUA MOT CHANH-NGHIA

hay

PHA-SAN CUA MOT THE-HE

Trong lịch-sử nòi giống Giao-chỉ, không có một

giai-doan nào bi-đát bing giai-doan chúng ta đang sống

Đất nước chỉa đôi cốt nhục tương-tàn, nông-thôn bị tàn-

pha rach nat, thành-thị lại lạc-lõng xa-hoa Nhà cửa không còn, ruộng vườn không còn, ngay đến giá-trị nhàn-bản

con người cũng không còn Ở nhiều vùng, cuộc sống chỉ còn thu gọn trong phạm-vi bản-năng : phải sống da,

sống bất cứ bằng giả nào, dù phải hy-sinh cả liêm-sỉ bản thân, hay truyền-thống đàn-tộc;, hay thê-diện quốc-gia

Vô số kẻ thù bao vảy xung quanh ta : thù Cộng-

sẵn, thù thực-dân, thù phong-kiến, ngu dốt, nghèo đói, bệnh tật và chia rể Nguy hiềm nhất là thù chia rẽ, nó là

bạn đöng-minh đắc-lực và quyết-định mọi kẻ thù Còn nó

thì chiến-tranh sẽ là chiến-bại, không có nó thì bất cứ kẻ thù nào cũng phải khuất-phục trước sức chiến-đấu của dân ta

I._— NGUYÊN-NHÂN CÓ PHẢI VÌ THIẾU MỘT

LÝ-TƯỞNG HAY MỘT CHÍNH-NGHĨA

Vấn-đề đặt ra có phải là chúng ta thiếu một lý- tưởng hay một chinh-nghĩa ? Nhứt-định là không Thực-

dân Pháp đặt chân đến Nam-Kỳ năm 1862, rút ra khỏi

Việt-Nam năm 1945, vẫn biết trong khoảng thời-gian 83 năm ấy, ba bốn thế-hệ dàn-tộc lầm than không có một

chính-nghĩa đề phục-vụ Bồi tiếp theo đó 9 năm, từ 19-45

đến 1954, người Pháp trao trả quyền độc-lập cho Việt-Nam

nhưng quyền độc-lập ấy vẫn còn như bảnh vẽ Đất nước chia thành 2 vùng: vùng Việt-Minh chiếm đóng và vùng

Quốc-Gia Tuy mang nhãn hiệu độc-lập, vùng quốc-gia

vẫn còn nằm trong tay quản-đội Pháp, và vùng Việt-Minh

đã lọt vào hệ-thống Cộng-sản quốc-tế rồi Trong khoảng

thời-gian 9 niim ay, nhan-dan Viét-Nam vẫn thiếu một lý

tưởng dàn-tộc, một chính-nghĩa quốc-gia, đề phục-vu

Từ 1951 về sau, với Hiệp-định Genève, miền Nam

Viét-Nam tir vi-tuyén 17 trở vào, có thê nói rằng đã khôi-

phục chủ-quyên hoàn-toàn Mặc dù có sự hiện-diện của

người Mỹ trên lãnh-thô, nhưng người Mỹ chỉ là bạn đồng-

minh trong cuộc chiến-tranh diệt Cộng, nền độc-lập và chủ-quyền Quốc-Gia không còn nghi-ngờ gì nữa Duy chỉ

trong thời-gian 9 năm từ 7-1951 đến cuối thăng 10-1963

Chính quyền đã lầm lần chinh-nghĩa quốc-gia với quyền-

lợi một gia-đình, nên trong ké-hoach cứu-quốc và Riến-

quốc, văn khong được sự tham-gia trọn vẹn của quốc- dan Day la giai-doan chinh-nghia thitu chinh-nghia

Biết rằng quan-niệm vé chinh-nghia không những

có thề khác với trình-độ của từng người hay từng lớp xã- hội mà còn có táảnh-cách giai-đoan Hiện tại đối với nhàn- dân Viél-Nam tá, hơn 80 năm bi tri, 25 nim chinh-chién,

chính-nghĩa không thề định nghĩa bằng những danh-từ

trừu-tượng như tự-do, dàn-chủ, bình-đẳng v.v Chính- nghĩa đối với nhàn-dàn ta phải được chứng-miỉnh bằng

những gì thực-tẾ hơn, vi-dụ: đói có cơm ăn, thất-nghiệp

có việc làm, bệnh có nhà thương, đốt có trường học Bảo-

đảm được những nhu-cầu tối-thiều nhưng cần-thiết và tranh-đấu cho đa-số quần chúng tức là tranh-đấu cho chính-nghĩa vậy Đây là những việc chúng ta dang làm,

và chỉ cần làm thật sự, tức là chúng ta đang đi vào

chinh-nghia

Cach-mang 1-11-1963 bing né, lat dé mot ché-d6 phong-kiến lac-hau bat chinh, tir dé vé sau, có thề nói

rằng có thtra chinh-nghia, vi cac nha-lanh-dao sau nay

đã thấu-triệt được nghĩa thật của nó, nhưng lại thiếu

chính quyền Bao nhiều Chỉnh-phủ liên-tiếp trong thời- gian sau đó, đều tổ ra bất lực trước khí thế «trở mình»

và nguyện-vọng cách mạng của quần-chúng Từ tháng 9

năm 1967 đến nay, chúng ta đã tao được một chính-thề,

ỷ}†——

và với nó một chính quyền thật sự Tiée rang thoi-gian thật còn quá ngắn ngủi, chỉ mới có Ï năm, chính quyền

này chưa đền đáp kịp sự nỏn nóng của người dân và

cũng vì cuộc sống càng ngày càng khó khăn, vật giá

càng ngày càng xáo trộn, mà vô tình hay hữu-ý người

dân có thẻ phủ-nhận tất cả những thành-quả đạt được Nhưng điều chắc chắn không ai chối cãi được, là Tông-

Thống NGUYÊN-VĂN-THIỆU và Thủ-Tưởng TRẦN-VĂN-

HƯƠNG, đã gày được cho ta một niềm tin-tưởng và rãi

nhiều hy-vọng Trong lúc tranh-đấu cam-go này, tin-tưởng

và hy-vọng là nhiều lắm, nếu không muốn nói là tất cả

Thật là não-nùng khi thấy chung quanh ta, có những nước cùng một hoàn-cảnh như ta, cũng chậm

tiến, cũng mới thu-hồi độc-lập, như Ấn-Độ, như Phi-

Lnật-Tàn, như Ai-Cập, như Đại-Hàn, như Tunisie, v.v nhưng tại sao họ lại tiến-bộ nhanh hơn, và dân chúng thụhưởng một chế-độ chính-trị ồn-cố hơn ? Đành rằng dân-tộc ta đang chiến-tranh với Cộng-sản, trăm phần cố- gắng của ta bị chúng phá-bhoại hết tám chín mươi phần

do đó bước tiến của ta phải gặp nhiều vấp-vip chậm-

chạp Nhưng đó chỉ là viện lẽ đề bào-chữa, lý do chính

là nước ta không có những người lãnh-đạo xứng-đáng tượng-trưng cho thế-hệ hay giai-cấp xã-hội của họ, như

những Nehru, Magsaysay, Nasser, Pakh Chung Hee,

Bourguiba véi nhitng thanh-tich hy-sinh tranh-dau, nhimg

dau 6c, nhitng tim gan, nhitng thién-tam thién-chf, sdng chết với đất nước

Có điều chắc chắn là ở nước ta những phần tử

tranh-đấu nếu có, khi nắm lấy được chinh-quyén, vi

muốn bảo-vệ đia-vi của mình, trở thành bảo-thủ và sợ

cách-mang Những nhà cách-mang khi đã lọt vào bộ máy

chính quyền, không dám tiếp-tục làm cách-mang nữa,

vì sợ mất chỗ đứng, sợ bị lật bị nhào Một truyền-thống

chíinh-quyền sợ cách-mạng, sợ những ý-kiến tảo bạo, đã

phát-khởi từ đời Vua Tự-Đức với sự bác-khước những

đề-nghì của Nguyễn-Trường-Tộ, và được củng-cố trải

qua các chế-độ phong-kiến thực-dân Nếu chinh-quyền nước ta có một bản-lãnh cách-mang, thì dãy đất hình chữ S này đã tiến-bộ như nước Nhật-Bản của Minh-Tri Thiên-Hoàng, và đâu có lọt vào tay thực-dân Pháp trong ngót thế-kỷ, và đâu có mượn ngoai-bang Cộng-sản đề dành độc lập Quốc-Gia, thì đâu có chuyện Genéve phan

chia lãnh-thô, tay đồng-bào giết hại đồng bào, đâu có

cái nhục của một đám trí thức làm nô-lệ cho một gia-

đình, và đâu có vết nhơ của lịch-sử đã đưa những người: bất-tri, bất-nhân, đóng vai-trò anh-hùng lương đống

Như vậy, thì chính-nghĩa ta có Nhưng tại sao chúng ta lại không tiến-bộ được như những nước bạn cũng gần có hoàn-cảnh tương-tợ như ta ?

II.— PHÁ-SẢN CỦA MỘT THE-BE

Nếu khong vi pha-san của một chính-nghĩa, thì tình - trạng hôm nay phải tìm trong sự phả sản của một thế-hệ

Người lương đồng đã xem dàn như thảo-giới, thì người dân đã xem hang người lương-đống như những

rường cột mục nát của gian nhà sắp đô Miệng hô-hào

dân-chủ mà với tình-trạng quan-liêu hách:dịch ấy, không thong-cam giữa các tầng lớp, không vì dân, không do

dân, thì làm sao có dàn-chủ đích-thực ? Nếu chính quyền

không muốn khinh dân, thì Chính quyền không nên my- dân Mà my dân là khinh dàn, 2 tramg thái đều phi

trí-thức, vì không biết nhận xét phán-đoán., không thê lãnh-đạo

Chính vì thiếu mọt căn-bản tri-thức và cách-mạng,

nên mặc dau nước nhà đã độc-lập, mà tam-tinh no-lé van con Bong dang thuc-dan đã khuất mà cơ-cấu hành- chánh, luật-pháp, kinh-tế, chưa thấy gì thay doi Nguoi

dai-dién cho Chính quyền chưa giácngộ đdịa-vị chủ-nhân ong của mình, thì làm sao người dân ý-thức được nhiệm-

vụ và quyền lợi của người công-dâr một nước độc lap !

Khong tin rằng công ngàn là của ta nên nầy ý xâm-

tiêu lạm thủ Không tin rằng đồng-bào là của ta nên cir Hiếp tục đàn-áp, hối-lộ và bóc lột Không tin rằng việc công là việc của mình thì làm sao mà bỏ được quan-

niệm « chấm câu ăn liền », Thì người sinh-viên vào thư-

viện sao khỏi cắt một tấm hình đẹp trong quyền sách mình mượn, người đàn đến công-viên sao khỏi ngất

trộm một bóng hoa hay làm ban lên băng đá mình

vừa ngồi

Đứng trước một xã-hội vỏ-trách-nhiệm như thể,

ai cũng là người có lội Nhưng đứng trên cương-vị công- bình, chúng ta nên thành-thật xem từng lớp xã-hội nào

tội-lỗi nhất đối với tình thể

Thủ-pham sẽ phải tìm trong thành-phần có ảnh- hưởng nhiều nhất đến vận-mạng quốc-gia, không hẹn

mà gặp, chính phải tìm ở thành-phần tri-thức và tiều-tư-

sản Chính họ đã nắm vận-mạng đất nước ở mấy thế-hệ vừa qua và cũng chỉnh họ đang nắm vận-mang của thế-

hệ bày giờ

Sự lien-quan mat thiétsgitra cac thé-hé la su kién được mọi người thừa nhận Vì bản mặt thật sự của thế-

hệ ngày hom nay đã được gieo mầm từ thế-hệ vừa qua,

va cai viễn-tượng của thế-hệ ngày mai đã bắt nguồn ngay

từ bày giờ rồi Đó là một định-luật xã-hội bất-di bất- dịch Và từng lớp thanh-niên là sợi giày liên quan mật-

thiết qua các thế-hệ đó Người ta đã nói : « Mỗi thời-đại hoài điếu một thế hệ, sùng bái một thế-hệ và chuằn-bi

một thế-hệ », quả đúng như thế

Nã-hội ngày nàv là đị sản đề lại của 2 từng lớp thanh-nién cua thoi ky 1930 va 1945 sau dé-nhi thé-chién

Thé-hé thanh-nién 1930 cua thoi-dai Phan-Chu-Trinh,

Phan-Bội-Châu, nhắc nhở chúng ta một truyền-thống quật-

khởi hào-hùng, cả một kỷ-niệm đau buồn thương tiếc từ

Phan-Đình-Phùng, đến Đông-Kinh Nghĩa-Thục, đến Thái-

Nguyên, Yên-Báy, Thành-Thái, Duy-Tân Một người chết, mười người chết, trăm ngàn người chết, nhờ họ mà dân-

đã được giải-phóng, và nước Việt Nam có một hình về trên bản-đồ thế-giới ngày nay Lớp thanh-niên can-đảm

ấy đã không còn, thế-hệ 1930 ấy nếu còn sống sót, tất không phải là những nhà cách-mang đã hy-sinh cho Té- quốc Thế-hệ 1930 nếu còn, là còn trong những hàng ngũ công-chức lớn tuôi, thwong-nhan, tiều tư-sản, những

người đã sống sung-sưởng trong lúc những người khác

chịu chết thế cho minh

Chúng ta cũng đang đứng trước một lớp người thanb-nién 1945 con lai Vi doi sống của Quốc-Gia từ

1945 đến nay, đã vỏ cùng phức-tap do sự chung-dung va

xung-đột của nhiêu hệ-thống tư-tưởng và giai-cấp, thành-

phần thanh-niên cũng phức-tạp theo đó và bị phàn-hóa

trong một tình-trạng cực-kỳ nghiêm-trọng

Thanh-niên thuộc thế-hệ 1945 đã chỏn vùi những

uăm có thê phong-phú nhất trong đời ở vùng Việt-Minh

Cộng-Sản, hoặc rồi tập-kết ra Bắc, hoặc trở về vùng Quốc-

Gia với một tàm-sự chán-chường của kẻ trở về già Trong lúc đó thanh-niên đồng thế-hệ ở vùng Quốc-Gia mất tin- tưởng vào chính nghĩa mập-mờ, vào những chính quyền bất lực đã đưa đến tình-trang läãnh-thồ cắt đôi Nói chung,

thanh-niên thế-hệ 1945 ở hai vùng đều có cảm-giác bị lừa

bịp, và đi vào con đường mất tin-tưởng

Hai thé-hé thanh-nién 1930 va 1945 cia thanh-phan

xä-hội tríi-thức và tiều tư-sản đề lại cho đảm thanh-niên ngày nay những gi:

a) Về chính-trị, thì trong một nước nhỏ bé 16 triệu

dàn trong đó chỉ có 5 triệu dan ở thành-thi, mà trên 4

triệu dân này có đến cả 100 đẳng-phái Đẳảng-phải này nhuc-ma dang-phai khac, và ngay trong một đảng cũng có

nhiều bè nhóm thù-nghịch nhau, ảm-sát nhau, đề chung

quy mang tiếng là đẳng-phái xôi thịt, tranh giành địa-vị

b) Về tôn-giáo, thì chẳng những tôn-giảo này chống

bang tôn-giáo kia, trên báo-chí cũng như bằng những

cuộc biều tình có mang dao-mác, mà trong một tôn- giáo cũng chia từng nhóm có xu-hưởng chinh-trị khác

nhau, đả kích nhau, âm-thầm mưu hại nhau, một điều chưa từng thấy trong lịch-sử 'tôn-giáo từ xưa nay của

các nước

c) Về kinh-tế, thì kiệt-quệ đến 95%, nông-thôn

không sản-xuất Gần như tất cả, từ cái chánh là gạo ăn, cho đến cái nhỏ nhen như giấy chùi đit, cũng nhờ ngoại-

viện Nhục thật ! Nạn lạm phát tiền-tệ và vật-giá tăng vọt làm cho cuộc sống mỗi ngày mỗi khó khăn hơn, dân

miền quê chạy về tỉnh thành, trốn bom đạn đề tim đói

rách trước sự xa-hoa điếểm-nhục của các con buôn đầu cơ

ở thành-thị

d) Về xã-hội thì nạn cờ bạc, nạn mai-dam hoành-

hành, nạn thanh-thiếu niên phạm-pháp mỗi ngày một

i

lan rong Thém vao đó nghèo đói, ngủ đốt, bệnh hoạn, một cách thường xuyên Chinh-quyền và nhân dàn cùng

dồn nỗ-lực vào chiến-tranh, thì những tệ-đoan về xã-hội càng ít được chú-ý bài-trừ, mà lại càng có thêm điều- kiện đề phát-triền hơn nữa

e) Về văn-hóa, thì rặt là một nền vắn-hóa ngoai-

lai, họa đồ theo phong-trào « tiêu-thuyẾt mới» và chữ» nghĩa hiện-sinh thiếu sắc-thái đân-tộc Hầu hết tác-phầm trong may nam gin day phan-anh tam-tinh ủy-mịi, phiêu- lưu, chắn nắn, tuyệt-vọng của thời-đại chiến-tranh, không

có một sáng-tc nào xuất sắc nồi bật xứng dang voi

giai-doan « trôi đậy» của một nước vừa khỏi- phục

chủ-quyền

g) Vé hanh-chanh, bo may nang-né va khong kitn-

hiệu Dân-tộc đã quá chán-ngân trước lê-lối làm việc chậm-chạp, thủ-tục sách-nhiễu phiền-hà, nguyên-tắc lạc- hậu của thời thuộc địa xưa, thái độ kiêu-man quan-liêu,

tư-kỶ tư-lợi của kẻ thừa hành

Gấp điều-khiên là những «ông trời con», đàn-chúng không đám đến gần, còn nhân-viên là những người túi

cơm giá áo, lo tròn nhiệm-vụ «làm thuê, làm mướn», đề

có tiền lương nuôi sống vợ con Những người nào có

Ít nhiều tự-ái tự-tin, thì lại trở thành bướng-bỉnh, vô kỷ-

luật, đứng núi này trông núi nọ, không có một lý-tưởng

phục-vu

be fai mot di-san tham khốc như thế, thì nếu

chung ta co cho ring do li mot su phi-san cha mot thé-

hệ cũng không phải là quá đẳng vậy

III.— NHIỆM-VỤ QUẬT KHỞI CẦN-THIẾT

Trước tình-trạng đãt nước ngửa nghiêng, chia năm

xẻ by như thế, chúng tì phải làm gì, thanh-niên thế-hệ ngày' nav phải làm gì ?

Trả lời ngay là nhiệm-vụ quật-khối cần-thiết dang

cho ching ta

Mot thực-tế rất đau lòng, là những năm gan đây

đã xuất-hiện một số thanh-thiếu niên cao-bồi, lên lồng,

chịu ảnh-hưởng về sách-báo phim-ảnh và trào-lưu thanh-

niên bẻ-bối của thế-giới, tuy không trầm trọng bằng

những đăng blousons nolrs ở Pháp, hay teenagers ở Mỹ,

taizo-suki ở Nhật, nhưng cũng là một sức phẳn-động đảng lo ngại cho tiền-đồ của một quốc-gia trẻ-trung đang

bắt đầu vươn mình

Ngoài số thanh-niên cao-bỏi du-đăng, còn một số thanh-nién khac dim-dudi ái-tình, trụy-lạc ăn hút, ham mẻ

tiền bạc, hoàn toàn thụ-động, chán-nắn, thấtbai, không

dam xác-nhận sự hiện-diện của mình trước những biến- chuyên của xã-hội Những thanh-niên này thuộc loại vong-

thân, mất hướng, và trách-nhiệm Ja do chinh-quyén, do xã-hội, gia-đình, và học-đường không biết hưởng-dẫn và

đào-tạo Thành phần không tòn-giáo, không mục-dich không lý-tưởng này, phải công-nhận không phải hà ít

Tuy nhiên, chúng ta vẫn còn có những thanh-niên

đang hy-sinh gục chết trên cánh đồng biên-giới Bao nhiêu

đầu xanh đã trở thành bãi cỏ xanh nơi trận địa, đề bảo-

vệ đất nước này Những thanh-niên này con cưng của

đất nước, đã trưởng thành trong khói lửa chiến-tranh,

từng chứng-kiến những bất-công tàn-bạo, những thanh-

niên ấy đã thức-tỉnh trước sự suy-vong của dàn-tộc và

một lòng nhiệt-thành xây-dựng quốc-gia Hạng thanh-niên

này xứng đáng là thanh-niên của thế-hệ, thanh-niên

1-11-1963, thanh-nién Cach-Mang, ma dai da-sé ‘1a sinh-

viên và học-sinh, néi chung 1a thanh-nién tri-thirc di déng

góp rất nhiều trong các sinh-hoạt chính-trị và xã-hội Vì

có thanh-niên nào, xứng với danh-từ thanh-niên tri-thức

mà không xốn-xang với sự sống còn của đất nước

Đứng trước hoàn-cảnh hiện tại người thanh- niên trí-thức Việt Nam phải ý-thức đứng-đắn về trách- nhiệm của mình, khỏng thê khước-từ trốn-tránh, làm

chứng-nhàn của lịch-sử ; người thanh-niên ấy phải tạo nên lịch-sử, phải dấn thân, phải nhập cuộc Nhập cuộc vào trong lòng cuộc tranh- đấu của nhàn-dân,

cũn# nhữ nhập cuộc vào chính- quyền đề lái con thuyền qua khỏi cơn phong ba, bảo chướng Không thề

dung túng mãi những bộ mặt quen thuộc của chỉnh trường

qua mấy chế-độ vẫn còn tiếp-tục phá-hoại và đục-khoét

quốc-gia nàv Người thanh-niên trí-thức đã đến lúc phải

dung day, phong tay, quat-khoi va cáảch-mang Như thế mới xứng-đảng với tên Thanh-niên tri-thức Cách-mang được

IV LỚP NGƯỜI MỚI TRÊN

MỘT THANG GIÁ TRỊ MỚI

Nhưng thế nào là thanh-niên, thế nào là tri-thức ?

Và đâu là vai-trò của mình Hay nói khác hơn, là khi

định-nghĩa những danh-từ này là đề tìm 1 thang gia-tri moi cho 1 lớp người mới

Thanh-nién theo thường tình người ta biều là

những người thuộc tuôi từ 35 (dưới 16 là thiếu-nhi và thiếu-niên, trên 35 tuôi đến 45 hay 50 là trảng-niên, từ 50

đến 65 hay 70 là mùa thu của đời người, và quá 70 là tuôi già) Nhưng vì có những «trẻ con tóc điềm hoa râm›,

nhưng tấm lòng «bach-phát», những «cu già non», và

vì, tuổi thanh-niên theo Sartre là tuôi giả-tạo, bất chỉnh- thức, nên khi nhận định về thanh-niên, người ta it chủ-

trọng đến tuôi-tác bằng chú-trọng đến một thái-độ tỉnh-

thần Tuy có thề có những thái-độ thanh-niên trong một

số ít người bốn năm mươi tuồi, nhưng thường tình người

ta gọi thanh-niên là lớp người — tuôi trẻ cố-nhiên, nhưng cốt-yếu là có sinh-lực hoạt-động, có óc sáng-tạo, không

vụ lợi, vô-tư, nhiều nguyện-vọng, hăng say với những việc ích quốc lợi dân, thừa can-đảm hy-sinh và không ngại gian-lao tranh-đấu, lấy nghĩa nhân làm lý-tưởng,

phục-vụ nhàn-dân Thanh-niên vừa là thành-trì bao-vé

=n

t6-quéc khi lam-nguy vira la lue-lugng kién-thiét va

hoàn-thành cuộc cách-mang ở hậu-phương Phải có cái

tỉnh-thần tranh đấu, hăng say không vu-loi do moi co

thề khoác cho mình cái cầm-bào thanh-niên mà không hồ-thẹn

Nhiều người hiều rằng tri-thức là những người đã

trải qua một thời kỳ học-tập và đạt được những bằng cấp

này hay bằng cấp nọ Nhận-định như thế khỏng phải là

sai, nhưng trong thực-tế, những kiến-thức ở học đường

ít khi áp-dụng được ngoài đời, mà trí-thức thì phải biết dung-hòa lý-thuyết với thực-tế, đề đi đến những

hành-động tích-cực Học-vấn là điều-kiện cần-thiết của

người trí-thức, nhưng không phải là điều-kiện đầy đủ người trí-thức phải biết nhờ kiến-thức của mình mi

nhận-địình được thực-tại và từ thực-tại tìm ra một hướng

đi phù-hợp với chân-lý và nhàn-đạo Người trí-thức đành

là người có học-vấn khá-cao, nhưng điều cốt-yếu là người

có sáng-kiến, thức-thời, biết nhìn về tương-lai, quên

quyền-lợi vị-ký đề nghĩ đến sự tiến-hóa chung của đân- tộc, đủ can-đảm bổ lê-lối có sẵn đề tìm một con đường tiến-bộ hơn, đìu-dắt quần-chúng theo minh Noi tom lại,

trí-thức không đồng nghĩa với bing cap, ma tri-thire

là hiều biết, là hành động, là tri-hành hợp nhứt trên con

đường luôn luôn tiến-bộ

Muốn xứng đáng là tri-thức theo ÿý-nghĩa vừa trình-

bày, trước những môn học bao la bát-ngát của nên văn-

minh co-glởi, người tri-thire khong thé nao om mãi Lham-vong mol so hoc bao-qual toan-dién cha thoi xưa,

mà bất buộc phải đồn toàn sức vào một ngành, một môn

học, Vì thể mà nưày hôm này danh-từ trí-thức thường- thường đi đôi với danh-từ chuyên-viên là vậy Học nghề mình cho rõ-ràng, đem cái học-vấn thau-thap va kién-

thức của mình phục-vụ cho một ích lợi chung, có lẽ đó

là con đường duv-nhất phải theo, nếu họ muốn tránh

sự lợi-dụng của những đảng-phải chính-trị, những cảm-

đỗ của tiền tài, của địa-vi và nếu họ khỏng muốn một

thế-hệ mới phải bị phá-sẵn nữa,

Nhưng thanh-niên tri-thtre cach-mang cing cain

phải biết chính-trị, chính-trị ở đây không nên hiều là đẳng-

phải, là làm Tông-Trướng hayĐai-Sứ Trái lại chính-trị phải

hiều là kỹ-thuảt lãnh-đạo quần-chúng, là lập-trường dân-

loc, la chi-nghia quốc-gia, là tất cả những chủ-Irương phải thi-hanh, những đường lối phải noi theo, trong sự đắc

nhân-tâm và hợp nhàn-tình, đề đạt được mục-đích trong

những điều-kiện thuận-lợi nhất và may-min nhất Ngờ- nghệch về chính-trị thì không thề nào làm nhiệm-vụ trí-

thức cách-mang, đó là một định-luật gần như tất nhiên ;

nhưng nếu chính-trị là thủ-đoạn, là bịp-bợp, là hưởng loi mau chong va lau dai cho phe nhóm mình, thì tri- thức không nên theo lối chính-tri ha cấp này

Định nghĩa như trên đề thấy rõ chân giả-trị của

người thanh-niên trí-thức, nội-dung kiến-thức và khả-

năng lãnh-đạo của từng người, ngó-hầu tàn-dụng khả- năng và kiến-thức ấy vào công việc ích quốc lợi dân

Người Kÿ-sư câu-cống phải có một vi-trí länh-đạo trong: lãnh-vực cầu-cống, Bác-Sĩ phải chữa bệnh theo chuyên-

môn của mình, Giáo-sư phải dạy học, v.v không thê

nào học một nghề rồi lại đi làm nghề khác, thì cũng ra

« cướp công cha mẹ thiệt đời thông-minh » mà thôi

Một quốc-gia hùng-manh luôn luôn được xây đắp, không những trên đống xác của những đứa con thân yêu bỏ mình, mà còn phải trông cậy vào nghị-lực, sáng-

kiến, tháo-vát, siêng-năng, và lòng hy-sinh của những đứa con còn lại Chính đây là những đức tánh cần-thiết đề thúc-đây cả một guồng máy quốc gia, hay cải-tạo một xã-

hội Những đức-tánh này chỉ có đám người thanh-niên mới có được Nhưng khó thấy ở xứ ta, phần lớn trách-

nhiệm và quyền-hành đều giao cho người tuôi tác gọi là:

hạng người có nhiều kinh-nghiệm Chúng ta không phủ- nhận kinh-nghiệm của người tuôi tác, nhưng kinh-nghiệm

là ở trong đầu óc và tay chân, quả tỉm không có kinh-

nghiệm Thanh-niên có quả tim tràn đầy nhiét-huyét va quả tim ấy là năng-động, là sáng-tạo Người ta kiến-thiết được là nhờ thiện-tâm thiện-chí, chở không thề kiến-thiết

với chất-liệu kinh-nghiệm Vã chăng, kinh-nghiệm chỉ thật sự lợi-ich là kinh-nghiệm của chính mình, vừa làm

vừa tìm kinh-nghiệm Vậy không nên sợ thanh-niên thiếu

kinh-nghiệm, chỉ sợ người đứng tuôi thiếu nhiệt-huyết

mà thôi

Nha van-hao Charles Péguy da bật cười khi thay câu tục-ngữ nói rằng : « Giá như thanh-niên mà biết được

và giá như bô lão mà có thề làm được » Và đã nói tiếp :

« Chỉnh thanh-niên mới biết vì thanh-niên có thê làm và

dim làm, còn cao-nien không biết vì cao-niên bất lực»

Hiều như thế mới là sàun-sắc

Sau ngày cách-mạng 1-11-1963, sinh-khí của một số

thanh-niên tri-thức, ham sống một đời hào-hùng, hợp voi lý-tưởng, họ chỉ mong muốn Chánh quyền biều họ,

các lớp đàn anh thông-cảm họ, trao cho họ những phương-tiện cần-thiết đề họ có thề hoat-động : phương- tiện ấy là tự-do về tư-tưởng, là uy-tin và quyền hành

Có quyền-hành mới thực-hiện được lý-tưởng vi-tha tràn

đầy nơi người thanh-niên tri-thức Quyền-hành không có trong tay thì làm sao thi-hành được những lý-thuyết

mà do học-vấn cho mình biết chắc là có ích cho nước nhà Quyẽn-hành trong tay thanh niên tri-thức là công-

cụ đề phục vụ đân-tộc chở không phải đề mưu-đồ

những mục-tiêu riêng Nói rõ hơn, người tri-thức trong vùng chậm tiến muốn dấn-than làm việc cho Chánh-

Phủ, vì ở những vùng này, Chánh-quyền còn là miếng đất

màu mở trên đó thanh-niên tri-thức có thề gieo những mầm giống tốt cho một xã-hội tương-lai

Một Chánh-quyền mạnh là một Chánh-quyền có năng-hiệu Chẳng những có chinh-sách cách-mang, có kế-

hoạch khit-khao cho từng thời-gian thực-hiện, mà còn

—

phải gồm có những nhàn sự tiến-bộ, giàu sinh-lực, nhiệt-

huyết và đũng-tàm Nhân-sự ấy là ai, ngoài thanh niên tri-thire ? Lau nay thanh-niên trí-thức không được Chanh- quyền ưru-dãi Nếu có cho họ tham gia, vi-tri cua ho

cũng như người bà con nghèo trong bữa ky, không xứng

đáng với kiến-thức và khả-năng của họ Thế mà vẫn gọi

họ là rường-cột của nước nhà, tương-lai cua’ dan-toc!

Thật mỉa-mai ! Giờ đây không ai có quyền xem (hanh- niên là một trở ngại cho tham-vọng của mình như dưới

thời thực-dân đó-hộ Không ai có thê lợi-dụng thanh-niên

làm một phương-fiện của bè phải như trong chế-độ gia-đình-trị trước đây Chánh-quyền không nên chần- chừ gì nữa, phải xem bọ là những phần-tử có trách-

nhiệm đối với vận-mệnh và tương-lai của đất nước, phải

giao nhiệm-vụ và trách-nhiệm cho ho, dé ho diu-dit

hướng đi của lịch-sử sau này

Phải như thế chúng ta mới có thê đưa quốc-gia

này thoát khỏi tình-trạng chậm tiến, một tình-trang sẽ vĩnh-viễn kéo dài nếu không biết phát-huy và sử-dụng

tiềm-lực thanh-niên |

Thưa qui Vị,

Chúng tôi đề-cập đến vấn đề này, chỉ vì băn-khoăn

thồn-thức trước một thế-hệ đang đi trên con đường phá-

sản, và trước nhu-cầu của 'quốc-gia chưa biết tận-dụng

nhimng tiém-ning déi-dao dé phuc-vu muc-dich tdi-thuong

cua dan-toc, nén da dua va nhirng dé-nghi vé vain-dé

thanh-niên trí-thức, không ngoài ý-kiến nung nấu bầu nhiet-huvét cua thanh-niên, vàn-đụng sự hiều biết chân-

chính của tri-thức, thôi sinh-lực vào bộ máy cằn-cỗi của Ghanh-quyen, dau-tu thém một nguồn vốn vô cùng

phong-phú để chiến thắng mọi Rẻ thù và xây - dựng đất nước

Muốn làm nên sự-nghiệp lớn, ở bất kỷ quốc-sgia hay

thoi-dai nao, cin-ban phải do sự đoàn-kết nhất-trí của toàn đản, Vì vậy khí nói đến vấn đề thanh-niên tri-thức,

xát tôi Ý nghĩ phản rẻ giai-cap thanh-nien và bỏ-lầo, lias tri-thức và phi trí-thức Thật ra, trí-tiức không có gia-

cấp, đầu ở tầng lớp tiêu tư-sẵn, hay tầng lớp lao-động cũng

đều có trí-thức cả: nói tri-thức mà đặt vấn-đề giai cấp

là tự xóa bỏ thực-chất của mình Còn thanh-niên làm sao

Iy-khii với bậc đàn cha đàn anh được Bac cha anh ấy Irước đây ăn là thanh-niên, và thanh-niên hom nay Sẽ

là cha anh sau nay Nha hién-tritt Tay-phuong Heéraclite

đã nói : « Nơi con người chúng ta, cải trẻ và cái già, sự sống và sự chết, đều dính liền với nhau một cách lạ

lung » Tritt-nhan Đông-phương cũng có cầu « Lão ngô lão cập nhân chỉ lo », tức là trọng cái già của người

đó là trọng cải già sẽ đến của mình vậy

Trẻ biết trọng giá, xin già đừng khinh trẻ, mỗi

người có chỗ đứng của mình, thủy-riều có khi lên

nhường chỏ cho nhau, Thế-hệ cao niên mà còn time huyết, thi cũng không nên bỏ mặc kệ cho thanh-nién,

mà hãy vui lòng hưởng-dẫn dìu-dắt, tránh cho thanh- niên lăn vào những vết xe đã đồ Tri-thức cũng phải nhờ bàn tav của lao-động mới dam nén việc, không có

lao-động thì fri-thức chỉ là trí-thức suông Vì vậy khi đề-

cập đến thanh-niên trí-thức, chúng fa đã mặc-nhiên nhìn nhận sự hữu-diện cần-thiết của lao lực và của tuôi-tác rồi

Và cải vòng hoa danh-dự nói trong bài này, giờ đây chúng tòi xin nhường cho lớp người cao-niên vinh-dự

cầm lấy đề choàng cho thế-hệ thanh-niên trí-thức cách-

mang nay

Gio đã đến, các thanh-niên trí-thức cach-mang cần vung mình Hãy gặp-gỡ nhau thêm Nương-tựa vào

nhau Đoàn-kết lại Trọng-trách khai-sanh cho mot thé-

hệ mới đang chờ chúng ta, Nếu chúng ta thất bại trong nhiệm-vụ này, viễn-tượng của ngày mai sẽ có những cuộc cách mạng khác, nhưng những cuộc cách-mang

ấy chắc-chắn sẽ không do giai-cấp chúng ta lãnh-đạo

2 CHAN TRO: 1980

Tài liệu nay được trinh-bay vao thang 04-1969

tại Viện Đại-Học Can-Thợ trong kỳ Hội-Thảo về

đề-tài ‹ Thanh-niên trước hiện-tình đất nước °

CHAN TRO] 1980

Chiến-tranh Viel-Nam đã kéo dài 2E năm Hội-đàm

tuy chưa đem lại một hy-vọng nào rố-rệt, nhưng rồi

đày chiến-tranh cũng phải chấm dút

Chiến-tranh sẽ chấm đứt vì «Cong-san miền Bắc»

và «Tự-do miền Nam » đã thấy rõ mọòtxcách chán- chường, là trên manh dat Viét-Nam này, cht-nghia

« Cộng-sản» và « Tu-do» được đưa ra như những, chiêu bài dé che day quyén-loi riêng tư của những

quốc-gia lãnh-đạo hai khối Chiến tranh sẽ chấm dứt

cũng vì lể trên chánh-trường quốc-tẽ, sự đối-chọi giữa

2 v-thức-hệ, sự mau-thuan giữa 2 khối «tu-ban» va

« cộng-sản » cũng đã lần lần lắng dịu đi Chính vì vậy,

mà chúng ta, người Việt-Nam phải mở mắt ra, đề nhìn

đâu là quyền-lợi riêng tư của đất nước thân yêu nay Khi

ma hai bén đều thấy đã qua thiệt hại vì chiến-tranh

dằng-dai, và nhứt là đều thấy không thê kếi-thúc chiến-

trường bằng kẻ thắng người bại THANG hay BAI day

nếu chỉ có người mién Nam và người miền Bắc thì ôi thôi nó đễ quá rồi ! Nhưng trên thực-tế, nếu có THẮNG hay BẠI, thì cái nghĩa thắng bại lại còn có nước khác mang lấy, đó là những nước đã liên-quan chặt-chẽ với

chiến-tranh nầy : Nga, Mỹ, Tàu Những cường quốc như

trên, khó có thê chấp nhận trước dư-luận quốc-tẽ, là mình là kẻ bại ! Chiến-tranh sẽ chấm dứt, cũng vì con đường đi đến hòa-bình đã được mở cửa, những phe liên-hệ đã đặt chân vào tiễn tới vẫn thấy khó khăn

nhưng rút lui lại thì không được nữa !

Mot dan-toc có một thực-lực như dàn-tọc Việt-

Nam, đã từng mở-mang bờ cỏi phương Nam, đánh đuôi xam-lược phương Bắc, có 4.000 năm văn-hiến, không thề nào vì một trận giặc huynh-đệ mà tương-sát lẫn nhau đến nỗi phải tiêu-diệt

Nếu thống nhất có thề xem như một vấn-đề dài hạn thì vấn-đề hòa-binh có thề đến không biết bất cứ lúc nào Trong triền-vọng đó, chúng ta thử phác-họa khung-cảnh của một xã-hội mà chúng ta hy-vọng «nó phải như vậy» một khung cảnh xä-hội mà chúng ta muốn sống Xã-hội đó chúng ta hãy cho nó cái biên-giới thời-gian của mười năm nữa, tức là chỗ chúng ta có đủ

thì giờ đề tô-đắp nó Cái tuôi hay đòi hỏi là cái tuôi 20

Cái tuôi 20 có bồn phận phải hỏi, thì tuôi 40 có bồn

phan tra low Chang ta co car may-min là phần nhiều nắm trong long bien giới của hài lửa tuổi đó, Chúng ta

rat gan cái tuổi 20 để đòi hỏi với họ cải đì họ và mình muốn Chúng Ea cũng có thị giờ sẽ đi đến cai tudi 0,

đề tự trả lời cho những gì mà mình đã mong muốn

và đòi hỏi Như vậy 10 nắm thì vừa không xa lắm, cũng khong gin lắm, vừa đúng phản nửa thời-gian của

muốn tu-do va dan-chu

Những lớp người khác nhau ấy lại cùng sống chung

một khung cảnh xã-hội : có lớp thắch hợp với khung-cảnh

ấy, và có lớp khỏng chấp-nhận khung-cảnh ấy Do đó luôn luôn có sự xưng-đột, hoặc bằng tư-tưởng hoặc bằng hành- động, có lúc căng-thẳng, có lúc tiềm-tàng, làm cho khung- cảnh xự-hội mỗi ngày mỗi thêm nút ran Những kẻ không

chap-nhaen kKhune-canh ay phần lớn thuộc lớp người tực,

và cũng chưa chắc trong sự chấp nhận của lớp thoi đàn anh đã Không có sự Tmiệển-cườỡng nào

Van-dé dat va da: Chung ta là những người ĐC, nếu chúng fa chế cái khung-canh xã-hội hiện tại, thì chúng tì phải biết chúng ta muốn cai gi, dé trong vòng

thời-gian TÔ năm, chúng ta co thé tao diéu-kien cho con duong di dén do, va dé khi dén đó, chúng ta sống và

thở trong một khỏng-khi xã-hội mà do ching ta tao ra

đàu hay đó, mic cho doi dua day, thì đến 10 năm sau, chúng ta sẽ đứng trước một xã-hội mà chẳng những

chúng ta không muốn mà cai con châu chúng tì cũng không muốn nữn

Nếu ngay tir bay giờ, chúng ta không định lấy mot hướng dẻ di, tất chúng ta sẽ trễ một chuyến tàu, chuyến

tàu của chúng ta Nhưng con cháu chúng th cũng sẽ trễ

một chuyến tàu khác, chuyến tàu của họ Và mỗi thế-hệ

~

cứ sống mãi trong cảnh trễ chuyến tàu của thế-hệ

i VIZE-NAM 1980

Trong thời buổi ma nền vàn-minh « hau k¥-nghe »

dã bắt đầu xuit-hiện ở các nước tiến-bộ, và ở đó đã có

một cuộc sống phat-trien ve tieu-thu téng-the (consom-

mation de masse), o đó người Ea đã dùng đến danh-từ Apollo TX Apollo X trong cầu chuyện hàng ngày, thì không lẽ đi óc Việt-Nam chúng Tác lại bằng lòng với những

xe thé-mo va HẾp sống Ueu-cong-nghe co-truyén, Không phải chúng la ao-vong dén nhirng gì cần-kỷ, nhưng ñH

nhất chúng ta cũng phái chút-đdỉnh tiếển-hộ., và đời sống chang ta, hoat-dong hay suy-tu không thê mãi mãi cứ

dién-tt dưới hinh-thire thủ-công-nghiệp có nghĩa không

khoa-hoc gì cả

Chinh.-tri

Về tư-tưởng, chúng ta đứng trước hài rào lưu màu-

thuận chống-đối nhau của 2 ý-thức-hệ : Cong-san va Tu-

bản Nhưng cả 2: ý-thức-hệ đều thất bại Cộng-sản muốn

co mot su cong-bing xa-hoi tuyét-doi nhung quén di tu-

do con người, Họ hy-sinh cả những gi hién tai dé chay theo huvén-ao twong-lai, vi vay mi ho that-bai, vi vậy

ma ngày này trong khối ho đã có những rạn-nứt trầm- trọng Trái lại ở các nước tự-đo là nơi phát sinh tu-ban chủsnghĩa, thì Hếc thay họ lại quá nặng phát-triền tự-do

ma quên đi sự cần-thiết của một xã-hội công-bằng Họ

sting-bai quan-niem tụ-do đến đôi đã để ra thứ tự-đo vô

ky-luat, tu-do bóc-lột người, và khong con gi là công

bằng xã-hội nữa

Chúng ta là những Rẻ chứng nhàn của cá hai luồng

tư-tướng ñv, đã thấy sai lầm của mỗi bên thì chúng ta

có thê tránh được Chân trời 1980, chúng tì phải sống cho được trong một khuôn-khô xã-hội mà luông gió tư-

tưởng chi-dao cong-biing va tr-do sé thôi tới mọi người công-dàn Viet-Nam

Đó là một xã-hội được t6-chtre can-ctr rên những vếu-tố cách-mang, dân-tộc, công-bằng và tự-do Phải cách- mạng, đề đứt khoát với những tu-tưởng báo-thủ lỗi thời

và hú lậu, nhưng phải đản-tộc mới khỏi vong bản Phải

cong-bing mới tạo được một xã-hội ôn-dinh, nhưng phải tự-do mới tránh được độc-tài chuyên-chế Nói tóm lại, một xã-hội quốc-gia cấp-tiến, trong đó nghèo đói phải

được truy tận gốc, dốt-nát không còn, bệnh tật được cứu chữa, già cả được tròng nom, thanh-niên và thiếu-niên phải được săn-sóc giáo-dục đề phục vụ cho một xã-hội

tiến-hộ Đồng thời vấn-đề lợi-tức kinh-tế — lọi-tức quốc-

gia cũng như lợi-tức cá-nhàn — phải được phát-triên đề

nảng cao đời sống của đàân-chúng, và sự phát-triên ấy

phải quan-niệm dưới một hình-thức phản-phối lợi-tức

công-bằng, không còn làm ít mà hưởng nhiều, hay làm

nhiều mà hưởng ít, hay tệ hại hơn là tình-trạng có làm

mà không có hưởng, và chỉ hưởng mà không có làm

như hiện nay

Chúng ca muốn rằng đến nam 1980, nhitne véu-

tổ thúc-điiv con người tiến nhanh, là : giáo-dục, kỹ-thuật,

~

quan-tri, sẽ được xem là những món hang thong-dung cho tất cả mọi người tiêu-thụ Nghĩa là tit ca hay số đồng người Việt Nam có thể được trane-bi những vếu-tố

về tiến-bộ-xã-hội, thúc đây mức sống và tăng phầm giả con người Những môn hàng ấy là những nhu-ciiu tối-

thiều, là những vếu-tổ trang-bi để có thể làm được những Việc mình muôn và xâ-hột muốn,

Chi trong mot khung cảnh xa-hoi ti¢n-bo, coi-mo

# THỚI

nhự thế, những v-kien của người làm cach-mang

được nghe, những v-kitn cua bọn trẻ mới được đề ¥, vai-

trò của bọn trẻ mới được nàng-đỡ đề họ nhập-cuộec tư-

tưởng của họ

Đến năm 1980, trong bộ máy điều-khiên quốc-gia

chúng ta phải có những người được gọi là đại-diện của dan, phai that su dai-di¢n cho dan, hiéu v6 dan, suy nghĩ, nói năng và hành-động, đều đúng theo v-nguyen eta dan

Phải có những người thật sự tiếu-biệu, chớ khong phai

chuyen-vien chang ra chuyên-viên, và chinh-tri cũng chẳng ra chinh-tri: lo-do nửa chừng, làm ơi cũng được

đề rồi làm gì cũng hỏng Việt Nam 1980 không muốn có

những người nang mặt nạ múa điện trên chẳnh-trường

Về đăng phái, đến năm T980 sẽ không còn những cuộc Iranh-đdấu chính-trt loạn-xa như hiện tai: theo mội

tài-Hệu nam 1967, co tat ca d@n 230) dang-phai chinh-tr

hoat-dong tai Viet-Nam Cong-Hoa, trong do c6 5 doan-the

co nghi-dinh cho phép hoat-dong, 33 doan-thé c6 khai-hio

a duge cap bicn-nhan, 24 dodan-thé kbai-béo nhung chua

dược cấp biển-nhận, 168 doan-the hoat-dong bat-hep-

pháp Đó là một hiện tượng tần rã đến cũng cực của mội

xã-hội có ý-thức vươn mình, Nhưng có ai hiệu cho rằng

nhiều đáng phải Không làm nên trỏ-Lrốne, chỉ gáy thêm chía rễ và phá-hoai đoàn-kếU quéc-gia Cai the tranh-dấu

chính-trj phi dược eian-di-héa và hữu-hiện-hóa, ÄIột cách

tỏ-chức khoa-hoe nhất là tô-chức lưỡng dang, vi doc-dane

sẽ thành độc-tài Người nắm quyền lãnh-dạo phải là người cúa đẳng đa-số, Những Irong HẾpĐ sống dản-chủ

chúng tì phái chấp nhận đối-thoid, trong khuôn-khô hợp- phap, voi tat ca những tư-lướng chống-đổối bất cứ từ đâu đến

Nấm T980, chúng lỏi cũng muốn sống rong mol khuôn-khỏ cháẳnh-(r† mà tất ca luật-lệ phẩn-dàn-chủ đều

được xóa bỏ Cũng như chúng tôi muốn sống {rong Tội bầu không-khi mà sự đoàn-kết của tầng lớp nhan-dan va

đoàn-thẻ trở thành thật sự, chớ không trong khuôn-khỏ

như hiện nạv là xã-hội Việt- Nam đã phàn-hóa đến

tan-cting

Nếu năm 1980 Việt Nam Cong-Hoa dai la mot xa-

hội tiến-bộ, thì chúng tị cũng không ngưïìn-ngaại gì mà không chấp-nhận sự giao-hão với các nước làn-bang,

cũng như đặt các mối banø-glao với các quốc-gia trên thể- h an © o

vidi khong phan-biet ché-do chinh-tri, voi diéu-kién là mot bang-siao do cting co loi cho minh va duroe thuc- hiện trên căn-bản binh-dang va ton-trony quyén-loi lan

nhau Chang ta cting khong nedin-ngai nhan tat ca vien-

trợ kỸ-thuật hay kinh-tE bất cứ quốc-gia nào : miễn là sự viện-rợ đó vỏ điều-Riên và Không phải là dịp đề xen vào

an-dé noi-ba cua ta

Kinh-t* tai-chanh

Hiện tại, nền kinh-tE Việt Xin có hai bản mặt:

mặt ngoài là mặt nạ, mặt phồn-thinh son-phấn giả-tạo và

mặt trong là thực-chất không lâm ai được, là lợi-tức đầu

người kém (60 XI), nặng về canh-nông, năng-suất kém, k¥-nghe chia co the goi la phoi-thai, kinh-té song ve nhap- cảng cho tới miệng giầy « Vẻ-sinh »,

Hiện trí chúng Ea sống trong mot hoan-canh kinh-

tế hấp-hối, như người bệnh được dính lhền với bầu

dưỡng-khí, buông ra thì chết ngay Thật vậy, từ năm

1960 đến này, nếu không có viện-trợ Huẻ-Kỳ đề nhập-

cảng, thì có thê chúng ta chết đói hết Sự thiếu hụt của

cán cân thương mãi, từ năm 1960 dén nay khong ngớt càng ngày càng trâm-trọong, từ 116 triệu MK năm 1960 đến 716 triệu MK cho năm 1967 Một nền kinh-tế còn quả nặng về canh-nông cho đến đối trong tông số dân

hoat-dong thật sự trong nước, địa hạt canh-néng đã

chiếm mot ty-lé thật cao, trung-bình 80% Nếu chúng

ta so Voi nam 1960 là 88%, thì cuối nắm 1968, ty-lé so dan

hoat-dong cho dia-hat canh-nong là 78,89%, có nghĩa la da

xuống một phần nào, nhưng 78% cũng con la thal cao, vi

lợi-tức thuần của họ đóng vào thuần sản lượng quốc-gia chi loi 161 30%, ma thoi Mot dan-chitng kinh-t@ hùng-hồn

nữa, là lợi-tức gop về đầu người tại Vi Nam rat kém

Mặc dù từ năm 1960 đến cuối nấm 1968, loi-tire nay có

tăng từ 5.000§/ 1 người đến 27.0618/ 1 người, nhưng trên

thực-tế, nếu ta tính lại giá-rj của đồng bạc cố-dịnh của

năm 1960, thì sự gia-ting nay thật là quá khiêm-tốn, gần như đứng một chỗ, vì 5.8308/ T1 người cho năm 1960, thi

đến năm 1968 chỉ tắng lên đến 6.996S/ 1 người Thật là

đau khô ! Trong thời-gian gần 10 nắm, chúng ta gần đứng

v một chỗ, mặc kệ cho người khác bước

Nim 1980 không thể chấp nhận còn mãi cái hình

ảnh đau vếu của nền kinh-tế đó Phải có một bản mãi

mới Giai-đoan kinh-tÈ hiện nay gọi là «tién-k¥-nghe» không còn nữa, mà là giai-doan kinh-tế 1980 phải là

«k¥-nghé-hoa từng phần» Nhúứt là chúng ta sẽ chú trọng đến kỹ-nghệ có lợi cho đai-da-số quần chúng Mội nén kinh-tE lấy canh-nông làm bàn đạp, và tiến dần

tuần tự đến kỹ-nghẻ, đề cho sự phát-triển kinh-tE được điều-hòa

Nam 1980, phải là năm mà chúng ta phái thấn

bac nong-phu oO Can-Tho bay Quang-Ngai, ở Sóc-Prăng

hay o Déo Blao., đang cày bừa mảnh ruộng mình với

16 CHAN TROT 1980

mõv cóy hiệu Ậlhain NongÍ do ngudi Viet-Nam_ san-

xuat, cho khong voi nhan-hieu Ậ KubotaÍ hay Ậ Yanmar Í

của người ngoai-quốc Bõc ngư-phủ ở Rach-giõ hay Qui- Nhơn, Vũững-Pỏu hay Ninh-Thuận đều được trang-bị với thủy-động-cơ ẬThin-ThuyÍ cua Việt-Nam chớ khừng phải với những mõy của Nhật, của Đức hay Mỹ bỏy giờ Phản

bụn, thuốc sõt trỳng cũng phải lỏm tại ViệtNam cho

canh-nừng của ta Nhỏ cửa chỷng ta cũng phải xóy cất bằng ciment của chỷng fa lỏm lấy, õo chỷng ta mặc cũng

phải do tỏ đẹt lấy, nếu cụ thỏ-sơ đi nữa

Nờn kơ-nghờ ay phai ‘doi han bo mat nong-thon,

nghĩa lỏ sẽ đưa một SỐ kỸ-nghệ về tận nừng-thừn de

giảọm-bớt sự cõch biệt giữa nừng-thừn vỏ thỏnh-thi

Một nền kỹ-nghệ được quan-niđờm yởm-trợ cho canh-nong, canh-tan-hoa canh-nong, tiờn vờ dia-phuong

(miền Tỏy vỏ Trung) dờ tao mot thờ quan-binh, va trõnh

cho Saigon nhung van-dờ nan-giai khi chung ta kỹ-nghệ-

hụa vỳng nầy quõ mức (nhỏ ở đường xõ, điện nước v.v )

Năm 1980, chỷng tớ cũng muốn thấy những quyền-

lợi chợnh-đõng trong cõc địa hạt thương mọi, kỹ-nghệ,

Í

Ngỏn-Hỏng phần nhiều đọ năm trong tay cõc người Việt

Nhờ nởn kinh-t@ tiễn đến trớnh-độ ckỹ-nghộe-hụa lừng phầnÍ, mỏ cắn cỏn thương mại sẽ lợi cho quốc-gia Xuẩt-cồng sẽ nhiều hơn nhap-cang, hay il nữa cũng bằng

nhập-cẳng, vỏ trong nhập-clng nhằm may moc trang bi

lỏ tưru-tiởn

NGUYEN VAN HAO 4