BÀI 8 CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG

-Là nhà văn chuyên viết truyện ngắn người Mỹ.. Tác phẩm Chiếc lá cuối cùng là một truyện ngắn xuất sắc của ông.. Đây là phần cuối của truyện ngắn này.. Quả thực Giôn- xi đã

Chiếc lá cuối cùng

A Mục tiêu cần đạt.

1 Kiến thức: Giúp HS cảm nhận được từ văn bản:

- Tình yêu thương cao cả giữa những con người lao động nghèo khổ, nhận ra ý nghĩa về số phận, định mệnh và niềm tin, thấy được nghệ thuật chân chính là nghệ thuật vì sự sống con người

- Cách kết thúc truyện theo kiểu đảo ngược tình huống hai lần đã gây bất ngờ và hứng thú cho người đọc

- Sự kết hợp giữa các yếu tố miêu tả và biểu cảm trên nền tự sự là đặc điểm của phương thức biểu đạt trong văn bản này

2 Kỹ năng: Rèn kỹ năng đọc, kỹ năng tóm tắt truyện, phân tích nhân vật.

3 Thái độ: Giáo dục tình yêu thương con người, tình yêu nghệ thuật, có ý thức

đưa yếu tố biểu cảm, miêu tả khi làm văn tự sự

Trên cơ sở mấy trang văn bản trích phần kết thúc tác phẩm chiếc lá cuối cùng của tác giả O hen ri, học sinh khám phá vài nét cơ bản nghệ thuật viết truyên ngắn của nhà văn Mỹ này, rung động trước cái hay, cái đẹp và lòng cảm thông của tác giả với nỗi bất hạnh của người nghèo khổ

B Chuẩn bị.

- Chú ý kết hợp với văn bản chiếc lá cuối cùng nhưng vẫn cần chú ý tới văn bản in trong sách giáo khoa Máy chiếu kết hợp

- Tìm hiểu thêm về tác giả O hen ri

C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học.

* Kiểm tra bài cũ.

Kiểm tra việc viết đoạn văn tự sự có đan xen các yếu tố miêu tả và biểu cảm

* Bài mới

Giới thiệu bài.

- Slide ngắn gọn dẫn dắt các tác phẩm văn học nữa ngoài đã được học ở các tiết trước; giới thiệu ngắn gọn về đất nước Mỹ, ngắn gọn 1 vài tác giả nổi tiếng người Mỹ… Và O – hen – ri chính là tác giả mà chúng ta có dịp tìm

hiểu hôm nay với tác phẩm Chiếc lá cuối cùng.

*Tiến trình bài học

HĐ1: Hướng dẫn học sinh

tìm hiểu chung

TT1: Tìm hiểu tác giả

- Mời học sinh đọc tiểu dẫn,

phát biểu những nét chính

về tác giả

-Giáo viên chốt lại ý chính

và cung cấp thêm tư liệu

TT2: Tìm hiểu tác phẩm

- Giáo viên giới thiệu về giá

trị của truyện; vị trí đoạn

trích

HĐ2: Hướng dẫn học sinh

Đọc –hiểu văn bản

TT1: Đọc – tìm hiểu chú

thích.

-Giáo viên đọc mẫu 1 đoạn,

mời học sinh đọc

- Tóm tắt lại truyện ngắn

TT2: Phân tích tác phẩm

I.Tìm hiểu chung

1 Tác giả: O-hen-ri (1862

– 1910)

-Là nhà văn chuyên viết truyện ngắn người Mỹ

2 Tác phẩm

Chiếc lá cuối cùng là một

truyện ngắn xuất sắc của ông Đây là phần cuối của truyện ngắn này

II.Đọc – hiểu văn bản

1 Đọc – tìm hiểu chú

thích

2 Tóm tắt truyện

3 Phân tích

Slide cung cấp thêm vài nét về tác giả -dẫn chứng 1 số tác phẩm của ông phân tích ngắn gọn -> ND:

tinh thần nhân đạo thấm đẫm; NT: kết thúc bất ngờ.

-Phân chia bố cục -Hệ thống chú thích khó lên Slide

* Nhân vật Giôn –xi

-GV: Tại sao Giôn –xi lại

mở to cặp mắt, thẩn thờ

nhìn tấm mành mành và

thều thào: kéo nó lên?

-HS: Cô muốn nhìn chiếc lá

thường xuân cuối cùng đã

rụng chưa bởi trong ý nghĩ

của cô chiếc lá rụng đồng

nghĩa với việc cô sẽ lìa đời

-GV: Em hình dung như thế

nào về Giôn – xi và trạng

thái tinh thần của cô?

-HS: Một cô gái yếu ớt gần

như cạn kiệt sức sống,

không còn tin vào sự sống

của mình, buông xuôi, chán

nản chờ đợi phút ra đi

-GV: Em có nhận xét gì về

cô họa sĩ trẻ? Liệu ý nghĩ

chờ đợi cái chết đó là tích

cực hay tiêu cực

a Nhân vật Giôn – xi

-Chờ đợi cái chết bằng việc đếm lá thường xuân -> lá

cuối cùng rụng xuống -> cô chết

-Yếu đuối, thiếu nghị lực sống

-Cô đơn, tuyệt vọng

- Giáo viên giới thiệu

về nhân vật Giôn – xi bằng hình ảnh, tóm tắt các tình tiết chính

về nhân vật

-GV:Học sinh đọc phần 2 từ

đoạn ngày hôm đó trôi

qua Vẽ Vịnh Naplơ

Em hãy miêu tả cho cả lớp

nghe hình ảnh chiếc lá

thường xuân cuối cùng khi

Xiu kéo mành lên trong tiết

học trước?

-HS: Ngày đầu kéo lên chiếc

lá vẫn còn bám lấy cành; Gió

bấc ào ào thổi, mưa vẫn đập

mạnh vào cửa sổ và rợi lộp

độp xuống đất từ mái hiên

thấp kiểu Hà Lan ->Thời tiết

vô cùng giá lạnh, khắc

nghiệt, đe doạ sự sống của

chiếc lá và cả Giôn-xi

- Chiếc lá thường xuân vẫn

còn đó ->Chiếc lá đã chống

chọi kiên cường với mưa và

gió tuyết bám lấy sự sống,

trái ngựơc với buông xuôi

yếu đuối đến tuyệt vọng của

cô

-GV: Chiếc lá đã không rụng

sau đêm mưa gió khủng

khiếp đã thay đổi điều gì

-Giôn –xi đã vượt qua cái chết bởi chiếc lá cuối cùng vẫn mãi còn đó

- Sự yếu đuối, buông xuôi của Giôn –xi >< sự kiên cường, bám lấy sự sống của chiếc lá ->thủ pháp đối lập; ước muốn vẽ vịnh Na – plơ; tin vào cuộc sống, biết ước mơ và có khát vọng trở lại

-trích lời Giôn –xi sau khi nhìn chiếc lá vẫn nằm ở trên cây:

Em là một con bé hư…Có một cái gì

đó để em thấy … Cho em xin chút sữa pha rượu vang đỏ Muốn vẽ vịnh

Na –plơ…

trong tư tưởng của cô hoạ sĩ?

Tìm những biểu hiện đó?

Quả thực Giôn- xi đã hồi

sinh trước sự gan góc của

chiếc lá chống chọi kiên

cường bám lấy sự sống Cô

nhận thấy mình đã yếu đuối

và tội lỗi biết bao nhiêu Từ

kiệt sức chỉ còn 1 phần sống,

muốn chết giờ đây cô đã

mong muốn được tiếp tục

sáng tạo Vẽ Vịnh Na-pLơ.

đan chiếc khăn quàng, xem

chị nấu nướng

-GV:Bên cạnh Giôn-xi luôn

có Xiu Em hãy tìm những

chi tiết thể hiện tình cảm của

Xiu dành cho bạn?

Em có nhận xét gì về ngôn

ngữ kể chuyện của

O-hen-ri?

*Nhân vật Bơ – men

*Xiu: Chân thành, yêu thương cưu mang người bạn trong lúc hoạn nạn

- Ngôn ngữ: Chân thành tha thiết yêu thương, đặc biệt lời thoại phù hợp với tính cách nhân vật và sâu lắng

b.Kiệt tác của cụ Bơ –men

Xiu lo sợ trước sự tuyệt vọng của bạn, sự tận tình chăm sóc của Giôn - xi

Nỗi lo sợ khi nhìn lá thường xuân

-Chăm sóc bạn chu đáo và gương mặt hốc hác

-Nói những lời nhẹ nhàng ân cần

-GV: Tại sao Xiu và cụ

Bơ-men ngó ra ngoài cửa sổ, họ

nhìn nhau và chẳng nói năng

gì? Thái độ sợ sệt khi nhìn

những chiếc lá rụng nói lên

điều gì về cụ?

-HS: Lo lắng về số phận của

Giôn – xi

-GV: Cụ đã tiến hành công

việc đó trong điều kiện hoàn

cảnh như thế nào? Em hãy

hình dung tưởng tượng công

việc trong đêm đó của cụ và

miêu tả lại? Em có nhận xét

gì về điều kiện đó.Thời gian,

không gian, thời tiết?

Cảm xúc của em khi hình

dung về việc làm của người

hoạ sĩ già ấy?

*Suốt cuộc đời người nghệ sĩ

già ấy vẫn đi tìm cho mình

một tác phẩm nghệ thuật để

đời Có lẽ khi sáng tạo bức

tranh ấy trong đêm tối cụ ko

nghĩ mình đang làm nghệ

thuật? Điều gì hối thúc cụ

làm như vậy? (lòng yêu

-Cụ Bơ –men là một họa sĩ nghèo, ấp ủ vẽ nên một kiệt tác

-Yêu thương, lo lắng cho

số mệnh Giôn –xi

- Vẽ chiếc lá cuối cùng khi chiếc lá thường xuân cuối cùng rụng xuống để cứu mạng Giôn –xi

-Trời rét, lạnh buốt, tối tăm, tuổi già >< tình yêu thương dành cho Giôn –xi

-> thủ pháp đối lập; lòng yêu thương con người, đức

hi sinh cao cả; giá trị chân chính của nghệ thuật “nghệ thuật vì con người”

(Mở rộng về sức mạnh của niềm tin chiến thắng định mệnh của Giôn –xi)

thương con người)

Và Giôn- xi đã sống, chiếc

lá thường xuân cuối cùng kỳ

diệu bác sĩ nói cô đã thắng.

Từ bệnh tật chỉ còn một

phần cô hoạ sĩ trẻ đã tìm lại

sự sống niềm tin và khao

khát tương lai Cô đã thoát

khỏi chứng bệnh viêm phổi.

Còn cụ Bơ men đã trút hơi

thở cuối cùng trong bệnh

viện cũng bởi chính căn

bệnh đó.

-GV: Từ chiếc lá cuối cùng

tác phẩm nghệ thuật của cụ,

em nhận xét gì về giá trị

nghệ thuật? Dẫn chứng trong

hai cuộc kháng chiến chống

Pháp và chống Mỹ sức mạnh

của nghệ thuật, những bài

hát, nhừng bài thơ cùng lên

đường ra mặt trận hun đúc ý

chí con người

-GV: Những nhân vật trí

thức nghèo khổ đã sống với

+ Nghệ thuật :

- Tình tiết hấp dẫn, sắp xếp chặt chẽ khéo léo

- Truyện đảo ngược tình huống hai lần

(Giôn xi từ đầu cứ gần đến cái chết sau đó tình huống đảo ngược lại làm độc giả bất ngờ)

Cụ Bơ- men khoẻ mạnh là thế …Kết thúc bất ngờ)

nhau thật chân tình Qua tác

phẩm nhà văn muốn gửi gắm

một thông điệp gì tới con

người? hãy yêu thương nhau,

hãy quan tâm và chia sẻ

nhau khi khó khăn Đó là

cái thiện, cái đẹp đó là

những vấn đề mà tác phẩm

hướng tới sâu sa

HĐ3: Hướng dẫn học sinh

tổng kết bài học

III Tổng kết

sơ đồ tư duy