Bài giảng ngữ văn 7 bài 5 phò giá về kinh (tụng giá hoàn kinh sư) 2

TÁC PHẨM “TỤNG GIÁ HOÀN KINH SƯ” – TRẦN QUANG KHẢI奪槊章陽渡 擒胡鹹子關 太平須努力 萬古此江山 Tụng giá hoàn kinh sư Đoạt sóc Chương Dương độ, Cầm Hồ Hàm Tử quan.. Dịch thơ : PHÒ GIÁ VỀ KINH Chương Dương c

MÔN NGỮ VĂN LỚP 7

從 駕 還 京 師

TỤNG GIÁ HOÀN KINH SƯ

TÁC PHẨM “TỤNG GIÁ HOÀN KINH SƯ” – TRẦN QUANG KHẢI

奪槊章陽渡

擒胡鹹子關

太平須努力

萬古此江山

Tụng giá hoàn kinh sư

Đoạt sóc Chương Dương độ,

Cầm Hồ Hàm Tử quan.

Thái bình tu nỗ lực,

Vạn cổ thử gian san.

Dịch thơ :

PHÒ GIÁ VỀ KINH

Chương Dương cướp giáo giặc, Hàm Tử bắt quân thù.

Thái bình nên gắng sức, Non nước ấy ngàn thu.

GHI CHÚ

Ngày 6 tháng 6 năm Ất Dậu, sau khi đuổi quân Thoát Hoan, giải phóng kinh thành Thăng Long , Trần Quang Khải đưa hai vua Trần về lại kinh đô, theo phò giá và làm bài thơ này

Văn bản

從 駕 還 京 師

( 陳 光 啟 光 啟 啟 )

奪 槊 章 陽 渡

擒 胡 鹹 子 關

太 平 須 致力

萬 古 此 江 山

Phiên âm

Tụng gi á ho à n kinh sư

(Trần Quang Khải)

Vạn cổ thử giang san.

Tác giả - tác phẩm (SGK)

Tiêu đề

• 從 Tòng 1: Theo Một âm là tụng 1: Theo

hầu

• 駕 Giá 1: đóng xe ngựa (đóng ngựa vào

xe) 2: xe cộ.

• 還 Hoàn: trở lại, về Đã đi rồi trở lại gọi là

hoàn, như: hoàn gia 還 家 -trở về nhà

• 京 師 Kinh sư: to Chỗ vua đóng đô gọi là

kinh sư 京 師 : chỗ đất rộng nhiều người

Giải thích từ mới

• 奪 Đoạt 1: cướp lấy, lấy của người

ta gọi là đoạt 2: quyết định, định

đoạt 定 奪

• 槊 Sóc: cái giáo dài Ta quen đọc là chữ sáo.

• 章 陽 Chương Dương độ: bến Chương

Dương, trên sông Hồng, thuộc địa phận

Thường Tín, Hà Tây, Trần Quang Khải

đánh tan quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy ở đây

• 渡 Độ 1: bến đò, chỗ bến đò để chở người

qua bên sông gọi là độ khẩu 渡 口 ; 2:

qua, từ bờ này qua bờ kia gọi là độ;3: cứu vớt người qua cơn khổ ách gọi là tế độ 濟

渡

• 擒 Cầm: Bắt, vội giữ.

• 胡 Hồ: Vốn chỉ những tộc người thiện chiến

ở phía Bắc và tây Bắc, thường kéo quân vào xâm lấn, cướp phá Trung Hoa, sau dùng với nghĩa giặc cướp, quân xâm lược

• 鹹子關 Hàm Tử Quan: cửa Hàm Tử, thuộc

địa phận đất Khoái Châu (Hải Hưng), tướng nhà Trần là Trần Nhật Duật đánh tan quân

Nguyên xâm lược do Toa Đô chỉ huy ở đây

• 太平 Thái bình: nền thái bình.

致 trí: hết, đến cùng ; trí lực: hết sức

• 萬 Vạn 1: mười nghìn là một vạn; 2: nói ví

dụ về số nhiều, như: vạn năng 萬 能 -nhiều tài lắm

• 古 Cổ: ngày xưa Sau dùng chỉ sự lâu dài

nói chung

• 此 Thử:1.này; 2.ấy,bên ấy

• 江 山 Giang san: núi sông nhưng cũng

chính là chỉ đất nước

Ngữ pháp

• - Hai câu đầu chủ ngữ ẩn

• - Về văn bản học có dị bản: Đương trí lực ( 當

致 力 ) với tu trí lực ( 須 致 力 ), Tu nỗ

lực( 須努力 ); cựu giang san ( 舊 江 山 江 山 ), với thử giang san ( 此 江 山 )

Hướng dẫn dịch:

Theo xa giá về kinh đô

Đoạt vũ khí của giặc ở bến Chương Dương

Bắt sống giặc ở cửa Hàm Tử, Giành được hòa bình rồi lại càng nên dốc sức

Để cho non nước vững vàng đến muôn vạn đời.

Bản dịch tham khảo:

Phò giá về kinh

Chương Dương cướp giáo giặc

Hàm Tử bắt quân thù Thái bình nên gắng sức Non nước ấy ngàn thu.