Điều hòa áp suất thẩm thấu ở cá hồi

Điều hòa áp suất thẩm thấu ở cá hồi.

Topic :

Acclimation of Osmoregulatory Function in

Salmon

Production: Piggy team

Instructor : PHAM PHUONG LINH

L i nói đ u ờ ầ

I Khái ni m ệ

II N i dung đi u hòa ASTT cá H i ộ ề ở ồ 1> C quan tham gia đi u hòa ASTT ơ ề 2> C ch đi u hòa ơ ế ề

III Vai trò c a n i ti t trong đi u hòa ủ ộ ế ề

ASTT.

V K t lu n ế ậ

N i dung chính ộ

Cá h i dành ph n l n th i gian s ng ngoài ồ ầ ớ ờ ố

Đ i d ạ ươ ng, nh ng l i đ tr ng nh ng vùng ư ạ ẻ ứ ở ữ cát m n, th ị ượ ng ngu n c a các con su i ồ ủ ố

Khi n ra cá h i con ph i m t nhi u tháng ở ồ ả ấ ề

đ hành trình xuôi dòng ra Đ i d ể ạ ươ ng n i ơ

chúng s ng cho đ n khi tr ố ế ưở ng thành

(kho ng 3 đ n 5 năm) R i chúng l i ng ả ế ồ ạ ượ c dòng lên phía th ượ ng ngu n đ tham gia vào ồ ể

nh p đi u muôn th a là sinh s n và ch t ị ệ ủ ả ế

L i nói đ u ờ ầ

I Các khái ni m ệ

1> Môi tr ườ ng ngoài

- Theo ch c năng, Nó là không gian cung c p ứ ấ

ngu n v t ch t và năng lồ ậ ấ ượng đ ng th i ti p nh n ồ ờ ế ậcác s n ph m th i c a sinh v t.ả ẩ ả ủ ậ

- Theo ti n hóa, môi trế ường ngoài có quá trình v n ậ

đ ng theo hộ ướng “m m” đi so v i môi trề ớ ường

nguyên th y: các h th ng sinh v t t n t i trong ủ ệ ố ậ ồ ạ

đó, t “c i t o” đ phù h p v i môi trự ả ạ ể ợ ớ ường

2> Môi tr ườ ng trong (n i môi) ộ

- Môi trường bên trong c th tơ ể ương đ i n đ nh ố ổ ị

và được duy trì tr ng thái cân b ng.ở ạ ằ

+ Máu và b ch huy tạ ế

+ D ch gian bàoị

+ D ch n i bàoị ộ

3> Áp su t th m th u: ấ ẩ ấ

Là áp su t t o nên b i s chênh l ch n ng đ ấ ạ ở ự ệ ồ ộcác ch t hòa tan c a hai dung d ch đấ ủ ị ược ngăn cách b i m t màng bán th m.ở ộ ấ

4> Đi u hòa áp su t th m th u: ề ấ ẩ ấ

Là phương th c đi u ch nh thành ph n c a ứ ề ỉ ầ ủ

các d ch n i bào, d ch b ch huy t và d ch mô ị ộ ị ạ ế ị

tương ng v i môi trứ ớ ường

1.1 Bi u mô c a t mang ể ủ ơ

- T bào b m t PVC (pavement cells) ế ề ặ

Ch a nhi u ti th , có các th Golgi r t phát tri n Đóng ứ ề ể ể ấ ể vai trò trao đ i ion và acid- base ổ

- T bào giàu ti th (MR) (Mitochondrion- rich cells) ế ể

N m xen k v i t bào PVC S l ằ ẻ ớ ế ố ượ ng ti th r t l n ể ấ ớ

Đ c tr ng b i ho t đ ng trao đ i ch t r t cao ặ ư ở ạ ộ ổ ấ ấ

- T bào ph Acs (accessory cells) ế ụ

Xen k v i t bào MR ẻ ớ ế

II N i dung đi u hòa ASTT ộ ề

1> C quan tham gia đi u hòa ơ ề

ASTT.

1.2 Th n ậ

• Ti n th n (Pronephros): C u trúc c p g m các ề ậ ấ ặ ồnguyên th n có ch c năng l c nậ ứ ọ ước ti u.ể

• Da b c xọ ương n p mang và da có nhi u m ch ắ ề ạ

máu phân b đ n có ch a các t bào vân chuy n ố ế ứ ế ểion, giàu ti th ể

1.4> Bàng quang

• N i di n ra tái h p thu ion ho c nơ ễ ấ ặ ước

2 C ch đi u hòa ASTT c a cá H i ơ ế ề ủ ồ

• M t vài thông tin v ASTT c a cá h i ộ ề ủ ồ

+ M t nấ ước qua mang và b m t da.ề ặ

+ Tăng n ng đ mol mu i NaCl hòa tan trong c ồ ộ ố ơ

th ể

+ Mu i th m qua mang vào c th , ngoài ra ố ấ ơ ể

mu i còn b h p thu th đ ng thông qua ng ố ị ấ ụ ộ ốtiêu hóa khi nó u ng nố ước và qua th n ậ

- Gi i pháp ả :

+ Th i mu i qua mang, qua th n.ả ố ậ

+ Cá u ng r t nhi u nố ấ ề ước ( nhi u lít/ngày )ề

Nước ti u nhể ược trương, t l bài ti t nỉ ệ ế ước ti u ể

th n gi m đáng k nh ng v i n ng đ đ m

đ c.ặ

• Khi cá s ng n ố ở ướ c ng t ọ :

Áp su t th m th u l n h n áp su t môi trấ ẩ ấ ớ ơ ấ ường

- Nguy c : ơ

+ Nước xâm nh p vào c th qua mang( ch ậ ơ ể ủ

y u), qua da.ế

+ M t các ch t hòa tan qua nấ ấ ước ti u.ể

III Vai trò c a n i ti t trong đi u hòa ASTT ủ ộ ế ề

1> T bào bi u mô mang ế ể ở

Cá h i có 1 lo i enzym đ c bi t đ th y phân ATP ồ ạ ặ ệ ể ủ

và s d ng năng lử ụ ượng t o ra đ v n chuy n ch ạ ể ậ ể ủ

đ ng Na+ và Cl- ch ng s chênh l ch n ng đ ộ ố ự ệ ồ ộ

• Trong nước bi nể

V n chuy n ch đ ng Na+ và Cl- ra kh i máu c a ậ ể ủ ộ ỏ ủ

cá h i vào ngu n nồ ồ ước m n ch y qua mang, th i ặ ả ảNaCl kh i c th đ cân b ng cho dòng NaCl ch y ỏ ơ ể ể ằ ảliên t c vào c th ụ ơ ể

• Trong nước ng tọ

Tiêu t n năng lố ượng ATP (b m ch đ ng) Na+ và Cl- ơ ủ ộ

t nừ ước ch y qua mang và đi vào máu, vào c th ả ơ ể

đ bù l i s khuy ch tán liên t c m t đi NaClể ạ ự ế ụ ấ

2> Tuy n yên và tuy n d ế ế ướ i đ i ồ

- Prolactin: Đi u hòa ho t đ ng t i mang.ề ạ ộ ạ

- Cortisol: Điêu hòa ho t đ ng t i mang.ạ ộ ạ

- Ti u th stanius: Đi u hòa ch c năng th n.ể ể ề ứ ậ

- Canxiotonin: đi u hòa canxi.ề

3> Tuy n đuôi: ế

- C m nh n dòng nả ậ ước

IV K t lu n ế ậ

• Cá H i là loài cá có c ch đi u hòa ASTT su t ồ ơ ế ề ấ

s c, nh ng chúng c n ph i có th i gian đ thích ắ ư ầ ả ờ ểnghi thay đ i ổ thay đ i ổ hành vi và sinh lí

• T môi trừ ường ng t sang m n ọ ặ nó s ẽ ở vùng

nướ ợ ửc l (c a sông) trong kho ng th i gian nhi u ả ờ ềngày đ n nhi u tu n, d n ti n v phía vùng ế ề ầ ầ ế ề

nước m n h n mà chúng thích nghi đặ ơ ược

+ Trong th i gian này, nó ờ u ng nhi u nố ề ướ và th n c ậ

b t đ u bài ti t ra 1 lắ ầ ế ượng nước ti u lể ượng nh nh ng ỏ ư

đ m đ c, và ậ ặ NaCl b m vào trong mang c a nó chính ơ ủxác là ngược v i hớ ướng mà mang khu y đ ng Nấ ộ aCl

trong nước ( đ mang có th b m ể ể ơ NaCl ra kh i máu ỏ

vào môi trường nước xung quanh

+ Tương t , khi trự ưởng thành, s n sàng đ tr ng ẵ ẻ ứ nó

đ n c a sông su i n i nó đc sinh ra, 1 l n n a nó ế ử ố ơ ầ ữ ở

l i vùng nạ ướ ợc l (ít m n h n nặ ơ ước bi n) n i c a sông ể ơ ử

su i cho đ n khi nó có th làm đ o ngố ế ể ả ược s thay đ i ự ổ

nó đã t o ra khi còn là con cá h i ch a trạ ồ ư ưởng thành

l n đ u tiên ti p c n môi trầ ầ ế ậ ường bi nể

Không l ch đ ệ ượ c đ ườ ng đi đã đ nh ị

V ượ t lach nông mi ng g u xé m i ệ ấ ồ

N ướ c ng u máu đ ầ ỏ

Ch nát thân m i d ng l i d c đ ỉ ớ ừ ạ ọ ườ ng Còn thoi thóp hành trình không b d ỏ ở Qua m y tháng ròng không ăn ấ

T i ngu n, thân g y quá n a ớ ồ ầ ử

T a vào hòn đá ngày x a ự ư

H p ng m n ớ ụ ướ ắ c l ng l i tiên t : ờ ổ

H nh phúc ạ

Là đ ượ c ch t n i mình sinh n ! ế ơ ở

THAN K YOU

!