Chọn động cơ là công việc đầu tiên trong quá trình tính toán thiết kế chi tiết máy. Việc chọn động cơ phù hợp có ảnh hưởng rất nhiều đến các công việc sau này. Đặc biệt là bản vẽ chi tiết.
Trang 1MỤC LỤC:
Phần 1: tính toán động học
I -chọn động cơ……… 3
1 -Chọn động cơ điện một chiều……….3
2 –điều kiện chọn động cơ……… 5
II-phân phối tỷ số truyền………5
1-xác định tỷ số truyền chung……….5
2-tính toán cấc thông số hình học……… 6
Phần 2- thiết kế hộp giảm tốc bánh răng côn trụ 2 cấp……8
I-chọn vật liệu ……… 8
II-Xác định ứng suất cho phép……… 8
III-Tính bộ truyền bánh răng côn thẳng……… 10
1-Xác định chiều dài côn ngoài……… 10
2-Xác định thông số ăn khớp……….10
3-kiểm nghiệm độ bền tiếp xúc……… 11
4-kiểm nghiệm độ bền uốn……….13
5-kiểm nghiệm về quá tải……… 14
6-thông số và kích thước bộ truyền cấp nhanh……… 15
IV- Tính bộ truyền bánh trụ răng nghiêng……… 16
1-chọn vật liệu………16
2-Xác định thông số của bộ truyền……….16
3-kiểm nghiệm độ bền tiếp xúc……… 17
4-kiểm nghiệm độ bền uốn……… 19
5-kiểm nghiệm về quá tải………20
6-thông số và kích thước bộ truyền cấp nhanh……… 20
7-điều kiện bôi trơn……….20
Phần 3-tính toán thiết kế bộ truyền xích………21
I-chọn loại xích……… 21
II- Xác định các thông số của xích trong bộ truyền……… 21
1-Xác định số răng đĩa xích………21
2-Xác định bước răng p ……….21
3-tính sơ bộ khoảng cách trục:………22
4-Xác định số mắt xích x………22
III- Kiểm nghiệm xích về độ bền……… 23
IV -Tính đường kính đĩa xích……… 23
1-Đường kính vòng chia đĩa xích………23
2-Xác định đường kính đỉnh đĩa xích……….24
Trang 23-Xác định đường kính vòng đáy………24
V - Kiểm nghiệm răng về độ bền tiếp xúc……… 24
VI - Các lực tác dụng lên trục………25
Phần IV: Tính toán thiết kế trục……….25
I - Chỉ tiêu tính toán………25
II- Trình tự thiết kế……… 25
1-Xác định sơ đồ đặt lực……….26
2-Tính sơ bộ đường kính trục……….28
3-Xác định khoảng cách giữa các gối đỡ và điểm đặt lực……… 28
4-Tính toán cụ thể……… 30
Phần V: Tính chọn ổ lăn………50
I-Tính ổ theo trục 1………50
1-chọn loại ổ lăn……… 50
2-chọn kích thước ổ lăn a-chọn ổ lăn theo khả năng tải động 50
b-chọn ổ lăn theo khả năng tải tĩnh….53 II-Tính ổ theo trục 2………53
1-chọn loại ổ lăn………54
2-chọn kích thước ổ lăn a-chọn ổ theo khả năng tải động…….54
b-chọn ổ theo khả năng tải tĩnh… 56
II-Tính ổ theo trục 3………56
1-chọn loại ổ lăn………56
2-chọn kích thước ổ lăn a-chọn ổ theo khả năng tải động……56
b-chọn ổ theo khả năng tải tĩnh…… 58
Phần VI:Kết cấu vỏ hộp……… 58
I-Vỏ hộp……… 58
1-Tính kết cấu vỏ hộp………58
2-Kết cấu bánh răng ……….58
3-Kết cấu nắp ổ……….58
II-Một số chi tiết khác ………60
1-Cửa thăm……… 60
2-Nút thông hơi………61
3-Nút tháo dầu……… 61
4-Kiểm tra tra mức dầu ……… 61
5-Chốt định vị……… 61
6-Ống lót và nắp ổ………62
7-bulông vòng……… 62
Phần VII:Bôi trơn hộp giảm tốc……….63
Trang 3Phần VIII:Xác định và chọn các kiểu lắp……… 64 Phần IX: Tài liệu tham khảo……… 67
Chọn động cơ là công việc đầu tiên trong quá trình tính toán thiết kế chi tiết máy Việc chọn động cơ phù hợp có ảnh hưởng rất nhiều đến các công việc sau này Đặc biệt là bản vẽ chi tiết
1* Chọn động cơ điện một chiều
a Xác định công suất đặt trên trục động cơ : Pđc
*Điều kiện để chọn công suất động cơ là: Pđc>Pyc
Trong đó Pyc=Ptd=Pct*
với Pct là công suất trên trục công tác
*Do bộ truyền có 2 tải đối xứng và sử dụng bộ truyền xích nên ta có
Với ot hiệu suất ổ trượt
ol hiệu suất ổ lăn x hiệu suất bộ truyền xích
kn hiệu suất khớp nối
brt hiệu suất bánh răng trụ
brc hiệu suất bánh răng côn
Trang 4bảng 1 Hiệu suất Số lượng Giá trị
*Hệ số tải trọng tương đương :
t P
Pi
* 1
t T
Ti
* 1
ck
mm
t
t T
T t
t T
T t
t T
2 1
2 2
* 1
2
* 1
1
* 1
4
* 1 3600
* 8
3
* 5
D: đường kính tang tải D=350 mm
Trang 5nct=600003.14**3500.45=24.58 v/ph
*Chọn tỉ số truyền sơ bộ usb
usbhệ=usbh*usbng
usbng tỉ số truyền sơ bộ của bộ truyền ngoài
Do bộ truyền ngoài là bộ truyền xích nên ta chọn usbng=3
Ta chọn loại động cơ có nđb=1500 v/ph và pyc=4.68 kw
bảng 2
Kí hiệu động cơ 4A112M4Y3
Công suất động cơ (kw) 5.5 kw
Số vòng quay của động cơ
(v/ph)
1425 v/ph
Tỷ số Tk/Tdn=2.0
Do Pđc>Pyc & Tk/Tdn>Tmm/T1=1.5
Nên động cơ 4A112M4Y3 thoả mãn yêu cầu
1* Xác định tỷ số truyền chung
uch= nđc/nct =
58 24
1425
=57.97lại có uch=uh*ung
chọn trước tỷ số truyền của bộ truyền xích là ung=3
suy ra tỷ số truyền uh=573.97 =19.3
*xác định u1,u2
với u1 là tỷ số truyền của cặp bánh răng côn (cấp nhanh)
Trang 6u2 là tỷ số truyền của cặp bánh răng trụ (cấp chậm)
*
* 1
*
* 25 2
K K K
K be be
2 1
U U
* 7 4
97 57
2*Tính toán các thông số hình học
Công suất trên trục công tác Pct=4.14 kw
Công suất trên trục III là :P3=
x ot ct
P
14 4
=4.52 kw Công suất trên trục II là :P2=
993 0
* 97 0
52 4
*
3
ol brt
* 97 0
69 4
*
2
brc brt
* 993 0
04 5
*
1
kn ol
2 303
2
2
u n
73.95 v/ph
Trang 7Số vòng quay của trục công tác là:
* 10
* 55
1425
04 5
* 10
* 55
2 303
69 4
* 10
* 55
95 73
52 4
* 10
* 55
Tct=9.55*106* 1608502 8
58 24
14 4
* 10
* 55
trục trục
đc
Trục I
Trục II
Trục III
Trục Công tác
Trang 8Thiết kế hộp giảm tốc bánh răng côn trụ 2 cấp
*Số liệu đầu vào
Do không có yêu cầu gì đặc biệt nên theo 6.1 (tr90 TK1)
Bánh nhỏ: thép 45 tôi cải thiện đạt độ rắn HB=241…285
F
H
441 245
* 8 1
560 70
245
* 2
F
H
414 230
* 8 1
530 70
230
* 2
Trang 9t T
t
t T
Do NHE2 < NHE1(u2<u1)
Suy ra NHE1 > NHO1 do đó KHL1=1
chọn sơ bộ ZR ZV Zxl=1
theo 6.1a ta có
[ H1]= o
Hlim1*KHL1/ H=560/1.1=109 Mpa[ H2]= o
Tính ứng suất uốn cho phép
Ta có NFE số chu kì thay đổi ứng suất tương đương
mf i
t
t T
Do NFO số chu kì thay đổi ứng suất cơ sở khi thử về uốn
NFO=4*106 với mọi loại thép
NFE2 > NFO => KFL2=1
Do u2<u1 => NFE2< NFE1 => NFE1> NFO =>KFL1=1
ứng uốn cho phép :
-S là hệ số an toàn khi tính về uốn Theo bảng 6.2[1]/92: F S =1,75 F
-Y là hệ số xét đến ảnh hưởng của độ nhám mặt lượn chân răng R
-Y là hệ số xét đến độ nhạy của vật liệu đối với tập trung ứng suất S
-K là hệ số xét đến kích thước bánh răng ảnh hưởng đến độ bền uốn XF
Trang 10chọn sơ bộ YR.YS.KxF=1
[ F]= o
Flim*KFC*KFL/SF
với KFC hệ số xét đến ảnh hưởng đặt tải
do tải quay 1 chiều nên KFC=1
[ F1]=441*1*1/1.75=252 Mpa
[ F1]=414*1*1/1.75=236.5 Mpa
*ứng suất quá tải cho phép
[ H]max =2.8min ( ch1; ch2)=2.8 ch2=2.8*450=1260 Mpa
[ F1]max=0.8 ch1=0.8*580=464 Mpa
[ F1]max=0.8 ch2=0.8*450=360 Mpa
1/ Xác định chiều dài côn ngoài
+ K là hệ số phụ thuộc vào vật liệu bánh răng và loại răng Với R
truyền động bánh răng côn răng thẳng có: K R 0,5K d
7 4
* 25 0 2
+Theo bảng 6.21[1]/111, trục lắp trên ổ đũa ,tra truy hồi ta có: K H
=1,14
Re=50 4 7 2 1
*3
2 8 481
* 7 4
* 25 0
* 25 0 1
14 1
* 8 33776
69 137
* 2
2
tra bảng 6.22[1]/112=>Z1p=15 Với HB<350, Z1=1,6Z1p=1,6.15=24 răng
-Đường kính trung bình và mô đun trung bình
dm1=(1-0.5Kbe)de1=(1-0.5*0.25)*57.30
Trang 11=50.14 mm
mtm=dm1/Z1=50.14/24=2.09 mm-Xác định mô đun:
mte=mtm/(1-0.5Kbe)=2.09/(1-0.5*0.25)=2.39 mmTheo bảng 6.8 lấy theo tiêu chuẩn m te 2,5(mm , do đó:)
-Ta tính lại dm1 & mtm
mtm=mte*(1-0.5Kbe)=2.5(1-0.5*0.25)=2.19 mm vậy Z1=dm1/mtm=50.14/2.19=22.89
=90o- 1=77o58’40”
Theo bảng 6.20[1]/110, chọn hệ số dịch chỉnh đều x1=0.4,x2= -0,4-Đường kính trung bình của bánh nhỏ:
dm1=Z1*mtm=23*2.19=50.37 mmChiều dài côn ngoài :
Re=0.5*mte* 2
2 2
2 1
Trang 12+K H=1,14(theo tính toán phần trên)
+K H=1(bánh răng côn răng thẳng)
+K =1+ HV V b H d m1/(2T K K1 H H)Vận tốc vòng :
60000
1425
* 37 50
* 14 3 60000
H H
1 7 4
* 37 50
* 76 3
* 56
* 006
H
vậy
*
* 2
m H
K K T
d b
* 37 50
* 51 34
* 85 0
1 7 4 39
1
* 8 33776
* 2
* 87 0
* 76 1
Trang 13-Như vậy H H'
nhưng chênh lệch không nhiều
' '
1.1
H H H
-T1 là mô men xoắn trên bánh chủ động
-KF là hệ số tải trọng khi tính về uốn Theo CT6.67[1]/115:
F m FV
F F
V bd K
Trang 14Zv2 =Z2/cos2=100/0.208 = 518,5 răng
Và x1=0,4, x2=-0,4Tra bảng 6.18[1]/107=> YF1=3,45; YF2=3,63
Thay số 1
2.33776,8.2,01.0,585.1.3,45
83.97( )0,85.35.2,19.50.37
Như vậy độ bền uốn được đảm bảo
5/ kiêm nghiệm về quá tải
Theo đầu bài, ta có hệ số quá tải : kqt=
6/ CÁC THÔNG SỐ VÀ KÍCH THƯỚC CỦA BỘ TRUYỀN BÁNH
RĂNG CẤP NHANH
Trang 15Thông số Kí hiệu Công thức Kết quả
Chiều dài côn ngoài
Chiều cao răng ngoài
Chiều cao đầu răng ngoài
Chiều cao chân răng ngoài
ae h fe h
ae d
te m m u
Z1=23;Z2=108
00
x1,20,4(mm)57,5&270(mm)
=0,4;-12o1’20’’
77o58’40’’
5,5mm
3,5mm1,5mm
2 mm
4 mm
64,35mm270.62 mm2,5mm4,7
Trang 16IV- Tính bộ truyền bánh răng trụ cấp chậm răng nghiêng
1.Chọn vật liệu
Do không có yêu cầu gì đặc biệt và theo quan điểm thống nhất hóa trong thiết kế nên ta chọn vật liệu của bộ truyền cấp chậm như bộ truyền cấpnhanh
2.XÁC ĐỊNH CÁC THÔNG SỐ CỦA BỘ TRUYỀN
+ K là hệ số phụ thuộc vào vật liệu bánh răng và loại răng a
Tra bảng 6.5[TK1]/94 được K = 43(MPa) a 1/3 do răng nghiêng
+ T2 là mô men xoắn trên bánh chủ động, T2 = 147722,6 Nmm
+Theo bảng 6.6 [TK1]/95 chọn ba 0,4 (bộ truyền không đối xứng)
os m(u +1) 2,5(4,1+1)
Trang 173.KIỂM NGHIỆM RĂNG VỀ ĐỘ BỀN TIẾP XÚC
Theo CT6.33[1]/103, ứng suất tiếp xúc trên mặt răng làm việc:
b H
Trang 18w d w1
H HV
H H
V b K
T K K
Với v H H g v a u0 w/ mTra bảng 6.15[TK1]/105 H 0,006 6.16 g0 73
Trang 19ta có 1
2
3,853,60
F F
Y Y
Trang 205.KIỂM NGHIỆM RĂNG VỀ QUÁ TẢI
Theo đầu bài, ta có hệ số quá tải : kqt=1,5
6.CÁC THÔNG SỐ VÀ KÍCH THƯỚC CỦA BỘ TRUYỀN
Trang 21PhầnIII: Thiết kế bộ truyền xích
Số liệu đầu vào :
tỷ số truyền: Ux=3.01
công suất :P3’=P3/2=4.52/2=2.26 kw
số vòng quay: n3=73.95 v/ph
I - Chọn loại xích
Vì tải trọng nhỏ, vận tốc thấp nên ta chọn xích con lăn
II - Xác định các thông số của xích trong bộ truyền
*ka hệ số xét đến chiều dài xích ka=1( do chọn a=40p)
*kđc hệ số xét đến khả năng điều chỉnh lực căng xích
Do xích có dịch chỉnh nên kđc =1
*kb hệ số xét đến điều kiện bôi trơn
Bôi trơn định kì trong môi trường có bụi kb=1.3
*kđ hệ số tải trọng động
Trang 22Do có va đập nhẹ nên kđ=1.2
*kc=1.25 tra theo bảng 5.6(tr82 TK1) bộ truyền làm 2 ca
*kx hệ số xét đến ảnh hưởng của số dãy xích
ph v n
27 3 / 50
01
theo bảng 5.5(tr81 TK1) ta có
chọn :
bước xích p=31.75 mmcông suất cho phép [P]=5.83 kwđường kính chốt dc=9.55 mmchiều dày ống B=24.46 mm
ta thấy Pt<[P] nên thoả mãn
theo bảng 5.8(tr83 TK1) ta thấy bước xích p<pmax
p
a
*
* 4
* 2
*
2
2
2 1 2 2 1
* 4
75 31
* ) 23 69 (
14 3
23 69 2 69 23 5 0
Trang 23i=
x
n Z
* 15
* 1
1 =2315**73128.95=1 [i]=25vậy i<[i] nên số liệu đã thoả mãn
III - Kiểm nghiệm xích về độ bền
Với các bộ truyền xích bị quá tải lớn khi mở máy hoặc thường xuyên chịu tải va đập trong quá trình làm việc
Cần tiến hành kiểm nghiệm về quá tải theo hệ số an toàn S
* 1000
với v=Z1*p*n3/60000=23*3160000.75*73.95=0.9 m/s
Ft=
9 0
26 2
* 1000
=2511.11 N
*Fv lực căng do lực li tâm gây ra Fv=q*v2
q khối lượng 1 met xích(tra bảng 5.2) q=3.8 kg
Trang 24V - Kiểm nghiệm răng về độ bền tiếp xúc
ứng suất tiếp xúc trên bề mặt răng đĩa xích phải thoả mãn điều kiện sau: H=0.47*
Kd A
E Fvd Kd Ft
k r
*
* )
* (
<[ H][ H] ứng suất tiếp xúc cho phép
Ft =2511.11 N
Fvd lực va đập trên m dãy xích: m=1
Fvđ=13*10-7n3*p3*m=13*10-7*73.95*31.953*1=2.37 N
Kr hệ số ảnh hưởng đến số răng đĩa xích
Kr1=0.44(do Z1=23 tra theo trang 59 TK1)
Kr2=0.20(do Z1=69 tra theo trang 59 TK1)
Kđ =1.2
E modun đàn hồi E=2.1*105 (Mpa)
A diện chiếu của bản lề
Tra bảng 5.12 TK1 => A=262 mm2
=>
H1=0.47
2 1
* 262
10
* 1 2
* ) 37 2 2 1
* 11 2511 ( 44
* 262
10
* 1 2
* ) 37 2 2 1
* 11 2511 ( 20
=298.3 Mpa
Trang 25với H1=442.5 Mpa tra bảng 5.11 ta thấy
thép tôi cải thiện đạt HB210 sẽ đạt ứng suất tiếp xúc cho phép
[ H1]=600 Mpa đảm bảo độ bền tiếp xúc cho đĩa 1
với H2 =298.3Mpa dung thép tôi cải thiện đạt HB170
đạt [ H2]=500 Mpa để chế tạo đĩa xích lớn
Trang 261 Xác định sơ đồ đặt lực
Trang 27FxFr
bản vẽ phác thảo hộp giảm tốc
Trang 29Trong đó:
T là momen xoắn, Nmm[τ] là ứng suất xoắn cho phép, Mpa Chọn [τ] = 15 MpaĐối với động cơ 4A112M4Y3 tra phụ lục P1.7 ta có dđc = 32(mm)
Đường kính đầu vào của trục hộp giảm tốc lắp bằng khớp nối với trục động cơ thì đường kính này tối thiểu phải bằng (0,8 1,2)dđc
-Chiều rộng mayơ ở nửa khớp nối, ở đây là nối trục đàn hồi nên:
lm12= (1,4 2,5) d1= (1,4 2,5).30 (mm)Chọn lm12 = 50mm
-Chiều dài mayơ bánh răng côn lớn:
lm23=(1,2 1,4)d2 =(1,2 1,4).40 (mm)Chọn lm23 = 65mm
-Chiều dài mayơ bánh răng côn nhỏ:
lm13=(1,2 1,4)d1 = (1,2 1,4).35 (mm)Chọn lm13 = 50mm
Trang 30-Chiều dài mayơ bánh răng nghiêng nhỏ:
lm22=(1,2 1,5)d2 = (1,2 1,5).40 = 48 60 (mm)Chọn lm22 = 50mm
-Chiều dài mayơ bánh răng nghiêng lớn:
lm32 =(1,2 1,5)d3 = (1,2 1,5).50 = 60 90 (mm)Chọn lm32 = 70mm
-Chiều dài mayơ đĩa xích :
lm33 =(1,2 1,5)d3 = (1,2 1,5).50 = 60 90 (mm)Chọn lm33 = 70mm
+b13 = bw =35(mm) là chiều rộng vành răng
l13 = 80 +12 +8 + 50 + 0,5(19 – 35cos1201’20”) = 142.4 mm-Trục 2:
Trang 31-Trục 3:
31 21 c33 03 m33 n 3
0 a1 t1 .sin 1 1341,15 20 0,208 106,70( ) r2
D
Trong đó Dt là đường kính vòngtròn qua tâm các chốt (nối trục vòng đàn hồi) Tra bảng
15.10[TK2]/67 : Dt = 65
k
(0,2 0,3).2.33776,8
260( )65
d.LỨC TÁC DỤNG TỪ BỘ TRUYỀN XÍCH
Trang 3280 1341,15.142, 4 260.64,5
2597 80
Trang 33816, 23 2597
Vậy mặt cắt nguy hiểm nhất là mặt cắt 2_2
Nên ta tính đường kính trục theo tiết diện đó
vậy chọn theo tiêu chuẩn d1=25 mm
3- KiÓm nghiÖm trôc theo hÖ sè an toµn
Trang 34Ta kiểm nghiệm theo công thức 2 1
195
19 10
:
s s s
s s
2 2
:
m a
0 2
ta đợc:
Trang 35, với kiểu lắp k6 ta đợc:
64 , 1
; 06 ,
để tính toán
_ Hệ số xét đến công nghệ tăng bền bề mặt, do bề mặt không đợc tăng bền => = 1
.59,33 0,1.0 1
150
16, 44
1, 64
.5, 4 0,05.5, 4 1
Nh vậy hệ số an toàn tại tiết diện nguy hiểm nhất lớn hơn tri số cho phép
Ta chọn đờng kính trục tại chỗ lắp ổ bi là: do1 = 25 mm
Tại chỗ lắp Bánh răng côn là: d1 = 20 mm
Tại khớp nối là: dkn = 20 mm
4- Chọn then lắp ghép giữa trục với bánh răng và khớp nối
Với đờng kính trục d = 20 mm, ta chon then bằng có:
b = 6; h = 6; t1 = 3,5; t2 = 2,8
- Chiều dài then: lt = 0,8.lm13 = 0,8.50 = 40(mm)
- Kiểm tra điều khiện bền dập và cắt theo công thức 2 1
173
2 9 1
:
Trang 36
d
t d
d t
d
b l d
T
t h l d
Trang 37Ft1 2687,24
27104 Mx
Trang 38*Đối với trục 2
Ft2 Fa2
Fr2 X3
Y3
Fr3
Y4 Ft3
1/ TÍNH CÁC PHẢN LỰC VÀ VẼ BIỂU ĐỒ MÔ MEN
21
2 21 23 3 21 23 2
2058,61 473,1 3714 1089
Trang 39-mặt cắt 1_1: mặt cắt bánh răng côn do X3 &Y3 gây nên
236,5
tm xtt a
tm xtt a
3 KiÓm nghiÖm trôc theo hÖ sè an toµn
Ta kiÓm nghiÖm theo c«ng thøc 2 1
195
19 10
:
Trang 40 s s s
s s
2 2
:
m a
k s
k s
0 2
, với kiểu lắp k6 ta đợc:
Trang 4164 , 1
; 06 ,
để tính toán
_ Hệ số xét đến công nghệ tăng bền bề mặt, do bề mặt không đợc tăng bền => = 1
.60 0,1.0 1
150
8, 7 1,95
.8, 615 0,05.8,615 1
Nh vậy hệ số an toàn tại tiết diện nguy hiểm nhất lớn hơn tri số cho phép
Ta chọn đờng kính trục tại chỗ lắp bánh răng là: d2 = 35mm
Tại chỗ lắp ổ bi là: d02 = 30 mm
4/ Chọn then lắp ghép giữa trục với bánh răng
Với đờng kính trục d = 35mm, ta chon then bằng có:
d t
d
b l d T
t h l d T
1