Bài giảng lập trình hướng đối tượng class và object trần phước tuấn

friend void SetToReal IntSet &, RealSet&; private: int elems[maxCard]; int card; }; class RealSet RealSet { public: //.... friend class IntSet; };.

Trang 1

L P TRÌNH

CLASS & OBJECT

tuantp@hcmup.edu.vn http://giaotrinh.tranphuoctuan.com

T.P.TU N - LTH T 2

9/6/2009

nh ngh a: tên l p, thu c tính, ph ng th c Cài t ph ng th c

m b o tính úng n c a d li u Các thành ph n, ph m vi truy c p

2 Th vi n hóa

3 M t ví d

4 Thi t k l p

Xác nh thành ph n d li u Xác nh thành ph n x lý

5 Các ph c ph ng th ng th c/hàm c bi t

Constructor Destructor

p: ki u d li u tr u t ng.

TÊN L P

li u thành viên

Hàm thành viên

c t

i

ng

p các

thao tác

class TÊNL P [ : < Quy n truy xu t > L PCHA PCHA ]

{ < Quy n truy xu t > :

DataType1 memberdata1;

DataType2 memberdata2;

……….

< Quy n truy xu t > :

memberFunction1();

memberFunction2();

…………

};

private protected public

Ví d :

class Point {

int xVal, yVal;

public : void SetPt (int, int);

void OffsetPt (int, int);

};

void Point :: SetPt (int x, int y) { xVal = x;

yVal = y;

} void Point :: OffsetPt (int x, int y) { xVal += x;

yVal += y;

}

void main() { Point pt;

pt.SetPt(10,20);

pt.OffsetPt(2,2);

……

pt.xVal = 10; // úng hay sai?

Point pt1, pt2, pt3;

……….

}

i hàm trên

i t ng

o ra

i t ng thu c l p Point

Khai báo p

nh ngh a các hàm thành viên

Trang 2

9/6/2009

Tên l p Các thu c tính các thành ph n d li u a l p

Các ph ng th c

các thao tác (hàm) tác ng t i d li u c a

i t ng

class Student

{

public:

char name[30];

int id;

};

void main()

{

Student s1;

cin >> s1.name;

cin >> s1.id;

}

thu c tính

i t ng

void printStudent( Student s ) {

cout << ”name: ” << s.name << endl;

cout << ”id: ” << s.id << endl;

}

void main() {

Student s;

printStudent(s);

}

Trang 3

9/6/2009

1 L p và i t ng - Ph Ph ng ng th c

T.P.TU N - LTH T 10

9/6/2009

class Student {

public:

char name[30];

int id;

void print();

};

void Student::print () {

cout << ”name: ” << name << endl;

cout << ”id: ” << id << endl;

}

prototype a

ph ng th c

void main() {

Student s; cin >> s.name; cin >> s.id;

s.print();

}

T.P.TU N - LTH T 11

Hàm inline :

i thi n t c th c thi

n b nh (dành cho mã l nh) khi th c thi.

class Point {

int xVal, yVal;

public :

void SetPt (int, int);

void OffsetPt (int, int);

};

inline void Point :: SetPt (int x, int y) {

xVal = x;

yVal = y;

}

………

class Point {

int xVal, yVal;

public : void SetPt (int x, int y) { xVal = x;

yVal = y;

} void OffsetPt (int x, int y) { xVal += x;

yVal += y;

} };

Cách 2 ch 2:

nh ngh a bên trong p

Cách 1 ch 1:

thêm

khóa

inline

T.P.TU N - LTH T 12

Ph n l n l i l p trình là do thao tác sai v i

li u

li u không h p l (sai mi n giá tr )

li u không th ng nh t

Trang 4

T.P.TU N - LTH T 13

9/6/2009

Date.h:

class Date

{

public:

int y, m, d;

bool set(int yy,int mm,int dd);

};

T.P.TU N - LTH T 14

9/6/2009

date.cpp:

#include ”date.h”

bool Date::set(int yy, int mm, int dd) {

// ki m tra tính h p l a tham s

#include ”date.h”;

void main() {

Date d1, d2;

d1.set(2000, 13, 32 ); d2.set( 2001, 2, 29 ); }

myCalendar.cpp:

void main()

{

Date d1, d2;

d1.y = 2001;

d1.m = 2;

d1.d = 29;

}

u truy c p tr c

ti n các thu c tính thì v n không

ki m soát c

thu c tính

Truy v n và c p nh t thu c tính thông qua

giao di n th c s a l i t ng

ki m soát tính h p l khi thay i giá tr

Trang 5

T.P.TU N - LTH T 17

9/6/2009

Date.h:

class Date

{

public:

int getYear();

int getMonth();

int getDay();

bool set(int, int, int);

void print();

void copyTo(Date&);

bool equalTo(Date&);

private:

int y, m, d;

};

Giao di n

óng gói/che d u thông tin

T.P.TU N - LTH T 18

9/6/2009

date.cpp:

bool Date::set(int yy, int mm, int dd) {

// ki m tra tính h p l a tham s

} int Date::getYear() {

return y;

}

T.P.TU N - LTH T 19

myCalendar.cpp:

void main()

{

Date d1, d2;

if (d1.set(2000, 1, 31))

cout << d1.getYear() << endl;

else cout << ”ngay thang khong hop le”;

cout << d1.m; // compile error

d1.d = 30; // compile error

}

T.P.TU N - LTH T 20

di n (ch c n ng, cách dùng); không c n

ng

Trang 6

T.P.TU N - LTH T 21

9/6/2009

Các thành ph n public

Ph ng th c trong l p

Ph ng th c p k th a

Ph ng th c ngoài l p

Các thành ph n protected

Ph ng th c p k th a

Các thành ph n private

T.P.TU N - LTH T 22

9/6/2009

x x x

TRONG

X

NGOÀI

x x

public

x x

protected

x

private

i Truy

C p Thành

Ph n

Ph m vi truy c p

2 Th vi n hóa

nhau

p

Date.h:

#if !defined (_DATE_H )

#define _DATE_H

//khai báo th vi n

#include <iostream.h>

class Date {

private:

int y, m, d;

public:

void set(int yy, int mm, int dd);

void print();

};

#endif

Trang 7

T.P.TU N - LTH T 25

9/6/2009

Date.cpp:

#include ”Date.h”

void Date::set(int yy, int mm, int dd)

{

}

void Date::print()

{

cout <<d<<“/”<<m<<“/”<<y<<endl;

}

T.P.TU N - LTH T 26

9/6/2009

myApp.cpp:

#include ”Date.h”

void main() {

Date ngaysinh;

ngaysinh.set(2007, 3, 8);

ngaysinh.print();

}

T.P.TU N - LTH T 27

3 M t ví d - L p Set (t p h p)

const maxCard = 100;

enum Bool {false, true};

class Set Set {

private:

int elems[maxCard];

int card;

public:

void EmptySet(){ card = 0; }

Bool IsMember (const int);

void AddElem (const int);

void RmvElem (const int);

void Copy (Set&);

Bool Equal (Set&);

void Intersect (Set&, Set&);

void Union (Set&, Set&);

void Print ();

};

Bool Set::IsMember (const int elem) { for (register i = 0; i < card; ++i)

if (elems[i] == elem) return true;

return false;

} void Set::AddElem (const int elem) {

if (IsMember(elem)) return;

if (card < maxCard) elems[card++] = elem;

else cout << "Set overflow“<<endl;

} void Set::RmvElem (const int elem) { for (register i = 0; i < card; ++i)

if (elems[i] == elem) { for (; i < card-1; ++i) // D ch elems[i] = elems[i+1];

card;

} }

T.P.TU N - LTH T 28

void Set::Copy (Set &set) { for (register i = 0; i < card; ++i) set.elems[i] = elems[i];

set.card = card;

} Bool Set::Equal (Set &set) {

if (card != set.card) return false;

for (register i = 0; i < card; ++i)

if (!set.IsMember(elems[i])) return false;

return true;

} void Set::Print (void) { cout << "{";

for (int i = 0; i < card-1; ++i) cout << elems[i] << ",";

if (card > 0) cout << elems[card-1];

cout << "}“<<endl;

}

………

int main (void) { Set s1, s2;

s1.EmptySet(); s2.EmptySet();

s1.AddElem(10); s1.AddElem(20);

cout << "s1 = "; s1.Print();

cout << "s2 = "; s2.Print();

s2.RmvElem(50);

cout << "s2 - {50} = ";

s2.Print();

if (s1.IsMember(20)) cout << "20 is in s1\n";

if (!s1.Equal(s2)) cout << "s1 <> s2\n";

return 0;

}

K t

qu ?

3 M t ví d - L p Set (t p h p)

Trang 8

T.P.TU N - LTH T 29

9/6/2009

o l p Student

có các thu c tính tên, mã sinh viên, m

trung bình

th p.

T.P.TU N - LTH T 30

9/6/2009

Nhóm kh i t o Nhóm truy v n thông tin Nhóm c p nh t thông tin Nhóm x lý tính toán Nhóm ki m tra ràng bu c

ng thu c l p này

trong ph m vi protected hay private

Nhóm kh i t o

Ví d :

KhoiTaoPS (tu=0,mau=1) KhoiTaoSV (ten=“”,…) DSLK (Head=Tail=NULL)

….

Trang 9

T.P.TU N - LTH T 33

9/6/2009

Có nhi u lo i câu h i truy v n có th :

truy v n n gi n (“giá tr a x là bao nhiêu?”)

truy v n u ki n (“thành viên x có l n h n 10

không?”)

truy v n d n xu t (“t ng giá tr a các thành viên x

và y là bao nhiêu?”)

ng

T.P.TU N - LTH T 34

9/6/2009

i v i các truy v n n gi n, quy c t tên

ph ngth c: ti n t “get”, ti p theo là tên c a thành viên

int getX();

int getSize();

Các lo i truy v n khác nên có tên có tính mô t Truy v n u ki n nên có ti n t “is”

T.P.TU N - LTH T 35

p nh t thông tin

p nh t là gán m t giá tr nào ó cho m t

thành viên d li u

tên: dùng ti n t “set” kèm theo tên thành viên

n s a

int setX(int);

T.P.TU N - LTH T 36

i gì?

Ngoài vi c b o v các nguyên t c óng gói, ta

li u có h p l hay không.

Cho phép ch các d li u có th truy v n hay thay

Trang 10

T.P.TU N - LTH T 37

9/6/2009

int Student::setGPA(double newGPA)

{

if ((newGPA >= 0.0) && (newGPA <= 4.0))

{

this->gpa = newGPA;

return 0; // Return 0 to indicate success }

else

{

return -1; // Return -1 to indicate failure }

}

T.P.TU N - LTH T 38

9/6/2009

Nhóm x lý tính toán

cung c p thông tin t ng h p t các thu c tính

Ví d :

NhanVien.TinhLuong() SinhVien.XepLoai() Nghiem PhuongTrinh.GiaiPhuongTrinh() Giatri PhanSo.TinhGiaTri()

…

Nhóm ki m tra ràng bu c

Ki m tra tính úng ng c a d li u

Ví d :

Ngày tháng n m h p l

Ngày vào làm và ngày sinh

u s a phân s ph i khác 0

m s a sinh viên >=0 và <=10

…

thu c các nhóm trên (m i nhóm ít nh t

nguyên (A,B), sau ó

b Ki m tra xem t p A có ph i là con c a B hay không

Trang 11

T.P.TU N - LTH T 41

9/6/2009

T.P.TU N - LTH T 42

9/6/2009

c g i t ng, ng i dùng không c g i l i không tr i k t qu

Có hình th c tên trùng v i tên l p

ng

Có th khai báo trùng

Constructor

T.P.TU N - LTH T 43

Date.h:

class Date

{

public:

Date();

Date(int, int, int);

int getYear();

int getMonth();

int getDay();

void set(const Date&);

void print();

void copyTo(Date&);

bool equalTo(const Date&);

private:

int y, m, d;

};

Constructor

T.P.TU N - LTH T 44

date.cpp:

Date::Date() {

y = 2000;

m = 1;

d = 1;

}

Date::Date(int yy, int mm, int dd) {

set(yy, mm, dd);

}

Constructor

Trang 12

T.P.TU N - LTH T 45

9/6/2009

myCalendar.cpp:

void main()

{

Date d1;

Date womenDay(2007, 3, 8) ;

Date d[100];

d1.print();

womenDay.print();

}

Constructor

T.P.TU N - LTH T 46

9/6/2009

Dùng nh ngh a và a kh i t o i t ng cùng 1 lúc.

Có tên trùng v i tên l p, không có ki u tr Không g i tr c ti p, s c t ng g i khi kh i t o t.

Gán giá tr , c p vùng nh cho các d li u thành viên nh viên.

class Point {

int xVal, yVal;

public : Point (int x, int y) { xVal = x; yVal = y;

} void OffsetPt (int x, int y) { xVal += x; yVal += y;

} };

void main() { Point pt1(10,20);

pt1.OffsetPt(2,2);

……

// Khai báo nào là sai ? Point pt2;

Point pt3();

Point pt4 = Point(5,5);

Point pt5 = new Point(5,5);

……….

}

class Point {

int xVal, yVal;

public :

Point () // Hàm xây d ng m c nhiên

{ xVal = 0; yVal = 0; }

Point (int x, int y) {

xVal = x; yVal = y;

}

Point (float len, float angle) {

xVal = (int) (len * cos(angle));

yVal = (int) (len * sin(angle));

}

void OffsetPt (int , int ); …

};

void main() {

Point p1;

Point p2(10,20);

Point p3(60.3, 3.14);

}

class Set Set { private:

int *elems;

int maxCard;

int card;

public:

Set(const int size) { elems = new int[size];

maxCard = size;

card = 0;

}

………

};

void main() { Set s1(100);

Set s2(20);

Set s3(1000); … }

m o n

Không c n

ph i nh

i hàm EmptySet() khi kh i t o

nh

nh ngh a trùng

gi i phóng b nh ng óng t p

Destructor

Trang 13

T.P.TU N - LTH T 49

9/6/2009

Date.h:

class Date

{

public:

Date();

Date(int, int, int);

int getYear();

int getMonth();

int getDay();

~Date();

private:

int y, m, d;

};

Destructor

T.P.TU N - LTH T 50

9/6/2009

date.cpp:

Date::Date() {

y = 2000;

m = 1;

d = 1;

}

Date::~Date()

{

cerr << y << m << d <<” bye!” << endl;

}

Destructor

T.P.TU N - LTH T 51

myCalendar.cpp:

void f1()

{

Date d(2007, 1, 1);

}

void main()

{

Date d;

f1();

}

Destructor

T.P.TU N - LTH T 52

n d p 1 i t ng tr c khi nó c khi c thu h i.

Cú pháp: ~TenLop() { …… } Không g i tr c ti p, s c t ng g i khi h y b t.

Thu h i vùng nh cho các d li u thành viên nh viên là con tr con tr

class Set Set { private:

int *elems;

int maxCard;

int card;

public:

Set(const int size) { …… }

~Set() { delete[] elems; }

….

};

Set TestFunct1(Set s1) { Set *s = new Set(50);

return *s;

}

void main() { Set s1(40), s2(50);

s2 = TestFunct1(s1);

}

ng c ng

có bao nhiêu

l n hàm h y

c g i ?

Trang 14

T.P.TU N - LTH T 53

9/6/2009

class IntSet IntSet {

public:

//

private:

int card;

};

class RealSet RealSet {

public:

//

private:

float elems[maxCard];

int card;

};

p Các

Nguyên

p Các

Th c

void IntSet:: SetToReal (RealSet &set) { set.card = card;

for (register i = 0; i < card; ++i) set.elems[i] = (float) elems[i];

}

Hàm SetToReal dùng chuy n

p s nguyên thành t p s th c

Làm th nào

th c hi n c

vi c truy xu t

n thành viên Private ?

T.P.TU N - LTH T 54

9/6/2009

IntSet là b n ( n friend) c a l p friend RealSet

class IntSet IntSet { public:

//

private:

int card;

};

class RealSet RealSet { public:

//

friend void IntSet:: SetToReal SetToReal (RealSet&); private:

int card;

};

Gi nguyên nh ngh a c a l p IntSet

Thêm dòng khai báo

Friend cho hàm thành viên SetToReal

Cách 2:

Chuy n hàm SetToReal ra ngoài ( c l p) p

Khai báo hàm ó là b n a c 2 l p.

class IntSet IntSet {

public:

//

friend void SetToReal (IntSet &, RealSet&);

private:

int card;

};

class RealSet RealSet {

public:

//

friend void SetToReal (IntSet &, RealSet&);

private:

int card;

};

void SetToReal SetToReal (IntSet& iSet,

RealSet& rSet ) {

rSet.card = iSet.card;

for (int i = 0; i < iSet.card; ++i) rSet.elems[i] =

(float) iSet.elems[i];

}

Hàm c l p

là b n(friend)

a c 2 l p.

Hàm b n: n

Có quy n truy xu t n t t c các d li u và u hàm m thành viên (protected + private) c a 1 l p.

L p b n :

t c các hàm trong l p b n: là hàm b n.

class A;

class B { // ……….

friend class A;

};

class IntSet IntSet { ……… } class RealSet RealSet { // ……….

friend class IntSet;

};

Trang 15

T.P.TU N - LTH T 57

9/6/2009

class CDate

{

friend CStudent; // friend class

private:

int d,m,y;

public:

friend void HoanVi(CDate &a,CDate &b);

//friend function

};

CStudent is a class

T.P.TU N - LTH T 58

9/6/2009

class CStudent {

private:

int id;

CDate ns;

public:

void setns(int d,int m,int y) {

ns.d=d; ns.m=m; ns.y=y;

} };

void HoanVi(CDate &a,CDate &b) {

int tam;

tam=a.d;a.d=b.d;b.d=tam; tam=a.m;a.m=b.m;b.m=tam; tam=a.y;a.y=b.y;b.y=tam; }

T.P.TU N - LTH T 59

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	216,21 KB