Bài giảng bài thấu kính mỏng vật lý 11 (5)

*Thấu kính lồi Rìa mỏng gọi là thấu kính hội tụ *Thấu kính lõm Rìa dày gọi là thấu kính phân kỳ b.. Phân loại ** Thấu kính mỏng là thấu kính có bề dày ở tâm rất nhỏ so với bán kín

BÀI 29: THẤU KÍNH MỎNG

I Thấu kính Phân loại thấu kính

Thấu kính là một …… ……….… …… … giới hạn bởi

……… hoặc bởi………

1.Định nghĩa:

khối chất trong suốt

*Thấu kính lồi( Rìa

mỏng) gọi là thấu kính

hội tụ

*Thấu kính lõm ( Rìa

dày) gọi là thấu kính

phân kỳ

b Phân loại

** Thấu kính mỏng là thấu kính có bề dày ở tâm rất nhỏ so với bán kính mặt cầu

R 1

R 2

O 2

O 1

O1 O2

THẤU KÍNH PHÂN KÌ 1/ Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện

R 1

R 2

O 2

O 1

Tính chất của quang tâm:Mọi tia tới đi qua quang

tâm 0 đều truyền thẳng

Đường thẳng đi qua quang tâm 0 và vuông góc với

mặt thấu kính gọi là trục chính của thấu kính

Các đường thẳng khác đi qua quang tâm 0 gọi là trục

phụ

(L)

O1 O2

O Trục chính

(L)

(L)

b Tiêu điểm

* Tiêu điểm ảnh chính

F

’

(L)

O

F’

O

O

(L)

F

O

(L)

F

F

’

F’

* Tiêu điểm vật chính

Chùm tia tới song song với trục chính giao điểm của các tia ló hoặc đường kéo dài của các tia ló hội tụ tại một điểm trên trục chính điểm đó là tiêu điểm ảnh chính

Tia sáng đi qua tiêu điểm vật chính thì tia ló sẽ song song với trục chính

O

(L)

F’ 1

F’

F

F 1 ’

O

(L)

F1’

F’

F

*Tiêu điểm vật phụ

F1

O

(L)

F F’

Chùm tia tới song song với trục phụ giao điểm của các tia ló hoặc

đường kéo dài của các tia ló hội tụ tại một điểm trên trục phụ điểm đó là

tiêu điểm ảnh phụ

F1

O

(L)

c Tiêu diện:

-Mặt phẳng vuông góc với trục chính tại tiêu điểm

F’

O

(L)

(L)

F

’

-Mặt phẳng vuông góc với trục chính tại tiêu điểm vật chính gọi là Thấu kính hội tụ: Các tiêu điểm và tiêu diện là thật Tiêu diện vật

Thấu kính phân kì : Các tiêu điểm và tiêu diện là ảo

Tiêu diện ảnh và tiêu diện vật đối xứng nhau qua thấu kính

a Tiêu cự:



f OF’

o

f 

Thấu kính hội tụ Thấu kính phân kì

b Độ tụ:

f tính bằng mét (m) D tính bằng điôp (dp)

n: chiết suất tỉ đối của chất làm thấu kính đối với môi trường

xung quanh thấu kính R> 0 là mặt lồi R = ∞ là mặt phẳng R< 0 là mặt lõm

)

1

1 )(

1 (

1

2

1 R R

n f

= OF

Tiêu cự là độ dài đại số kí hiêu là f có trị số bằng khoảng cách từ quang tâm đến tiêu

điểm chính

Độ tụ Là đại lượng đặc trưng cho thấu kính

về khả năng hội tụ chùm sáng càng mạnh khi

f càng nhỏ

R 1 , R 2 là bán kính của các mặt thấu kính

D > 0 : Thấu kính hội tụ

D < 0 : Thấu kính phân kì

Ví Dụ

Một thấu kính đặt trong không khí có hai mặt giống nhau có độ

tụ +2dp và có chiết suất 1,5 Tính tiêu cự của thấu kính và bán kính hai mặt của nó

Tóm tắt:

R1 = R2 = R

D = +2dp

n = 1,5

Tính: f =? ; R = ?

Giải: Tiêu cự của thấu kính là:

) ( 5 ,

0 2

1 1

1

m D

f f

R

n R

R n

R R

n D

2 ) 1 (

)

1

1 )(

1 (

)

1

1 )(

1 (

2 1

















R= 0,5 (m)

Thấu kính hội tụ Thấu kính phân kì

Tên gọi khác

Tác dụng

Tiêu điểm chính

(vị trí.tính chất)

Dấu của f , D

Thấu kính rìa mỏng ( thấu kính lồi) Thấu kính rìa dày

( thấu kính lõm)

F’

O

F, F’ là ảo

F , F’ là thật

f > 0 , D > 0 f < 0 ,D < 0