So sánh DOS và Internet

Tôi giả thiết rằng bạn có những việc khác tốt hơn để làm hơn là tự mình cài đặt phần mềm Internet và yêu cầu một chuyên gia tại chỗ cho biết các vấn đề cần thiết để cài đặt phần mềm

Nếu bạn là một người sử dụng DOS, hãy bắt đầu

Trong bài này

So sánh DOS và Internet

Trên những máy tính lớn thì nối mạng vào Internet là một công việc tương đối dễ dàng Bạn chỉ trả một số tiền không đáng kể cho người bán phần mềm, họ gửi cho bạn phần mềm mạng phù hợp với hệ thống của bạn, bạn thuê một chuyên viên cài đặt phần mềm và sau khoảng 6 tháng làm quen với hỗ trợ kỹ thuật thì việc nối mạng của bạn hoạt động được

Tuy nhiên, đối với những máy PC dựa trên cơ sở DOS thì cuộc đời không đơn giản như vậy Có hàng tá những phần mềm trọn gói mạng tương thích với Internet khác nhau, bao gồm những phần mềm dùng thử nhỏ cho đến những phần mềm thương mại Khó khăn khác là bạn có thể kết nối máy PC của bạn vào Internet với khoảng 4 cách khác nhau về cơ bản

Tôi giả thiết rằng bạn có những việc khác tốt hơn để làm hơn là tự mình cài đặt phần mềm Internet và yêu cầu một chuyên gia tại chỗ cho biết các vấn đề cần thiết để cài đặt phần mềm (Vâng, ngay cả như khi

bạn không có những việc khác tốt hơn để làm thì tôi cũng không có

cách nào đưa ra những chỉ dẫn về nhiều hơn một hai phần mềm trọn gói

này và bạn chỉ cần biết rằng không có phần mềm nào là thích hợp cho việc sử dụng của bạn)

Do vậy, trong chương này tôi trình bày những cách khác nhau mà bạn có thể kết nối máy PC của bạn với Internet cũng như thuận lợi và bất lợi của từng cách Chương 28 có một danh sách của hầu hết những phần mềm trọn gói sẵn có cho máy PC để kết nối vào Internet Cách tốt nhất là bạn sử dụng phần mềm nào mà chuyên gia tại chỗ có thể giúp bạn cài đặt

Những phần mềm trọn gói để kết nối vào Internet này được dựa trên cơ sở giao thức TCP/IP, đầu cầu kỹ thuật mà các mạng hệ thống sử dụng để liên lạc với nhau Bạn sẽ học hầu hết những gì cần biết về TCP/IP trong chương 6, do đó nếu bạn quan tâm đến các thuật ngữ kỹ thuật, hãy lật sang chương 6 để có một hiểu biết cơ bản

Thông qua một cổng nối

Câu hỏi đầu tiên là máy PC của bạn có một liên kết gốc (native connection) với Internet hay thông qua một loại mạng nào khác Nếu có liên kết gốc thì máy của bạn có thể thực sự chạy phần mềm mạng xử lý những giao thức mạng TCP/IP mà Internet sử dụng

Khả năng thứ hai là máy PC của bạn đang chạy một loại phần mềm mạng khác (phần lớn là mạng Netware của Novell) và được gắn với một hệ thống cổng nối mà một phía là Netware còn phía kia là TCP/

IP Để thêm sự rắc rối, cũng có thể nạp cả TCP/IP lẫn một loại phần mềm mạng khác lên cùng một máy PC và chạy chúng đồng thời cũng trên những đường cáp vật lý đó

Các thuận lợi và khó khăn là như sau:

thống của bạn có thể tải chương trình lên một cổng nối Netware đơn mà toàn bộ các máy PC khác trên mạng đều có thể sử dụng Nếu mỗi máy

PC tự mình chạy TCP/IP thì người điều hành mạng của bạn phải nạp TCP/IP lên từng máy PC, tức là cần phải làm nhiều việc hơn nhiều

(heterogeneous network) - nghĩa là những mạng tạo thành từ rất nhiều loại máy tính khác nhau Đối với TCP/IP, khác biệt duy nhất giữa một siêu máy tính Cray trị giá 10 triệu USD và một máy PC giá 900 USD là máy tính Cray chạy nhanh hơn chút đỉnh Novell Netware hoạt động xuất sắc trên những mạng máy PC và kém hơn trên những loại máy tính khác vì về mặt này Netware chạy trên ít loại máy tính hơn nhiều so với TCP/IP

Netware bạn không làm được một số việc mà bạn có thể làm được

thông qua TCP/IP

Các kiểu kết nối

Hãy giả thiết rằng máy PC của bạn tự chạy TCP/IP chứ không phải thông qua một loại mạng khác Câu hỏi tiếp theo là: nó được kết nối như thế nào đối với phần còn lại của Internet? Có 3 lựa chọn chủ yếu là Ethernet, Token Ring và các đường tuần tự (cách sau cùng mà tôi thảo luận trong chương này sử dụng những chương trình được gọi là SLIP và PPP)

Cách thông thường nhất để kết nối máy PC vào mạng là Ethernet, một loại mạng nhanh và rẻ nhưng bị giới hạn ở tổng khoảng cách dưới một dặm (Đối với những mạng lớn hơn thì ta có thể kết nối nhiều mạng Ethernet lại với nhau nhưng điều này khá phức tạp nên chúng ta tạm bỏ qua)

Firewall

Ngay cả khi máy PC của bạn chạy phần mềm TCP/IP gốc, nếu bạn ở trong một tổ chức lớn không thích những bí mật của công ty bị rò

rỉ ra ngoài thông qua Internet, họ có thể tạo ra một hệ thống firewall đặt

giữa mạng công ty và thế giới bên ngoài để giới hạn sự truy cập đến mạng nội bộ

Firewall được nối với cả mạng nội bộ lẫn mạng bên ngoài, do đó bất kỳ lưu thông nào giữa hai mạng này cũng đều phải đi qua firewall Những chương trình đặc biệt trên firewall giới hạn loại kết nối có thể được thực hiện giữa bên trong và bên ngoài, những người có thể thực hiện chúng

Trên thực tế, điều này có nghĩa là bạn có thể sử dụng bất kỳ dịch

vụ Internet nào sẵn có trong công ty nhưng đối với các dịch vụ bên ngoài thì bạn bị giới hạn theo những gì hệ thống firewall cho phép Hầu hết những dịch vụ tiêu chuẩn bên ngoài như login từ xa vào các máy

tính, chép file từ máy này sang máy khác đều sẵn có, tuy rằng thủ tục

có thể tương đối phức tạp hơn những gì được mô tả ở đây

Thường trước hết bạn phải login vào hệ thống firewall rồi từ đó mới ra hệ thống bên ngoài Thông thường những người ngoài công ty không thể truy cập đến những hệ thống hoặc dịch vụ trên mạng nội bộ trừ thư điện tử lưu chuyển không bị giới hạn cả hai hướng

Sau cùng, hãy nhớ rằng có thể bạn phải xin phép để sử dụng hệ thống firewall trước khi bạn có thể sử dụng bất kỳ dịch vụ bên ngoài nào ngoài các dịch vụ thư tín

Ba loại Ethernet chính được biết là thicknet, thinnet (hoặc

cheapernet) và twisted pair Ethernet cổ điển là một sợi cáp vàng dày

1/2 inch (bạn ít khi nào thấy được vì nó được giấu trong tường hoặc trên trần nhà) như trình bày trong Hình 3-1 Máy tính của bạn được kết

nối tới Ethernet bằng một loại cáp khác được gọi là drop cable có kích

thước tương tự Ethernet nhưng thường có màu xám Phần cuối của drop cable nối với máy tính của bạn thông qua một ổ cắm có 15 pin và một chốt trượt nhỏ

Nếu máy tính của bạn sử dụng thicknet và nó bất ngờ làm cho mạng không hoạt động thì vấn đề chắc chắn nhất là bạn đã để chốt trượt

hở ra Hãy cắm nó lại và thử xem bạn có thể đưa nó vào chặt hơn hay không

Hình 3-1: Cáp Ethernet dày (Thicknet)

Hình 3-2: Cáp Ethernet mỏng (Thinnet hoặc cheapernet)

Ethernet dày cổ điển dùng trong những tổ chức có kế hoạch sử dụng máy tính trong nhiều năm và đã xếp đặt với nhiều dây nối để nối mạng cho toàn bộ văn phòng Trên thực tế các tổ chức khác thường không như vậy Họ có một vài máy PC và muốn nối chúng lại mà

không phải đục toàn bộ tường Họ cần thinnet (cheapernet) Thinnet thì mỏng, dễ co dãn và có màu đen (Xem Hình 3-2) Nó trông giống cáp truyền hình tuy không hoàn toàn tương tự Kết nối tới máy tính là một đầu nối nhỏ hình chữ T cắm trực tiếp vào một đầu nối thích hợp phía sau máy tính

Cheapernet khá khó tính Đặc biệt, đầu nối chữ T phải được cắm trực tiếp vào máy tính Bạn không thể để nó trên sàn và chạy cáp nối đến máy tính vì nó sẽ không làm việc được Bạn cũng nên nhớ rằng nếu bạn làm đứt cáp thì kết nối của mọi người tới mạng sẽ ngừng hoạt động (Có vẻ dường như hợp lý khi nghĩ rằng các máy tính ở cùng phía bị cắt đứt có thể tiếp tục giao tiếp được với nhau nhưng thật ra thì không

được Nếu bạn muốn biết tại sao lại không được thì hãy hỏi một ai đó

có tí kiến thức về kỹ thuật điện)

Loại cáp Ethernet thứ ba là twisted-pair, cùng loại với dây điện thoại (Xem Hình 3-3) Hầu hết các văn phòng đều có hàng tấn dây điện thoại chưa xài đến trong tường và ngay cả nếu không có thì cho đến nay

nó vẫn là loại cáp nối rẻ nhất Do đó, cáp twisted-pair gần như là loại duy nhất được sử dụng cho những lần cài đặt mới Một sợi dây trông giống như dây điện thoại với jack cắm điện thoại quen thuộc (Xem Hình 3-4) được cắm vào phía sau máy tính của bạn Mỗi máy tính có

một đường dây riêng dẫn đến một hộp nối trung tâm được gọi là hub -

thường được để trong một chỗ kín đáo nào đó để nếu bạn ngắt điện máy tính của mình thì không ảnh hưởng đến người khác Nếu bạn không làm hỏng dây về mặt vật lý thì twisted-pair rất đáng tin cậy

Hình 3-3: Cáp Ethernet loại twisted-pair

Hình 3-4: Jack cắm twisted-pair (giống jack cắm điện thoại).

Token Ring

Cách đây vài năm, IBM quyết định rằng vì mọi nhà sản xuất máy tính trên thế giới đều sử dụng Ethernet nên có thể tránh được sự rắc rối

về tính tương thích bằng cách đưa ra mạng riêng gọi là Token Ring Đã

có những cuộc tranh cãi kỹ thuật diễn ra gay gắt về chất lượng giữa Ethernet và Token Ring mà chúng tôi có thể tóm tắt ở đây bằng cách nói rằng sự khác nhau đó có tới 95% là mang tính chính trị Token Ring

sử dụng một đầu nối thông minh hình chữ nhật có lợi thế so với nhiều loại Ethernet ở chỗ nó chỉ bị ngắt khi bạn muốn

SLIP

Một điểm mà giao thức mạng TCP/IP của Internet chắc chắn chiến thắng những nhãn hiệu mạng khác là giá rẻ Tất cả những gì bạn cần làm để thiết lập một kết nối TCP/IP là một cổng tuần tự mà máy PC của bạn đã có Nó không nhanh như kết nối Ethernet nhưng nó không đắt tiền Bạn có thể chạy một dây cáp trực tiếp đến một máy tính khác gần

đó hoặc có thể dùng một modem và một đường dây điện thoại và gọi cho một máy tính ở một nơi khác

Một điều phức tạp khi sử dụng kết nối tuần tự là có hai loại phần

mềm không tương thích cùng được sử dụng Một là SLIP (Serial Line

IP - Giao thức Internet đường dây tuần tự) và hai là PPP (Point-to-Point

Protocol - Giao thức trực tiếp giữa hai điểm) Phần mềm nào được sử dụng tùy thuộc vào hệ thống mà bạn đang nối tới - bạn sử dụng những

gì họ sử dụng

Nếu bạn đang sử dụng một modem và đường dây điện thoại, bạn nên sử dụng modem nhanh nhất mà bạn có thể có Các modem rẻ tiền

2.400 bps (bit mỗi giây) tỏ ra khá nhanh khi bạn gọi tới một dịch vụ trực tuyến như Compuserve nhưng những modem này rất chậm trên Internet Hiện cũng có các modem nhanh hơn như loại 9.600 và 14.400 bps và khá đủ tính năng (Những người sử dụng modem gọi hai loại này

là V.32 và V.32 bis) (Hãy gọi chúng bằng tên này tại cửa hàng máy tính, người ta sẽ nghĩ rằng bạn là một chuyên gia!)

SLIP thực sự hoạt động được và có thể làm cho máy tính của bạn

có đủ tư cách trên Internet Ví dụ, tôi viết chương này trong một túp lều trên bãi biển New Jersey bằng một máy tính laptop có modem nối đến Internet thông qua SLIP nhờ vậy tôi có thể làm bất kỳ việc gì ở đó - như truy cập dữ liệu từ các máy tính ở úc - mà sau đó tôi có thể tiếp tục công việc này ở văn phòng tôi bằng cách cắm vào Ethernet Chỉ hơi chậm hơn thôi

Định đúng cấu hình cho SLIP hoặc PPP là một công việc khó khăn bởi nó liên quan đến các số điện thoại, tên login, password và mọi thứ cần thiết khác để login vào một hệ thống từ xa qua điện thoại và những vấn đề định cấu hình mạng thông thường khác Trước khi mang máy tính đi, bạn hãy thử cắm nó vào một đường dây điện thoại rảnh tại văn phòng và gọi điện để chắc chắn rằng cấu hình SLIP trên máy đang hoạt động tốt Nếu thấy nó không hoạt động thì nên đi gọi người phụ trách mạng trong văn phòng đến để tìm xem điều gì sai sót

Có đúng là Windows thì thực sự thú vị hơn DOS nhiều lắm hay không?

Tôi vẫn còn phân vân về Windows nói chung nhưng đối với TCP/

IP thì Windows chiến thắng DOS vì hai lý do Một là về thẩm mỹ Hầu hết các ứng dụng TCP/IP của DOS đều là những cổng đơn giản của UNIX - điều đó có nghĩa là nó sử dụng giao diện một-dòng-mỗi-lần tương tự như ngôn ngữ lệnh của DOS hoặc, mong cho điều này đừng xảy ra, nó sử dụng EDLIN, một loại xử lý văn bản cũ của DOS (Thực

vậy, không có gì tệ hại như EDLIN) Nếu bạn muốn biết thêm về kiến

thức cơ sở UNIX đối với Internet, hãy xem đầy đủ chi tiết trong chương

4

Trái lại, các ứng dụng mạng trên Windows có toàn bộ âm thanh và màu sắc mà bạn mong đợi từ các ứng dụng bình thường của Windows Trong nhiều trường hợp, điều này làm chúng dễ sử dụng hơn nhiều Ví

dụ, khi bạn đang sử dụng FTP - chương trình chép file từ máy này sang máy khác - hầu hết các bản Windows cho phép bạn chọn các file để chép bằng cách click các tên file trên một danh sách trong cửa sổ trong khi đó các bản DOS lại để cho bạn tự đưa tên file vào

Lý do thứ hai làm cho Windows chạy tốt hơn là nó cho phép xử lý

đa nhiệm, trong đó người sử dụng có thể chạy nhiều chương trình cùng lúc Trong Windows, bạn có thể có nhiều ứng dụng mạng chạy cùng lúc

trong những cửa sổ khác nhau được login vào nhiều máy tính cùng lúc

và bạn chỉ click con chuột để di chuyển qua lại Một số bản TCP/IP của DOS (như chương trình chia sẻ Ka9q) cũng đưa ra xử lý đa nhiệm

nhưng không thể nào tiện lợi như Windows

Xem danh sách các phần mềm trọn gói TCP/IP của DOS và

Windows cả miễn phí lẫn thương mại trong chương 28

Không phục vụ cho bạn

Các máy tính DOS không phải là những thành viên thực sự của

Internet Mỗi ứng dụng Internet đều sử dụng mô hình client/server, trong đó một phần của ứng dụng, client, chạy trên máy tính của bạn còn phần kia, server, chạy trên một máy tính từ xa có những tài nguyên mà

bạn muốn sử dụng

(Client/server là một khái niệm mới trong ngành tính toán trên máy tính lớn nhưng Internet và những bản trước đó của nó đã sử dụng khái niệm này ít ra là từ năm 1969 Họ không để ý chuyện họ đã đi trước khá xa - họ chỉ muốn công việc được hoàn thành)

Thành thật mà nói thì máy PC tạo nên những client tốt nhưng lại

là server kém DOS và Windows không phải là những môi trường tốt nhất cho server Ví dụ như bạn muốn làm cho một tài nguyên nào đó trên Internet trở thành có sẵn, chẳng hạn như một nhóm các file để những người khác truy cập đến Bạn để toàn bộ những file đó vào một chỗ chung rồi khởi động một chương trình server để chờ đợi các

chương trình client tiếp xúc để yêu cầu server làm một điều gì đó

Nhưng vì DOS chỉ chạy được một chương trình mỗi lần nên nếu bạn khởi động chương trình server thì máy PC không thể làm được điều gì khác

Đôi khi điều này cũng chấp nhận được - một máy tính đơn là cách

rẻ tiền để cung ứng một dịch vụ khi so sánh với những khả năng lựa

chọn khác - nhưng nó không thực sự tiện lợi nếu bạn dùng cùng chiếc máy PC đó để hoàn thành công việc của mình Ngay cả trong Windows, được thiết kế để chạy nhiều chương trình cùng lúc, các server cũng chạy không hoàn toàn tốt - phần lớn bởi vì hầu hết các chương trình không thuộc mạng đều có xu hướng chiếm giữ máy tính khi bạn chạy chúng và không để cho server có bất kỳ lúc nào để phục vụ client của mình

Chú ý: Thảo luận sau đây về những rắc rối thư tín chỉ áp dụng cho những người sử dụng thư Internet gốc (đôi khi được gọi là thư tín

SMTP) Nếu bạn có một hệ thống thư tín khác - tức là sử dụng một cổng nối đến Internet - thì theo quan điểm của các hệ thống Internet khác, toàn bộ thư của bạn được gửi đi và nhận bởi cổng nối và điều dưới đây không áp dụng được

Bạn có thể nói rằng "Nhưng tôi không cần gửi file Tôi chỉ cần sử

dụng những tài nguyên ở đâu đó trên Internet Tôi không cần chạy bất

kỳ server nào" Điều này cũng gần đúng nhưng không hoàn toàn đúng Vấn đề khó khăn lớn nhất khi không có server xảy ra khi bạn nhận thư

điện tử Thư điện tử Internet xem người gửi là client còn người nhận là

server

Các tình huống xảy ra:

để gửi thông điệp