Mới ra tù tập leo núi

• - Tuy nhiên, trong khuôn khổ của một thi đề quen thuộc, bài thơ có nét dáng hiện đại với một tư duy nghệ thuật sắc sảo của Hồ Chí Minh... • * Ở hai câu đầu của bài thơ, bức tranh th

Ti t 13 - G ang v n ế ỉ ă

MỚI RA TÙ TẬP LEO NÚI

(Hồ Chí Minh)

• 1/ Hòan cảnh sáng tác :

• * Dựa vào nhan đề bài thơ, em hãy cho biết

hòan cảnh ra đời của bài thơ có gì đặc

biệt?

• * Có ý kiến cho rằng : bài thơ từ khi mới

ra đời đã được bí mật gửi về nước với

mục đích để bào tin Theo em, ý kiến ấy có đúng không?

I/Gi i thi u : ớ ệ

• - Bài thơ “ Mới ra tù tập leo núi” được sáng tác sau

14 tháng bị Tưởng Giới Thạch bắt giam vô cớ, Bác được trả tự do Trong tình trạng sức khỏe kiệt quệ

• ( mắt mờ, tóc bạc, răng rụng, chân yếu…) bằng nghị

lực phi thường , Người đã nán lại Trung Quốc để

tập luyện cho sức khỏe mau hồi phục bằng cách

ngày ngày leo núi.

• - Mặc dù được in ở cuối tập thơ “Nhật ký trong tù”,

nhưng có thể xem bài thơ là “Nhật ký ở ngoài tù”

của Bác Bài thơ khi mới ra đời, được Bác viết bằng nước cơm trên rìa của một tờ báo Trung Quốc bí

mật gửi về nước để nhắn tin với các đồng chí - đồng bào biết : Bác đã được trả tự do và đang hồi phục sức khỏe , sẽ sớm trở về nước

* Từ nhan đề và nội dung của bài thơ, em hãy cho biết bài thơ được viết theo đề tài gì?

• - Bài thơ được viết theo đề tài “Đăng sơn ức

hữu” (lên núi nhớ bạn) Đây là một đề tài

quen thuộc trong thi ca cổ, mang dấu ấn

Đường thi

• - Tuy nhiên, trong khuôn khổ của một thi

đề quen thuộc, bài thơ có nét dáng hiện đại với một tư duy nghệ thuật sắc sảo của Hồ

Chí Minh

• * Đọc bài thơ và cho biết bố cục của bài

thơ được chia làm mấy phần? Nội dung của từng phần ?

• * Ở hai câu đầu của bài thơ, bức tranh

thiên nhiên trên đỉnh núi Tây Phong

Lĩnh được hiện lên với những hình ảnh nào?

II/ PHÂN TÍCH

1/ Hai câu đầu : Bức tranh thiên nhiên

- Hình ảnh :

+ Mây- núi- núi- mây trùng trùng, điệp điệp, hòa quyện, quấn quít, gắn bó

 hùng vĩ, khóang đạt và hữu tình.

+ Lòng sông sáng trong …như tấm gương,

không chút bụi

 Hình ảnh thơ đẹp, trong sáng, gợi sự liên tưởng đến hình ảnh nhà thơ : một người có tâm hồn trong sáng, không hề nhuốm bẩn trước bao nghịch cảnh của cuộc sống tù đày.

• * Em hãy cho biết những nét đặc sắc về bút pháp

miêu tả của tác giả trong hai câu thơ đầu của bài

thơ ? Từ đó, em cảm nhận gì về vẻ đẹp cổ điển và

tinh thần hiện đại ở hai câu thơ ?

• => Bằng bút pháp cổ điển ( miêu tả, cảm nhận thiên

nhiên bằng những nét chấm phá; hình ảnh thơ

mang bóng dáng cổ thi) kết hợp với bút pháp hiện đại ( miêu tả thiên nhiên trong cái nhìn của một

người có tâm hồn lớn), hai câu thơ đã vẽ nên một bức tranh sơn thủy hữu tình vừa hùng vĩ, vừa

thanh khiết Qua đó thể hiện vẻ đẹp của một tâm hồn phóng khóang- thanh cao của nhà thơ.

• 2/ Hai câu thơ sau : Nỗi niềm, tâm trạng của

nhà thơ

• * Trước bức tranh thiên nhiên hữu tình ấy, nỗi

niềm, tâm trạng của nhà thơ được thể hiện như thế nào ở hai câu thơ cuối?

• * Có ý kiến cho rằng : hai chữ “ bồi hồi” ở câu

thứ ba là “nhãn tự” của câu thơ Theo em có đúng không ?

• * Ở câu 4, giọng điệu và từ ngữ mang phong vị

Đường thi nhưng ý thơ lại có gì đặc biệt? Từ

đó, em cảm nhận như thế nào về tấm lòng của Bác với quê hương, đồng chí?

• - Bồi hồi độc bộ …diễn tả tâm trạng, tình cảm

nôn nao, khó tả : vừa xao xuyến, vừa xúc động của nhà thơ khi hướng về Tổ quốc ( “bồi hồi”

có thể được xem là “ nhãn tự ” của câu thơ vì nó vừa thể hiện được tâm trạng cũng vừa thể hiện phong thái ung dung tự tại của tác giả…).

điệu của Đường thi, nhưng tứ thơ lại phát

triển bất ngờ : từ chuyện leo núi, nhà thơ

chuyển sang thể hiện một tình cảm lớn của mình hướng về đồng chí- đồng bào với một

* Cảm nhận của em về bức chân của nhà thơ trong hai câu thơ cuối?

của nhà thơ trên cái nền của bức tranh Sơn thủy- hữu tình.

• Từ đó, bài thơ thể hiện cái tình bồi hổi -

nhớ nhung, lo lắng da diết với đồng chí -

đồng bào của nhà thơ

* Em hiểu như thế nào về mối quan hệ giữa

cảnh và tình trong bài thơ ?

sáng một tâm hồn hiện đại:

chất thép vẫn nổi rõ trong từng lời thơ trữ tình thắm thiết.

sáng tác và hình ảnh của nhân vật trữ tình ung dung, tự tại trước những nghịch cảnh của cuộc đời.

người, tình dân tộc… giúp ta tự tin hơn trong mọi cảnh ngộ