Câu thơ của Hàn Mặc Tử về bến sông trăng và thuyền ai gợi nhớ đến vần ca dao thuyền nhớ bến… bến đợi thuyền.. Trong tình có màn sương khói, một thứ tình yêu kín đáo, e dè, thiết tha: "Ở
Trang 1BÀI VIẾT HAY VỀ BÀI THƠ
ĐÂY THÔN VĨ DẠ
CỦA HÀN MẶC TỬ
Trang 2ĐÂY THÔN VĨ DẠ
Hàn Mặc Tử
I Kiến thức cơ bản
1 Tác giả
Hàn Mặc Tử (1912-1940) là bút danh của Nguyễn Trọng Trí Các bút danh khác: Phong Trần, Lện Thanh Thuộc nhóm thơ Bình Định Một cuộc đời hết sức lãng mạn
và đầy bi kịch Một nhà thơ tài năng, cảm hứng sáng tạo thi ca dào dạt với những tập thơ: Gái quê, Thơ điên, Thượng Thanh Khí Cẩm Châu Duyên, và 2 kịch thơ: Duyên
kì ngộ, Quần tiên hội
Phong cách nghệ thuật của Hàn Mặc Tử rất khác lạ: bên cạnh những vần thơ điên loạn lại xuất hiện những vần thơ hồn nhiên, trong trẻo lạ thường như "Mùa xuân chín", "Đây thôn Vĩ Dạ"
2 Xuất xứ, chủ đề
a Bài thơ "Đây thôn Vĩ Dạ" rút trong tập Thơ Điên
b Bài thơ nói về cảnh đẹp Vĩ Dạ với một tình yêu thiên nhiên thiết tha, một hoài niệm bâng khuâng vương vấn
3 Nội dung cảm nhận
a Sao anh không về chơi thôn Vĩ?
- Vĩ Dạ một làng cổ đẹp nổi tiếng bên bờ Hương Giang, ngoại ô cố đô Huế Phong cảnh êm đềm thơ mộng Với Hàn Mặc Tử chắc là có nhiều kỉ niệm đẹp? Câu mở bài như một lời chào mời, như một tiếng nhẹ nhành trách móc: "Sao anh không về chơi thôn Vĩ? Cảnh Vĩ Dạ được nói đến là hàng cau với nắng mới lên, một bình minh rạng ngời Là màu xanh của cây trái, của "vườn ai", ngỡ ngàng bâng khuâng, rồi thốt lên
"mướt quá xanh như ngọc" Sắc xanh mượt mà, láng bóng ngời lên một so sánh rất đặc gợi lên sức xuân, sắc xuân của "vườn ai"? Câu thứ 4 có bóng người xuất hiện thấp thoáng sau hàng trúc: "gương mặt chữ điền" Nét vẽ "lá trúc tre ngang" là một nét vẽ thần tình gợi tả vẻ kín đáo, duyên dáng của người con gái thôn Vĩ Và cho biết
"vườn ai", ấy là vườn xuân thiếu nữ Cau, nắng, màu xanh như ngọc của vườn ai, lá trúc và gương mặt chữ điền - 5 nét vẽ, nét nào cũng tinh tế, tao nhã, gợi nhiều thương mến bâng khuâng
b Thuyền ai đậu bến sông trăng đó…
Trang 3- Một miền quê thoáng đãng, thơ mộng Có gió, mây, cỏ hoa, có dòng nước Cảnh đẹp đầy thi vị, cổ điển Gió mây đôi ngả phân li Dòng nước buồn thiu, buồn xa vắng
mơ hồ Hoa bắp nhè nhẹ "lay" cũng gợi buồn
"Gió theo lối gió, mây đường mây,
Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay"
Khổ một nói đến "nắng mới lên", nắng bình minh Khổ 2, nói đến "bến sông trăng", bến đò trong hoài niệm Vầng trăng của thương nhớ đợi chờ "Thuyền ai" có lẽ là con thuyền thiếu nữ? Vần thơ trăng đẹp nhất trong thơ Hàn Mặc Tử Có bến sông trăng,
có con thuyền trăng Thật mơ mộng tình tứ:
"Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay?
Câu thơ của Hàn Mặc Tử về bến sông trăng và thuyền ai gợi nhớ đến vần ca dao thuyền nhớ bến… bến đợi thuyền Và vì thế nó gợi lên một mối tình thương nhớ, đợi chờ man mác, mơ hồ, bâng khuâng
c Ai biết tình ai có đậm đà?
- Một chữ "mơ" đầy tình tứ trong câu thơ có nhạc điệu chơi vơi: "Mơ khách đường
xa, khách đường xa" Du khách hay thôn nữ Vĩ Dạ? Chắc lại là giai nhân mà thi nhân từng mơ ước: "Áo em trắng quá nhìn không ra" Vừa thực vừa mộng Con người của thực tại hay con người của hoài niệm? Sương khói của bến sông trăng hay miệt vườn
Vĩ Dạ đã làm mờ nhân ảnh của giai nhân? Trong cảnh có tình Trong tình có màn sương khói, một thứ tình yêu kín đáo, e dè, thiết tha:
"Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà?"
Toàn bài thơ có bốn từ "ai" đại từ phiếm chỉ cùng xuất hiện trong các câu hỏi tu từ, không chỉ góp phần tạo nên âm điệu lâng lâng, ngỡ ngàng mà còn dẫn hồn người đọc nhớ về một miền dâ ca Huế man mác, sâu lắng, bồi hồi, thiết tha:
"Núi Truồi ai đắp mà cao,
Sông Hương ai bới, ai đào mà sâu?
Song tằm ao cá nương dâu
Đò xưa bến cũ nhớ câu hẹn hò…"
Trang 4"Đây thôn Vĩ Dạ" ngỡ là một bài thơ tả cảnh, nhưng đích thực là một bài thơ tình - tình trong mộng tưởng Cảnh rất đẹp, rất hữu tình, âm điệu thiết tha, tình tứ Tình cũng rất đẹp nhưng chỉ là một ảo Bến sông trăng còn đó, nhưng con tuyền tình có kịp chở trăng về tối nay? Xa vời, mênh mông Áo trắng giai nhân, màu trắng trong trinh
nữ ấy đã trở thành hoài niệm trong miền thương nhớ của thi sĩ đa tình mà nhiều bất hạnh "Đây thôn Vĩ Dạ" là bài thơ để ta nhớ và ta thương
II Bài văn tự luận, tham khảo
Bài thứ nhất
Phân tích bài "Đây thôn Vĩ Dạ" của Hàn Mặc Tử
Bài làm
Hàn Mặc Tử viết bài thơ này ở Quy Nhơn, nhân lúc nhận được bức bưu ảnh, kèm theo mấy lời hỏi thăm sức khoẻ của Hoàng Cúc gửi cho anh
Bài thơ có ba khổ, mỗi khổ thơ là một bức tranh, nhà thơ Xuân Diệu gọi mỗi cấu trúc
ấy là một bài thơ tứ tuyệt
Mở đầu là câu: "Sao anh không về chơi thôn Vĩ" Đây có thể là Hàn Mặc Tử nhắc lại lời thăm hỏi của Hoàng Cúc ghi trong bức bưu ảnh hoặc bức bưu ảnh gợi nhớ những
kỉ niệm về thôn Vĩ
Bốn câu thơ (khổ đầu) có tính chất tạo hình như một bức tranh có ba chiều: chiều rộng, chiều cao, lẫn chiều sâu Đó là nỗi nhớ giúp tác giả hình dung ra trước mắt mình một cảnh tượng sống động
Bức tranh thôn Vĩ được phác hoạ bằng mấy nét xinh xắn
Ánh nắng ban mai chiếu xuống những hàng cau, "nắng mới lên" đem lại cảm giác trong lành, bình yên; những hàng cau đứng thẳng tắp, hình ảnh rất quen, nét đặc trưng của thôn Vĩ:
"Vườn ai mướt quá xanh như ngọc"
Những vườn cây trái sum sê, tươi tốt của thôn Vĩ (mướt quá), một màu xanh mà nhà thơ so sánh: "xanh như ngọc" Trong hồi tưởng của nhà thơ giữa cảnh và người hoà quyện với nhau đưa đến cảm xúc trìu mến, dịu ngọt
Thấp thoáng đàng sau những khóm trúc có bóng dáng mặt con người dịu dàng, phúc hậu khi ẩn khi hiện:
Trang 5"Lá trúc che ngang mặt chữ điền".
Bốn câu tiếp theo trong khổ thơ thứ hai, nhà thơ tìm đến dòng kỉ niệm về Huế gắn liền với con sông Hương thơ mộng, êm đềm Con sông có gió, có mây, có dòng nước,
có con thuyền và ánh trăng Hầu như sóng nước sông Hương rất hiền lành, nước chầm chậm trôi giữa đôi bờ sương khó như mang một nỗi "buồn thiu":
"Gió theo lối gió, mây đường mây
Dòng nước buồn hiu, hoa bắp lay
Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Có chở trăng về kịp tối nay? "
Nhịp điệu thơ nhẹ nhàng chậm rãi uyển chuyển, cảnh ở khổ thơ trên tươi sáng, đến khổ thơ này trở nên buồn: gió và mây không đi liền nhau mà gió một lối, mây một đàng gợi lên nỗi buồn xa cách Dòng nước trôi lững lờ, vắng vẻ "buồn thiu", hai bên
bờ sông Hương đoạn chảy qua thôn Vĩ có những vườn bắp, gió đưa hoa bắp khẽ lay động, một khung cảnh vắng lặng và gợi buồn Đây là hình ảnh thấm đượm tâm hồn xao xuyến của nhà thơ
Hình ảnh con "sông trăng" là một tứ thơ rất mới mẻ Trăng trên sông Hương thật mơ mộng, "sông trăng", thuyền "chở trăng" làm cho cảnh trở nên huyền ảo lung linh Có thể nói chưa có nhà thơ nào tả dòng Hương Giang với nét đẹp hư ảo như Hàn Mặc
Tử Trong nỗi nhớ nhung mơ màng của nhà thơ, thuyền và trăng đã thành những vật thể có linh hồn
Khổ ba tiếp tục những kỉ niệm về Huế:
"Mơ khách đường xa, khách đường xa
Áo em trắng quá nhìn không ra
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà? "
Trong những kỉ niệm về Huế, hình ảnh người thiếu nữ của Huế và cũng là thôn Vĩ - hiện lên đậm nét hơn cả, trở thành điểm sáng của bài thơ Cô gái Huế của Hàn Mặc
Tử có nét hư hư, thực thực, cô gái và nhà thơ có một khoảng cách về không gian, về thời gian, hơn nữa giữa hai người cũng chưa có những hứa hẹn, gắn bó cho nên chỉ là
"khách đường xa" Hình ảnh người thiếu nữ trở nên xa vời Câu thơ trở nên đa nghĩa phủ lên kí ức một lớp sương mờ nên "Áo em trắng quá nhìn không ra", nhưng trong tâm tưởng nhà thơ dù chỉ là kỉ niệm của một thời, "em" vẫn là hình bóng thân yêu
Trang 6Hình ảnh người thân xa cách chìm đi trong "sương khói" của trời đất xứ Huế, kết thúc bài thơ là một câu hỏi:
"Ai biết tình ai có đậm đà? "
Câu thơ thứ hai chứa đầy tâm trạng "Ai", "ai" là anh hay là em, đúng hơn là cả hai người, nhà thơ tự hỏi mình và cũng hỏi "em" về mối tình đơn phương chưa nói nên lời Nay giữa hai người là màn "sương khói" của không gian và thời gian làm sao biết được mối tình này có đậm đà hay phai nhạt Có thể hiểu đây là bài thơ hướng nội, ẩn dấu cái sâu xa nhất của tâm hồn thi nhân là tình đời; ta thấy thấp thoáng bóng hình một mối tình dang dở giữa nhà thơ và người con gái thôn Vĩ Dạ Mối tình đơn
phương này qua năm tháng chưa tàn phai Bởi thế, khi chỉ có tấm bưu thiếp và mấy lời hỏi thăm từ xứ Huế gửi đến đã làm sống dậy trong lòng nhà thơ cả một trời
thương nhớ Có người cho rằng mỗi khổ thơ đều có hai giọng nói Hai câu trên của một người, hai câu dưới của một người Thật ra thì khó phân định Ví dụ câu: "Sao anh không về chơi thôn Vĩ?" Đây là lời trách móc hay là lời mời hỏi của "thi nhân" hay của "cố nhân"? Nhưng có điều có thể xác định được đó chính là lời hỏi thăm kia (ở tấm bưu thiếp) đã được Hàn Mặc Tử tiếp nhận một cách đầy tình cảm ngọt ngào
Vì vậy có thể nói đây là bức tranh tâm trạng Một mối tình đã gieo vào lòng nhà thơ biết bao nỗi nhớ nhung khắc khoải
Về nghệ thuật, đây là bài thơ có những nét nghệ thuật độc đáo trong diễn tả, diễn cảm
và biểu hiện một tâm trạng đầy xúc động
Có thể nói bài thơ là những bức tranh đẹp Bức tranh vườn cây thôn Vĩ, bức tranh sông nước sông Hương hiền hoà, êm dịu, bức tranh tâm trạng có bóng dáng người con gái Huế
Về thời gian thì khổ một là buổi sáng, khổ hai cảnh ban đêm, khổ ba thì không thể xác định
Về không gian thì khổ một là vườn cây thôn Vĩ, khổ hai bến sông Hương, có đôi bờ,
có thuyền và trăng, nhưng đến khổ thứ ba thì hầu như không có không gian hoặc khó xác định Nhưng ở đây có thể nhận ra là nhà thơ muốn nói sát hơn về mối tình không trọn vẹn với người thôn Vĩ Đối tượng có thể xác định "khách đường xa" là "em"
Đây không phải là một bức tranh tả cảnh nên nhà thơ không diễn tả theo một trật tự nào Vì nó là "bức tranh tâm trạng", tả cảnh để nói tâm trạng cho nên trật tự của bài thơ là dòng xúc cảm của tác giả, cách sắp xếp đó làm tăng hiệu quả biểu hiện hồn thơ Trong bài thơ, tác giả dùng phương pháp láy lại một số từ để biểu cảm:
"Nắng hàng cau, nắng mới lên,…
Trang 7Gió theo lối gió, mây đường mây…
Mơ khách đường xa, khách đường xa,…
Ai biết tình ai có đậm đà?
Đây là biện pháp điệp từ, điệp ngữ ta thường gặp trong thơ Nhưng trong bài thơ này, Hàn Mặc Tử đã sử dụng biện pháp nghệ thuật này có hiệu quả thẩm mĩ cao, vì những
từ ngữ đó gây ấn tượng mạnh Nhất là điệp từ "ai" gợi nhớ bao thân thương trong những câu hò xứ Huế
Cuộc đời Hàn Mặc Tử là một bi kịch khắc nghiệt nhưng nhà thơ đã sáng tạo cho đời những áng văn chương làm say đắm lòng người Bài thơ có một cấu trúc độc đáo, lấy cảnh để ngụ tình, tình trang trải dịu buồn khôn khuây
Vũ Tiến Quỳnh
Bài thứ hai
Bình giảng bài thơ "Đây thôn Vĩ Dạ" của Hàn Mặc Tử
Bài làm
Mấy ai đã từng say trăng như Hàn Mặc Tử? Cả một thế giới trăng trong thơ ông: Trăng nằm sóng soãi trên cành liễu
Đợi gió đông về để lả lơi "
("Bẽn lẽn")
"Bỗng đêm nay trước cửa bóng trăng quỳ
Sấp mặt xuống uốn mình theo dáng liễu"
("Hãy nhập hồn em")
"Bóng nguyệt leo song sờ sẫm gối
Gió thu lọt cửa cọ mài chăn"
("Đêm không ngủ")
Thi sĩ còn nói đến thuyền trăng, sông trăng, sóng trăng Cả một thế giới trăng mộng
ảo, huyền diệu Thơ Hàn Mặc Tử rợn ngợp ánh trăng, thể hiện một tâm hồn "say trăng" với tình yêu tha thiết cuộc đời, vừa thực vừa mơ Ông là một trong những nhà thơ lỗi lạc nhất của phong trào Thơ mới (1932 - 1941) Với 28 tuổi đời (1912 - 1940),
Trang 8ông để lại cho nền thơ ca dân tộc hàng trăm bài thơ và một số kịch thơ đặc sắc Thơ của ông như trào ra từ máu và nước mắt, có không ít hình tượng kinh dị Cũng chưa
ai viết hay về mùa xuân và thiếu nữ ("Mùa xuân chín"), về Huế đẹp và thơ ("Đây thôn Vĩ Dạ") như Hàn Mặc Tử
"Đây thôn Vĩ Dạ" rút trong "Tập thơ Điên" xuất bản năm 1940, sau khi nhà thơ đã qua đời Bài thơ nói rất hay về Huế, về cảnh sắc thiên nhiên hữu tình, về con người
xứ Huế, nhất là các cô gái duyên dáng, đa tình, đáng yêu Hàn Mặc Tử đã viết về một tình yêu - tình yêu đơn phương thơ mộng đắm say, lung linh trong sáng đến huyền
ảo Bài thơ giãi bày một nỗi niềm bâng khuâng, một khát khao về hạnh phúc của thi
sĩ đa tình, có nhiều duyên nợ với cảnh và con người Vĩ Dạ
1 Câu đầu của khổ thơ thứ nhất "dịu ngọt" như một lời chào mời, vừa mừng vui hội ngộ, vừa nhẹ nhàng trách người thương xiết bao thương nhớ, đợi chờ Giọng thơ êm dịu, đằm thắm và tình tứ: "Sao anh không về chơi thôn Vĩ?" Có mấy xa xôi Cảnh cũ người xưa thấp thoáng trong vần thơ đẹp mang hoài niệm Bao kỉ niệm sống dậy trong một hồn thơ Nó gắn liền với cảnh sắc vườn tược và con người xứ Huế mộng mơ:
"Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên
Vườn ai mướt quá xanh như ngọc
Lá trúc che ngang mặt chữ điền?"
Cảnh được nói đến là một sáng bình minh đẹp nơi thôn Vĩ Nhìn từ xa, thi nhân say
mê ngắm nhìn những ngọn cau, tàu cau ngời lên dưới màu nắng mới, "nắng mới lên" rực rỡ Hàng cau cao vút là hình ảnh thân thuộc của thôn Vĩ Dạ từ bao đời nay Hàng cau như chào mời, như vẫy gọi
Quên sao được màu xanh cây lá nơi đây Nhà thơ trầm trồ thốt lên khi đứng trước một màu xanh vườn tược Vĩ Dạ: "Vườn ai mướt quá xanh như ngọc" Sương đêm ướt đẫm cây cỏ, hoa lá Màu xanh mỡ màng, non tơ ngời lên, bóng lên dưới ánh mai hồng, trông "mướt quá" một màu xanh ngọc bích Đất đai màu mỡ, khí hậu thuận hòa, con người cần cù chăm bón mới có màu sắc "xanh như ngọc" ấy Thiên nhiên như rạo rực, trẻ trung và đầy sức sống Cũng nói về màu xanh ngọc bích, trước đó (1938) Xuân Diệu đã từng viết: "Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá " ("Thơ duyên") Hai chữ "vườn ai" gợi ra nhiều ngạc nhiên và man mác bâng khuâng Câu thơ thứ tư
tả thiếu nữ với khóm trúc vườn xuân: "Lá trúc che ngang mặt chữ điền" Mặt trái xoan, mặt hoa da phấn, khuôn mặt búp sen là vẻ đẹp của giai nhân Mặt chữ điền là gương mặt đầy đặn, vuông vắn, phúc hậu "Lá trúc che ngang" là một nét vẽ thần tình
đã tô đậm một nét đẹp của cô gái Huế duyên dáng, dịu dàng, kín đáo, tình tứ đáng yêu Hàn Mặc Tử hơn một lần nói về trúc và thiếu nữ Khóm trúc như tỏa bóng xanh mát che chở cho một mối tình đẹp đang nảy nở:
Trang 9"Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc
Nghe ra ý vị và thơ ngây"
("Mùa xuân chín")
Câu 3, 4 trong khổ thơ đầu tả cau, tả nắng, tả vườn, tả trúc và thiếu nữ với một gam màu nhẹ, thoáng, ẩn hiện, mơ hồ Đặc sắc nhất là hai hình ảnh so sánh và ẩn dụ (xanh như ngọc , mặt chữ điền) Cảnh và người nơi Vĩ Dạ thật hồn hậu, thân thuộc đáng yêu
Vĩ Dạ - một làng quê nằm bên bờ Hương Giang, thuộc ngoại ô cố đô Huế Vĩ Dạ đẹp với những con đò thơ mộng, những mảnh vườn xanh tươi bốn mùa, sum sê hoa trái Những ngôi nhà xinh xắn thấp thoáng ẩn hiện sau hàng cau, khóm trúc, mà ở đây thường dìu dặt câu hát Nam ai, Nam bình, qua tiếng đàn tranh, đàn tam thập lục huyền diệu, réo rắt Thôn Vĩ Dạ đẹp nên thơ Hàn Mặc Tử đã dành cho Vĩ Dạ vần thơ đẹp nhất với tất cả tấm lòng tha thiết mến thương Xa cách Huế và Vĩ Dạ đã bao năm tháng rồi Thế mà cảnh sắc và con người nơi thôn Vĩ vẫn được nhà thơ ôm ấp trong lòng, càng trở nên lung linh, biểu lộ niềm ước mong tha thiết được trở lại cố đô thăm cảnh cũ người xưa Bức tranh tâm cảnh đã được thể hiện một cách tài hoa qua bức tranh thôn Vĩ hữu tình nên thơ
2 Khổ thơ thứ hai nói về cảnh mây trời, sông nước Một không gian nghệ thuật thoáng đãng, mơ hồ, xa xăm Hai câu 5, 6 là bức tranh tả gió, mây, dòng sông và hoa (hoa bắp) Giọng thơ nhẹ nhàng, thoáng buồn Nghệ thuật đối tạo nên bốn phiên cảnh hài hoà, cân xứng và sống động Gió mây đôi ngả như mối tình nhà thơ, tưởng gần đấy mà xa vời, cách trở Dòng Hương Giang êm đềm trôi lững lờ, trong tâm tưởng thi nhân trở nên "buồn thiu", nhiều bâng khuâng man mác Hoa bắp lay, nhè nhẹ đung đưa trong gió thoảng Nhịp điệu khoan thai, thơ mộng của miền sông Hương núi Ngự được diễn tả rất tinh tế! Các điệp ngữ luyến láy gợi nhiều vương vấn mộng mơ Ngoại cảnh mênh mang chia lìa như nỗi lòng, như tâm tình thi nhân vậy:
"Gió theo lối gió, mây đường mây
Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay"
Hai câu tiếp theo, nhà thơ hỏi "ai" hay hỏi mình khi nhìn thấy, hay nhớ tới hình ảnh con đò nằm mộng bến sông trăng Sông Hương quê em trở thành "sông trăng" Hàn Mặc Tử với tình yêu Vĩ Dạ đã sáng tạo nên vần thơ đẹp nói về dòng sông Hương với những con đò dưới vầng trăng Nguyễn Công Trứ đã từng viết: "Gió trăng chứa một thuyền đầy" Hàn Mặc Tử cũng góp cho nền thơ Việt Nam hiện đại một vần thơ trăng độc đáo:
"Thuyền ai đậu bến sông trăng đó
Trang 10Có chở trăng về kịp tối nay?".
Tâm hồn nhà thơ xao xuyến khi nhìn sông trăng và con thuyền Thuyền em hay
"thuyền ai" vừa thân quen, vừa xa lạ Chất thơ mộng ảo trong "Đây thôn Vĩ Dạ" là ở những thi liệu ấy Câu thơ gợi tả một hồn thơ đang rung động trước vẻ đẹp thơ mộng của xứ Huế miền Trung, nói lên một tình yêu kín đáo, dịu dàng, thơ mộng và thoáng buồn Ở đây bức tranh tâm cảnh tràn ngập ánh trăng, thấm thía một nỗi buồn cô đơn
li biệt của khách đa tình
3 Khổ thơ thứ ba nói về cô gái Huế và tâm tình thi nhân Đương thời, nhà thơ
Nguyễn Bính đã viết về thiếu nữ sông Hương: "Những nàng thiếu nữ sông Hương -
Da thơm là phấn, má hường là son " Vĩ Dạ mưa nhiều, những buổi sớm mai và chiều tà lắm sương khói "Sương khói" trong Đường thi thường gắn liền với tình cố hương Ở đây sương khói đã làm nhòa đi, mờ đi áo trắng em, nên anh nhìn mãi vẫn không nhận ra dáng hình em (nhân ảnh) Người thiếu nữ Huế thoáng hiện, trắng trong, kín đáo và duyên dáng Gần mà xa Thực mà mơ Câu thơ chập chờn, bâng khuâng Ta đã biết Hàn Mặc Tử từng có một mối tình đẹp đơn phương với một thiếu
nữ Huế mang tên một loài hoa đẹp Phải chăng nhà thơ nói về mối tình này?
"Mơ khách đường xa, khách đường xa,
Áo em trắng quá nhìn không ra
Ở đây sương khói mờ nhân ảnh
Ai biết tình ai có đậm đà"
"Mơ khách đường xa, khách đường xa ai biết ai có " các điệp ngữ và luyến láy
ấy tạo nên nhạc điệu sâu lắng, dịu buồn, mênh mang Sự cách biệt và nỗi buồn xa vắng chia li như kéo dài trong không gian và thời gian vô tận Người đọc thêm cảm thương cho nhà thơ tài hoa, đa tình mà bạc mệnh, từng say đắm với mối tình đơn phương nhưng suốt đời phải sống trong cô đơn và bệnh tật
Cũng cần nói một đôi lời về chữ "ai" trong bài thơ này Cả 4 lần chữ "ai" xuất hiện đều mơ hồ, ám ảnh: "Vườn ai mướt quá xanh như ngọc?" - "Thuyền ai đậu bến sông trăng đó?" - "Ai biết tình ai có đậm đà?" Con người mà nhà thơ nói đến là con người
xa vắng, trong hoài niệm, bâng khuâng Nhà thơ luôn luôn cảm thấy mình hụt hẫng, chơi vơi trước một mối tình đơn phương mộng ảo Một chút hi vọng mong manh mà tha thiết như đang nhạt nhòa và mờ ảo cùng sương khói?
Hàn Mặc Tử đã để lại cho ta một bài thơ tình thật hay và cảm động Cảnh và người, mộng và thực, say đắm và bâng khuâng, ngạc nhiên và thẫn thờ, bao hình ảnh và cảm xúc đẹp mà buồn hội tụ trong ba khổ thơ thất ngôn, câu chữ toàn bích "Đây thôn
Vĩ Dạ" là một bài thơ tình tuyệt tác Cái màu xanh như ngọc của vườn ai, con thuyền