Cao tràokh ỏng Nhật nổ ra mạnh trong cả nước, tiểu biểu nhất là phong trào “phỏ kho thúc giải quyết nạn đúi” ⇒ đỏp ứng yờu cầu bức thiết của nhõn dõn.. - Để tập hợp quần chỳng Tổng khởi
Trang 1Bài 19 Cao trào kháng Nhật cứu nớc và tổng khởi nghĩa tháng Tám nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà ra đời
Tiết 33, 34
Soạn ngày Tháng Năm 2008
I Mục tiêu bài học
1 Về kiến thức:
- Đầu năm 1945 tỡnh hỡnh thế giới cú gỡ thay đổi Cuộc chiến tranh thế giới sắp đến hồi kết thỳc: Đụng Âu giải phúng, nước Phỏp giải phúng, chủ nghĩa phỏt xớt sắp đến ngày tận số
- Tổng bộ Việt Minh căn cứ chủ trương, nhiệm vụ gi ải ph úng d õ n tộc (Ra Hịch) Cao tràokh ỏng Nhật nổ ra mạnh trong cả nước, tiểu biểu nhất là phong trào “phỏ kho thúc giải quyết nạn đúi” ⇒ đỏp ứng yờu cầu bức thiết của nhõn dõn
- Để tập hợp quần chỳng Tổng khởi nghĩa, sau hội nghị Tõn Trào của đảng đó diến ra Quốc dõn đại hội (16-17/8/45) Sự thắng lợi của cỏch mạng thỏng Tỏm đó để lại những bài học gỡ cho cỏch mạng Việt Nam
2 Về t tởng
- Bồi dỡng lòng yêu nớc, tinh thần CM, niềm tin vào sự lảnh đạo của Đảng, niềm tự hào dân tộc
3 Về kỉ năng
- Rèn luyện kỷ năng phân tích, đỏnh giỏ, nhận định c ỏc s ự ki ện l ịch s ử
II Thiết bị và tài liệu dạy học
Tranh ảnh sách giáo khoa, tài liệu tham khảo SGV, mọt só tài liệu có liên quan đến bài học
III Tiến trình tổ chức dày học
1 Kiểm tra bài củ :
Câu 1: Em hảy trình bày nguyên nhân của cuộc binh biến Đô Lơng ?
Câu 2: Em hảy trình bày diễn biến, kết quả và ý nghĩa của cuộc binh biến Đô Lơng ?
2 Dẫn dắt vào bài mới : Chiến tranh thế giới thứ hai ( 1939-1945)đã tác động đến tình hình chính Đảng cộng sản Đông Dơng đã kịp thời chuyển hớng đấu tranh, tích cực chuẩn bị về mọi mặt Giữa tháng tám khi th cơ đến, Đảng đã lảnh đạo nhân dân cả nớc khởi nghĩa giành chính quyền.Để hiểu đợc những nội dung trên chúng ta cùng tìm hiểu bài 19
3 Tiến trình tổ chức dạy học
Hoạt động của thầy và trò Những kiến thức cơ bản cần nắm
GV: Đầu năm 1945 tỡnh hỡnh
thế giới cú gỡ thay đổi?
III Khởi nghĩa vũ trang gianh chính quyền.
1 Khởi nghĩa từng phần từ tháng 3 đến gi ã
tháng 8-1945.
a Hoàn cảnh:
- Thế giới: Cuộc chiến tranh thế giới sắp đến hồi kết thỳc:
Đụng Âu giải phúng, nước Phỏp giải phúng, chủ nghĩa phỏt
Trang 2GV: Trong bối cảnh đó thì
thực dân Pháp ở thuộc địa có
đối sách như thế nào?
GV: Trước tình hình đó thì
Nhật đã làm gì?
GV: Sau đảo chính Nhật đã
có những chính sách chính trị
gì?
GV: Về kinh tế chúng đã có
chính sách như thế nào?
⇒ những chính sách đó của
phát xít Nhật và bọn tay sai
càng làm tăng thêm mối căm
thù của nhân dân ta đối với
chúng
GV: Trước tình hình Nhật
đảo chính, Pháp đầu hàng thì
Đảng đã có chủ trương như
thế nào?
GV: Với chủ trương đó thì đã
đề ra nhiệm vụ như thế nào?
GV: Tổng bộ Việt Minh căn
cứ chủ trương, nhiệm vụ đã
làm gì? (Ra Hịch)
+ Cao trào: nổ ra mạnh trong
cả nước, tiểu biểu nhất là
xít sắp đến ngày tận số
- Trong nước: Thực dân Pháp ngóc đầu dậy hoạt động chờ
quân Đồng minh vào, như thês mâu thuẫn Pháp - Nhật đã lên
đến cực độ: “Sự hòa hoãn này có khác chi cái nhọt bọc chứa chất bên trong biết bao nhiêu vi trùng và máu mủ, chỉ chờ dịp chín nõm là vỡ tung ra” và “cả hai quân thù Nhật, Pháp của
ta đang đóng một tấn kịch giả dối, vô cùng nguy hiểm cho chúng, cả hai đều đang sữa soạn tiến tới chỗ tau sống mày chết, quyết liệt cùng nhau”
+ Nhật đảo chính Pháp đêm 9/3/45 và Pháp đã nhanh chóng
đầu hàng trên toàn cỏi Đông Dương
+ Chính sách của Nhật sau đảo chính.
- Chính trị: lừa bịp “trao trả độc lập” cho Việt Nam, khẩu
hiệu “Việt Nam độc lập” ⇒ bộ máy thống trị không hề thay đổi, tiếp tục đàn áp, bắt bớ
- Kinh tế: tăng cường vơ vét, thu mua ⇒ nạn đói xảy ra tràn lan
B, Chñ trong cña §¶ng.
+ Chủ trương
- 9-12/3/45: hội nghị BCH TW họp để nhận định tình hinh và
ra chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, đồng thời xác địng kẻ thù trước mắt lúc này là phát xít Nhật
+ Nhiệm vụ: Đánh đuổi phát xít Nhật, tiến tới tổng khởi
nghĩa giành chính quyền
- Phát động cao trào kháng Nhật cứu nước
+ Cao trào kháng Nhật: học sinh n/c thêm ở SGK
Trang 3phong trào “phỏ kho thúc giải
quyết nạn đúi” ⇒ đỏp ứng
yờu cầu bức thiết của nhõn
dõn
GV: Cao trào này đó cú ý
nghĩa như thế nào cho cỏch
mạng Việt Nam?
GV: Đến giữa năm 1945 tỡnh
hỡnh thế giới cú gỡ thay đổi?
GV: Trong bối cảnh đú thỡ
bọn phỏt xớt ở Việt nam như
thế nào? Tinh thần đấu tranh
của nhõn dõn như thế nào?
GV: Trước diễn biến của tỡnh
hỡnh, Đảng ta đó cú những chỉ
đạo gỡ?
+ í nghĩa:
- Bước phỏt triển mới của cỏch mạng Việt Nam
- Chứng tỏ mặt trận Việt Minh cú thể tập hợp được lực lượng
- Chuẩn bị trực tiếp cho thắng lợi của cỏch mạng thỏng Tỏm
2 Sự chuẩn bị cuối cựng trước ngày Tổng khởi nghĩa
Từ ngày 15 đến 20/4/1945 Ban thờng vụ Trung Ương Đảng triệu tập hội nghị quân sự Bắc kỳ quy định : Thống nhât và phát triên hơn nữa lực lợng vũ trang
Ngày 16/4/1945, Tổng bộ Việt Minh ra ch thị thành lập uỷ ban dân tộc giải phóng Việt Nam và UBDTGP các cấp
Ngày 15/5/1945, Việt Nam TTGPQ và Cứu quôc quân đã thống nhất thành Việt Nam giải phóng quân
Ngày 4/6/1945 Khu giải phóng Việt Bắc đợc thành lập Tân Trào đ cho làm “Thủ đô” khu giải phóng
3 Tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945.
a Nhật đầu hàng Đồng Minh , lênh Tổng khởi nghĩa đ ợc ban bố.
* Bối cảnh:
- Thế giới:
+ 9/5/1945: Đức đầu hàng Đồng minh
+ 14/8/1945: Nhật đầu hàng Đồng minh, ⇒ chiến tranh thế giới thứ hai kết thỳc
- Trong nước:
+ Nhật hoang mạng lo sợ
+ Nhõn dõn dõn ta sau thời kỳ “khỏng Nhật cứu nước” đang sẵn sàng chờ thời cơ giành lấy chớnh quyền
b Chủ trương của Đảng:
+ Hội nghị toàn quốc của Đảng: Tõn Trào-Tuyờn Quang
- Phỏt động Tổng khởi nghĩa toàn quốc trước khi quõn Đồng minh vào
- Thành lập UB khởi nghĩa toàn quốc
- Đề ra 3 nguyờn tắc khởi nghĩa: “Tập trung, thống nhất, kịp thời”
+ 16-17/8/45: Quốc dõn đại hội họp:
- Nhất trớ với chủ trương Tổng khởi nghĩa của Đảng
- Bầu ban dõn tộc giải phũng Việt Nam (Hồ Chớ Minh làm chủ tịch)
- Định quốc kỳ, Quốc ca
Trang 4Để tập hợp quần chỳng Tổng
khởi nghĩa, sau hội nghị Tõn
Trào của đảng đó diến ra
Quốc dõn đại hội
(16-17/8/45) của hơn 60 đại biểu
của tất cả cỏc giới
GV: Nội dung của Quốc dõn
đại hội là gỡ?
Hồ Chớ Minh đó ra lời kờu gọi
toàn quốc đứng lờn giành
chớnh quyền
GV: Dựa vào SGK em hảy
trình bày giành chính quyền ở
Hà Nội?
GV: Dựa vào SGK em hảy
trình bày giành chính quyền
trong toàn quốc ?
Diễn biến:
Giành chính quyền ở thủ đô Hà nội:
Giỏo viờn trỡnh bày nhanh trờn bản đồ: “Cỏch mạng thỏng Tỏm năm 1945”
- 15/8: lệnh Tổng khởi nghĩa về đến Hà Nội, trước đú phong trào đó sụi sục khắp thủ đụ
- 16/8: Truyền đơn, biểu ngữ xuất hiện
- Chiều 17/8: phe thõn Nhật tổ chức mit tinh, nhưng cuộc mit tinh đó biến thành cuộc mitttinh ủng hộ Việt Minh
- Sỏng 19/8: Việt Minh tổ chức mittinh tại nhà hỏt Lớn sau đú nhõn dõn chia ra cỏc ngả cú vũ trang tự vệ chiến cỏc cụng sở địch: Phủ Khõn sai, Toà thị chớnh, Sở cảnh sỏt,…
- Chiều 19/8: Chỡnh quyền về tày cỏch mạng
- Trong thời gian này một số tỉnh cũng đó giành lấy chớnh quyền: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam
Giành chính quyền trong toàn quốc:
- Từ 14 – 18/8/45: một số tỉnh đó giành được chớnh quyền trước khi cú lệnh tổng khởi nghĩa: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam
- 19/8/45: Hà Nội giành chớnh quyền
- 23/8/45: Huế giành chớnh quyền ⇒ chế độ phong kiến bị lật đổ
- 25/8/45: Sài Gũn giành chớnh quyền ⇒ chủ nghĩa thực dõn
cũ sụp đổ
- 30/8/45: Vua Bảo Đại thoỏi vị
IV N ớc Việt nam dân chủ cộng hoà thành lập.
- Ngày 25/8/1945 Trung Ương Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh
đã về Hà nội
- 2/9/45: Hồ Chớ Minh thay mặt chớnh phủ lõm thời đọc tuyờn ngụn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam dõn chủ cộng hoà
V ý nghĩa lich sử, nguyên nhân thành công, b học kinh nghiệm của C CH Á M ANG tháng Tám
b Nguyờn nhõn thắgn lợi.
+ Nguyờn nhõn khỏch quan: Quõn đồng minh và Liờn Xụ đó
đỏnh bại chủ nghĩa phỏt xớt trong đú trực tiếp là phỏt xớt Nhật
⇒ nhõn dõn ta giành chớnh quyền
+ Nguyờn nhõn chủ quan:
Trang 5GV: Điều kiện bờn ngoại nào
để cho nhõn dõn ta cú thể tiến
hành cỏch mạng thành cụng?
GV: Chỳng ta đó cú những gỡ
cho sự thắng lợi của cỏch
mạng thỏng Tỏm?
GV: Cỏch mạng thỏng Tàn
thành cụng đó đem lại ý nghĩa
gỡ cho cỏch mạng thế giới và
cho dõn tộc?
GV: Sự thắng lợi của cỏch
mạng thỏng Tỏm đó để lại
những bài học gỡ cho cỏch
mạng Việt Nam sau này?
- Sự lónh đạo đỳng đắn, sỏng tạo, kịp thời của Đảng mà đứng đầu là chủ tịch Hồ Chớ Minh
- Dõn tộc ta cú truyền thống yờu nước và đoàn kết đấu tranh lại được rốn luyện qua 3 cao trào cỏch mạng
a í nghĩa lịch sử:
+ Thế giới:
- Là thắng lợi đầu tiờn trong thời đại mới của một dõn tộc vốn
là thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc
- Cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của cỏc dõn tộc thuộc địa
và nữa thuộc địa
- Làm phong phỳ thờm kho tàng lý luận chủ nghĩa Mỏc – Lờnin
+ Trong nước:
- Đập tan ỏch thống trị của chủ nghĩa đế quốc và phong kiến tay sai lập nờn nước Việt Nam dõm chủ cộng hoà
- Đưa nhõn dõn ta từ vị trớ nụ lệ lờn làm chủ đất nước
- Mở ra một kỷ nguyờn mới cho dõn tộc: Độc lập dõn tộc gắn liền với chủ nghĩa xó hội
c Bài học kinh nghiệm.
- Nắm vững ngọn cờ độc lập dõn tộc với chủ nghĩa xó hội Kết hợp tốt nhiện vụ dõn tộc với nhiệm vụ dõn chủ trong đú đưa nhiệm vụ dõn tộc lờn hàng đầu
- Đỏnh giỏ đỳng và tổ chức, tập hợp cỏc giai cấp cỏch mạng trong đú cụng – nụng là nũng cốt
- Nắm vững và vận dụng sỏng tạo quan điểm bạo lực cỏch mạng và khởi nghĩa vũ trang giành chớnh quyền của chủ nghĩa Mỏc – Lờnin
4 Củng cố, dặn dũ: 3 – 5 phỳt
- Phõn tớch tỡnh hỡnh thế giới và trong nước khi chiến tranh thế giới bựng nổ, từ đú thấy được
sự chuyển hướng chỉ đạo đỳng đắn và kịp thời của Đảng cộng sản Đụng Dương: Đưa vấn đề dõn tộc lờn hàng đầu
- Trước sự thay đổi của tỡnh hỡnh, TW đảng đó chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, chuẩn bị ực lượng chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa: Hội nghị TW8 và việc thực hiện nghị quyết hội nghị
- Chủ trương của Đảng khi tỡnh hỡnh thế giới và trong nước thay đổi, hoạt động của cao trào dưới sự lónh đạo của Đảng và mặt trận Việt Minh
- Nhật đầu hàng, tỡnh hỡnh thế giới thay đổi, đảng cú những chủ trương mới, những chủ trương đú đó tỏc động đến phong trào như thế nào
-Quỏ trỡnh giành chớnh quyền trong toàn quốc í nghĩa, nguyờn nhõn thắng lợi và bài học kinh nghiệm của cỏch mạng thỏng Tỏm
5 Dặn dò : Học bài củ, trả lời các câu hỏi trong SGK đọc trớc baì mới.
Trang 6Tiết 35: ÔN TẬP
A Mục tiờu.
1 Kiến thức: Củng cố toàn bộ kiến thức của học kỳ qua, đồng thời làm rừ trọng tõm chương trỡnh
2 Nhận thức: Tạo kỹ năng khỏi quỏt, tổng hợp và phõn tớch sự kiện
B Hoạt động dạy học.
1 Ổn định lớp Sĩ số - vắng (1 phỳt)
2 Kiểm tra bài cũ: 5- 7 phỳt
Cõu hỏi: í nghĩa của hội nghị trung ương 8 (5/1944)?
3 Hoạt động ụn tập (35 phỳt)
I LỊCH SỬ THẾ GIỚI
1 Quan hệ quốc tế sau chiến tranh
- Sự hỡnh thành trật tự thế giới hai cực Ianta
- Cuộc chiến tranh lạnh: sự hỡnh thành, õm mưu của Mỹ, diễn biến và sự sụp đổ
- Xu thế phỏt triển của lịch sử thế giới
2 Liờn Xụ và cỏc nước Đụng Âu
- Những thành tựu mà Liờn Xụ và cỏc nước Đụng Âu đạt được từ sau chiến tranh thế giới thứ hai cho đến những năm 70
- Những khủng hoảng của chu nghĩa xó hội ở Liờn Xụ và cỏc nước Đụng Âu từ sau những năm 70, quỏ trỡnh sụp đổ
3 Cỏc nước Á, Phi, Mỹlatinh sau chiến tranh thế giới thứ 2
- Phong trào giải phúng dõn tộc ở Á, Phi, Mỹlatinh
- Những kết quả đạt được trong cụng cuộc xõy dựng đất nước của cỏc quốc gia này say ngày giành được độc lập
- Trong xu thế hội nhập hiện nay, cỏc quốc gia này đó cú những nỗ lực như thế nào?
4 Mỹ, Nhật Bản và cỏc nước Tõy Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Quỏ trỡnh phỏt triển của cỏc quốc gia này sau chiến tranh, nguyờn nhõn của sự phỏt triển
- Chớnh sỏch đối ngoại của Mỹ, Nhật Bản và cỏc nước Tõy Âu
- Rỳt ra đặc điểm của chủ nghĩa tư bản hiện đại
5 Cuộc CMKHKT
- Nguyờn nhõn bựng nổ
- Thành tựu
- Tỏc động của KHKT đến đời sống mọi mặt của nhõn loại Tỏch nhiệm của chỳng ta
B LỊCH SỬ VIỆT NAM.
1 Tỡnh hỡnh Việt Nam sau CTTG thứ nhất: tỏc động của tỡnh hỡnh và sự phõn hoỏ XH
2 Phong trào cỏch mạng Việt Nam và sự hỡnh thành cỏc tổ chức cộng sản
3 Đảng cộng sản Việt Nam ra đời
4 Cao trào cỏch mạng 30-31 với đỉnh cao là Xụ viết Nghệ Tĩnh
5 Cuộc vận động dõn chủ 36 – 39
6 Phong trào GPDT và tổng K/N Tháng Tám(1939-1945) Nớc Việt Nam ra đời
7 Nớc Việt Nam Dân chủ Cộng hoà từ sau ngày 2-9-1945 đến trớ 19-12-1946
8 Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp (1946-1954)
9 Bớc phát triển của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp
Tiết 36 : KIỂM TRA HỌC KỲ
Đề và đỏp ỏn chung của tổ