Những bài văn 9 tham khảo

Vì vậy đã không ít những bài thơ đặc sắc viết về mùa xuân như : Mùa xuân chín của Hàn Mặc Tử.. Thế nhưng hễ nhắc đến mùa xuân hình như mỗi chúng ta lại không thể không nhớ tới một mùa xu

MỢT SỚ BÀI VĂN THAM KHẢO

DÙNG CHO ƠN THI VÀO LỚP 10

Cảm nhận về Bài Thơ : Mùa Xuân Nho Nhỏ của Thanh Hải

Mùa xuân vốn là đề tài quen thuộc trong thi ca nói riêng , văn học nghệ thuật nói chung Cái tiết trời ấmáp , thiên nhiên tươi sáng , vạn vật sinh sôi nảy nở của mùa xuân đã đi vào trong thơ của các thi sĩ một cách tựnhiên Vì vậy đã không ít những bài thơ đặc sắc viết về mùa xuân như : Mùa xuân chín của Hàn Mặc Tử Xuâncủa Chế Lan Viên , một nhành xuân của Tố Hữu Thế nhưng hễ nhắc đến mùa xuân hình như mỗi chúng ta lại

không thể không nhớ tới một mùa xuân khiêm nhường , cảm động trong bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ của nhà

thơ Thanh Hải Bài thơ diễn tả mùa xuân thiên nhiên đất nước , con người trong chiến đấu và lao động Nhưng

có lẽ hay và đặc sắc hơn cả vẫn là những lời tâm nguyện cảm đông thiết tha của nhà thơ Đó là ước nguyệnhiến dâng cuộc đời mình cho mùa xuân đất nước

Thật vậy , Bài thơ Mùa Xuân Nho Nhỏ viết theo thể thơ năm chữ ngắn gọn , nhịp nhàng , lời ít mà gợi nhiều

Mở đầu bài thơ là đôi nét phác họa về bức tranh của mùa xuân thiên nhiên xứ Huế

Mọc giữa dòng sông xanhMột bông hoa tím biếc

Ơi con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời Nhà thơ có nói gì nhiều đâu chỉ một bông hoa tím mọc giữa dòng sông xanh và tiếng chim chiền chiện hót vangtrời cũng đủ cho ta thấy được mùa xuân đất trời ở vẻ đẹp , ở sức sống và niềm vui rạo rực Từ chỗ cảm nhận

nhà thơ cảm xúc tràn đầy , mở rộng tâm hồn để đón nhận để ngây ngất trước cảnh vật mùa xuân Từ cảm thán

ơi và mấy tiếng hót chi mà thể hiện sự yêu thương thiết tha , cảm xúc say sưa ngây gất đó

Từng giọt long lanh rơi Tôi đưa tay tôi hứng Giọt gì long lanh rơi ? Gịot mưa , giọt nắng , gịot ánh sáng, giọt mùa xuân , giọt hạnh phúc hay giọt tiếng chimmà nhà tơ đưa tay hứng một cách nâng niu trân trọng Rõ ràng tiếng chim chiền chiện hót vang trời mà nhà thơnghe được đó nó đang đọng thành giọt mà tác giả nhìn thấy được và hứng được Như vậy ta thấy có sự chuyểnđổi cảm giác mang tính chủ quan của nhà thơ Hình ảnh thơ có tính chất phi lí nhưng có thể chấp nhận được vìđây là biểu hiện sự say sưa ngây ngất của nhà thơ trước cảnh đất trời vào xuân

Từ mùa xuân thiên nhiên nhà thơ nghĩ về con người trong khổ thơ này tác giả đưa ra hai hình ảnh đối xứnggiữa người lính và người nông dân để nói về mùa xuân sản xuất và chiến đấu của nhân dân ta Cấu trúc câu thơsong hành để chỉ rõ hai nhiệm vụ chiến lược ấy

Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy quanh lưng Mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ Lộc là chồi non , cành biếc mơn mởm Khi mùa xuân về cây lá đâm chồi nẩy lộc Lộc ở đây mang ý nghĩatượng trưng cho vẻ đẹp mùa xuân và sức sống mãnh liệt của đất nước Người lính khoát trên lưng vành lá ngụytrang xanh biếc , mang theo sức sống mùa xuân , sức mạnh của dân tộc để bảo vệ tổ quốc Người nông dân ,

đem mồ hôi và sức lao động cần cù làm nên màu xanh cho ruộng đồng Ý thơ vô cùng sâu sắc Máu và mồ hôicủa nhân dân đã góp phần tô điểm mùa xuân và để giữ lấy mùa xuân mãi mãi

Cả dân tộc bước vào mùa xuân với khí thế khẩn trương và náo nhiệt

Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao

Hối hả nghĩa là vội vả , gấp gáp khẩn trương , xôn xao là có nhiều âm thanh xen lẫn vào nhau , làm cho náo

động Các từ láy cùng điệp ngữ tất cả làm cho câu thơ vang lên nhịp điệu vui tươi , mạnh mẽ khác thường Đó

là hành khúc mùa xuân của thời đại Hồ Chí Minh

Đất nước bốn nghìn năm Vất vả và gian lao

Ñaât nöôùc nhö vì sao

Cöù ñi leđn phía tröôùc Ñeân ñađy töø muøa xuađn con ngöôøi töôi ñép nhaø thô lái nghó veă ñaât nöôùc , mođït ñaẫt nöôùc boân ngaøn naím lòch söûchoăng chaât bieât bao vaât vạ vaø gian lao Moôt ñaât nöôùc töø khi xađy döïng ñeân nay phại choâng chói lái vôùi bieât baokẹ thuø xađm löôïc , choâng chói lái vôùi bieât bao thieđn tai haø khaĩc Nhöng ñaât nöôùc khođng döøng lái maø cöù ñi leđn

phía tröôùc Baỉng ngheô thuaôt so saùnh Ñaât nöôùc nhö vì sao nhaø thô nhö khaúng ñònh loøng tin ôû söï phaùt trieơn cụa

ñaât nöôùc Moôt ñaẫt nöôùc coù söùc mánh troơi daôy xeù maøn ñeđm ñen toâi maø lao veă phía tröôùc

Từ cuộc đời chung nhà thơ nghĩ về mình , ta phải làm gì đây trong mùa xuân trời đất , mùa xuân con người vàlịch sử đất nước đang ở thế phát triển không ngừng Nhà thơ đã chọn nhiều hình ảnh để thể hiện lẽ sống tâmniệm của đời mình

Ta làm con chim hót

Ta làm một cành hoa

Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến Nhà thơ không mơ ước những gì to tát cao siêu , nhà thơ chỉ ước được làm một tiếng chim hót lánh lót như conchim chiền chiện , góp phần làm cho mùa xuân quê hương thêm rạo rực , sống động Nhà thơ nguyện làm mộtcành hoa nhỏ bé trong trắng tô điểm thêm cho hương sắc của mùa xuân quê hương đất nước Nhà thơ không mơ

laøm moôt noât nhác boêng cao vuùt trong bạn hoøa ca cụa dađn toôc maø chư khieđm nhöôøng laøm moôt noât traăm xaoxuyeân loøng ngöôøi Noât traăm aây coù theơ laø noât nhác phú nhöng khođng theơ thieâu bôûi noù laø yeâu toâ goùp phaăn laøm

neđn söï thaønh cođng cụa bạn hoøaø ca Ñieôp ngöõ ta laøm ñöôïc laịp lái nhieău laăn nhö caøng nhaân mánh nhöõng öôùc

nguyeôn tuy ñôn sô , bình dò nhöng khođng keùm phaăn da dieât , traín trôû cụa nhaø thô Neâu ôû nhöõng khoơ thô tređn

nhaø t hô xöng tođi ( Tođi ñöa tay tođi höùng ) thì ñeân khoơ thô naøy nhaø thô lái xöng ta , ñoù laø bieơu töôïng cho söï gaịp gôõ

giöõa caùi tođi vaø caùi ta , caùi chung vaø caùi rieđng Ñái töø ta vöøa laø soâ ít ( nhaø thô ) vöøa laø soâ nhieău ( taât cạ ) Döôøngnhö öôùc nguyeôn cụa moêi caù nhađn ñaõ hoøa vaøo doøng chạy cụa muođn ngöôøi : Taât cạ ñeău muoân coâng hieân moôt phaăncođng söùc nhoû beù cụa mình cho queđ höông ñaẫt nöôùc

Moôt muøa xuađn nho nhoû Laịng leõ dađng cho ñôøi

Một mùa xuân nho nhỏ hay phải chăng cũng là một ẩn dụ cho cuộc đời Thanh Hải : Sống là cống hiến , cốnghiến là mùa xuân của cuộc đời nhà thơ Nhà thơ khiêm nhường xin làm một mùa xuân nho nhỏ và nếu mỗingười là một mùa xuân nho nhỏ thì sẽ có một mùa xuân lớn lao của dân tộc Thế nhưng , có lẽ điều làm cho

người đọc xúc động chính là sự khiêm nhường ấy đồng nghĩa với những hi sinh thầm lặng Lặng lẽ dâng cho đời

và sự hi sinh ấy là vô điều kiện , nó vượt qua mọi không gian và thời gian qui ước

Dù là tuổi hai mươi Dù là khi tóc bạc

Tuổi 20 và khi tóc bạc ở đây là hai hình ảnh hoán dụ giàu sức gợi cảm Nó không những chỉ một đời người từ trẻ

đến già mà còn chỉ mọi thế hệ : già cũng như trẻ , gái cũng như trai Điệp ngữ dù là được láy lại như một lời hứa

, lời khẳng định của nhà thơ , Sống là phải cống hiến tuyệt đối Phải chăng đó là lẽ sống đầy trách nhiệm mà

Thanh Hải muốn nhắn gởi đến chúng ta Có điều những ước mơ của nhà thơ tại sao chỉ làmột : Một nhành hoa ,

một tiếng chim , một nốt trầm , một mùa xuân nho nhỏ Có lẽ nhà thơ quan niệm mùa xuân lớn lao là mùaxuân thiên nhiên đất nước được miêu tả ở các khổ thơ đầu , còn mỗi con người chỉ là một phần nhỏ bé của mùaxuân nên chỉ là con số tượng trưng cho sự tối thiểu mà thôi ! Chúng ta chợt nhớ đến những câu thơ của nhà thơTố Hữu

Một ngôi sao chẳng sáng đêm Một bông lúa chín chẳng nên mùa vàng Một người đâu phải nhân gian Sống chăng một đốm lửa tàn mà thôi !

Nếu chúng ta biết rằng nhà thơ Thanh Hải đã viết những câu thơ chân thành cảm động này trên giường bệnhthì chúng ta càng đồng cảm với ước nguyện của nhà thơ hơn bởi Thanh Hải không chỉ là người trung thành vớimột lẽ sống cao cả đầy trách nhiệm , mà còn sống với một niềm tin và tinh thần lạc quan yêu đời đáng khâmphục

Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ được kết thúc bằng tiếng hát mùa xuân Đây là khúc ca nam ai nam bình xứ Huế

trầm buồn hưng lạc quan chứa đựng tình yêu quê hương đất nước

Nước non ngàn dặm mình Nước non ngàn dặm tình Nhịp phách tiền đất Huế

Có đọc và hiểu hoàn cảnh ra đời của bài thơ Mùa xuân nho nhỏ ta mới thấy hết giá trị và ý nghĩa cao đẹp của

nó Bài thơ được viết tháng 11 năm 1980 là lúc mùa đông tiết trời giá lạnh , lúc này tác giả đang nằm trêngiường bệnh Ta chợt hiểu mùa xuân trong bài thơ là mùa xuân xuất phát từ trong lòng tác giả Đây là mùaxuân vĩnh cửu , xuân của cuộc đời , xuân của lòng người Mùa xuân ấy giúp tác giả quên đi sự đe dọa của bệnhtật , của cái chết đem lại cho nhà thơ niềm say sưa với cuộc sống Đau đớn thay ! đây lại là bài thơ cuối cùngcủa tác giả , một bài thơ ông gởi hết tâm tư tình cảm , nguyện vọng và lời nhắn nhủ của mình trước lúc ra đi MuØa xuân nho nhỏ của nhà thơ Thanh Hải đã góp cho thơ ca dân tộc một bài thơ xuân đẹp , đậm đà tình nghĩa Bằng thể thơ năm chữ , giọng thơ lúc mạnh mẽ , lúc tha thiết ngân vang Ngôn ngữ thơ trong sáng , hàm súc ,các biện pháp tu từ vận dụng sắc sảo tài hoa Chúng ta cảm nhận được tình yêu mùa xuân gắn liền với tình yêu

đất nước , quê hương được Thanh Hải diễn tả sâu sắc cảm động Mỗi cuộc đời cũng là một mùa xuân Đấtnước ta mãi mãi lànhững mùa xuân tươi đẹp

CẢM NHẬN VỀ BÀI THƠ VIẾNG LĂNG BÁC Của Viễn Phương

Trong chương trình ngữ văn trung học cơ sở , em được đọc và học một số bài thơ rất hay viết về Bác Hồ kính

yêu của dân tộc Nhưng có lẽ bài thơ gây cho em ấn tượng nhất , xúc động nhất là bài thơ Viếng lăng Bác của

nhà thơ Viễn Phương Bài thơ viết về Bác , sau khi Bác đã đi xa Bằng tình cảm thành kính và bao nhiêu năm mong mỏi nay bỗng bật dậy trào dâng và được thể hiện trong những vần thơ vô cùng sâu sắc ( dẫn cả bài thơ )

Bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương thể hiện niềm xúc động , thiêng liêng thành kính , lòng biết ơn vàtự hào pha lẫn nỗi xót đau khi tác giả từ miền Nam ra viếng lăng Bác Bài thơ gọn chỉ có 4 khổ , 16 dòng nhưng đã kết hợp giữa miêu tả và biểu hiện cảm xúc tâm trạng

Mở đầu bài thơ tác giả viết :

“ Con ở miền nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôâi hàng tre xanh xanh Việt Nam Bãûo táp mưa sa đứng thẳng hàng ”

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác ,câu thơ mở đầu ngắn gọn như một lời thông báo nhưng lại gợi ra rất nhiều điều : có thể nghĩ đó là tâm trạng xúc động của một người từ chiến trường miền Nam sau bao năm mong mỏi bây

giờ mới được ra viếng Bác Câu thơ vừa ấm áp tình người với cách xưng hô thân mật Con – Bác bởi tất cả chúng ta đều là những người con của Bác “ Người là Cha là Bác là Anh - Quả tim lớn lọc trăm dòng máu nhỏ ”

Nhà thơ đã tạo nên một không khí ấm áp, gần gũi , thân thiết

Hòa vào dòng người xếp hàng vào lăng viếng Bác , Viễn Phương có dịp quan sát khung cảnh xung quanh lăng Người Hình ảnh đầu tiên mà tác giả thấy được và cũng là ấn tượng đậm nét về cảnh quan quanh lăng Bác là hàng tre Cây tre từ bao đời là hình ảnh thân thuộc của đất nước Việt Nam Nhắc đến tre ta lại nghỉ về đất nước , về dân tộc Việt Nam với bao đức tính cao quí tre anh hùng trong chiến đấu , tre yêu thương giúp đỡ dân tộc , tre hi sinh cho thế hệ mai sau và tre cũng rất kiên cường , bâùt khuất

Nòi tre đâu chịu mọc cong Chưa lên đã nhọn như chông lạ thừơng”

Có thể nói cây tre Việt Nam là biểu tượng sức sống biền bỉ , kiên cường của dân tộc Việt Nam bão táp mưa sa

đứng thẳng hàng Mặc cho bão táp mưa sa tre vẫn thanh thản bình yên đúng đó thẳng hàng như những vệ binh

đứng gác bảo vệ lăng Người

Theo đoàn người vào lăng viếng Bác nhà thơ đã cảm nhận được

“ Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ ”

Mặt trời ngày ngày đi qua trên lăng là hình ảnh thực : mặt trời của đất , nguồn ánh sáng lớn nhất , rực rỡ nhất

và vĩnh viễn trên thế gian Mặt trời trong lăng rất đỏ là một hình ảnh ẩn dụ , nhà thơ muốn nói Bác Hồ chúng ta là mặt trời Mặt trời đỏ chiếu sáng con đường chúng ta đang đi bằng sự nghiệp vĩ đại của người Có phải chăng

không khí thanh tĩnh ngưng kết cả thời gian và không gian ở bên trong lăng Người Có thể nói bằng hình ảnh “ Vầng trăng sáng diệu hiền ” nhà thơ muốn tạo ra môït hình ảnh vũ trụ để ví với Bác Người có lúc như mặt trời ấm áp , có lúc diäu hiền như ánh trăng rằm và cũng có lúc Bác là trời xanh yên ả Hình ảnh ẩn dụ như đểû nói cáitrường tồn vĩnh hằng không bao giờ mất của Bác

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi Mà sao nghe nhói ở trong tim

Những cái mênh mông bao la của vũ trụ được tác giả ví như cái bao la rộng lớn trong tình thương của Bác Đó cũng là biểu hiện sự vĩ đại cao siêu của con người Bác trong mỗi chúng ta ai cũng biết rằng Bác Hồ sống mãi

với non sông đất nước Sống mãi trong tâm trí nhân dân như bầu trời xanh vĩnh viễn trên cao Nhưng Viễn Phương vẫn không khỏi thấy nhói đau trong lòng khi đứng trước thi thể của Người “ Mà sao nghe nhói ở trong tim ” Nỗi đau như hàng ngàn mũi kim châm vào trái tim thổn thức của nhà thơ Đây chính là sự rung động mãnh liệt chân thành của Viễn Phương

Mặ dù hiện tại nhà thơ đang đứng bên lăng Người , trong lăng Người nhưng khi nghĩ đến những ngày phải rời miền Bắc , ngày xa Bác Viễn Phương thấy bịn rịn không muốn rời Tình cảm trong những ngày được sống bên Bác luôn luôn sâu lắng từng giây từng phút Tác giả không thể nào ngăn được nữa những dòng nước mắt trào dâng và tha thiết

Mai về miền Nam thương trào nước mắt

Câu thơ thật bình dị nhưng chứa chan tình thươngấp ủ sâu lắng tận đáy lòng làm cho mỗi chúng ta khi đọc lêncảm thấy vô cùng xúc động Đây là một cách nói không hoa mỹ mà là một cách nói rất chân thành của người dân Nam Bộ nhưng lại lắng đọng trong lòng người không gì có thể nói và tả được Cũng xuất phát từ tình cảm đó cho nên nhà thơ có ước nguyện thành kính và đây có thể là ước vọng chung của tất cả mọi người đã một lần hoặc chưa một lần gặp Bác

Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Điệp ngữ “ Muốn làm ” được nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong đoạn thơ thể hiện ước nguyện muốn tự nguyện tự giác của Viễn Phương nhà thơ muốn làm con chim hót dâng tiếng hót vui Muốn làm bông hoa dâng hương

thơm và sắc đẹp muốn làm cây tre trung hiếu canh giữ cho lăng Bác ngày đêm Hình ảnh cây tre lại xuất hiệnởđoạn cuối bài thơ làm nhiệm vụ khép lại bài thơ một cách khéo léo , tạo cho người đọc một ấn tượng mạnh mẽ khó phai mờ

Ước vọng của nhà thơ thể hiện tình cảm thành kính thiêng liêng của người con Nam Bộ đối với Bác Hồ Ước

muốn đó cũng là tình cảm của mỗi người dân Việt Nam đối với Bác Hồ Những người đã về lăng Bác “ Kết

tràng hoa dâng 79 mùa xuân ” và những ai chưa đến lăng nhưng lòng vẫõn thành tâm hướng về Bác

Viếng lăng Bác , bài thơ gây một xúc cảm đặc biệt , thành công trước hết phải nói là nhờ cảm xúc hết sức chân thành và sâu sắc của Viễn Phương Xúc cảm đó được “ cộng hưởng ” bởi tình cảm thiêng liêng mà Bác dành cho nhân đân miền Nam và tình cảm thành kính , ngưỡng mộ mà toàn dân tộc Việt Nam dành cho Bác Cảm ơn nhà thơ đã truyền cảm xúc của mình đến với người đọc Chúng ta con cháu của Bác xin nguyện như nhà

thơ Viễn Phương làm tiếng chim hót , làm bông hoa đẹp , làm cây tre trung hiếu và sẵn sàng làm muôn ngàn công việc tốt để kính dâng Người

CẢM NHẬN VỀ BÀI THƠ ÁNH TRĂNG Của Nguyễn Duy

Mình về thành thị xa xôi Nhà cao còn thấy núi đồi nũa chăng Phố đông còn nhớ bản làng Sáng đèn còn nhớ ánh trăng cuối rừng

( Tố Hữu )

Trăng là đề tài muôn thuở của thi ca Với ánh sáng hiền diệu , với chu kì tròn khuyết lạ lùng , trăng đã gợi cho các thi nhân cổ kim nhiều ý tưởng sâu xa Nguyễn Duy là nhà thơ lớn lên từ đồng quê , trăng như một ám ảnh Rồi xê dịch với thời gian , và không gian , trăng vẫn theo đuổi nhà thơ và thế là thành thơ , thành triết lí ( dẫn bài thơ )

Bài thơ “ Aùnh trăng ” được viết theo thể thơ năm chữ , nhịp điệu linh hoạt để thể hiện sự vận động của không giạn , của thời gian Nếu như trong bài thơ “ Tre Việt Nam ” Câu thơ lục bát có khi được tách ra thành 2 hoặc 3 dòng thơ để tạo nên hiệu quả nghệ thuật biểu đạt gây ấn tượng , thì bài thơ “ Aùnh trăng ” này lại có

một nét mới Chữ đầu của dòng thơ , câu thơ không viết hoa Phải chăng nhà thiơ muốn cho cảm xúc được dào dạt trôi theo dòng chảy của thời gian kỉ niệm ?

Hai câu thơ đầu nhà thơ nói về vầng trăng của tuổi thơ và vầng trăng của thời chiến tranh

Hồi nhỏ sống với û đồng với sông rồøi với bể Vầng trăng tuổi thơ trải rộng trên một không gian bao la Hai câu thơ 10 tiếng , gieo vầng lưng ( đồng –

sông ) , từ “ với ” được điệp lại 3 lần nhằm diễn tả một tuổi thơ đi nhiều , được hạnh phúc cảm nhận những vẻ đẹp kì thú của thiên nhiên , từng được ngắm trăng trên đồng quê , ngắm trăng trên dòng sông và ngắm trăng trên bãi bể Ta thấy hồi ức được kể lại bằng hình ảnh Hình ảnh chuyển rất nhanh , cái hay là bằng hình ảnh không gian đã diễn tả được sự vận động của thời gian

Hai câu thơ tiếp theo nói về thơì chiến tranh , vầng trăng của người lính , trăng đã thành tri kỉ

Hồøi chiến tranh ở rừng Vầng trăng thành tri kỉ

Tri kỉ là biết người biết mình , bạn tri kỉ là người bạn rất thân , hiểu biết mình Trăng với người lính , với nhà thơ trong những năm ở rừng thời chiến tranh đã trở thành đôi bạn tri kỉ Người chiến sĩ nằm ngủ dưới trăng , giữa rừng khuya sương muối , người chiến sĩ đứng chờ giặc tới Con đường hành quân của người lính nhiều đêm đã trở thành con đường dát vàng Trăng đã chia sẻ ngọt bùi hân hoan trong niềm vui thắng trận với người lính tiền phương Đất nước đã trải qua những năm dài máu lửa , trăng với anh bộ đội đã vượt lên mọi tàn phá hủy diệt của bom đạn quân thù Thật thú vị khi đọc những vầng thơ của Nguyễn Duy vì nó đã mở ra trong lòng nhiều người một trường liên tưởng

Trần trụi với thiên nhiên hồn nhiên như cây cỏ ngỡ không bao giờ quên cái vầng trăng tình nghĩa

Vầng trăng là biểu tượng của những ăm tháng ấy , đã trở thành vầng trăng tri kỉ , vầng trăng tình nghĩa , ngỡnhư không bao gì có thể quên Một ý thơ làm động đến tâm hồn như một thức tỉnh lương tâm đối với những kẻvô tình

Sự thay đổi của lòng người thật đáng sợ Hoàn cảnh sống thay đổi con người dễ thay đổi , có lúc trở nên vôtình , có kẻ dễ trở thành “ ăn ở bạc ” Từ ở rừng , sau chiến tranh trở về thành phố được sống sung sướng ởbuynh đinh cao ốc , quen ánh điện cửa gương , vầng trăng tri kỉ – vằng trăng tình nghĩa đã bị người lãng quêndửng dưng Cách so sánh của tác giả làm chột dạ nhiều người

Từ hồi về thành phố quen ánh điện cửa gương vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

Trăng được nhân hóa lặng lẽ đi qua đường , trăng như người dưng đi qua chẳng còn ai nhớ , chẳng còn aihay Những câu thơ rất bình dị , giọng thơ thầm thì như trò chuyện , giải bày tâm sự cho nên chất trữ tình củathơ trở nên sâu lắng chân thành

Cũng như dòng sông có thác ghềnh , quanh co uốn khúc Cuộc đời người cũng có những biến động li kì Ghilại một tình huống “ Cuộc sống thành thị ” của những con người mới ở rừng về thành phố , nhà thơ chỉ sử dụng 4câu thơ 20 từ Các từ “ Thình lình ”, “ vội ”, “ Đột ngột ” gợi tả tình thái đầy biểu cảm

Thình lình đèn điện tắt phòng buyn đinh tối om vội bật tung cửa sổ

đột ngột vầng trăng tròn

Trăng xưa đã đến với người , vẫn tròn , vẫn đẹp , vẫn thủy chung với mọi người , mọi nhà , với thiên nhiên , vớingười lính Người ngắm trăng rồi suy ngẫm bâng khuâng

ngửa mặt lên nhìn mặt có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng.

Hai chữ “ mặt ” trong đoạn thơ Mặt trăng mặt người cùng “ Đối diện đồng tâm” Trăng chẳng nói , trăngchẳng trách , thế mà người lính cảm thấy “ có cái gì rưng rưng ” “ Rưng rưng ” nghĩa là vì xúc động , nướcmắt đang ứa ra , sắp khóc Giọt nước mắt làm cho lòng người thanh thản lại , cái tốt lành hé lộ , bao kỉ niệmđẹp một đời người ùa về , tâm hồn gắn bó , chan hòa với thiên nhiên , với vần trăng xưa , với đồng với bể , vớisông , với rừng , với quê hương đất nước Cấu trúc câu thơ song hành , với biện pháp tu từ so sánh , với điệp ngữ

là cho thấy ngòi bút của Nguyễn Duy thật tài hoa Ta thấy đoạn thơ hay ở chất thơ bộc bạch chân thành , ở

tính biểu cảm , ở hình tượng và cảm xúc Từ ngôn ngữ hình ảnh đi vào lòng người , khắc sâu điều nhà thơ muốntâm sự với chúng ta một cách nhẹ nhàng , thấm thía

Khổ thơ cuối mang tính hàm nghĩa độc đáo , đưa tới chiều sâu tư tưởng triết lí

Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình ánh trăng im phăng phắc đủ cho ta giật mình

Tròn vành vạnh là trăng rằm , một vẻ đẹp viên mãn Im phăng phắc là im như tờ , không một tiếng động nhỏ Vầng trăng cứ tròn đầy và lặng lẽ “ kể chi người vô tình ”

Là biểu tượng của sự bao dung độ lượng , của nghĩa tình thủy chung trọn vẹn , trong sáng mà không hề đòi hỏiđền đáp Đó cũng chính là phẩm chất cao cả của nhân dân mà Nguyễn Duy cũng như nhiều nhà thơ cùngthời đã phát hiện và cảm nhận một cách sâu sắc trong thời chiến tranh chống Mỹ

Aùnh trăng là bài thơ hay của Nguyễn Duy Qua bài thơ tác giả tâm sự với người đọc những sâu kín nhất nơilòng mình Chất triết lí thâm trầm được diễn tả qua hình tượng “ ánh trăng ” đã tạo nên giá trị tư tưởng và nghệ

thuật của bài thơ Không nên sống vô tình phải thủy chung trọn vẹn , phải ngiã tình sắt son với bạn bè , đồngchí , nhân dân Đó là điều mà Nguyễn Duy nói thật hay , thật cảm động qua bài thơ này

CẢM NHẬN VỀ BÀI THƠ BẾP LỬA của Bằng Việt

Chúng ta đã được đọc nhiều áng thơ hay về tình yêu quê hương , tình cảm gia đình Có người thích vẻ đẹp thiết tha nồng nàn của Tế Hanh ở bài “ Quê hương ” Có người yêu sự mộng mơ , lãng mạn của tình mẹ con trong bài “ Mây và sóng ” của Ta -Go Riêng tôi , tôi đồng cảm cùng tình bà cháu nồng đượm , đằm thắm trong bài “Bếp lửa ” của nhà thơ Bằng Việt

Nhiều người đọc bài thơ có ấn tượng sâu sắc về lời thơ đẹp , cảm xúc dạt dào , giọng thơ thiết tha bồi hồi , hình tượng độc đáo , sáng tạo dặc sắc Bài thơ có 41 câu thơ , phần lớn là thơ 8 chữ ( 31 câu ) , còn có 7 câu thơ

thất ngôn và 3 câu thơ 9 tiếng Tất cả đều kết hợp một cách hài hòa , phong phú vần điệu , đọc lên ngâm lên nghe rất thích , rất thú vị

Bài thơ nhăùc lại kí ức tuổi thơ một thời gian khổ – đói nghèo , chiến tranh , loạn lạc Qua hình tượng bếp lửa ,

ngọn lửa , đứa cháu ca ngợi đức hi sinh , sự tần tảo và tình thương bao la của bà , đồng thời nói lên lòng biết ơn

bà thương nhớ bà khôn nguôi

Ba câu thơ đầu nói về bếp lửa và lòng cháu thương bà Bếp lửa được nhóm lên trong sương sớm , ngọn lửa

“ chồn vờn ” rung rinh , hắt ánh sáng lên tường nhà , liếp cửa Bêùp lửa ấm áp “ nồng đượm ” ấy còn mang tình

thương chở che , ôm ấp , ấp iu của lòng bà Bếp lửa của bà là bếp lửa của một cuộc đời đã trãi qua biết mấy

nắng mưa , nghèo khổ và vất vả Nghĩ về bếp lửa , nhớ về bếp lửa gia đình , mà đứa cháu thương bà khôn xiết

kể

Hai cađu ñaău song haønh laøm hieôn leđn hình ạnh beâp löûa cụa baø Caùc chöõ : “ aâp iu , noăng ñöôïm” , “ chôøn vôøn” raât hình töôïng , gôïi tạ ; chöõ “ thöông ” duøng thaôt ñaĩt qua vaăn thô cạm thaùn laøm cho cạm xuùc lan toûa , thaâm sađu vaøo hoăn ngöôøi :

Moôt beâp löûa chôøn vôøn söông sôùm Moôt beâp löûa ađùp iu noăng ñöôïm Chaùu thöông baø bieât maây naùíng möa Naím cađu thô tieâp theo , taùc giạ nhaĩc ñi nhaĩc lái : muøi khoùi , khoùi hun ñaõ laøm nheøm maĩt chaùu laøm cho soẫng

muõi coøn cay ñeân taôn bađy giôø kư nieôm thôøi thô beù khi leđn boân tuoơi , kư nieôm mođït thôøi ñen toâi ñoùi khoơ Ñoù laø naím ñoùi moøn ñoùi moûi , naím aât daôu 1945 , khi ngöôøi cheât ñoùi nhö ngạ rá Gióng thô trưu xuoâng nao nao loøng ta :

Leđn boân tuoơi chaùu ñaõ queđn muøi khoùi

Boâ ñi ñaùnh xe khođ rác ngöïa gaăy Chư nhôù khoùi hun nheøm maĩt chaùu nghó lái ñeân giôø soẫng muõi coøn cay

Caùi vò cay xoøe cụa khoùi hun nôi beâp löûa nhöõng nhaø ngheøo seõ maõi maõi baùm laây bao tađm hoăn tuoơi thô ? Cho duø

naím thaùng trođi qua nhöng kí öùc aây trôû thaønh moôt veât thöông loøng ñađu deê nguođi ngoi

Ñoán thô thöù 3 goăm coù 11 cađu ,taùc giạ nhaĩc ñi nhaĩc lái moôt vaøi kư nieôm sađu saĩc veă baø trong suoât thôøi gian : Taùm naím roøng chaùu cuøng baø nhoùm löûa Thaôt laø hoăn nhieđn trong saùng khi nhaø thô tađm tình vôùi chim tu huù Chim tuù huù keđu trong nhöõng ngaøy heø , khi traùi vại ñaõ chí n ñoû caønh Tieâng chim tu huù laø ađm thanh ñoăng queđ nghe thaôt tha thieât Tieâng chim tu huù trong baøi thô laø moôt saùng táo cụa Baỉng Vieôt khi noùi veă baø :

Tu huù keđu tređn nhöõng caùnh ñoăng xa

Tu hú kêu bà có nhớ không bà Bà hay kể chuyện những ngày ở Huế Tiếng tu hú sao mà tha thiết thế !

Quá khứ và hiện tại đồng hiện Tiếng chim tu hú trở thành một mảnh tâm hồn tuổi thơ Cháu thương bà vất vả lo toan , biết ngỏ cùng ai Chỉ có thể tâm tình với chim tu hú Nhẹ trách mà thương nhiều :

Tu hú ơi ! chẳng đến ở cùng bà Kêu chi hoài trên những cánh đồng xa

Tiếng chim tu hú gợi thương :

Mẹ cùng cha bận công tác chưa về Cháu ở cùng bà , bà bảo cháu nghe Bà dạy cháu làm , bà chăm cháu học

Trong nhiều gia đình Việt Nam , do nhiều cảnh ngộ khác nhau , mà vai trò của người bà – bà nội , bà ngoại –

đã thay thế vai trò của người mẹ hiền Các từ ngữ : Bà bảo , bà dạy , bà chăm đã diễn tả một cách sâu sắc tấm

lòng đôn hậu , tình thương bao la , sự chăm chút của bà đối với cháu nhỏ Chữ bà và chữ cháu đước điệp lại 4lần gợi tả tình bà cháu quấn quít yêu thương

Được sống trong tình thương và hạnh phúc Em bé trong bài thơ bếp lửa tuy phải sống xa cha mẹ , tuy gặp nhiều thiếu thốn khó khăn , nhưng em thật hạnh phúc khi được sống trong vòng tay yêu thương của bà Vì thế cháu mới cảm thấy một cách thiết tha nồng hậu

Nhóm bếp lửa nghĩ thương bà khó nhọc

Đoạn thơ tiếp theo có 10 câu đã tô đậm thêm những phẩm chất cao quí của người bà yêu quí Bà là chỗ dựa

tinh thần vững chắc Sống trong những năm dài chiến tranh , khi giặc đốt làng cháy tàn cháy lụi , được sự đỡ đần

Từ bếp lửa , đứa cháu nghĩ về ngọn lửa Một hình tượng rất tráng lệ Bếp lửa bà nhen sớm sớm chiều chiều đã sáng bừng lên thành ngọn lửa bất diệt , ngọn lửa của tình thương luôn ủ sẵn , ngọn lửa của niềm tin vô cùng dai

dẳng bền bỉ và bất diệt cùng với hình tượng ngọn lửa, các từ ngữ chỉ thời gian rồi sớm rồi chiều , các động từ

Điệp ngữ một ngọn lửa và kết cấu song hành đã làm cho câu thơ vang lên mạnh mẽ , đầy xúc động tự hào

Tám câu thơ tiếp theo là những suy ngẫm sâu sắc của nhà thơ , của đứa cháu về người bà kính yêu , về bếp lửa của mỗi gia đình Việt Nam chúng ta Cuộc đời của bà nhiều lận đận , trải qua nhiều nắng mưa vất vả Bà cần

Bà đã nhóm bếp lửa trong suốt cuộc đời bà , đã trải qua mấy nắng mưa mấy chục năm rồi Bà không chỉ nhóm bếp lửa bằng đôi bàn tay già nua gầy guộc , mà là bằng tất cả tấm lòng nhân hậu ấp iu nồng đượm của bà đối

với con cháu Chữ nhóm được láy di láy lại bốn lần , đan kết với những chi tiết rất thực và gần gũi thân quen đối