Chương 3CƠ SỞ ĐIỆN SINH HỌC Bài gi ng Ơ KỸ THUẬT Y SINH – Ngành VẬT LÝ Ỹ THUẬT Khoa KHƯ – ĐHB – ĐHQG TP M 2006 n Mục tiêu: • Xác ñịnh mối liên hệ giữa nồ n ng ñộ ion và dòng chuyển dời c
Trang 1Chương 3
CƠ SỞ ĐIỆN SINH HỌC
Bài gi ng Ơ KỸ THUẬT Y SINH – Ngành VẬT LÝ Ỹ THUẬT Khoa KHƯ – ĐHB – ĐHQG TP M 2006
n Mục tiêu:
• Xác ñịnh mối liên hệ giữa nồ n ng ñộ ion và dòng
chuyển dời c a ion
• Định nghĩa ñiện thế tĩnh và ñộng c a màng tế bào
• Mô tả ảnh hưởng mật ñộ ion ñ ñế n sự thay ñổ ñ i ñiện thế màng tế bào
• Định nghĩa ñịnh luật Fick và ñịnh luật Ohm
• n ra biể bi u thức và các tính toán cơ sở hiệu thế
Nerst
• n ra biểu thức và các tính toán cơ sở sự cân bằ b ng
onnan
• Mô hình cơ bản về v mạch ñiện tương ñương của màng
tế bào và mạch Thévenin tương ñương
• Tìm hiểu về mô hình odgkin xley về ñiện thế
màng tế bào
Chương 3: Cơ sở ñi n sinh h c
Trang 2Điện thế màng tế bào
• Lịch sử: Thí nghiệm Galvani (1791) và di n giải của Volta
• Đư c tạo nên do sự khác biệt về v phân bố ion trong và
ngoài màng tế bào Hiện tư ng ñó ñư c tạo nên do tính thẩ th u có ch n c của màng tế bào ñố ñ i v i các ion.
• Điện thế tế bào ñóng vai trò quan trọng ñối v i t bà b o th n kinh
• Điện thế tĩnh: Vm=vi – vo, v i vi: ñiện thế bên trong màng, vo: ñiện thế bên ngoài thường quy ư c bằng 0 mV.
• Đối v i phầ ph n l n các tế bào, Vm~-60mV.
• Điện thế ñộng - sự hoạt cực và khử cực
Trang 3Các ñịnh lu nh luậ t vậ t lý cơ sở
Bài giảng CƠ SỞ KỸ THUẬT Y SINH – Ngành VẬT LÝ KỸ THUẬT - Khoa KHƯD – ĐHBK – ĐHQG TP.HCM 2006
• Định luật Fick
n J: dòng ion khuếch tán
n : mật ñộ ion
n x: ñộ dày màng tế bào
n : hệ số khuếch tán
• Định luật Ohm
n : dòng ion dịch chuyển trong ñiện trường
n : ñộ linh ñộng của ion
n Z: số Z của ion
n V: hiệu thế qua màng; dv/dx = (-E)
• Biểu thức Einstein
n k: hằng số Bolzmann 1,38.10 -23 J/K
n T: nhiệt ñộ tuyệt ñối
n q: ñô l n ñiện tích
Chương 3: Cơ sở ñiện sinh học
Trang 4Hiệu thế màng t nh – Ph trình Nersnt
• Sử dụng các ñịnh luật vật lý cơ sở có thể dẫ d n ra biểu thức c a phương trình Nersnt như sau:
•
• Ở nhiệt ñộ phòng: kT/q = 26mV
Trang 5Hiệu thế màng t nh – S cân b ng onnan
Bài giảng CƠ SỞ KỸ THUẬT Y SINH – Ngành VẬT LÝ KỸ THUẬT - Khoa KHƯD – ĐHBK – ĐHQG TP.HCM 2006
• Ở trạng thái cân bằng thế Nersnt ñối với K+ và
Cl-phải bằng nhau:
• Biểu thức trên ñư c gọi là sự cân bằng Donnan
Chương 3: Cơ sở ñiện sinh học
Trang 6Hiệu thế màng t nh – Ph.trình oldman
• ương trình oldman biểu thị ñiện thế màng tế bào ñối v i nhiều loại ion thẩm th u ñược, ví dụ ñ.v tế
bào có các ion K+, Na+ và CL-:
• Với P X là ñộ thẩm th u c a ion X.
Trang 7Mô hình m ch ñiện tương
Bài giảng CƠ SỞ KỸ THUẬT Y SINH – Ngành VẬT LÝ KỸ THUẬT - Khoa KHƯD – ĐHBK – ĐHQG TP.HCM 2006
• Mô hình mạch ñiện tương
ñương của màng tế bào có thể giúp tính toán ñơn giản các tính toán ñiện thế tế bào phức h p (như trong mô hình ñiện thế ñộng
Hodgkin-Huxley ch
Huxley chẳ ng hạn)
• Các linh kiện ñiện tương
ñương:
n Nguồ Ngu n ñiện ñộng E
n Điện trở: R=1/G
n Tụ ñiện - ñiện dung màng
tế bào ~ µF
Chương 3: Cơ sở ñiện sinh học
Trang 8Phương pháp gi p giả i mô hình m nh mạ ch ñi n tương
• Mô hình mạch tương ñương Thevenin
• Mô hình ñiện thế ñộng odgkin Huxley (Seminar) uxley (Seminar)
K K
m
V
K Na
K Na
Th
R R
R R