PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ SỎI TIẾT NIỆU Sỏi thận – bể thận: Chẩn đoán: - Lâm sàng có cơn đau quặn thận hoặc không - Siêu âm: có sỏi, dãn hoặc không dãn đài bể thận - KUB: thấy hình ảnh cản quan
Trang 1PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ SỎI TIẾT NIỆU
Sỏi thận – bể thận:
Chẩn đoán:
- Lâm sàng có cơn đau quặn thận hoặc không
- Siêu âm: có sỏi, dãn hoặc không dãn đài bể thận
- KUB: thấy hình ảnh cản quang vùng thận
- CT hoặc UIV: hình ảnh sỏi trong đài, bể thận
Điều trị:
- Sỏi nhỏ dưới 1cm không ứ nước thận: Uống nhiều nước, theo dõi, tầm soát những nguyên nhân nghi ngờ là nguyên nhân sỏi thận (cường chức năng tuyến cận giáp, gout…)
- Sỏi dưới 1cm có ứ nước đài, bể thận, sỏi trên 1cm: thứ tự ưu tiên: tán sỏi ngoài cơ thể, tán lấy sỏi thận qua da, nội soi hông lưng mở bể thận lấy sỏi,
mổ hở
Sỏi niệu quản 1/3 trên:
Chân đoán:
- Lâm sàng: có cơn đau quặn thận hoặc không
- Siêu âm: có thận ứ nước
- KUB: có hình cản quang trên đường đi của niệu quản
- CT hoặc UIV: có sỏi trong niệu quản 1/3 trên
Điều trị: Thứ tự ưu tiên:
- Tán sỏi ngoài cơ thể
- Nội soi niệu quản ống mềm tán lấy sỏi
- Nội soi hông lưng lấy sỏi
- Nội soi niệu quản ống cứng tán lấy sỏi hoặc đặt thông JJ dẫn lưu tạm thời nếu không tiếp cận được sỏi
- Mổ hở
Sỏi niệu quản 1/3 giữa và dưới:
Chẩn đoán:
- Tương tự sỏi 1/3 trên
Điều trị:
- Thứ tự ưu tiên:
- Nội soi niệu quản ống cứng tán lấy sỏi
- Nội soi niệu quản ống mềm tán lấy sỏi
- Mổ hở
Trang 2Sỏi bàng quang:
Chẩn đoán:
- Lâm sàng: tiểu nhiều lần, tiểu ngắt quãng, tiểu buốt, tiểu rắt
- Siêu âm: sỏi trong bàng quang
- KUB: hình cản quang trong bàng quang
Điều trị: Thứ tự ưu tiên:
- Gắp sỏi mù
- Bóp sỏi qua nội soi
- Tán sỏi qua nội soi bàng quang
- Mổ hở
Sỏi niệu đạo:
Chẩn đoán:
- Lâm sàng: bí tiểu, tiểu đau, sờ thấy sỏi ở niệu đạo trước
- Siêu âm: thấy sỏi ở niệu đạo tiền liệt tuyến
- KUB: hình cản quan ở niệu đạo
Điều trị: Thứ tự ưu tiên:
- Dùng kelly gắp sỏi ở miệng sáo
- Nội soi niệu đạo tán gắp sỏi
- Đẩy sỏi vào bàng quang rồi bóp sỏi qua nội soi bàng quang hoặc gắp sỏi mù
Trang 3TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Bryan M Clary, M.D., Carmelo A Milano, M.D (2000): Surgical Intensive Care Fifth
Edition,
2 Burke A Cunha, M.D (2003), Antibiotic Essentials Physicians’ Press
www.Physicianspress.com
3 Hội Tiết Niệu Thận Học Việt Nam (2013) Hướng Dẫn Điều Trị Nhiễm Khuẩn Đường Tiết
Niệu ở Việt Nam
4 Hội Tiết Niệu – Thận Học Việt Nam (2013), Phác Đồ Hướng Dẫn Chẩn Đoán và Điều Trị
Ung Thư Tiền Tuyến Tiền Liệt
5 Hội Tiết Niệu – Thận Học Việt Nam (2013), Hướng Dẫn Xử Trí Tăng Sinh Lành Tính
Tuyến Tiền Liệt
6 Hội Tiết Niệu – Thận Học Việt Nam (2013), Hướng Dẫn Điều Trị Ung Thư Tế Bào Thận
7 Hội Tiết Niệu – Thận Học Việt Nam (2003), Bệnh Học Tiết Niệu,
Nhà Xuất Bản Y Học, Hà Nội, tr 573-588
8 James F Glenn, M.D (1991), Urologic Surgery, J.B Lippincatt Company, USA, PP 96 –
132
9 Jay A Motola and Arthur D Smith, (2004), “ High Tech Urology – Technologic
Innovations and Their Clinical Applications”, Saunders, pp 208 – 231
10 John Blandy (1982), Lectrure Notes on Urology, PG Publishing Pte Ltd, Singapore
11 S R Payne & D R Webb (1988), Percutaneous Renal Surgery, Great Britain at the Bath
Press, Avon, pp: 3 - 150
12 Joseph W, Segura, (1992), Cambell’s Urology , Saunders, vol.3, pp 2183 - 2194
13 Preminger GM, Assimos DG, Lingeman JE, Nakada SY, Pearle MS, Wolf JS Jr: Report on the Management of Staghorn Calculi http://www.auanet.org/content/clinical-practice-guidelines/clinical-guidelines.cfm?sub=uc accessed May 7, 2011
management of ureteral calculi
http://www.auanet.org/content/clinical-practice-guidelines/clinical-guidelines.cfm?sub=sc accessed May 7, 2011
15 Preminger GM, Ferrandino MN, Haleblian GE, et al: Urology Core Curriculum:
Surgical Stone Management http://www.auanet.org/eforms/elearning/core/?topic=14
accessed May 7, 2011
16 S A H Rixvi, S A A Naqvi, Z Hussain, A Hashmi, M Hussain, M N Zafar, H
Mehdi, R Khalid (2002) “The Management of Stone Disease” BJU International, 89
(Suppl 1) PP 62 – 68
17 Vidal Việt nam 2011/2012