NHẬP môn TIN học

1.2 XỬ LÝ THÔNG TIN Xử lý thông tin - DATA PROCESSING Là các tác động lên thông tin, bao gồm :  Phép thu thập tin : lấy thông tin từ sự vật, hiện tượng thông qua các giác quan và các

TÀI LIỆU HỌC TẬP, THAM KHẢO

B.Tài liệu tham khảo

4 Đỗ Xuân Lôi, Cấu trúc dữ liệu & giải thuật,NXB Khoa học kỹ thuật 1996

5 Quách Tuấn Ngọc, Bài tập ngôn ngữ lập trình

Pascal, NXB Thống kê

Chương 1: Đại cương về Tin học

Chương 2: Các khái niệm cơ bản của

hệ điều hành MSDOS

PHẦN 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ

BẢN CỦA TIN HỌC

Chương 1: Đại cương về Tin học

1.1 Thông tin

1.2 X lý thông tin ử

1.3 Tin h c ọ

1.4 Máy tính i n t v l ch s phát tri n đ ệ ử à ị ử ể

1.5.Các máy tính thông minh

1.6.Thông tin trong tin h c ọ

1.6.1 Các h c s ệ ơ ố đế m

1.6.2 Chuy n ể đổ i gi a các h ữ ệ đế m

1.6.3.Các phép toán trong h nh phân ệ ị

1.6.4.Cách mã hoá thông tin v các à đơ n v o ị đ

Con người có nhu cầu đọc báo, nghe đài, xem

phim, đi tham quan, du lịch, tham khảo ý kiến

người khác, để nhận được thêm thông tin

mới  con người sự hiểu biết, nhận thức tốt

hơn về những đối tượng trong đời sống xã hội,

trong thiên nhiên, giúp thực hiện hợp lý

công việc cần làm để đạt tới mục đích một

cách tốt nhất.

1.1 THÔNG TIN

 CÔNG NGHỆ THÔNG TIN - IT NFORMATION TECHNOLOGY

 CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀ TRUYỀN THÔNG - ICT

INFORMATION and COMMUNICATION TECHNOLOGY

THÔNG TIN-INFORMATION

Thông tin: bao gồm cảm nhận, suy đoán, nhận thức, biểu hiện của con người tại một thời điểm nhất định về một hiện tượng, sự kiện, sự vật hay con người Thông tin là đối tượng của Tin học.

Bản tin-File: tập hợp tin có quan hệ, tương đối hoàn chỉnh và lưu trên đĩa.

VAI TRÒ CỦA THÔNG TIN

•Thông tin là công cụ để giao tiếp trong cuộc sống

• Là phương tiện để lưu truyền cho thế hệ sau, cũng như tiếp thu ở thế hệ trước những thành tựu văn hóa, KHKT, kinh nghiệm trong cuộc sống

 VẬT MANG TIN

• Là cơ sở để khái quát mô tả những vật ở xa

• Vật mang tin: là công cụ dùng để truyền tin hoặc thể hiện thông tin Hay nói cách khác, vật mang tin chính

là hình thức thể hiện của thông tin

• Thông tin được thể hiện bằng: âm thanh, chữ viết,

ký hiệu, biểu đồ, …

1.2 XỬ LÝ THÔNG TIN

 Xử lý thông tin - DATA PROCESSING

Là các tác động lên thông tin, bao gồm :

 Phép thu thập tin : lấy thông tin từ sự vật, hiện

tượng thông qua các giác quan và các thiết bị có khả năng thu nhận tin

 Phép mã tin: biểu diễn tin bằng chữ viết, chữ số, ngôn ngữ, tiếng nói, âm thanh, hình vẽ, trạng thái điện,

 Lưu tin: Bảo quản, lưu giữ các dạng biểu diễn tin trên các thiết bị nhớ.

 Phép truyền tin : gởi tin từ máy này sang máy

khác, từ điểm này sang điểm khác Môi trường

truyền tin gọi là kênh liên lạc

Phép xử lý tin : tác động lên các tin đã có để tạo

Hiện tại, muốn xử lí được bằng máy tính, tin phải thỏa mãn các điều kiện sau :

-Khách quan:mang một ý nghĩa duy nhất không tùy thuộc vào suy nghĩ chủ quan

- Đo được : xác định bằng một đại lượng đo cụ thể

- Rời rạc : các giá trị kế cận của nó là rời nhau

Xử lý thông tin bằng máy tính điện tử

Thông tin mà các máy tính điện tử có thể xử lý được gọi là dữ liệu (data).

Dữ liệu bao gồm :

Dữ liệu dạng số : số nguyên, số thực

Dữ liệu dạng phi số : văn bản, âm thanh, hình ảnh

Dữ liệu dạng tri thức : các sự kiện, các luật

Xử lý thông tin bằng máy tính điện tử

THÔNG TIN BAN ĐẦU THÔNG TIN KẾT QUẢ

BI U DI N…(BAN Ể Ễ ĐẦ U) BI U DI N K T QU Ể Ễ Ế Ả

1.3 TIN HỌC

Tin học là ngành khoa học về xử lí thông tin tự động bằng các thiết bị tin học, trước hết là máy tính điện tử (Computer)

 TIN H C-INFORMATICS, COMPUTER SCIENCE Ọ

 CÁC LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU CỦA TIN HỌC

Kỹ thuật phần cứng: Nghiên cứu chế tạo các thiết bị, linh kiện điện tử, công nghệ vật liệu mới, … hỗ trợ máy tính và mạng máy tính, đẩy mạnh khả năng xử lý toán học và truyền thông thông tin.

Kỹ thuật phần mềm: Nghiên cứu phát triển các hệ điều hành, các ngôn ngữ lập trình cho các bài toán khoa học kỹ thuật, mô phỏng, điều khiển tự động, tổ chức dữ

1.3 TIN HỌC

Tin học hiện đang được ứng dụng rộng rãi trong các ngành nghề khác nhau của xã hội từ KHKT, kinh tế, y học, công nghệ sản xuất đến khoa học xã hội, nghệ thuật:

Thế hệ 1 (1950 - 1958): sử dụng các bóng đèn điện tử chân

không, mạch riêng rẽ, vào số liệu bằng phiếu đục lỗ, điều

khiển bằng tay kích thước rất lớn, tiêu thụ năng lượng nhiều, tốc độ tính chậm khoảng 300 - 3.000 phép tính/s EDVAC (Mỹ) hay BESM (Liên Xô cũ),

Thế hệ 2 (1958 - 1964): máy tính dùng bộ xử lý bằng đèn bán

dẫn, mạch in Máy tính đã có chương trình dịch, hệ điều hành

đơn giản Kích thước máy còn lớn, tốc độ tính khoảng 10.000 -100.000 phép tính/s IBM-1070 (Mỹ) hay MINSK (Liên Xô cũ),

Thế hệ 3 (1965 - 1974): gắn các bộ vi xử lý bằng vi mạch điện

tử cỡ nhỏ, 100.000 - 1 triệu phép tính/s có các hệ điều hành đa

chương trình Kết quả từ máy tính có thể in ra trực tiếp ở máy

in IBM-360 (Mỹ) hay EC (Liên Xô cũ),

1.4 MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ VÀ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN

Thế hệ 4 (1974 - nay): máy tính bắt đầu có các vi mạch đa xử

lý có tốc độ tính hàng chục triệu đến hàng tỷ phép tính/s Giai đoạn này hình thành 2 loại máy tính chính: máy tính cá nhân

để bàn (Personal Computer - PC) hoặc xách tay (Laptop hoặc Notebook computer) và các loại máy tính chuyên nghiệp thực hiện đa chuong trình, đa xử lý, hình thành các hệ thống mạng máy tính (Computer Networks), và các ứng dụng phong phú đa phương tiện

Thế hệ 5 (1990 - nay): bắt đầu các nghiên cứu tạo ra các máy

tính mô phỏng các hoạt động của não bộ và hành vi con nguời,

có trí khôn nhân tạo với khả năng tự suy diễn phát triển các tình huống nhận được và hệ quản lý kiến thức cơ bản để giải quyết các bài toán đa dạng

1.4 MÁY TÍNH ĐI Ệ N TỬ VÀ LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN

S ơ đồ đồ kh i m¸y tÝnh kh i m¸y tÝnh ố ố

C¸c thiÕt bÞ

NhËp

Bé xö lÝ trung t©m

CPU

C¸c thiÕt

bÞ xuÊt

Bé nhí ngoµiAuxiliary storage

Bé nhí trong Main memory

Monitor (Mµn h×nh) Printer (M¸y in) Video

Mouse

 CÁC THIẾT BỊ NHẬP

Monitor

 CÁC THIẾT BỊ XUẤT

Bộ xử lý trung tâm chỉ huy các hoạt động của máy tính

 BỘ XỬ LÝ TRUNG TÂM – CPU

Khối điều khiển (CU: Control Unit)

Là trung tâm điều hành máy tính Nó có nhiệm vụ

giải mã các lệnh, tạo ra các tín hiệu điều khiển công việc của các bộ phận khác của máy tính theo yêu cầu của NSD hoặc theo chương trình đã cài đặt.

Khối tính toán số học và logic (ALU: Logic Unit)

Arithmetic-Bao gồm các thiết bị thực hiện hầu hết các phép tính, các thao tác của hệ thống

Các thanh ghi (Registers)

Ðược gắn chặt vào CPU bằng các mạch điện tử làm

C¸c lo¹i CPU th«ng dông

Các loại bộ nhớ trong

 RAM ( R andom A ccess M emory)

 Có thể ghi/đọc

 Mất điện là mất hết thông tin

 ROM ( R ead O nly M emory)

 Chỉ đọc, ng ời dùng không ghi đ ợc

 Mất điện vẫn còn thông tin

§Üa mÒm (Floppy Disk)

3,5 inch

720 KB vµ 1.4 MB

5 inch 1/4

360 KB vµ 1.2 MB

Mét vÝ dô vÒ cÊu h×nh m¸y vi tÝnh

4 Khả năng trao đổi tin

Có khả năng kết nối và trao đổi thông tin với nhau trong bất cứ phạm vi nào

Ý NGH A NGH A Ĩ Ĩ

Máy tính là loại máy đặc biệt,

máy không biến đổi năng lượng

thành năng lượng mà biến đổi

thông tin thành thông tin và vì

vậy nó có tác dụng tự động hoá

lao động trí óc.

Có 2 loại phần mềm cơ bản:

Là một bộ các câu lệnh để chỉ dẫn phần cứng máy tính và các phần mềm ứng dụng làm việc với nhau

Hệ điều hành

(OS: Operating System)

Là tập hợp các ch ơng trình đảm bảo các chức năng cơ bản sau :

● Điều khiển việc thực thi mọi ch ơng trình

● Quản lí, phân phối và thu hồi bộ nhớ trong và ngoài

● Điều khiển các thiết bị

● Điều khiển và quản lí việc vào/ra dữ liệu

● Ghép nối giữa máy tính với ng ời sử dụng

NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH

-Mỗi ngôn ngữ đều được xây dựng từ một bộ kí hiệu

cơ bản và những quy tắc ngữ pháp chặt chẽ để tạo lập ngôn ngữ

Ngôn ngữ lập trình được phân làm ba loại chính :

Ngôn ngữ cấp cao (High Level

Language)

Được xây dựng cho những người ít đi sâu vào phần cứng.Ngôn ngữ khá gần với ngôn ngữ khoa học kỹ thuật, quản lý

Các đối tượng xử lí thông dụng, gần gũi, nhiều vẻ hơn, có thể gồm cả số nguyên, số thực, chữ

Bộ kí tự sử dụng trong ngôn ngữ vừa đủ, xác định ;ngữ nghĩa đơn giản, chặt chẽ và mục tiêu là để miêu

tả và điều khiển việc xử lí thông tin một cách rất cụ thể chứ không phải để diễn đạt những ý niệm trừu tượng

Các l nh vi t b ng ngôn ng n y d h c, d vi t, ệ ế ằ ữ à ễ ọ ễ ế

d s a v không ph thu c v o c u trúc riêng ễ ử à ụ ộ à ấ

c a t ng lo i máy Ngôn ng c p cao ủ ừ ạ ữ ấ đượ c xây

d ng nên các câu l nh ự ệ

-M t ng ngh a l hi u q a c a các câu l nh ộ ữ ĩ à ệ ủ ủ ệ

c vi t úng ng pháp

1.5 CÁC MÁY TÍNH THễNG MINH

Mặc dù hơn hẳn con ng ời về tốc độ xử lý, khả năng l u trữ và tìm kiếm thông tin, tính kỷ luật và kiên nhẫn, song các máy tính

từ tr ớc đến nay ch a có khả năng tự t duy, sáng tạo, đúc rút và vận dụng kinh nghiệm Chúng chỉ đơn giản thực hiện những ch

ơng trình mà con ng ời cài cho chúng

BÀI TẬP

1 Ph©n biÖt gi÷a d÷ liÖu vµ th«ng tin

2 Ph©n biÖt kh¸i niÖm phÇn cøng vµ phÇn mÒm cña m¸y tÝnh

3 §iÒn vµo chç trèng trong c¸c ph¸t biÓu d íi ®©y:

Nh÷ng sù kiÖn kh«ng cã cÊu tróc ® îc l u tr÷ trong m¸y tÝnh gäi

lµ

Qu¸ tr×nh xö lý d÷ liÖu sÏ sinh ra mµ nã cã

ý nghÜa

Mét m¸y tÝnh xö lý d÷ liÖu thµnh D÷ liÖu ®i vµo trong m¸y tÝnh khi Th«ng tin ®i ra khái m¸y tÝnh khi