- Vì vậy đi đôi với tăng cờng giáo dục chủ nghĩa Mac- Lenin, cần làm cho t tởng Hồ Chí Minh về sự kết hợp dân tộc và giai cấp, chủ nghĩa yêu nớc và chủ nghĩa quốc tế, độc lập dân tộc và
Trang 1Đề cơng ôn tập môn
T tởng Hồ Chí Minh
Câu1: Khái niệm và nguồn gốc
hình thành t tởng Hồ Chí Minh.
a- Khái niệm: T
t-ởng Hồ Chí Minh là 1 hệ thống
các quan điểm toàn diện và sâu
sắc về những vấn đề cơ bản của
cách mạng Việt Nam, là kết quả
của sự vận dụng và phát triển sáng
tạo chủ nghĩa Mác– Lênin vào
điều kiện cụ thể của nớc ta, kế
thừa và phát triển các giá trị
truyền thống tốt đẹp của dân tộc,
tiếp thu tinh hoa của nhân loại
b- Nguồn gốc hình
thành t tởng Hồ Chí Minh:
-Truyền thống dân
tộc: Giá trị truyền thống dân tộc
đợc hình thành qua mấy nghìn
năm trong đớ cốt lõi là chủ nghĩa
yêu nớc, là nguồn động viên thúc
giục Hồ Chí Minh đi tìm con
đ-ờng cứu nớc giải phóng dân tộc,
giải phóng nhân dân lao động
-Tinh hoa văn hoá
nhân loại:
+ T tởng văn hoá
Phơng Đông: Hồ Chí Minh đã
chắt lọc, tiếp thu và nâng cao
những mặt tích cực của Nho giáo,
Phật giáo và chủ nghĩa tam dân
của Tôn Trung Sơn
+ T tởng văn hoá
Phơng Tây: Hồ Chí Minh đã
nghiên cứu, tiếp thu t tởng văn
hoá dân chủ của cách mạng Pháp,
cách mạng Mỹ, đồng thời đã vận
dụng sáng tạo xây dựng lên t tởng
xuất sắc có ý nghĩa thời đại của
mình
- Chủ nghĩa Mác
– Lênin: Hồ Chí Minh đã nắm
vững những điểm cốt lõi của chủ
nghĩa Mác – Lênin Ngời luôn
dựa vào lập trờng, quan điểm,
ph-ơng pháp biện chứng của chủ
nghĩa Mác – Lênin vận dụng vào
cách mạng Việt Nam để xây dựng
thành 1 hệ thống luận điểm cách
mạng, dẫn đờng cho cách mạng
Việt Nam tới thắng lợi và ảnh
h-ởng sâu sắc đến quá trình phát
triển của lịch sử nhân loại
- Phẩm chất cá
nhân của Hồ Chí Minh: Hồ Chí
Minh có phẩm chất cá nhân là t
duy độc lập, tự chủ, sáng tạo, khả
năng phê phán sáng suốt, sự khổ
công học tập tiếp thu tri thức nhân
loại, có tâm hồn của 1 ngời yêu
n-ớc, 1 chiến sĩ cộng sản nhiệt tình
cách mạng Những phẩm chất cá
nhân đó có ý nghĩa quyết định
việc ngời chọn lọc tiếp nhận,
chuyển hoá những tinh hoa văn
hoá nhân loại thành t tởng đặc sắc
của mình
Câu2: Quá trình
hình thành và phát triển t tởng
Hồ Chí Minh.
a-Thời kỳ hình
thành t tởng yêu nớc, thơng nòi
(1911)
Lớn lên và sống
trong nỗi đau của ngời dân mất
n-ớc, đợc sự giáo dục của gia đình,
quê hơng, dân tộc về lòng yêu nớc
thơng nòi; sớm tham gia phong
trào đấu tranh chống Pháp; băn
khoăn trớc các thất bại của sỹ phu
yêu nớc; ham học hỏi, muốn tìm
hiểu những giá trị tinh hoa của
các nớc phơng Tây
Trong thời kỳ này Hồ Chí Minh
đã hình thành t tởng yêu nớc,
th-ơng dân tha thiết bảo vệ những giá
trị tinh thần truyền thống của dân
tộc, ham muốn học hỏi những t
t-ởng tiến bộ
b- Thời kỳ tìm tòi
con đờng cứu nớc, giải phóng dân
tộc (1911-1920)
Năm 1911 ngời
đến Pháp sau đó đến nhiều nớc
Châu Âu, Phi, Mỹ Khảo sát và
tìm hiểu cuộc CM Pháp, Mỹ,
tham gia Đảng Xã hội Pháp, tìm
hiểu Cách mạng tháng 10 Nga,
học tập và tìm đến với chủ nghĩa
Mác- Lê Nin, tham dự Đại hội
Tua, tham gia sáng lập Đảng
Cộng sản Pháp
Đây là thời kỳ có
sự chuyển biến vợt bậc về t tởng;
từ giác ngộ chủ nghĩa dân tộc tiến
lên giác ngộ chủ nghĩa Mác-
Lenin, từ một chiến sỹ chống thực
dân phát triển thành
sản Việt Nam
c- Thời kỳ hình thành cơ bản về t tởng cách mạng Việt Nam (1921-1930)
Trong 9 năm này,
t tởng Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam đã hình thành cơ bản
Kết hợp nghiên cứu xây dựng lý luận, kết hợp với tuyên truyền t t-ởng giải phóng dân tộc và vận
động tổ chức quần chúng đấu tranh, xây dựng tổ chức cách mạng, chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
- Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải đi theo con đờng CMVS
Giải phóng dân tộc phải gắn liền với giải phóng nhân dân lao động, giải phóng giai cấp công nhân, phải kết hợp độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội
- Cách mạng thuộc
địa và CMVS ở chính quốc có quan hệ mật thiết với nhau CM ở thuộc địa không phụ thuộc vào
CM ở chính quốc mà có tính chủ
động, độc lập CM ở thuộc địa có khả năng giành thắng lợi trớc CM
ở chính quốc và giúp cho CM ở chính quốc trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn
- CM thuộc địa
tr-ớc hết là một cuộc “dân tộc cách mệnh”, đánh đuổi đế quốc xâm
l-ợc, giành lại độc lập, tự do
- Giải phóng dân tộc là việc chung của cả dân chúng, phải tập hợp lực lợng dân tộc thành một sức mạnh lớn để chống đế quốc và tay sai
- Phải đoàn kết và liên minh với các lực lợng Cm quốc tế, song phải nêu cao tinh thần tự lực tự cờng, không đợc ỷ lại chờ đợi sự giúp đỡ của quốc tế
- Cm là sự nghiệp của quần chúng, của cả dân tộc
đại đoàn kết Phải tổ chức quần chúng, lãnh đạo và tổ chức đấu tranh bằng các hình thức và khẩu hiệu thích hợp Phơng pháp đấu tranh để giành chính quyền, giành lại độc lập và bằng bạo lực của quần chúng và có thể bằng phơng thực khởi nghĩa dân tộc
- Cm muốn thành công trớc hết phải có đảng cm lãnh đạo, vận động và tổ chức quần chúng đấu tranh Đảng có vữngc cách mạng mới thành công, cũng nh ngời cầm lái có vững thuyền mới chạy đúng hớng, tới
đích Đảng phải có lý luận làm nòng cốt
d- Thời kỳ thử thách, kiên trì giữ vững, quan
điểm, nêu cao t tởng độc lập, tự
do và quyền dân tộc cơ bản (1930-1945)
Trên cơ sở t tởng
về con đờng Cm Việt nam thành lập đợc Đảng Cộng sản Việt Nam, xây dựng cơng lĩnh, định ra đờng lối Cm t sản dân quyền và thổ địa
cm để đi tới xã hội cộng sản, tổ chức quần chúng đấu tranh Giữ
vững quan điểm cm của mình, vợt qua khuynh hớng tả khuynh đang chi phối quốc tế cộng sản, ban chấp hình trung ơng Đảng, phát triển thành chiến lợc cm giải phóng dân tộc, xác lập t tởng độc lập, tự do, dẫn đến thắng lợi của cuộc cm tháng 8 năm 1945, nớc Việt Nam dân chủ cộng hoà ra
đời Đây là nhà nớc của dân, do dân, vì dân đã khẳng định về mặt pháp lý quyền tự do, độc lập của dân tộc Việt Nam
e- Thời kỳ tiếp tục phát triển mới về t tởng kháng chiến và kiến quốc (1945-1969)
- T tởng kết hợp với kiến quốc, tiến hành kháng chiến kết hợp với xây dựng chế độ dân chủ nhân dân; tiến hành đồng thời hai chiến lợc cách mạng khác nhau, đó là cm giải phóng dân tộc
ở miền Nam và cm xhcn ở miền Bắc nhằm một mục tiêu chung
tr-ớc mắt là giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc
- T tởng chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính
- Xây dựng quyền làm chủ của nhân dân, xây dựng nhà nớc của dân, do dân, vì dân
- Xây dựng Đảng cộng sản với t cách là một Đảng cầm quyền
Câu3: Những quan điểm chủ yếu trong t tởng Hồ Chí Minh
về vấn đề dân tộc ý nghĩa của những quan điểm đó trong giai
đoạn hiện nay.
a- Độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc: Tự
do cho đồng bào tôi, độc lập cho
Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những
điều tôi muốn; đấy là tất cả những
điều tôi hiểu Ngời đã trích dẫn
“Tất cả các dân tộc trên thế giới
đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sớng và quyền tự do”
- Trong bản Yêu sách gửi hội nghị Vecxay: + Đòi quyền bình đẳng về chế độ pháp
lý cho ngời bản xứ Đông Dơng
nh đối với ngời châu Âu Nh xoá
bỏ các toà án đặc biệt dùng làm công cụ khủng bố, đàn áp bộ phận trung thực nhất trong nhân dân;
xoá bỏ chế độ cai trị bằng sắc lệnh và thay thế bằng chế độ ra các đạo luât
+ Đòi các quyền tự
do dân chủ tối thiểu cho nhân dân,
đó là các quyền tự do ngôn luận,
tự do báo chí, tự do lập hội, tự do hội họp, tự do c trú…
- Trong tuyên ngôn
độc lập: Nớc Việt Nam có quyền hởng tự do độc lập, và thật sự đã
thành 1 nớc tự do độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lợng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do độc lập ấy
- Trong th gửi Liên hợp quốc và th gửi các chính phủ:
Nhân dân chúng tôi thành thật mong muốn hoà bình Nhng nhân dân chúng tôi cũng kiên quyết chiến đấu đến cùng để bảo vệ những quyền thiêng liêng nhất:
toàn vẹn lãnh thổ cho Tổ quốc và
độc lập cho đất nớc
- Kháng chiến toàn quốc bùng nổ Ngời ra lời kêu gọi vang dội núi sông: Không! Chúng
ta thà hy sinh tất cả, chứ nhất định không chịu mất nớc, nhất định không chịu làm nô lệ
Và tôn chỉ có giá trị cho mọi thời
đại “Không có gì quý hơn độc lập
tự do”
b- Chủ nghĩa dân tộc là một động lực lớn ở các nớc
đang đấu tranh giành độc lập
Phát động chủ nghĩa dân tộc bản
xứ nhân danh Quốc tế cộng sản … Khi chủ nghĩa dân tộc thắng lợi…
nhất định chủ nghĩa dân tộc ấy sẽ biến thành chủ nghĩa Quốc tế Đó
là sức mạnh của chủ nghĩa dân tộc
mà những ngời cộng sản phải nắm lấy và phát huy
c- Kết hợp nhuần nhuyễn dân tộc với giai cấp, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa yêu nớc với chủ nghĩa quốc tế
- Phơng hớng của cách mạng Việt Nam là làm “t sản dân quyền cách mạng” và “thổ địa cách mạng” để “đi tới xã hội cộng sản”
- Yêu tổ quốc, yêu nhân dân phải gắn liền với yêu chủ nghĩa xã hội, vì có tiến lên chủ nghĩa xã hội thì nhân dân mình mới ngày một no ấm thêm,
Tổ quốc mỗi ngày một giàu mạnh thêm
- Độc lập cho dân tộc mình, đồng thời độc lập cho tất cả các dân tộc Độc lập tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của các dân tộc
- Chúng ta phải tranh đấu cho tự do, độc lập của các dân tộc khác nh là đấu tranh cho dân tộc ta vậy
- Nêu cao tình thần dân tộc tự quyết, nhng không quên nghĩa vụ quốc tế trong việc ủng hộ các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới
* ý nghĩa
a- Khơi dậy sức mạnh của chủ nghĩa yêu nớc và tinh thần dân tộc, nguồn động lực mạnh mẽ để xây dựng và bảo vệ
tổ quốc
- Phải xác định rõ các nguồn lực và phát huy tối đa các nội lực, trong đó yếu tố quan trọng nhất, quyết định nhất vẫn là
mạnh thể chất và tinh thần của nó
- Con ngời Việt Nam vốn có nhiều truyền thống tốt đẹp Cần phải tiếp tục khơi dậy mạnh mẽ và biến nó thành một nguồn nội lực vô tận để đa đất nớc vợt qua mọi nguy cơ, thử thách, vững bớc tiến lên
b- Nhận thức và giải quyết vấn đề dân tộc trên quan điểm giai cấp
- Đảng cộng sản Việt Nam và giai cấp công nhân mới là lực lợng đại biểu chân chính cho lợi ích của dân tộc, mới xây dựng đợc mặt trận đại đoàn kết dân tộc để đi đến thắng lợi
- Vì vậy đi đôi với tăng cờng giáo dục chủ nghĩa Mac- Lenin, cần làm cho t tởng
Hồ Chí Minh về sự kết hợp dân tộc và giai cấp, chủ nghĩa yêu nớc
và chủ nghĩa quốc tế, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đợc quán triệt sâu sắc trong toàn Đảng, toàn dân lấy đó làm định hớng cho việc nhận thức và giải quyết các vấn đề của dân tộc và thời đại hiện nay
Câu4 Những quan điểm chủ yếu trong t tởng
Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc ý nghĩa của những quan điểm đó trong giai
đoạn hiện nay.
a- Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đờng cách mạng vô sản
Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi ngời không phân biệt chủng tốc và nguồn gốc tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi
ng-ời và vì mọi ngng-ời, niêm vui, hoà bình, hạnh phúc…
- Tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc và dần dần từng bớc “đi tới xã hội cộng sản”
- Lực lợng lãnh
đạo cách mạng là giai cấp công nhân mà đội tiền phong của nó là
Đảng cộng sản
- Lực lợng cách mạng là khối đại đoàn kết toàn dân, nòng cốt là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và lao động trí óc
- Sự nghiệp cách mạng của Việt Nam là một bộ phận khăng khít của cách mạng thế giới, cho nên phải đoàn kết quốc tế
b- Cách mạng giải phóng dân tộc trong thời đại mới phải do Đảng cộng sản lãnh đạo
Muốn giải phóng dân tộc phải có Đảng cách mệnh
Cách mệnh trớc hết làm cho dân giác ngộ, phải giảng giải lý luận
và chủ nghĩa cho dân hiểu Cách mệnh phải hiểu phong triều cách mệnh thế giới, phải bày sách lợc cho dân Vậy nên sức cách mệnh phải tập trung, muốn tập trung phải có đảng cách mệnh
Năm 1930 Ngời sáng lập Đảng cộng sản Việt Nam, một chính đảng của giai cấp công nhân Việt Nam, có tổ chức chặt chẽ, kỷ luật nghiêm minh và liên hệ mật thiết với quần chúng
c- Lực lợng cách mạng giải phóng dân tộc bao gồm toàn dân tộc
Cách mạng giải phóng dân tộc là việc chung của cả dân chúng chứ không phải việc một hai ngời
Dân tộc cách mệnh cha phân giai, nghĩa là sĩ, nông, côn, thơng đều nhất trí chống lại cờng quyền
Trong lực lợng đó, công nông là gốc cách mệnh, là ngời chủ cách mệnh, còn học trò, nhà buôn nhỏ,
điền chủ nho cũng bị t bản áp bức song không cực khổ bằng công nông; ba hạng ấy chỉ là bầu bạn cách mệnh của công nông thôi
Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của nhân dân trong khởi nghĩa vũ trang Dân khí mạnh thì quân lính nào, súng ống nào cũng không chống lại nổi
Trong cơng lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng, ngời xác định lực lợng cách mạng bao gồm cả toàn dân tộc: Đảng phải tập hợp đại bộ phận giai cấp công
nghèo, lãnh đạo nông dân làm cách mạng ruộng đất; lôi kéo tiểu
t sản, trí thức, trung nông đi vào… phe vô sản giai cấp; đối với phú nông, trung tiểu địa chủ và t bản Việt Nam mà cha rõ bộ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, chí ít làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng thì phải đánh đổ
Trong chỉ thị thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân (1944) Ngời viết:
Cuộc kháng chiến của ta là cuộc kháng chiến toàn dân, phải động viên toàn dân, vũ trang toàn dân
Khi phát động cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp: Bất kỳ đàn
ông, đàn bà, bất kỳ ngời trẻ, ngời trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc Hễ là ngời Việt Nam phải đứng lên đánh thực dân Pháp để cứu Tổ quốc Ai có súng dùng súng Ai có gơm dùng gơm, không có gơm thì dung cuốc, thuổng, gậy gộc Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu nớc
Kêu gọi toàn dân kháng chiến chống đế quốc Mỹ:
Chống Mỹ cứu nớc là nhiệm vụ thiêng liêng nhất của mọi ngời Việt Nam yêu nớc Cuộc kháng chiến của ta là toàn dân, thực sự là cuộc chiến tranh nhân dân 31 triệu đồng bào ta ở cả hai miền, bất kỳ già trẻ, gái trai, phải là 31 triệu chiến sỹ anh dũng diệt Mỹ cứu nớc, quyết giành thắng lợi cuối cùng
Không dùng lực l-ợng của nhân dân về đủ mọi mặt
để ứng phó, không thể nào thắng lợi đợc
Trong chiến tranh quân sự là việc chủ chốt nhng
đồng thời phải kết hợp chặt chẽ với đấu tranh chính trị Ngoài ra phải kết hợp với đấu tranh ngoại giao và đấu tranh kinh tế, văn hoá
t tởng cũng hết sức quan trọng không kém
d- Cách mạng giải phóng dân tộc cần đợc tiến hành chủ động sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trớc cách mạng vô
sản ở chính quốc
Năm 1925 Ngời viết: Chủ nghĩa t bản là một con
đỉa có một vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc và một vòi khác bám vào giai cấp vô sản ở các thuộc địa Nếu muốn giết con vật ấy, ngời ta phải đồng thời cắt cả hai vòi Nếu ngời ta chỉ cắt một vòi thôi, thì cái vòi còn lại kia vẫn tiếp tục hút máu của giai cấp vô
sản; con vật vẫn tiếp tục sống và cái vòi bị cắt đứt lại sẽ mọc ra
Vận mệnh của giai cấp vô sản thế giới và đặc biệt là vận mệnh của giai cấp vô sản ở các nớc đi xâm lợc thuộc địa gắn chặt với vận mệnh của giai cấp bị
áp bức ở các thuộc địa Nọc độc …
và sức sống của con rắn độc t bản chủ nghĩa đang tập trung ở thuộc
địa hơn các nớc chính quốc Nếu xem thờng cách mạng ở thuộc địa tức là muốn đánh chết rắn đằng
đuôi
Ngày mà hàng trăm triệu nhân dân châu á bị tàn sát và áp bức thức tỉnh để gạt bỏ
sự bóc lột đê tiện của một bọn thực dân lòng tham không đáy, họ
sẽ hình thành một lực lợng khổng
lồ, và trong khi thủ tiêu một trong những điều kiện tồn tại của chủ nghĩa t bản là chủ nghĩa đế quốc,
họ có thể giúp đỡ những ngời anh
em mình ở phơng Tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn
Trong tác phẩm Đ-ờng cách mệnh: An Nam dân tộc cách mệnh thành công thì t bản Pháp yếu, t bản Pháp yếu thì công nông Pháp làm giai cấp cách mạng cũng dễ Và nếu công nông Pháp làm cách mệnh thành công, thì dân tộc An Nam sẽ đợc tự do
e- Cách mạng giải phóng dân tộc phải đợc tiến hành bằng con đờng cách mạng bạo lực
- Bạo lực cách mạng trong cách mạng giải phóng dân tộc ở Việt Nam
Trong cuộc đấu tranh gian khổ chống kẻ thù của giai cấp và của dân tộc, cần dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chính quyền và
của bạo lực cách mạng bao gồm cả đấu tranh chính trị và đấu tranh
vũ trang phải tuỳ tình hình cụ thể
mà quyết định những hình thức
đấu tranh cách mạng thích hợp, sử dụng đúng và khéo kết hợp các hình thức đấu tranh vũ trang và
đấu tranh chính trị để giành thắng lợi cho cách mạng
Các đoàn thể cách mạng càng phát triển, quần chúng đấu tranh chính trị càng mạnh thì càng có cơ
sở vững chắc để tổ chức lực lợng
vũ trang và tiến hành đấu tranh vũ trang
Xuất phát từ tình yêu thơng con ngời, quý trọng sinh mạng con ngời, Hồ Chí Minh luôn tranh thủ khả năng giành và giữ chính quyền ít đổ máu Ngời viết: Chúng tôi muốn hoà bình ngay để máu ngời Pháp và Việt ngừng chảy Những dòng máu đó chúng tôi đều quý nh nhau Chúng tôi mong đợi ở Chính phủ và nhân dân Pháp một cử chỉ mang lại hoà bình Nếu không, chúng tôi bắt buộc phải chiến đấu đến cùng để giải phóng hoàn toàn đất nớc
Trong kháng chiến chống Mỹ, một mặt vừa kêu gọi quân dân ta quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lợc, đồng thời chủ trơng vừa đánh và đàm để kết thúc chiến tranh
T tởng bạo lực cách mạng và t tởng nhân đạo hoà bình thống nhất biện chứng với nhau trong t tởng Hồ Chí Minh
- Phơng châm chiến lợc đánh lâu dài trong cách mạng giải phóng dân tộc Trong kháng chiến chống Pháp:
Định muốn tốc chiến, tốc thắng
Ta lấy trờng kỳ kháng chiến trị
nó, thì địch nhất định thua, ta nhất
định thắng Trờng kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi Kháng chiến phải trờng kỳ vì đất ta hẹp, dân ta
ít, nớc ta nghèo, ta phải chuẩn bị lâu dài và phải có sự chuẩn bị toàn diện của toàn dân Với quân đội mới tổ chức, với vũ khí thô sơ, ta quyết định kế trờng kỳ kháng chiến thắng lợi với tr… ờng kỳ phải đi đôi với nhau
Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nớc, Ngời khẳng
định: Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm, hoặc lâu hơn nữa Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố, xí nghiệp có thể
bị tàn phá, song nhân dân Việt Nam quyết không sợ! Không có gì quý hơn độc lập tự do Đến ngày thắng lợi nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nớc ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn!
Kháng chiến trờng kỳ gian khổ
đồng thời phải tự lực cánh sinh Trông vào sức mình Cố nhiên …
sự giúp đỡ của các nớc bạn là quan trọng, nhng không đợc ỷ lại, không đợc ngồi mong chờ ngời khác
* Vận dụng (học trong câu 3)
Câu 5 Quan điểm của Hồ Chí Minh về bản chất đặc trng của chủ nghĩa xã hội Đảng đã vận dụng sáng tạo những quan điểm
đó của Hồ Chí Minh nh thế nào trong giai đoạn hiện nay.
Định nghĩa tổng quát, xem xét chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản nh là một chế
độ xã hội hoàn chỉnh, bao gồm nhiều mặt khác nhau của đời sống, là con đờng giải phóng nhân loại cần lao Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem chủng tộc và nguồn gốc tự do, bình đẳng bác ái, đoàn kết ấm no trên quả đất, việc làm cho mọi
ng-ời và vì mọi ngng-ời, niềm vui, hoà bình hạnh phúc, nói tóm lại là nền cộng hoà thế giới chân chính, xoá
bỏ những biên giới t bản chủ nghĩa cho đến nay chỉ là những vách tờng dài ngăn cản những
ng-ời lao đọng trên thế giới hiểu nhau
và yêu thơng nhau
Định nghĩa chủ nghĩa xã hội bằng cách chỉ ra một mặt nào đó của nó (kinh tế, chính trị, văn hoá ) Chủ nghĩa xã hội …
là lấy nhà máy, xe lửa, ngân hàng làm của chung Ai làm … nhiều thì ăn nhiều, ai làm ít thì ăn
Trang 2yếu và trẻ em Nhà n… ớc xã hội
chủ nghĩa và dân chủ nhân dân
chỉ lo làm lợi cho nhân dân, trớc
hết là nhân dân lao động, ngày
càng đợc tiến bộ về vật chất và
không có ngời bóc lột ngời
Định nghĩa bằng
cách xác định mục tiêu của chủ
nghĩa xã hội, chỉ rõ phơng hớng,
phơng tiện để đạt đợc mục tiêu
đó Mọi ngời đợc ăn no, mặc ấm,
sung sớng, tự do, đoàn kết, vui
khoẻ…
Định nghĩa chủ
nghĩa xã hội bằng cách xác định
động lực xây dựng nó: Chủ nghĩa
xã hội là nhằm nâng cao đời sống
vật chất và văn hoá của nhân dân
và do dân tự xây dựng lấy Chủ
nghĩa xã hội không phải là cái gì
cao xa, mà đó là những gì rất cụ
thể nh ý thức lao động tập thể, ý
thức kỷ luật, tinh thần thi đua yêu
nớc, tăng sản xuất cho hợp tác xã,
tăng thu nhập cho xã hội, tinh
thần đoàn kết tơng trợ, tinh thần
dám nghĩ, dám nói, dám làm,
không sợ khó, ý thức cần kiệm
Chủ nghĩa xã hội
là một chế độ có lực lợng sản xuất
phát triển cao, gắn liền với sự phát
triển tiến bộ của khoa học- kỹ
thuật và văn hoá, dân giàu, nớc
mạnh
Thực hiện chế độ sở hữu xã hội về
t liệu sản xuất và thực hiện
nguyên tắc phân phối theo lao
động
Chủ nghĩa xã hội
có chế độ chính trị dân chủ, nhân
dân lao động là chủ và nhân dân
lao động làm chủ, Nhà nớc là của
dân, do dân và vì dân, dựa trên
khối đại đoàn kết toàn dân mà
nòng cốt là liên minh công nông
lao động trí óc, do Đảng cộng sản
lãnh đạo
Chủ nghĩa xã hội
có hệ thống quan hệ xã hội lành
mạnh, công bằng, bình đẳng,
không còn áp bức, bóc lột, bất
công, không còn sự đối lập giữa
lao động chân tay và lao động trí
óc, giữa thành thị và nông thôn,
con ngời đợc giải phóng, có điều
kiện phát triển toàn diện, có sự hài
hoà trong phát triển của xã hội và
tự nhiên
Chủ nghĩa xã hội là của quần
chúng nhân dân và do quần chúng
nhân dân tự xây dựng lấy
* Vận dụng
a- Giữ vững mục
tiêu chủ nghĩa xã hội
Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội cũng chính là mục tiêu cao
cả, bất biến của toàn Đảng, toàn
dân ta Chỉ có chủ nghĩa xã hội
mới đáp ứng đợc khát vọng của
toàn dân tộc: độc lập cho dân tộc,
dân chủ cho nhân dân, cơm no áo
ấm cho mọi ngời dân Việt Nam
Thực tiễn phát triển đất nớc cho
thấy độc lập dân tộc là điều kiện
tiên quyết để thực hện chủ nghĩa
xã hội và chủ nghĩa xã hội là cơ
sở đảm bảo vững chắc cho độc lập
dân tộc Khi chấp nhận kinh tế thị
trờng, chủ động hội nhập kinh tế
quốc tế, chúng ta phải tận dụng
các mặt tích cực của nó, đồng thời
phải biết ngăn chặn, phòng tránh
các mặt tiêu cực, bảo đảm nhịp độ
phát triển nhanh, bền vững trên tất
cả mọi mặt đời sống xã hội: kinh
tế, chính trị, xã hội, văn hoá;
không vì phát triển, tăng trởng
kinh tế bằng mọi giá mà làm
ph-ơng hại các mặt khác của cuộc
sống con ngời Biết cách sử dụng
các thành tựu của loài ngời phục
vụ cho công cuộc xây dựng chủ
nghĩa xã hội, nhất là thành tựu
khoa học – công nghệ hiện đại
làm cho tăng trởng kinh tế luôn đi
liền với sự tiến bộ, công bằng xã
hội, sự trong sạch, lành mạnh về
đạo đức, tinh thần
b- Phát huy quyền
làm chủ của nhân dâ, khơi dậy
mạnh mẽ tất cả các nguồn lực,
tr-ớc hết là nội lực để thực hiện công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc
- Tin dân, dựa vào
dân, xác lập quyền làm chủ của
nhân dân trên thực tế, làm cho chế
độ dân chủ đợc thực hiện trong
mọi lĩnh vực hoạt động của con
ngời, nhất là ở địa phơng, cơ sở,
làm cho dân chủ thật sự trở thành
động lực của phát triển xã hội
đời sống của nhân dân để nâng cao chất lợng nguồn nhân lực
- Thực hiện nhất quán chiến lợc đại đoàn kết dân tộc, trên cơ sở lấy liên minh công – nông – lao động trí óc làm nòng cốt, tạo nên sự đồng thuận trong xã hội vững chắc vì mục tiêu dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng văn minh
c- Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời
đại
- Tranh thủ các
điều kiện quốc tế thuận lợi, tận dụng tối đa sức mạnh của thời đại
Cần ra sức tranh thủ tối đa các cơ
hội do xu thế đó tạo ra để nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế; phải
có cơ chế, chính sách đúng để thu hút vốn đầu t, kinh nghiệm quản
lý và công nghệ hiện đại, thực hiện kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Do vậy phải có
đờng lối chính trị độc lập, tự chủ
Tranh thủ hợp tác phải đi đôi với thờng xuyên khơi dậy chủ nghĩa yêu nớc, tinh thần dân tộc chân chính của ngời Việt Nam
- Chủ động tăng c-ờng hợp tác quốc tế phải gắn liền với nhiệm vụ trau dồi bản lĩnh và bản sắc văn hoá dân tộc nhất là cho tầng lớp thanh thiếu niên
d- Chăm lo xây dựng Đảng vững mạnh, làm trong sạch bộ máy nhà nớc, đẩy mạnh
đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, thực hiện cần kiệm xây dựng chủ nghĩa xã hội
- Xây dựng Đảng cầm quyền, một Đảng đạo đức văn minh Cán bộ Đảng viên gắn
bó máu thịt với nhân dân, vừa là ngời hớng dẫn, lãnh đạo nhân dân, vừa hết lòng hết sức phục vụ nhân dân, gơng mẫu trong mọi việc
- Xây dựng nhà
n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa mạnh mẽ, của nhân dân, do dân, vì dân; thực hiện cải cách hành chính quốc gia một cách đồng bộ
để phục vụ đời sống nhân dân
- Bằng các giải pháp thiết thực cụ thể, hình thành một đội ngũ cán bộ liêm khiết, tận trung với nớc, tận hiếu với dân;
phát huy vai trò làm chủ của nhân dân trong cuộc đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng lãng phí, giữ vững ổn định chính trị xã hội của đất nớc
- Giáo dục mọi tầng lớp nhân dân ý thức biết cách làm giàu cho đất nớc, hăng hái
đẩy mạnh tăng gia sản xuất kinh doanh gắn liền với tiết kiệm để xây dựng nớc nhà Trong điều kiện hiện nay tiết kiệm phải trở thành quốc sách
Câu 6: Quan
điểm của Hồ Chí Minh về thời
kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội
ở Việt Nam Đảng ta đã vận dụng sáng tạo những quan điểm
đó của Hồ Chí Minh nh thế nào trong giai đoạn hiện nay.
Thời kỳ qúa độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam là quan niệm về một hình thái gián tiếp cụ thể, quá độ từ một xã hội thuộc địa, nửa phong kiến, nông nghiệp lạc hậu đi lên chủ nghĩa xã
hội
1- Nhiệm vụ lịch
sử của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
- Xây dựng nền tảng vật chất và kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội, xây dựng các tiền đề kinh tế, chính trị, văn hoá, t tởng cho chủ nghĩa xã hội
- Cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, kết hợp cải tạo và xây dựng, trong đó lấy xây dựng làm trọng tâm, làm nội dung cốt yếu, chủ chốt lâu dài
2- Quan điểm của
Hồ Chí Minh về nội dung xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nớc ta trong thời kỳ quá độ
- Trong lĩnh vực chính trị: Phải giữ vững phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng Đảng phải đợc chỉnh đốn, nâng cao sức chiến đấu, có hình thức tổ chức phù hợp để đáp ứng các yêu cầu, nhiệm vụ mới Đảng không đợc quan liêu, xa dân, thoái hoá, biến chất, làm mất lòng tin của dân, có
với nhân dân và để cho chủ nghĩa cá nhan nảy nở dới nhiều hình thức Củng cố và mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất, nòng cốt
là liên minh công nông và tri thức
- Trong lĩnh vực kinh tế: Nhấn mạnh đến vấn đề tăng năng suất lao động trên cơ sở tiến hành công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa Đề cập đến cơ cấu các thành phần kinh tế và cơ cấu vùng lãnh thổ
Cơ cấu kinh tế nông công nghiệp, lấy nông nghiệp làm mặt trận hàng đầu, củng cố hệ thống thơng nghiệp làm cầu nối tốt nhất giữa các ngành sản xuất xã hội, thoả
mãn nhu cầu thiết yếu của nhân dân
Phải lu ý phát triển đồng đều giữa kinh tế đô thị và kinh tế nông thôn Chú trọng phát triển kinh tế vùng núi, hải đảo, vừa tạo điều kiện không ngừng cải thiện và nâng cao đời sống đồng bào, vừa
đảm bảo an ninh quốc phòng cho
đất nớc Chủ trơng phát triển cơ
cấu kinh tế nhiều thành phần, cần
u tiên phát triển kinh tế quốc doan
để tạo nền tảng vật chất cho xã
hội chủ nghĩa Quản lý kinh tế phải dựa trên cơ sở hạch toán,
đem lại hiệu quả cao, sử dụng tốt các đòn bẩy trong phát triển sản xuất, thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động và bớc đầu đề cập đến vấn đề khoán trong sản xuất
- Trong lĩnh vực văn hoá - xã hội: Nhấn mạnh vấn
đề xây dựng con ngời mới Đề cao vai trò của văn hoá, giáo dục và khoa học kỹ thuật trong xã hội xã
hội chủ nghĩa
* Vận dụng:
Học câu 6
Câu 7 Những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc ý nghĩa của những quan điểm đó trong giai đoạn hiện nay.
1- Đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lợc, đảm bảo thành công của cách mạng
Muốn đa cách mạng đến thành công phải có lực lợng cách mạng đủ mạnh để chiến thắng kẻ thù và xây dựng thành công xã hội mới; muốn có lực l-ợng cách mạng phải thực hiện
đoàn kết, quy tụ mọi lực lợng cách mạng thành một khối vững chắc
Đoàn kết là sức mạnh là then chốt của thành công
Đoàn kết là điểm mẹ; điểm này
mà thực hiện tốt thì đẻ ra con cháu đều tốt; Đoàn kết, đoàn kết,
đại đoàn kết; Thành công, thành công, đại thành công
Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần quan điểm coi sức mạnh của cách mạng là sức mạnh của dân: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” Phải đoàn kết nhân dân vào trong Mặt trận dân tộc thống nhất Để làm đợc việc đó phải có chủ trơng, chính sách
đúng đắn, phù hợp với giai cấp, tầng lớp trên cơ sở lấy lợi ích chung của Tổ quốc và những quyền lợi cơ bản của nhân dân lao
động làm mẫu số chung cho sự
đoàn kết
2- Đại đoàn kết toàn dân là mục tiêu, nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng
T tởng đại đoàn kết dân tộc phải đợc quán triệt trong mọi chủ trơng, đờng lối, chính sách của Đảng Mục đích của
Đảng Lao động Việt Nam là:
Đoàn kết toàn dân, phụng sự tổ quốc
Xem dân là gốc, là lực lợng tự giải phóng nên Hồ Chí Minh coi vấn đề đoàn kết dân tộc,
đoàn kết toàn dân để tạo ra sức mạnh là vấn đề cơ bản của cách mạng Đại đoàn kết dân tộc không chỉ là mục tiêu, mục đích, nhiệm
vụ hàng đầu của Đảng mà còn là mục tiêu, mục đích, nhiệm vụ của cả dân tộc Đảng có sứ mệnh thức tỉnh, tập hợp, đoàn kết quần chúng tạo thành sức mạnh vô địch trong cuộc đấu tranh vì độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân,
dân tộc là đại đoàn kết toàn dân
Ta đoàn kết để đấu tranh cho thống nhất và độc lập của tổ quốc;
ta còn phải đoàn kết để xây dựng nớc nhà Ai có tài, có đức, có sức,
có lòng phụng sự tổ quốc và phục
vụ nhân dân thì ta đoàn kết với họ
Muốn thực hiện
đại đoàn kết toàn dân thì phải kế thừa truyền thống yêu nớc – nhân nghĩa - đoàn kết cảu dân tộc phải có tấm lòng khoan dung, độ lợng với con ngời
Đại đoàn kết tức là trớc hết phải đoàn kết đại đa số nhân dân, mà đại đa số nhân dân
ta là nông dân, công nhân và các tầng lớp nhân dân lao động khác
Công nông nh cái nền của nhà, cái
rễ của cây Nhng đã có nền vững chắc, gốc tốt còn phải đoàn kết các tầng lớp nhân dân khác Lực lợng chủ yếu trong khối đoàn kết dân tộc là công nông, cho nên liên minh công nông là nền tảng của Mặt trận dân tộc thống nhất Về sau còn có công nông lao động trí
óc làm nền tảng cho khối đại đoàn kết toàn dân Nền tảng đợc củng
cố vững chắc thì khối đại đoàn kết dân tộc càng có thể mở rộng, không e ngại bất cứ thế lực nào có thể làm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc
4- Đại đoàn kết dân tộc phải biến thành sức mạnh vật chất, có tổ chức là Mặt trận dân tộc thống nhất
Đại đoàn kết không dừng ở quan niệm, t tởng, ở những lời kêu gọi, mà phải trở thành một chiến lợc cách mạng, trở thành khẩu hiệu hành động của toàn đảng, toàn dân ta Nó phải biến thành sức mạnh vật chất, thành lực lợng vật chất có tổ chức và tổ chức đó là Mặt trận dân tộc thống nhất đợc hoạt động theo đờng lối chính trị đúng đắn;
nếu không quần chúng nhân dân
có hàng triệu con ngời cũng chỉ là
số đông không có sức mạnh
Mặt trận ở nớc ta
đều là tổ chức chính trị – xã hội rộng lớn, tập hợp đông đảo các giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo, đảng phái, các tổ chức và nhân dân yêu nớc ở trong và ngoài nớc, phấn đấu vì mục tiêu chung
là độc lập, thống nhất tổ quốc và
tự do, hạnh phúc của nhân dân lao
động
Mục tiêu của Mặt trận dân tộc thống nhất là vì nớc, vì dân trên cơ sở yêu nớc, thơng dân chống
áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu
Xây dựng trên nền tảng liên minh công – nông – lao động trí óc
Hoạt động theo nguyên tắc hiệp thơng dân chủ Khối đoàn kết trong mặt trận là lâu dài, chặt chẽ
đoàn kết thật sự, chân thành, thân
ái giúp đỡ lẫn nhau
* Vận dụng
1- Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
d-ới ánh sáng t tởng Hồ Chí Minh
- Phải thấu suốt quan điểm đại đoàn kết toàn dân tộc là sức mạnh, động lực chủ yếu
và là nhân tố bảo đảm thắng lợi của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc
- Lấy mục tiêu chung của sự nghiệp cách mạng làm điểm tơng đồng, xoá bỏ mặc cảm, định kiến, phân biệt đối xử
về quá khứ, thành phần, giai cấp, xây dựng tinh thần cởi mở, tin cậy lẫn nhau, cùng hớng tới tơng lai
- Bảo đảm công bằng và bình đẳng xã hội, chăm lo lợi ích thiết thực, chính đáng, hợp pháp của các giai câp, các tầng lớp nhân dân; kết hợp hài hoà các lợi ích cá nhân – tập thể – toàn xã hội; thực hiện dân chủ gắn với giữ gìn kỷ cơng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí; không ngừng bồi dỡng, nâng cao tinh thần yêu nớc, ý thức độc lập dân tộc, thống nhất tổ quốc, tinh thần
tự lực tự cờng xây dựng đất nớc, xem đó là những yếu tố quan trọng để củng cố và phát triển khối đại đoàn kết dân tộc
- Đại đoàn kết là
sự nghiệp của cả dân tộc, của cả
hệ thống chính trị mà hạt nhân là lãnh đạo là các tổ chức đảng đợc thực hiện bằng nhiều biện pháp, hình thức, trong đó các chủ trơng
luật của nhà nớc có ý nghĩa quan trọng hàng đầu
2- Khơi dậy và phát huy tối đa nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, nâng cao ý chí tự lực tự cờng, giữ vững bản sắc dân tộc trong quá trình hội nhập quốc tế
- Khơi dậy và phát huy cao độ sức mạnh của nội lực, phải xuất phát từ lợi ích dân tộc,
từ phát huy nội lực dân tộc mà mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, tranh thủ mọi khả năng có thể tranh thủ đợc để xây dựng, phát triển đất nớc
- Trong chính sách
đại đoàn kết phải chú ý phát huy tính năng động của mỗi ngời, mỗi
bộ phận để mọi việc từ lãnh đạo, quản lý đến sản xuất kinh doanh, học tập và lao động đều có năng suất, chất lợng, hiệu quả ngày càng cao Đồng thời phải khắc phục tiêu cực của cơ chế thị th-ờng, tâm lý chạy theo đồng tiền, cạnh tranh không lành mạnh làm phai nhạt truyền thống đoàn kết, tình nghĩa tơng thân tơng ái của dân tộc và của toàn Đảng
- Xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh Chống các tệ nạn xã hội, nhất là tệ nạn tham nhũng, quan liêu, vi phạm quyền làm chủ của nhân dân, phải biết lắng nghe những ý nguyện chính đáng của dân, phải kịp thời giải quyết những oan ức của nhân dân, làm cho lòng dân đợc yên Tiếp tục
đổi mới chính sách giai cấp, chính sách xã hội, đặc biệt coi trọng việc xây dựng Mặt trận, đổi mới, hoàn thiện chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo, chính sách với công nhân, với nông dân, tri thức, chính sách đối với cộng
đồng ngời Việt Nam ở nớc ngoài, chính sách giúp đỡ các thành phần kinh tế…
- Vấn đề đại đoàn kết dân tộc, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, phát huy tối đa nguồn nội lực dân tộc còn phải đòi hỏi phải củng cố sự
đoàn kết với phong trào cách mạng các nớc, đồng thời phải nắm vững thực hiện thắng lợi chính sách đối ngoại hiện nay của Đảng
và Nhà nớc
Câu 8 T tởng Hồ Chí Minh về những nội dung chủ yếu của kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
1- Đặt cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam trong sự gắn bó với cách mạng vô
sản thế giới
Thời đại của chủ nghĩa t bản lũng đoạn cũng là thời
đại một nhóm nớc lớn do bọn t bản tài chính cầm đầu thống trị các nớc phụ thuộc và nửa phụ thuộc, bởi vậy công cuộc giải phóng các nớc và các dân tộc bị
áp bức là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sản Do đó mà trớc hết nảy ra khả năng và sự cần thiết phải có liên minh chiến đấu chặt chẽ giữa các dân tộc thuộc
địa với giai cấp vô sản của các
n-ớc đế quốc để thắng kẻ thù chung
Cách mệnh An Nam cũng là một
bộ phận trong cách mệnh thế giới
Ai làm cách mệnh trong thế giới
đều là đồng chí của dân An Nam cả Do đó cần phải làm cho các dân tộc thuộc địa từ trớc đến nay vẫn cách biệt nhau, hiểu biết nhau hơn và đoàn kết lại để đặt cơ sở cho một Liên minh phơng Đông
t-ơng lai, khối liên minh này sẽ là một trong những cái cách của cách mạng vô sản
Cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác, điều
đó chứng minh rằng trong thời đại
đế quốc chủ nghĩa, ở một nớc thuộc địa nhỏ, với sự lãnh đạo của giai cấp vô sản và đảng của nó, dựa vào quần chúng nhân dân rộng rãi trớc hết là nông dân và
đoàn kết đợc mọi tầng lớp nhân dân yêu nớc trong mặt trận thống nhất, với sự đồng tình và ủng hộ của phong trào cách mạng thế giới, trớc hết là của phe xã hội chủ nghĩa hùng mạnh, nhân dân nớc đó nhất định thắng lợi
chủ nghĩa yêu nớc chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng
Đảng lấy toàn bộ thực tiễn của mình để chứng minh rằng chủ nghĩa yêu nớc triệt để không thể nào tách rời với chủ nghĩa quốc tế vô sản Tinh thần yêu nớc chân chính khác hẳn với tinh thần vị quốc của bọn đế quốc phản động Nó là một bộ phận của tinh thần quốc tế
Khi phong trào cộng sản và công nhân quốc tế có
sự chia rẽ, Đảng và Hồ Chí Minh
đã hoạt động không mệt mỏi để mong góp phần khôi phục sự đoàn kết quốc tế trên cơ sở những nguyên tắc của chủ nghĩa Mac- Lenin và chủ nghĩa quốc tế vô sản, có lý, có tình
Đại đoàn kết dân tộc là một trong những nhân tố
đảm bảo thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đoàn kết quốc tế cũng
là một nhân tố hết sức quan trọng giúp cho cách mạng Việt Nam đi
đến thắng lợi hoàn toàn của sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nớc, đa cả nớc quá độ lên chủ nghĩa xã hội
Kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nớc chân chính với chủ nghĩa quốc tế trong sáng đòi hỏi phải đấu tranh chống lại mọi biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc vị
kỉ, chủ nghĩa sô vanh và mọi thứ chủ nghĩa cơ hội khác
3- Dựa vào sức mình là chính, tranh thủ sự giúp
đỡ của các nớc xã hội chủ nghĩa,
sự ủng hộ của nhân loại tiến bộ,
đồng thời không quên nghĩa vụ quốc tế cao cả của mình
Hồ Chí Minh luôn giơ cao khẩu hiệu tự lực cánh sinh, dựa vào sức mình là chính Muốn ngời ta giúp cho, thì trớc mình phải tự giúp lấy mình đã Công cuộc giải phóng chỉ có thể thực hiện đợc bằng sự nỗ lực của bản thân anh em
Cách mạng thuộc địa không những không phụ thuộc vào thắng lợi của cách mạng vô sản ở chính quốc mà trong điều kiện lịch sử nhất định, có thể và cần thiết phải chủ động tiến hành trớc và bằng thắng lợi của cách mạng thuộc địa
mà góp phần giúp đỡ những ngời anh em minh ở phơng Tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn
Đề ra đờng lối kết hợp chặt chẽ mục tiêu đấu tranh cho độc lập, thống nhất của dân tộc mình với mục tiêu của thời đại
là hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội
Nêu cao chủ nghĩa yêu nớc kết hợp với chủ nghĩa quốc tế, tranh thủ cao nhất sự ủng
hộ và giúp đỡ của loài ngời tiến
bộ, nhân dân ta đồng thời tích cực thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả của mình Phải coi cuộc đấu tranh của bạn cũng nh cuộc đấu tranh của ta Ng… ời cùng một hội một thuyền phải giúp đỡ lẫn nhau
4- Có quan hệ hữu nghị, hợp tác, sẵn sàng làm bạn với tất cả mọi nớc dân chủ
Bốn phơng vô sản
đều là anh em Chính sách ngoại giao của Chính phủ thì chỉ có một
điều tức là thân thiện với tất cả các nớc dân chủ trên thế giới để giữ hoà bình Thái độ của Việt Nam đối với những nớc châu á là một thái độ anh em, đối với ngũ c-ờng là một thái độ bạn bè
Hồ Chí Minh luôn giơng cao ngọn cờ hoà bình, đoàn kết quốc tế, đồng thời luôn phân biệt rõ bạn, thù của cách mạng, tỉnh táo với mọi âm mu xấu xa của các thế lực phản động quốc tế, trân trọng mọi sự giúp đỡ, hợp tác chân thành, nhng cũng kiên quyết
đấu tranh chống sự chia rẽ, xâm
l-ợc Mong muốn hợp tác trên cơ sở bình đẳng tuyệt đối giữa các nớc
có chủ quyền Sẵn sàng thực thi chính sách mở cửa và hợp tác trong mọi lĩnh vực Thiết lập mối quan hệ đoàn kết về mọi mặt nhằm hình thành liên minh chiến
đấu chống kẻ thù chung, hữu nghị láng giềng với các nớc trong khu vực dù chế độ chính trị khác nhau
*Vận dụng Học câu 7
Trang 3luận điểm chủ yếu của Hồ Chí
Minh về Đảng Cộng sản Việt
Nam ý nghĩa của những luận
điểm đó trong giai đoạn hiện
nay.
1- Đảng cộng sản
Việt Nam là nhân tố quyết định
hàng đầu, đa cách mạng Việt
Nam đến thắng lợi:
- Cách mạng là sự
nghiệp của quần chúng, nhng
quần chúng chỉ có sức mạnh to
lớn khi đợc giác ngộ, khi đợc tổ
chức lãnh đạo theo một đờng lối
đúng đắn, vì vậy cách mạng trớc
hết phải có Đảng
- Những điều kiện
để đánh giá sự lãnh đạo đúng đắn
của Đảng là yếu tố hàng đầu
+ Đảng là đội tiền
phong, là bộ phận tham mu của
giai cấp công nhân, của nhân dân
lao động và của cả dân tộc Qua
thực tiễn đấu tranh đã chứng tỏ
Đảng là đội tiên phong dũng cảm,
là bộ tham mu sáng suốt
+ Đảng luôn trung
thành với lợi ích giai cấp, lợi ích
của nhân dân và của cả dân tộc
+ Đảng coi lý luận
của chủ nghĩa Mác – Lênin làm
nền tảng t tởng, làm kim chỉ nam
cho hành động cách mạng
2- Đảng cộng sản
Việt Nam là sản phẩm của sự kết
hợp chủ nghĩa Mác – Lênin với
phong trào công nhân và phong
trào yêu nớc
- Luận điểm này
đã thể hiện Hồ Chí Minh trung
thành với học thuyết xây dựng
Đảng của Mác – Lênin Đó là sự
kết hợp chủ nghĩa cộng sản khoa
học với phong trào công nhân
- Sự sáng tạo của
Hồ Chí Minh trong lý luận xây
dựng Đảng cộng sản Việt Nam là
kết hợp phong trào yêu nớc Điều
đó là do:
+ Phong trào yêu
nớc có vai trò to lớn trong quá
trình phát triển của dân tộc Việt
Nam, nó đã kết thành chủ nghĩa
yêu nớc và trở thành giá trị văn
hoá tốt đẹp nhất của dân tộc Việt
Nam
+ Phong trào công
nhân và phong trào yêu nớc Việt
Nam có cùng chung một mục tiêu
và ngay bản thân phong trào công
nhân cũng có mang tính chất của
phong trào yêu nớc
+ Phong trào yêu
nớc Việt Nam có lực lợng chủ yếu
là phong trào nông dân, do đó có
thể nói sự kết hợp đó là biểu hiện
của liên minh công nông ở nớc
thuộc địa
+ Phong trào yêu
nớc của trí thức Việt Nam là nhân
tố quan trọng thúc đẩy sự kết hợp
các yếu tố cho sự ra đời của Đảng
cộng sản Việt Nam
3- Đảng cộng sản
Việt Nam là Đảng của giai cấp
công nhân, của nhân dân lao động
và của cả dân tộc Việt Nam
- Trong luận điểm
này, Hồ Chí Minh vẫn khẳng định
bản chất giai cấp công nhân của
Đảng, đó là nền tảng t tởng của
Đảng, là chủ nghĩa Mác – Lênin,
là mục tiêu đấu tranh của Đảng,
thực hiện chủ nghĩa cộng sản và ở
tổ chức của Đảng, phải tuân thủ
nghiêm ngặt các nguyên tắc Đảng
vô sản kiểu mới
- Sự sáng tạo của
Hồ Chí Minh là ở chỗ đã chỉ ra cơ
sở xã hội của Đảng cộng sản ở
một nớc nông nghiệp lạc hậu,
kinh tế kém phát triển, đồng thời
chỉ rõ nguồn sức mạnh của Đảng
là sự gắn bó mật thiết giữa Đảng
với giai cấp công nhân, với nhân
dân và cả dân tộc trong mọi thời
kỳ cách mạng
4- Đảng cộng sản
Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác –
Lênin làm nền tảng t tởng
- Chủ nghĩa Mác
– Lênin là hệ t tởng của giai cấp
công nhân, là lý luận cách mạng
khoa học, làm cơ sở cho Đảng vận
dụng đề ra đờng lối chiến lợc,
sách lợc đúng đắn
- Việc học tập và
vận dụng chủ nghĩa Mác – Lênin
cần phải chú ý những vấn đề sau:
+ Phải luôn luôn
phù hợp với từng hoàn cảnh và
từng đối tợng
điều, nhng tuyệt đối không đợc ra rời nguyên tắc
+ Phải chú ý học tập, kế thừa những kinh nghiệm tốt của Đảng cộng sản khác, đồng thời tổng kết kinh nghiệm của mình để bổ sung cho chủ nghĩa Mác – Lênin
5- Đảng cộng sản Việt Nam phải đợc xây dựng theo những nguyên tắc của Đảng kiểu mới của giai cấp vô sản:
* Tập trung dân chủ:
-Đây là nguyên tắc
tổ chức cao nhất của Đảng, nó bảo
đảm cho Đảng thành 1 tổ chức chiến đấu chặt chẽ, vừa phát huy sức mạnh của mỗi thành viên của
Đảng
- Dân chủ và tập trung dân chủ là 2 mặt có quan hệ thống nhất, gắn bó trong 1 nguyên tắc Dân chủ là cơ sở của tập trung, tập trung phai trên cơ sở dân chủ mới không sa vào chuyên quyền độc đoán
- Tập trung là thiểu
số phải phục tùng đa số, cấp dới phải phục tùng cấp trên Mọi
Đảng viên phải chấp hành vô điều kiện nghị quyết của Đảng
- Dân chủ là mọi cá nhân đợc tự do bày tỏ ý kiến của mình trong tổ chức để cùng tìm ra chân lý
* Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách:
- Đây là nguyên tắc lãnh đạo của Đảng, cũng là nguyên tắc tập trung dân chủ
- Lãnh đạo tập thể
là phát huy trí tụê của nhiều ngời
để ra quyết định đúng đắn, tránh chủ quan để hỏng việc
- Cá nhân phụ trách là giao quyền tổ chức thực hiện quyết định của tập thể cho 1 ngời để công việc đợc thực hiện nhanh có kết quả, tránh sự lộn xộn dựa dẫm làm hỏng việc
- Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách phải luôn luôn
đi đôi với nhau
* Tự phê bình và phê bình:
- Đây là nguyên tắc sinh hoạt của Đảng, là quy luật phát triển của Đảng
- Tự phê bình và phê bình là biện pháp rèn luyện giáo dục làm cho mỗi thành viên của Đảng tốt hơn, làm cho Đảng thống nhất đợc t tởng đoàn kết chặt chẽ hơn
- Tự phê bình và phê bình nhằm nâng cao trình độ lãnh đạo và uy tín của Đảng
- Phải biết cách tự phê bình và phê bình Trong khi phê bình phải trung thực, chân thành với bản thân cũng nh đối với ngời khác, phải có tình yêu
th-ơng nhau
* Kỷ luật nghiêm minh tự giác:
- Đây là nguyên tắc để phân biệt với các Đảng kiểu
cũ, bảo đảm cho Đảng thực sự là
1 tổ chức chiến đấu chặt chẽ
- Kỷ luật nghiêm minh tự giác sẽ tạo nên sức mạnh
to lớn của Đảng
- Tổ chức Đảng phải luôn giữ kỷ luật nghiêm minh, mọi cán bộ Đảng viên đều bình đẳng trớc kỷ luật của Đảng
- Yêu cầu cao nhất của kỷ luật Đảng là chấp hành các chủ trơng, nghị quyết của Đảng, tuân thủ các nguyên tắc của Đảng
- Kỷ luật của Đảng còn đòi hỏi mỗi Đảng viên phải chấp hành kỷ luật của các tổ chức
đoàn thể mà mình tham gia và pháp luật của nhà nớc
* Đoàn kết và thống nhất trong
Đảng:
- Đoàn kết và thống nhất trong Đảng là nòng cốt
để xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân
- Đoàn kết thống nhất là một truyền thống quý báu của Đảng và nhân dân ta
- Cơ sở của sự
đoàn kết thống nhất trong Đảng là
đờng lối quan điểm của Đảng và
điều lệ Đảng
- Đoàn kết là cơ sở tạo nên sự thống nhất về t tởng và
tổ chức để có sự thống nhất về hành động của toàn Đảng nhằm
đ-a đờng lối quđ-an điểm củđ-a Đảng vào cuộc sống tạo thành hành
động cách mạng của quần chúng
đoàn kết thống nhất trong Đảng phải thực hiện và mở rộng dân chủ, thờng xuyên tự phê bình và phê bình với tinh thân trung thực, chân thành, thẳng thắn, phải th-ờng xuyên tu dỡng đạo đức cách mạng chống chủ nghĩa cá nhân
* Nguyên tắc Đảng vừa là ngời lãnh đạo, vừa là ngời đầy tớ trung thành của nhân dân, phải thờng xuyên chăm lo, củng cố mối quan
hệ máu thịt với nhân dân
- Đảng phải thờng xuyên lắng nghe ý kiến của nhân dân, hiểu rõ tâm t nguyện vọng của nhân dân
- Thờng xuyên vận
động nhân dân tham gia xây dựng
Đảng bằng mọi hình thức
- Lãnh đạo tổ chức nâng cao dân trí
- Tổ chức lãnh đạo lực lợng cách mạng quần chúng,
đồng thời thực hiện tốt vai trò của
Đảng đối với đất nớc
* Đảng phải thờng xuyên tự chỉnh đốn, tự đổi mới
- Thờng xuyên tự chỉnh đốn, tự đổi mới là làm cho
Đảng thực sự trong sạch vững mạnh về chính trị, t tởng và tổ chức, làm cho đội ngũ cán bộ
Đảng viên không ngừng nâng cao phẩm chất năng lực
Câu 10: Quan niệm của Hồ Chí
Minh về nhà nớc của dân, do dân, vì dân Phơng hớng cơ bản để nâng cao năng lực quản lý của nhà nớc ta trong giai đoạn hiện nay
1- Quan điểm của
Hồ Chí Minh về nhà nớc của dân,
do dân, vì dân:
- Nhà nớc của dân:
+ Nhà nớc do nhân dân làm chủ, quyền làm chủ của nhân dân đợc thực hiện qua 2 hình thức trực tiếp và gián tiếp
+ Trong nhà nớc của dân thì nhân dân có quyền làm bất cứ việc gì mà pháp luật không cấm và có nghĩa vụ tuân theo pháp luật
- Nhà nớc do nhân dân:
+ Cơ quan quyền lực của nhà nớc phải do nhân dân trực tiếp lựa chọn bầu ra
+ Sự tồn tại và hoạt
động của nhà nớc nhờ vào sự
đóng góp của nhân dân, đợc dân ủng hộ, phê bình, giúp đỡ
- Nhà nớc vì dân:
+ Phải là nhà nớc thực sự do dân tổ chức xây dựng
và kiểm soát trên thực tế
+ Các cơ quan nhà nớc phải phục vụ nguyện vọng và lợi ích của nhân dân Công chức nhà nớc phải thực sự trong sạch vững mạnh, cần kiệm liêm chính, không đặc quyền đặc lợi
2- Phơng hớng
- Xây dựng nhà
n-ớc ngang tầm nhiệm vụ của giai
đoạn cách mạng mới
+ Nhà nớc bảo
đảm quyền làm chủ thật sự của nhân dân: trên tất cả mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, tăng cờng pháp chế xã hội chủ nghĩa, bảo
đảm mọi ngời đều bình đẳng
+ Kiện toàn bộ máy hành chính nhà nớc: Đẩy mạnh cải cách hành chính theo h-ớng dân chủ, trong sạch, vững mạnh phục vụ đắc lực và hiệu quả
đối với nhân dân Kiên quyết khắc phục quan liêu, hách dịch, cửa quyền, tham nhũng, bộ máy cồng kềnh, kém hiệu quả Đào tạo bồi dỡng cán bộ làm nhiệm vụ hàng
đầu và đợc tiến hành thờng xuyên, bảo đảm chất lợng
+ Tăng cờng hơn nữa sự lãnh đạo của Đảng đối với nhà nớc: lãnh đạo nhà nớc thể chế hoá đờng lối, chủ trơng của Đảng
và phát huy vai trò quản lý của nhà nớc; đổi mới phơng thức lãnh
đạo của Đảng đối với nhà nớc:
lãnh đạo bằng đờng lối, bằng tổ chức, bộ máy của Đảng trong các cơ quan nhà nớc, bằng vai trò tiên phong, gơng mẫu của đội ngũ
đảng viên hoạt động trong bộ máy nhà nớc, bằng công tác kiểm tra
Đảng không làm thay công việc quản lý nhà nớc, thống nhất lãnh
đạo công tác cán bộ trong hệ thống chính trị trên cơ sở đảm bảo
của nhà nớc theo luật định Sự trong sạch vững mạnh của Đảng chính là yếu tố quyết định cho thành công của việc xây dựng nhà nớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân theo t tởng
Hồ Chí Minh
Câu 11: T tởng Hồ Chí Minh về những phẩm chất đạo đức cơ
bản của con ngời Việt Nam trong thời đại mới.
1- Trung với nớc, hiếu với dân
Thể hiện trách nhiệm với sự nghiệp dựng nớc và giữ nớc, với con đờng đi lên và phát triển của đất nớc
- Nội dung của trung với nớc:
+ Trong mối quan
hệ giữa cá nhân với cộng đồng và xã hội, phải biết đặt lợi ích của
Đảng, của Tổ quốc, của cách mạng lên trên hết, trớc hết
+ Quyết tâm phấn
đấu thực hiện mục tiêu cách mạng
+ Thực hiện tốt mọi chủ trơng chính sách của
Đảng và nhà nớc
- Nội dung cua hiếu với dân:
+ Khẳng định vai trò sức mạnh thực sự của nhân dân
+ Tin dân, học dân, lắng nghe ý kiến của dân, gắn bó mật thiết với dân, tổ chức, vận
động nhân dân thực hiện tốt đờng lối, chủ trơng, chính sách của
Đảng và Nhà nớc
+ Chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân
2- Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tô
Cần tức là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻo dai
Kiệm là tiết kiệm vật t, tiền bạc của cải, thời gian, xa xỉ, không hoang phí Liêm là trong sạch, không tham lam tiền của địa vị, danh tiếng Chính là không tà, là thẳng thắn, đứng đắn Chí công vô
t là không nghĩ đến mình trớc, chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc, vì đồng bào; là đặt lợi ích của cách mạng, của nhân dân lên trên hết, trớc hết
3- Thơng yêu con ngời
Những ngời bị áp bức, bị bóc lột, những ngời làm
điều thiện thì dù màu da, tiếng nói, chủng tộc, tôn giáo có khác nhau, vẫn có thể thực hành chữ
“bác ái”, vẫn có thể đại đoàn kết,
đại hoà hợp, coi nhau nh anh em một nhà Quan tâm đến t tởng, công tác, đời sống của từng ngời, việc ăn, ở, học hành, giải trí của mỗi ngời dân
4- Tinh thần quốc
tế trong sáng, thuỷ chung
Tôn trọng và thơng yêu tất cả các dân tộc, nhân dân các nớc, chống sự hằn thù, bất bình đẳng dân tộc và sự phân biệt chủng tộc Bốn phơng vô sản, bốn
bể đều là anh em; giúp bạn là giúp mình; thắng lợi của mình cũng là thắng lợi của nhân dân thế giới
Câu 12 Nguyên tắc xây dựng đạo
đức cách mạng theo t tởng Hồ Chí Minh
1- Nói phải đi đôi với làm, phải nêu gơng về đạo
đức:
Đạo đức cách mạng là đạo đức luôn đợc nhận thức và giải quyết trên lập trờng của giai cấp công nhân, phục vụ lợi ích của cách mạng Điều này phân biệt một cách rạch ròi với thói đạo đức giả, đạo đức của giai cấp bóc lột với những đặc trng bản chất là nói nhiều, làm ít, nói
mà không làm, nói một đàng, làm một nẻo, đem lại lợi ích không phải cho quần chúng nhân dân lao
động, mà cho thiểu số những kẻ bóc lột Miệng thì nói dân chủ
nh-ng làm việc thì họ theo lối quan chủ, phụng sự quần chúng nhng lại làm trái ngợc với lợi ích quần chúng, trái ngợc với phơng châm
và chính sách của Đảng và nhà
n-tấm gơng sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền Làm gơng có nhiều cấp
độ, phạm vi và hệ quy chiếu khác nhau ở đâu cũng có ngời tốt, việc tốt Giai đoạn cách mạng nào cũng cần có nhiều tấm gơng Tuỳ theo nhiệm vụ và tình hình cụ thể
mà tấm gơng đó đợc biểu hiện ở những mặt nào, trong chiến đấu, lao động, học tập, cuộc sống đời thờng trong gia đình, ngoài xã
hội Phải chú trọng đến tính phổ … biến, rộng khắp, vững chắc của toàn xã hội và những hạt nhân
“ngời tốt, việc tốt” tiêu biểu
2- Xây phải đi đôi với chống, phải tạo thành phong trào quần chúng rộng rãi
Phải làm cho phần tốt của mỗi con ngời nảy nở nh hoa mùa xuân và phần xấu bị mất dần đi, đó là thái độ của ngời cách mạng Trớc hết phải đánh thắng lòng tà là kẻ thù trong mình, không hiếu danh, không kiêu ngạo, ít lòng tham muốn về vật chất, vị công vong t
Chống và xử lý nghiêm là nhằm xây, đi liền với xây và muốn xây thì phải chống
Mục đích cuối cùng là xây dựng con ngời có đạo đức và nền đạo
đức mới Việt Nam Vì vậy phải xác định đây là nhiệm vụ chủ yếu
và lâu dài
Xây là giáo dục những phẩm chất đạo đức mới,
đạo đức cách mạng cho con ngời Việt Nam trong thời đại mới theo
t tởng Hồ Chí Minh
Xây dựng đạo đức
có nhiều cách làm Trớc hết mỗi ngời và tổ chức phải có ý thức tự giác trau dồi đạo đức cách mạng
Một Đảng viên mà giấu giếm khuyết điểm của mình là một
đảng hỏng Một đảng có gan thừa nhận khuyết điểm của mình, vạch
rõ những cái đó, vì đâu mà có khuyết điểm dó, rồi tìm mọi cách
để sửa chữa khuyết điểm đó Nh thế là một Đảng tiến bộ, mạnh dạn, chắc chắn, chân chính
Xây đi đôi với chống trên cơ sở tự giáo dục, đồng thời phải tạo thành phong trào quần chúng rộng rãi Để chống lại những gì đã cũ kỹ, h hỏng và tạo
ra những cái mới mẻ tốt tơi, cần phải động viên toàn dân, tổ chức
và giáo dục toàn dân, dựa vào lực lợng vĩ đại của toàn dân Nâng cao ý thức trách nhiệm, tăng cờng quản lý kinh tế- tài chính, cải tiến
kỹ thuật, chống tham ô, lãng phí, quan liêu
3- Phải tu dỡng
đạo đức suốt đời
Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ Chính tâm, tu thân là cải tạo Cải tạo cũng phải trờng kỳ gian khổ, vì dó là một cuộc cách mạng trong bản thân mỗi ngời Bồi dỡng t tởng mới để
đánh thắng t tởng cũ để trở thành con ngời mới không phải là một việc dễ dàng Đạo đức cách mạng phải trên trời sa xuống, nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày
mà phát triển và củng cố Cũng
nh ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong Phải gian nan rèn luyện mới thành công, kiên trì và nhẫn lại không nao núng tinh thần
T tởng cộng sản với t tởng cá nhân ví nh lúa với cỏ dại Lúa phải chăm bón rất khó nhọc thì mới tốt đợc Còn cỏ dại thì không cần chăm sóc cũng mọc
lu bù T tởng cộng sản phải rèn luyện gian khổ mới có đợc Còn t tởng cá nhân thì cũng nh cỏ dại sinh sôi, nảy nở rất dễ
Vì vậy tu dỡng đạo
đức phải gắn liền với hoạt động thực tiễn, trên tinh thần tự giác, tự nguyện dựa vào lơng tâm và trách nhiệm của mỗi ngời Chỉ có nh vậy thì việc tu dỡng mới có kết quả trong mọi môi trờng, mọi mối quan hệ, mọi địa bàn, mọi hoàn cảnh
Câu 13 Nội dung chủ yếu của t tởng nhân văn Hồ Chí Minh.
1- Con ngời là vốn quý nhất- nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng
con ngời
Hồ Chí Minh đề cập đến con ngời cụ thể, lịch sử; không có con ngời chung chung, trừu tợng phi nguồn gốc lịch sử hay con ngời kiểu tôn giáo Con Lạc cháu Hồng, Ngời có sự cảm nhận thiêng liêng về hai tiếng
đồng bào Sử dụng khái niệm
“ng-ời bản xứ bị bóc lột”, “ng“ng-ời mất n-ớc”, “ngời da đen”, “ngời vô sản”…
Đứng trên lập tr-ờng giai cấp công nhân, từ khi về nớc lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành chính quyền cách mạng, Hồ Chí Minh lại dùng đến khái niệm
“đồng bào”, “quốc dân”…
Từ thập kỉ 40 của thế kỷ XX, Hồ Chí Minh bàn nhiều đến chữ “ngời” với phạm vi khác nhau, nghĩa hẹp: gia đình, bạn bè, anh em, họ hàng Nghĩa rộng: đồng bào cả nớc Rộng nữa: cả loài ngời
b- Thơng yêu quý trọng con ngời
Con ngời ở đây là
đồng bào đồng chí, ngời Việt Nam yêu nớc, là trẻ, già, gái, trai, miền xuôi, miền ngợc…
Hồ Chí Minh
th-ơng yêu những ngời nô lệ bị mất nớc, những ngời cùng khổ, giai cấp vô sản bị bóc lột, những ngời chết vô ích ở Việt Nam Mà nguồn gốc gây ra cho họ chính là
áp bức bóc lột giai cấp công nhân, nông dân phải chịu đựng Do đó chỉ có con đờng cách mạng, con
đờng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con ngời
Trớc cách mạng, trong kháng chiến, Hồ Chí Minh trọng đối với vấn đề khởi nghĩa, tranh thủ khả năng phát triển hoà bình để đỡ tốn xơng máu cho nhân dân ta và nhân dân các nớc Lãnh đạo cách mạng tháng 8 ngời chủ trơng chủ yếu dùng bạo lực chính trị Sau cách mạng tháng 8
Hồ Chí Minh làm tất cả những gì
để tránh cuộc chiến tranh Việt – Pháp
Hồ Chí Minh luôn coi sinh mạng của con ngời là vốn quý giá nhất, “không có một trận
đánh đẫm máu nào là đẹp cả, mặc
dù thắng lớn” Ngời quý trọng sức dân, lắng nghe dân, học hỏi dân, bàn bạc với dân, tự phê bình trớc dâ, trả lời ý kiến của dân, tôn trọng và chấp hành nghiêm minh pháp luật
Lòng thơng yêu con ngời theo tinh thần làm cho
n-ớc nhà đợc độc lập, nhân dân hoàn toàn có cơm ăn, áo mặc, đợc học hành chữa bệnh…
c- Tin vào sức mạnh, phẩm giá và tính sáng tạo của con ngời
Trong bầu trời không gì quý bằng nhân dân, trong thế giới không gì mạnh bằng lực lợng đoàn kết của nhân dân Vô luận điều gì, đều do ngời làm ra và từ nhỏ đến to, từ gần
đến xa, đều thế cả Việc dễ mấy không có nhân dân cũng chịu, việc khó mấy có dân liệu cũng xong Nhân dân là ngời sáng tạo
ra mọi giá trị vật chất và tinh thần
Dân ta tài năng, trí tuệ và sáng tạo, họ biết giải quyết nhiều vấn đề một cách đơn giản, mau chóng, đầy đủ, mà những
ng-ời tài giỏi, những đoàn thể lớn, nghĩ mãi không ra
Nếu không có nhân dân thì Chính phủ không đủ lực l-ợng; nếu không có Chính phủ thì nhân dân không ai dẫn đờng
Đảng lãnh đạo để nhân dân làm chủ Lực lợng bao nhiêu là nhờ ở dân hết
Dù ngời xấu, tốt, văn minh hay dã man đều có tình Con ngời đều có xu hớng vơn tới cái Chân – Thiện – Mỹ
d- Lòng khoan dung độ lợng
- Đoàn kết rộng rãi, lâu dài các lực lợng thể hiện lòng nhân ái bao dung cao cả
Ng-ời trân trọng phần thiện dù nhỏ nhất; khai thác tình ngời trong mỗi con ngời Chỉ có lòng độ lợng chí công vô t của Hồ Chí Minh mới quy tụ đợc nhiều nhân sỹ có danh vọng của chế độ cũ
Trang 4phóng dân tộc, vì tiến bộ xã hội,
Hồ Chí Minh đa ra chủ trơng có
lý, có tình đối với kiều dân nớc
ngoài ở Việt Nam, nhằm bảo vệ
tính mạng, tài sản của họ Ngời
đánh giá cao vấn đề này và ghép
tội “vô cớ sát hại kiều dân ngoại
quốc” vào tử hình
- Với lòng nhân ái
bao la, phát huy truyền thống
“th-ơng ngời nh thể th“th-ơng thân”,
“đánh kẻ chạy đi không ai đánh
kẻ chạy lại”, Hồ Chí Minh có
chính sách khoan hông đại lợng,
đối sử nhân đạo với tù binh
- Khi cán bộ, đảng
viên có lỗi, Ngời chú ý giáo dục,
nhẹ về sử phạt Ngời cố gắng cổ
vũ con ngời, hớng con ngời tới
chân- thiện – mỹ
- Trân trọng mọi ý
kiến khác nhau, kể cả những ý
kiên không đồng tình, trái với suy
nghĩ của ngời
2- Con ngời vừa là
mục tiêu, vừa là động lực của
cách mạng
a- Con ngời là mục
tiêu giải phóng của sự nghiệp
cách mạng
Khi đất nớc còn nô
lệ, lầm than thì mục tiêu trớc hết
là giải phóng dân tộc, giành độc
lập dân tộc Sau khi chính quyền
đã về tay nhân dân, thì mục tiêu
ăn, mặc, ở, đi lại đợc u tiên hơn
Bởi vì nếu độc lập mà dân không
hởng hạnh phúc, tự do thì độc lập
cũng không có nghĩa lý gì; vì vậy
chúng ta phải thực hiện ngay; làm
cho dân có ăn, làm cho dân có
mặc, làm cho dân có chỗ ở…
Con ngời là mục
thiêu cách mạng thì một điều
quan trọng là mọi chủ trơng, đờng
lối, chính sách của Đảng, Chính
phủ đều vì lợi ích chính đáng của
con ngời
b- Con ngời là
động lực cách mạng
Con ngời là động
lực của cách mạng đợc nhìn nhận
trên phạm vi cả nớc, toàn thể đồng
bào, song trớc hết là giai cấp côn
nhân và nông dân Chỉ những ngời
đợc thức tỉnh, giác ngộ, giáo dục,
định hớng và tổ chức Họ phải có
trí tuệ và bản lĩnh, văn hoá, đạo
đức, đợc nuôi dỡng trên nền
truyền thống lịch sử và văn hoá
hàng ngàn năm của dân tộc
Việt…
Con ngời là động
lực chỉ có thể thực hiện đợc khi
hoạt động có tổ chức, có lãnh đạo
Vì vậy, vai trò của Đảng cách
mạng lấy chủ nghĩa Mac- Lê nin
làm nền tảng t tởng là vô cùng
quan trọng Càng chăm lo cho con
ngời- mục tiêu tốt bao nhiêu thì sẽ
phát huy con ngời- động lực tốt
bấy nhiêu
3 Xây dựng con
ngời là chiến lợc hàng đầu của
cách mạng
Hồ Chí Minh rất
quan tâm tới sự nghiệp giáo dục,
đào tạo, rèn luyện con ngời Muốn
xây dng chủ nghĩa xã hội, trớc hết
cần có những con ngời xã hội chủ
nghĩa là kế thừa những giá trị tốt
đẹp của con ngời truyền thống,
hình thành những phẩm chất mới
nh: có t tởng xã hội chủ nghĩa; có
đạo đức cách mạng; có trí tuệ và
bản lĩnh để làm chủ; có tác phong
xã hội chủ nghĩa…
Vì lợi ích mời lăm
trồng cây, vì lợi ích trăm năm
trồng ngời Có nhiều biện pháp
trồng ngời nhng biện pháp quan
trọng nhất là giáo dục vì tạo ra
tính thiện, đem lại tơng lai tơi
sáng cho thế hệ trẻ Nội dung của
pp giáo dục phải toàn diện, cả
đức, trí, thể, mỹ, phải đặt đạo đức,
lý tởng và tình cảm cách mạng,
lối sống xã hội chủ nghĩa lên hàng
đầu Hai mặt đức tài thống nhất
nhau, không tách rời nhau, trong
đức có gốc để tài phát triển
Câu 14.Quan
điểm chung của Hồ Chí Minh
về văn hoá.
1- Quan điểm về vị
trí vai trò của văn hoá
Xây dựng nền văn
hoá dân tộc gồm 5 điểm lớn
Xây dựng tâm lý:
tinh thần độc lập tự cờng
biết hy sinh mình, làm lợi cho quần chúng
Xây dựng xã hội:
mọi sự nghiệp có liên quan đến phúc lợi của nhân dân trong xã
hội
Xây dựng chính trị: dân quyền
Xây dựng kinh tế
Văn hoá đợc xác
định là đời sôngs tinh thần của xã
hội là thuộc về kiến trúc thợng tầng
Văn hoá quan trọng ngang kinh tế, chính trị, xã
hội
Chính trị, xã hội có
đợc giải phóng thì văn hoá mới
đ-ợc giải phóng Chính trị giải phóng mở đờng cho văn hóa phát triển
Xây dựng kinh tế tạo điều kiện cho việc xây dựng
và phát triển văn hoá Cơ sở hạ tầng xã hội có kiên thiết rồi, văn hoá mới kiến thiết đợc và có đủ
điều kiện phát triển đợc Muốn tiến lên chủ nghĩa xã hội thì phải phát triển kinh tế và văn hoá để nâng cao đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân ta
Văn hoá là một kiên trúc thợng tầng nhng không thể đứng ngoài, mà phải ở trong kinh tế và chính trị Văn hoá phải phục vụ nhiệm vụ chính trị, thúc
đẩy xây dựng và phát triển kinh tế
2- Quan điểm về tính chất của nền văn hoá mới
Văn hoá mới theo
t tởng Hồ Chí Minh là xua tan bóng tối của chủ nghĩa thực dân,
đế quốc, của dốt nát, đói nghèo, bệnh tật đè nặng lên cuộc sống của nhân dân ta Văn hoá mới là phải giáo dục nhân dân ta tinh thần cần, kiệm, liêm, chính, tự do tín ngỡng, không hút thuốc phiện, chống giặc dốt…
Trong thời kỳ cách mạng dân chủ, nền văn hoá mới là nền văn hoá dân chủ mới, đồng thời là nền văn hoá kháng chiến
Nền văn hoá đó có 3 tính chất:
dân tộc – khoa học - đại chúng
Trong thời kỳ cách mạng xã hội chủ nghĩa, thời kỳ
đầu Hồ Chí Minh nói tính chất nền văn hoá mới phải “xã hội chủ nghĩa về nội dung và dân tộc về hình thức” Từ đại họi III (1960)
Ngời có bớc phát triên trong t duy
lý luận khi khẳng định nền văn hoá mới là nền văn hoá có nội dung xã hội chủ nghĩa và tính chất khoa học
3- Quan điểm về chức năng của văn hoá
- Bồi dỡng t tởng
đúng đắn và tình cảm cao đẹp
Văn hoá phải thấm sâu vào tâm lý quốc dân để thực hiện chức năng hàng đầu là bồi dỡng nâng cao t t-ởng đúng đắn và tình cảm cao đẹp cho con ngời, đồng thời loại bỏ những t tởng sai lầm, tình cảm thấp hèn
- Nâng cao dân trí
Nâng cao dân trí bắt đầu từ việc làm cho ngời dân biết đọc, biết viết Tiếp đến là sự hiểu biết các lĩnh vực khác nhau về chính trị, kinh tế, văn hoá Từng b… ớc nâng cao trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, khoa học – kỹ thuật, thực tiễn Việt Nam và thế giới
- Bồi dỡng những phẩm chất tốt đẹp, những phong cách, lối sống lành mạnh, luôn h-ớng con ngời vơn tới cái chân, cái thiện, cái mỹ, không ngừng hoàn thiện bản thân mình
Câu 15 T tởng
Hồ Chí Minh về các lĩnh vực chính của văn hoá.
1- văn hoá giáo dục
Văn hoá giáo dục
là một mặt trận quan trọng trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã
hội và đấu tranh thống nhất nớc nhà
- Mục tiêu của văn hoá giáo dục thể hiện cả 3 chức năng của văn hoá giáo dục: Dạy
và học để bồi dỡng lý tởng đúng
đắn và tình cảm cao đẹp; mở mang dân trí; bồi dỡng những phẩm chất và phong cách tốt đẹp
làm việc, làm ngời, làm cán bộ
Giáo dục nhằm đào tạo lớp ngời
có đức, có tài, kế tục sự nghiệp cách mạng, làm cho nớc ta sánh vai cùng các cờng quốc năm châu
- Cải cách giáo dục bao gồm xây dựng chơng trình, nội dung dạy và học hợp lý, phù hợp với các giai đoạn cách mạng
Nội dung giáo dục phải toàn diện:
văn hoá, chính trị, khoa học- kỹ thuật, chuyên môn, nghiệp vụ, lao
động Học chính trị là là học chủ… nghĩa Mac- Lenin, đờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nớc Cách học phải sáng tạo, không giáo
điều Học để nắm các quan điểm
có tính nguyên tắc, phơng pháp luận Học khoa học kỹ thuật để
đáp ứng đòi hỏi của thời đại mới, thời đại của cách mạng khoa học- công nghệ đang phát triển nh vũ bão
- Phơng châm,
ph-ơng pháp giáo dục: học đi đôi với hành, lý luận liên hệ với thực tế;
học tập kết hợp với lao động; phối hợp nhà trờng- gia đình- xã hội;
thực hiện dân chủ, bình đẳng trong giáo dục; học suốt đời Coi trọng việc tự học, tự đào tạo và
đào tạo lại Học ở mọi lúc, mọi nơi, học mọi ngời Giáo dục là một khoa học nên cách dạy phải phù hợp với lứa tuổi; dạy từ dễ
đến khó; kết hợp học tập với vui chơi có ích, lành mạnh; giáo dục phải dùng phơng pháp nêu gơng;
giáo dục phải gắn liền với thi đua
- Quan tâm xây dựng đội ngũ giáo viên vì không
có giáo viên thì không có giáo dục Phải xây dựng đội ngũ giáo viên có phẩm chất yêu nghề; phải
có đạo đức cách mạng; phải yên tâm công tác, đoàn kết; phải giỏi
về chuyên môn, thuần thục về
ph-ơng pháp Ngời đi giáo dục phải
đợc giáo dục, phải học thêm mãi, không bao giờ đủ, còn sống còn phải học
2- Văn hóa văn nghệ
- Văn nghệ là một mặt trận, văn nghệ là chiến sỹ, tác phẩm văn nghệ là vũ khí sắc bén trong đấu tranh cách mạng, trong xây dựng xã hội mới, con ngời mới Văn nghệ là mặt trận đợc hiểu là một bộ phận của cách mạng là văn nghệ cách mạng, thể hiện tính chất cam go, quyết liệt
Cho nên tác phẩm văn nghệ và ngòi bút của tác giả phải là vũ khí sắc bén, là “phò chính trừ tà”, là vạch trần, tố cáo tội ác, âm mu của lực lợng thù địch đầu độc văn hoá Thức tỉnh, định hớng cổ vũ phong trào đấu tranh, tổ chức lực lợng, động viên dân chúng phấn khởi, tin tởng thực hiện thắng lợi chủ trơng, đờng lối, chính sách của Đảng và nhà nớc Văn nghệ là chiến sỹ vì vậy cần phải có lập tr-ờng t tởng vững vàng, đặt nhiệm
vụ phụng sự nhân dân và tổ quốc lên trên hết Họ phải nâng cao trình độ chính trị, văn hoá, nghiệp
vụ, đặc biệt phải có phẩm chất, bản lĩnh, tài năng để sáng tạo ra những sản phẩm tinh thần phục vụ cuộc sống, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn
- Phải gắn với thực tiễn của đời sống nhân dân: đó là chất liệu không bao giờ cạn, là sinh lý vô tận cho văn nghệ sáng tác Văn nghệ là có quyền h cấu nhng phải xuất phát và trở về với cuộc sống thực tại của con ngời, cái chân thật của sinh hoạt Phải liên hệ và đi sâu vào quần chúng nhân dân, để hiểu thấu tâm t, nguyện vọng, tình cảm của quần chúng
- Phải có những tác phẩm xứng đáng với dân tộc và thời đại: đây là một khía cạnh phản ánh văn nghệ phục vụ quần chúng Muốn phục vụ tốt quần chúng thì phải nâng cao chất lợng nội dung và hình thức của tác phẩm Bởi vì quần chúng cần những tác phẩm hay, chân thật, hùng hồn, toạ cho họ sự đam mê, chuyển biến trong t tởng, tình cảm, tâm hồn Nội dung cần chân thực và phong phú; hình thức phải trong sáng, vui tơi, tức là phải tạo nên một tác phẩm hay Tác phẩm hay là tác phẩm cần diễn đạt vừa
đủ những điều đáng nói, ai đọc cũng hiểu đợc, và đọc xong phải
phẩm văn hoá, văn nghệ phải phản ánh đợc những giá trị truyền thống của dân tộc, mang đợc hơi thở của thời đại, vừa phải ca ngợi những cái chân thật ngời tốt, việc
ác, cái sai
3- Văn hóa đời sống
- Đạo đức mới: thực hành đời sống mới trớc hết là thực hành đạo đức cách mạng
- Lối sống mới: lối sống có lý tởng, có đạo đức; kết hợp hài hoà truyền thống tốt đẹp của dân tộc và tinh hoa văn hoá nhân loại tạo nên lối sống văn minh, tiên tiến Tính văn hoá ở
đây là phải biết cách ăn, cách mặc, cách ở Con ng… ời phải có một phong cách sống giản dị, khiêm tốn, chừng mực, điều độ, ngăn nắp, vệ sinh Trong quan …
hệ với nhân dân, bạn bè, đồng chí thì cởi mở, chân tình, ân cần, tế nhị; giàu lòng thơng yêu, quý trọng con ngời; đối với mình thì nghiêm, đối với ngời thì khoan dung độ lợng Sửa đổi cách làm việc phải có tác phong quần chúng, tập thể- dân chủ, khoa học
- Nếp sống mới: Xây dựng những thói quen và phong tục tập quán tốt đẹp, kế thừa và phát triển đợc những thuần phong mỹ tục lâu đời của dân tộc Cũ mà xấu thì bỏ, cũ mà không xấu nhng phiền phức thì phải sửa đổi Cũ mà tốt thì phát triển thêm, mới mà hay thì phải làm Quá trình đổi mới nếp sống … hết sức phức tạp, khó khăn, vì thói quen rất khó sửa đổi, nó có sức ỳ cản trở ta Do vậy phải dùng biện pháp nêu gơng Nói đi đôi với làm, nếu không tuyên truyền giáo dục, xây dựng nếp sống mới khó
đạt kết quả
