Phân tích đô thị ngay nay

PART II : ANALYSIS advantages&disadvantages Thiết kế đô thị có thể được định nghĩa như là một quá trình tạo lập các không gian đô thị, một nghệ thuật tạo dựng các địa điểm khác nhau tron

CATELOGY

PART I : INTRODUCTION

PART II : ANALYSIS (advantages&disadvantages) PART III : CONCLUSIONS & PROPOSALS

PART III : CONCLUSIONS & PROPOSALS

PART I : INTRODUCTION

VỊ TRÍ:

Tên đơn vị: Công viên Cầu Giấy

Địa chỉ: Dịch Vọng, Hà Nội

Loại dự án: Công viên, khu vui chơi

rộng hơn công viên Nghĩa Đô cũ hầu hết buộc phải diện

tích siêu thoáng mát và sạch sẽ.

Mô tả: Công viên Cầu Giấy là một dự án được đầu tư thực sự chất lượng, đã mang lại thành công lớn, là lựa chọn thường xuyên của đông đảo các ông bố bà mẹ khi tìm kiếm địa chỉ vui chơi cho các bé

Vì là khu vui chơi với đối tượng phục vụ chính là trẻ nhỏ nên quyết định sử dụng thảm cỏ nhân tạo cho toàn bộ khu chơi là hoàn toàn chính xác bởi tính ưu việt của cỏ nhân tạo Thảm cỏ nhân tạo có màu sắc tự nhiên vừa mềm mại, hoàn toàn không gây bị thương cho bé nếu chẳng may bị vấp ngã bởi độ êm của nó.

đánh giá là nơi thu hút đông đảo bạn trẻ nhất vì nó nằm giữa các khu chung

cư trong khu đô thị mới, nhiều trường ĐH lớn và đặc biệt là công viên mở cửa miễn phí cho người dân vào vui chơi.

Điều làm nên sự hấp dẫn của công viên Cầu Giấy là sự mới mẻ và hiện đại của các hạng mục công trình Ngoài ra, khu vui chơi trẻ em với nhiều trò chơi hấp dẫn khác nhau cũng là một điểm thu hút của công viên này Khu hồ sinh thái mới của công viên này cũng là nơi tập thể dục, dạo mát của nhiều người dân.

Với 3 chi tiết đẹp, an toàn và miễn phí vào cửa, công viên Cầu Giấy là liên hệ vui chơi quen thuộc của hầu hết người dân Thủ đô

Tại công viên được chia khiến 2 khu vui chơi cho trẻ: khu vui chơi cho trẻ nhỏ và khu vui chơi cho trẻ to tuổi Tại những khu vui chơi này có hầu hết trò chơi, được thiết kế an toàn với với trẻ có nhiều trò

chơi kích thích di chuyển, yêu thích cho những bé rèn luyện sức khỏe, đồng thời cũng mang cả nơi cho bé tô tượng, câu cá, học nhảy, trượt patin.

Năm 2013, quận Cầu Giấy tiếp tục nhận được sự ủng hộ lớn với hơn 8 tỷ đồng đầu tư từ 13 doanh nghiệp và 30 cá nhân trên địa bàn Trong công viên Cầu Giấy, các doanh nghiệp tài trợ cũng đầu tư gần chục nhóm đồ chơi

Hầu hết những gì người dân thấy ở trong công viên Cầu Giấy đều do các doanh nghiệp tự lo việc xây dựng, chứ không phải chỉ

đơn giản là tài trợ tiền Để có những khu đất thoai thoải như thế này, các doanh nghiệp tài trợ phải đem gần 10 nghìn mét khối đất về đổ

.

Các thảm cỏ nhân tạo trong công viên khá mềm mại, đảm bảo cho trẻ nhỏ nếu chẳng may bị ngã cũng khá êm

Quảng trường rộng lớn ở phía sâu trong công viên là Hồ nước lớn trong công viên mang lại không khí thoáng mát, dễ chịu.nơi vui chơi của giới trẻ, nơi đây buổi

tối tập trung khá đông các bạn tuổi teen và cả những người

lớn tuổi tới học nhảy, trượt patin.

Khuôn viên đẹp và rộng lớn của công viên Cầu Giấy Khu vui chơi sạch sẽ cho trê em

PART II : ANALYSIS (advantages&disadvantages)

Thiết kế đô thị có thể được định nghĩa như là một quá trình tạo lập các không gian đô thị, một nghệ thuật tạo dựng các địa điểm khác nhau trong một thành phố Chuyên ngành này sinh ra từ lĩnh vực quy hoạch phát triển đô thị nhưng tập trung vào việc thể hiện các địa điểm quy hoạch về mặt hình thể Dáng vẻ của các công trình hay của quần thể các công trình cũng như những không gian và cảnh quan xung quanh đều được tính đến Tính phức tạp của chủ đề cần xử lý đòi hỏi phải có khả năng tạo sự cân đối và phối hợp giữa nhiều lĩnh vực khác nhau như kiến trúc, cảnh quan và kỹ thuật thi công Thiết kế

đô thị rất quan trọng do vừa chú trọng đến sự hài hoà tổng thể của một không gian trên quy mô lớn nhưng đồng thời cũng quan tâm tới cấp độ từng chi tiết Như vậy, chuyên ngành này tạo thuận lợi cho việc thiết kế - quy hoạch những địa điểm có sức hấp dẫn lớn, nơi hình thành và duy trì vĩnh viễn một đặc điểm riêng mang tính bản sắc mạnh mẽ Có thể coi sự biểu hiện những giá trị đó về mặt thị giác như

là chìa khoá để tạo ra những không gian mang nhiều tính ưu việt cả

về mặt xã hội và kinh tế, đồng thời tạo cảm giác thân thiện cho cả những người sinh sống tại đó hay chỉ đơn thuần ghé thăm

Bản chất rộng của thiết kế đô thị

Nếu quan niệm thiết kế đô thị không chỉ là những đồ án vẽ trên giấy, thì các đô thị Việt trong quá khứ xa xưa đã được tạo dựng theo thiết

kế Theo cách nghĩ đó, nghệ thuật xây dựng đô thị là sản phẩm kết tinh từ thiết kế đô thị.

Hai nguyên tắc cơ bản chi phối thiết kế đô thị Việt truyền thống, đó

là:

- Về quy hoạch, sự phân chia rạch ròi lãnh thổ đô thị thành những khu tách biệt theo chức năng và theo cơ cấu xã hội; sự xếp đặt các công trình kiến trúc theo những trình tự cứng nhắc, cũng căn cứ vào chức năng và tôn ti trật tự xã hội.

- Về kiến trúc, sự thể chế hóa các loại hình kiến trúc cơ bản; sự quy cách hóa cao độ quy mô, kích cỡ và kiểu cách kiến trúc của chúng

thông qua số gian, cấu trúc và trang trí mái; phân cấp và chuẩn mực hóa các thủ pháp bài trí nội ngoại thất.

Nhờ tuân thủ hai nguyên tắc trên mà Thăng Long và Huế là các đô thị Việt kinh điển, đặc trưng bởi sự thống nhất trên những cái lớn, sự đa dạng trong những cái nhỏ Chúng là sản phẩm trực tiếp của chế độ phong kiến già dặn, đặt tôn ti trật tự làm nền móng cho tòa kiến trúc

xã hội ngàn năm Ở nền kiến trúc Trung Hoa, hai nguyên tắc nêu trên trị vì tuyệt đối, từ Tràng An đến Bắc Bình.

Người châu Âu trong nghệ thuật xây dựng đô thị đặc biệt chú trọng hai yếu tố: trục lộ và sự gắn kết các công trình kiến trúc thành một thể không gian - thẩm mỹ Cấu trúc điển hình của đô thị châu Âu, từ thời cổ đại, đã bao gồm: trục lộ, ô phố, quảng trường và quần thể kiến trúc Roma, Paris và Saint - Peterburg là ba ví dụ chói lọi của nghệ thuật xây dựng đô thị Âu châu.

Từ góc độ tổ chức không gian đô thị, tác giả bài viết này nhắc tới một nhận biết ở Roma: giữa những khối kiến trúc dày đặc của các ô phố, hiện hữu những cái sân - khoảng không khép kín tứ phía dành cho sinh hoạt cộng đồng Từ đó mở ra những con phố, chảy và đột ngột hòa vào những quảng trường rộng lớn, nơi ngự trị cả một quần thể kiến trúc và điêu khắc Giải quyết sự chuyển hóa không gian như thế, quả là biệt tài của các nhà tạo tác đô thị bậc thầy của Italia.

Tinh hoa của nghệ thuật tổ chức không gian Á Đông là sự chuyển hóa không gian và cảnh quan kiến trúc trên những đường trục Tinh hoa nghệ thuật tổ chức không gian Âu châu là quần thể kiến trúc.

Từ sự xem xét lịch sử xây dựng đô thị, ta có thể đưa ra định nghĩa sau: Bản chất của thiết kế đô thị là sự phân định hợp lý việc sử dụng đất đai, sự sắp đặt đúng chỗ các công trình kiến trúc, sự tạo lập các mối liên kết kiến trúc và không gian giữa chúng, sự tạo lập trật tự đô thị theo nghĩa rộng, dẫn tới sự hình thành môi trường sống của xã hội đô thị và cùng với đó là cảnh quan đô thị.

Đô thị - kiến trúc đô thị và con người, hai thực thể ấy, như nước với đất, song tồn trong thích ứng, điều chỉnh và hoàn thiện lẫn nhau theo thời gian, tạo nên những chốn đô thị - nhất thể, nơi không tách biệt cái nọ ra khỏi cái kia .

Ba phạm trù cơ bản của thiết kế đô thị:

Loài người kiến tạo đô thị với những gì bao bọc nó và nằm trong phạm vi chi phối của nó, tạo ra thiên nhiên thứ hai Thiên nhiên này là sản phẩm văn hóa kỳ vĩ và đặc trưng Khi ta ví nó như một cỗ máy sống, ta chỉ nhìn nó ở góc độ công năng và từ tính chất vận hành của

nó Song, về thực chất, ta nên nhìn nhận đô thị là cái bản thể thứ hai của xã hội, cái bản thể không thuần túy là vỏ bao, là khuôn khổ Càng tồn tại lâu trong thời gian, càng đạt được sự phát triển cao siêu hơn,

đô thị càng trở thành những thực thể đan kết chặt chẽ hơn giữa con người và xã hội với cơ thể kiến trúc vĩ đại Tạo tác ra đô thị, con người chưa hẳn đã nhận ra vai trò tạo tác ngược lại của đô thị đối với mình.

Quy hoạch đô thị nói chung, thiết kế đô thị nói riêng, xử lý và can thiệp vào những mỗi quan hệ cực kỳ tinh tế và cực kỳ gốc rễ, giữa lịch sử - xã hội và vật thể đô thị.

Thiết kế đô thị liên quan tới ba phạm trù cơ bản: Công năng, trật tự,

thẩm mỹ Công năng là xuất phát điểm, là nguyên cớ, là cái cần đáp ứng để đảm bảo cho sự vận hành Trật tự là tổ chức, là sắp đặt, là sự giải quyết cân bằng các mối quan hệ trong điều tiết, đảm bảo cho tính bền vững Thẩm mỹ là sự hài hòa giữa công năng và trật tự, sự hài hòa giữa vi mô và vĩ mô, giữa kiến trúc và môi trường, giữa hai cái nói trên với con người và xã hội, là sự kiến tạo môi trường nhân văn của đô thị.

Thiết kế đô thị xử lý hai cục diện cơ bản, mang bản chất quyết định.

Đó là thời gian và thực tế hiện hữu Đối với các đô thị đã tồn tại trong lịch sử, kiến trúc sư thiết kế đô thị bắt buộc phải tính đến ba thì: dĩ vãng, hiện tại và tương lai Dĩ vãng là lịch sử, là những giá trị truyền thống, là vấn đề kế thừa Hiện tại có gốc, có nền tảng ở dĩ vãng, song lại có những nhu cầu của cuộc sống hôm nay cần được đáp ứng đầy

đủ trong sự không phủ định dĩ vãng và sự bắc cầu sang mai sau Tương lai là cái phải trù liệu, cái được tính tới ngay ở hôm nay Từ

đó, thiết kế đô thị làm sao để không trở nên lạc hậu, ngay cả khi đồ

án chưa thực thi xong.

Đô thị xây dựng từ đầu, kiến trúc sư thiết kế đô thị không bị trói tay bởi thì dĩ vãng, song họ bị ràng buộc một cách không thể chối bỏ với

tài nguyên và nền cảnh thiên nhiên, mà đô thị được ghép đặt vào Họ không thể không tính chuyện xây hôm nay mà quên dành cho ngày mai.

Tất cả những điều trình bày ở trên đều nằm trong phạm vi bao trùm của văn hóa thiết kế đô thị và là những cốt lõi của nghệ thuật xây dựng đô thị.

Chúng ta có thể, từ sự tiếp cận văn hóa, phân chia thiết kế đô thị thành hai dạng: thiết kế đô thị “từ đầu” và thiết kế đô thị “can thiệp”.

Với dạng thiết kế đô thị “từ đầu”, đối tượng chính là những khu đô thị mới, từ dạng đô thị bắt đầu lịch sử của mình hôm nay.

Trong thực tế thiết kế quy hoạch đô thị “từ đầu”, có thể nhận biết một

số nét chính sau:

- Chúng ta thiên về quy hoạch: Phân định đất đai theo công năng, hoạch định các tuyến đường giao thông, bố trí các khu hành chính, các khu công nghiệp, khu dân cư

- Các đồ án quy hoạch thường duy ý chí, minh họa các chủ trương nhất thời, thay vì những bài tính đô thị đích thực Điều này dẫn đến tính phi thực tế và bất khả thi của quy hoạch Đô thị ra khỏi tầm kiểm soát, trở nên hỗn mang Còn các cơ quan quản lý thì luôn luôn yêu cầu các nhà quy hoạch điều chỉnh quy hoạch Điều này là hiện tượng phổ biến ở nước ta.

- Bệnh sơ lược trong quy hoạch dẫn đến sự nghèo nàn trong cấu trúc

tổ chức cơ thể và không gian các khu đô thị và các đô thị mới Chúng

bị giản lược hóa đến mức vừa xây xong đã có nhu cầu cải tạo hoặc

bổ sung Chúng thiếu các không gian công cộng phân chia thành tầng bậc, thiếu các quảng trường và điểm nhấn kiến trúc cảnh quan, thiếu những hình thức kiến trúc góp phần tạo nên tiện nghi và diện mạo thành thị Trong nhiều trường hợp chúng trở thành những nơi

cư trú thuần túy, nơi sản xuất thuần túy Điều này góp phần tạo nên

sự mất cân bằng, bởi trong các cấu trúc trung tâm của đô thị không phát triển, những khu xây dựng mới, đơn giản về cấu trúc lại nhân nhân lên gấp bội Tình trạng này thấy rõ về Hà Nội Về phương diện nào đó, các khu đô thị mới, mà chủ yếu là các khu ở mới, đang mang

trong mình hội chứng lỗi thời trước thời hạn, là mầm mống tiềm ẩn những mâu thuẫn đối kháng.

Thiết kế đô thị “từ đầu” cần phải đặt ra và giải quyết hai bài toán, ngoài quy hoạch theo cách hiểu thông thường, đó là:

- Kiến tạo những cơ thể đô thị được trù liệu để tiến tới hoàn chỉnh về mọi phương diện, trong đó cần đặc biệt quan tâm đến sự hiện hữu của mọi thành phần cấu thành nó, như đối với các khu ở cần có các trục lộ, phố - cửa hàng, các thể loại kiến trúc, các không gian công cộng và dịch vụ, các quảng trường, vườn hoa và diện tích cây xanh

hồ nước, các điểm nhấn đô thị, các phối cảnh và cảnh quan kiến trúc

- Các công trình kiến trúc phải được sắp đặt trong trật tự không chỉ riêng về mặt bình đồ, mà chúng ta phải được gắn kết và phối hợp về mặt không gian, hình khối và diện mạo.

Mỗi đô thị chỉ thực sự đẹp và hoàn chỉnh khi công trình kiến trúc lớn phải được đặt và thiết kế trong quần thể, khi các công trình kiến trúc thứ yếu khác phải được xây cất trong trật tự, lấy sự thống nhất về cơ bản để tạo nên vẻ đẹp từ trật tự thẩm mỹ đô thị.

Ở các đô thị ngày càng lớn quá khổ hôm nay, vai trò quyết định diện mạo và thẩm mỹ không thuộc về mỗi ngôi nhà, thậm chí mỗi dãy phố nữa Quy mô, tầm nhìn, tốc độ đang định đoạt những phạm vi mới trong cảm thụ thẩm mỹ đô thị.

Thiết kế đô thị “can thiệp” có đối tượng là kiến trúc không gian của

đô thị hoặc toàn đô thị hiện hữu Nội dung chủ yếu của thiết kế đô thị trong trường hợp này là cải tạo, hoàn thiện và phát triển tiếp nối.

Các cấu trúc không gian, như kiến trúc đường phố, như các quảng trường và kiến trúc bao quanh, như các quần thể hoặc phức hợp kiến trúc là những thành phần cấu thành của quỹ kiến trúc đô thị Chúng

có giá trị đôi khi về lịch sử cuộc đời đô thị, hoặc giá trị về kiến trúc và cảnh quan, giá trị về sử dụng Các đô thị cũ sở hữu quỹ kiến trúc đô thị lớn hoặc nhỏ, cổ hoặc cũ đều có giá trị, không dễ bề loại bỏ, cần phải kế thừa và duy trì trong sự phát triển tiếp nối.

Không gian mở trong đô thị cho các hoạt động cộng đồng.

Từ đây sự can thiệp, mang nội dung cải tạo hoặc hoàn thiện, phải được đặt trên cơ sở hiểu biết tường tận, làm chủ thực sự cơ ngơi kiến trúc vốn có Điều này chỉ có thể đạt được bởi việc thực hiện một loại công việc như khảo sát, điều tra, kiểm kê, đánh giá, xác định các đặc điểm của từng cấu trúc không gian đô thị hoặc của toàn đô thị Chính việc tạo lập cơ sở mang tính phương pháp luận nêu trên sẽ đảm bảo cho thiết kế đô thị dạng “can thiệp” diễn ra theo giác độ tiếp cận văn hóa, phù hợp với cách ứng xử văn hóa trong cải tạo và hiện đại hóa các đô thị.

Thiết kế đô thị “can thiệp” khác thiết kế đô thị “từ đầu” ở chỗ tập trung vào các nội dung tổ chức lại không gian, hoàn chỉnh và định hình diện mạo kiến trúc nhằm nâng cao tính ổn định của hình thái kiến trúc đô thị Đồng thời nâng cao thẩm mỹ đô thị, từ các bộ phận cấu thành đến tổng thể.

Nội dung cải tạo trong thiết kế đô thị “can thiệp” được hiểu là một loạt các phần việc như duy trì những công trình hoặc thành phần đô thị có giá trị này nọ, nâng cấp chúng và môi trường xung quanh về

các phương diện; thích ứng chúng vào các yêu cầu sử dụng mới; khắc phục sự biến dạng của các công trình và của môi trường xung quanh theo hướng hiện đại hóa cùng sự giữ lại những công trình vốn

có của những gì thời gian để lại Cải tạo về bản chất là những hoạt động nhằm duy trì sự phát triển tiếp nối của các đô thị, một điều hoàn toàn tự nhiên trong logic phát triển.

Nội dung hoàn thiện trong thiết kế đô thị “can thiệp” được hiểu là một loạt các phần việc về chỉnh trang nhằm khẳng định và nâng cấp diện mạo cơ bản đã hình thành; gắn nối các công trình lẻ tẻ qua các thời gian trong một không gian kiến trúc thâu tóm; bổ sung các công trình

và các thành phần kiến trúc - tạo cảnh nhằm đưa kiến trúc không gian vốn có về dạng hoàn thiện và trong trường hợp có thể, tiến tới tạo lập các không gian đô thị mang tính chất quần thể.

Việc bổ sung vào không gian kiến trúc có sẵn các công trình mới không bắt buộc là chúng phải đồng dạng với kiến trúc cũ, mà có thể

ở dạng ngôn ngữ trung lập hoặc ôn hòa, thậm chí tương phản Đưa giải pháp thiết kế kiến trúc tương phản vào một cơ thể đã hình thành thường dẫn đến nguy cơ làm tan vỡ nó, song ở một số ít trường hợp, các kiến trúc sư tài năng đã thành công.

Đối với khu vực Hoàn Kiếm ở Hà Nội, đã có nhiều nghiên cứu nằm trong phạm vi thiết kế đô thị “can thiệp”, nhằm khẳng định và hoàn thiện diện mạo cùng chất lượng kiến trúc của trọng điểm văn hóa -lịch sử - cảnh quan - đô thị này Việc chỉnh trang và nâng cấp tổng thể chưa được thực thi ở mức cần thiết, song những công trình xây trong mấy thập kỷ qua ít nhiều tác động tiêu cực đến các tế bào tinh

tế của thành phần đô thị có một không hai này.

Ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và nhiều đô thị khác, lúc này nhận

rõ hơn bao giờ hết, bên cạnh quy hoạch phát triển đô thị, cần bắt tay vào thiết kế đô thị “can thiệp” Chính đây là một giải pháp cơ bản cho việc khắc phục tình trạng hỗn mang và thiếu thẩm mỹ của các đô thị

ở nước ta.

Vườn hoa/ sân chơi khu dân cư là môi trường vật thể, và cũng là không gian xã hội, để mọi người đến thư giãn, tập thể dục và tương tác với nhau Chúng có lợi thế trong việc thu hút mọi người đến

thường xuyên hơn so với các công viên lớn, do nằm gần các nhà ở