Bài giảng hóa học 12 Bài 1. Este

I-KHÁI NIỆM VỀ ESTE VÀ DẪN XUẤT KHÁC CỦA AXIT CACBOXYLIC1.Cấu tạo phân tử - Khi thay thế nhóm - OH ở nhóm cacboxyl của axit cacboxylic bằng nhóm - OR thì được este... Ứng dụng-Este làm

Bài 1: ESTE

Biết công thức cấu tạo của este và một vài dẫn xuất của axit cacboxylic

Biết tính chất vật lí ,tính chất hóa học và ứng dụng của este.

I-KHÁI NIỆM VỀ ESTE VÀ DẪN XUẤT KHÁC CỦA AXIT CACBOXYLIC

1.Cấu tạo phân tử

- Khi thay thế nhóm - OH ở nhóm cacboxyl của axit cacboxylic bằng nhóm - OR thì được este.

CH 3 -COOH CH 3 -COOH OCH 3

C 2 H 5 -COOH C C 2 2 H H 5 5 -COOC -COOH 2 H 5 RCOOH RCOOH RCOOR /

Axit cacboxylic Este

*Một vài dẫn xuất khác của

axit cacboxylic khác có

công thức cấu tạo như sau :

Anhiđrit axit Halogenua axit

2.Cách gọi tên este : R-COO-R /

Tên =Tên gốc R / + Tên gốc axit (at)

CH 2 = CH-COOCH 3 Metyl acrylat

CH 2 = CH-COOCH=CH 2 Vinyl acrylat

3.Tính chất vật lí của este.

- Este thường là chất lỏng,nhẹ hơn

nước,ít tan trong nước…có mùi thơm

II- TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA ESTE

Metyl metacrylat

Poli(Metyl metacrylat)

Thủy tinh hữu cơ

b) Este của phenol

C 6 H 5 -OH + (CH 3 CO) 2 O CH 3 COOC 6 H 5 + CH 3 COOH

Anhiđrit axetic Phenyl axetat

2 Ứng dụng

-Este làm dung môi

- Este dùng làm thủy tinh hữu cơ

- Este dùng làm chất dẻo,dược phẩm

- Este dùng làm mĩ phẩm,công

nghiệp thực phẩm

O + 2Ag

2 Este của phenol

R-COO -C 6 H 4 -R / + NaOH RCOONa +

3 Este có gốc rượu không bền

CH 3 COO-CH=CH 2 + KOH CH 3 COOK +

CH 2 =CH-OH

CH 3 =CH O

CH 3 -CH O

5.Công thức tổng quát của Este

RCOO-R / -COOR //

ĐK : n ≥ 2

6 Cách viết đồng phân của este

Vd: Viết đồng phân este có công thức C 4 H 8 O 2

8 Số chất có cùng công thức phân tử C 3 H 6 O 2 thường gặp là :

a Axit :

CH 3 - COO-CH 3 H- COO-CH 2 -CH 3

CH 3 -CH 2 - COOH

b Este :

CH 3 - CH - CH=O

OH

1 2

d Ete đơn và anđehit đơn

e Ancol đơn và xeton đơn

O

9 Hỗn hợp X gồm hai chất hữu cơ đơn chức khi tác dụng với NaOH thu được muối và ancol thì X :

1.Để xà phòng hóa 2,22 gam hỗn hợp hai este là đồng phân A và B cần dùng 30 ml dung dịch NaOH 1M.khi đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp hai este đó thì thu được khí

CO 2 và hơi nước với tỉ lệ thể tích lần lượt là 1:1.Hãy xác định công thức cấu tạo từng este ?

BÀI TẬP

Vì V = V CO

2

H 2 O

A và B : C n H 2n O 2

Khi tác dụng với NaOH : RCOOR RCOOR / /

2.Để xà phòng hóa 7,2 gam một este là A cần dùng 100 ml dung dịch KOH 1,2M Khi đốt cháy hoàn toàn este đó thì thu được khí CO 2 và hơi nước với

tỉ lệ thể tích lần lượt là 1:1.Hãy xác định tên của este ?

Metyl fomiat

3 Thủy phân hoàn toàn 17,6 gam một este no,đơn chức mạch hở X có tỉ khối hơi so với metan là 5,5 trong dung dịch NaOH dư thu được 16,4 gam muối.Tìm CTCT este ?

4 Thủy phân hoàn toàn 17,2 gam một este, đơn chức mạch

hở X có tỉ khối hơi so với heli

là 21,5 trong dung dịch KOH

dư thu được 22 gam muối.Tìm CTCT este ?

5 Thủy phân hoàn toàn 14,8 gam một este, đơn chức mạch

hở X có tỉ khối hơi so với hiro

là 37 trong dung dịch NaOH

dư thu được 6,4 gam ancol Tìm CTCT este ?

6 Có một ancol no đơn A và một axit no đơn B Đốt cháy hết 6 gam

A thu được 6,72 lít CO 2 (đktc) Đem 12 gam B trung hòa thì cần

500 ml dung dịch KOH 0,4M

a Tìm CTPT của A và B ?

b Số este được tạo từ A và B là ?

A.1 B.2 C.3 D.4

b Số este được tạo từ A và B là ?

7.Thủy phân hoàn toàn 26,4 (gam) một este E trong dung dịch NaOH dư thu được 24,6 gam muối của axit đơn và một ancol đơn A.Cho A qua bột CuO nung nóng thu được chất D.Cho

D vào dung dịch AgNO 3 /NH 3 dư thấy xuất hiện 64,8 gam kết tủa Ag.Tìm E,A và D….?

HCH=O + AgNO 3 + NH 3 →

HCH=O + Ag 2 O → CO 2 + H 2 O + Ag 4

0,6 mol

2 0,15 mol

RCOOCH 2 R / + NaOH→ RCOONa+ R / CH 2 OH

M E = R + 58 + R / = 26,4 88 : → R 0,3 / = 15

Vậy E CH 3 COOC 2 H 5 ; A C 2 H 5 OH ; D CH 3 CHO

8.Thủy phân hoàn toàn 12 (gam) một este E trong dung dịch KOH

dư thu được 16,8 gam muối của axit đơn và một ancol đơn A.Cho

A qua bột CuO nung nóng thu được chất D.Cho D vào dung dịch AgNO 3 /NH 3 dư thấy xuất hiện 86,4 gam kết tủa Ag.Tìm công thức của E ? ĐS : HCOOCH 3

9.Thủy phân 17,6 gam Este X

có công thức phân tử là C 4 H 8 O 2 bằng dung dịch NaOH vừa đủ thu được 9,2 gam ancol và m (gam) muối Giá trị m = ?

Cách 2.

Vì là Este đơn → n Este = n NaOH = 0,2 mol

Bảo toàn khối lượng ta được

m = 17,6 + 0,2.40 – 9,2 = 16,4 ( gam )

10.Thủy phân 11,1 gam Este X

có công thức phân tử là C 3 H 6 O 2 bằng dung dịch KOH vừa đủ thu được 4,8 gam ancol và m (gam) muối Giá trị m = ?

A 14,7 B 15,7 C 16,7 D 17,7

11 Hóa hơi 4,08 gam một este E no,đơn chức mạch hở thu được thể tích đúng bằng thể tích khí oxi 1,28 gam trong cùng điều kiện.Đem 2,04 gam E thủy phân hoàn toàn trong dung dịch NaOH thu được 1,92 gam muối.Tìm E = ?

12 Hóa hơi 7,2 gam một este E , đơn chức mạch hở thu được thể tích đúng bằng thể tích khí nitơ 3,36 gam trong cùng điều kiện Đem 18 gam E thủy phân hoàn toàn trong dung dịch KOH thu được 25,2 gam muối Tìm E = ?

ĐS : HCOOCH 3

13 Hóa hơi 20 gam một este E , đơn chức mạch hở thu được thể tích đúng bằng thể tích khí metan 3,2 gam trong cùng điều kiện Đem 40 gam E thủy phân hoàn toàn trong dung dịch NaOH thu được 18,4 gam ancol Tìm E = ? ĐS : CH 2 =CH COOC 2 H 5

14.Cho 11,1 gam este E đơn chức thủy phân trong dung dịch NaOH dư thu được một muối và một ancol Cho muối tác dụng

gam kết tủa Gọi tên E=?

15.Cho 9,36 gam este E đơn chức thủy phân trong dung dịch KOH

dư thu được một muối và một ancol Cho muối tác dụng với AgNO 3 /NH 3 dư thu được 28,08 gam kết tủa Gọi tên E=?

16.Cho este E 20,4 gam ,đơn chức thủy phân hoàn toàn trong 500 ml dung dịch NaOH 0,8M,thu được hỗn hợp chất rắn 24,4 gam và một ancol Y Cho Y tác dụng với Na

dư thu được 2,24 lít khí H 2 (đktc).Tìm CTCT E =?

17.Cho este E 18,5 gam ,đơn chức thủy phân hoàn toàn trong 300 ml dung dịch KOH 1M, thu được hỗn hợp chất rắn 23,8 gam và một ancol Y Cho Y tác dụng với Na

dư thu được 2,8 lít khí H 2 (đktc).Tìm CTCT E =?

ĐS : HCOOC 2 H 5

18.Thủy phân 24,5 gam một este E đơn có tỉ khối hơi so với heli là 24,5 trong 400 ml NaOH dung dịch 0,5M.Cô cạn dung dịch thu được 18,8 gam chất rắn Tìm E = ?

RCOOR / + NaOH → RCOONa + R / OH

Ban đầu : 0,25 mol 0,2 mol → NaOH thiếu

19.Thủy phân 30 gam một este E đơn có tỉ khối hơi so với metan là 6,25 trong 200 ml KOH dung dịch 1M Cô cạn dung dịch thu được 22,4 gam chất rắn Tìm E = ?

ĐS : C 2 H 5 COOCH=CH 2

20 Cho 19 gam hỗn hợp A gồm axit fomic và vinyl fomiac tác dụng vừa đủ với 300 ml dung dịch KOH 1M Thu được dung dịch X , sau đó cho X vào dung

hiện m gam kết tủa Tìm m = ?

A 86,4 B.108 C.64,8 D.32,4

HCOOH

HCOOCH=CH 2

: x mol

: y mol

HCOOH + KOH → HCOOK + H 2 O

HCOOCH=CH x mol → x 2 + KOH → HCOOK + CH mol x mol 3 CHO

y mol y mol → y mol y mol

em vào các trường đại học nhé…! ”