Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Thiết kế cơ sở dữ liệu logicMô tả dữ liệu Các thông tin trong hệ thống cần được mô tả một cách đúng đắn, rõ ràng và đầy đủ để phục vụ cho việc phân tích hệ thống và phục vụ cho các trao

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mô tả dữ liệu

Các thông tin trong hệ thống cần được mô tả một cách đúng đắn, rõ ràng và đầy đủ

để phục vụ cho việc phân tích hệ thống và phục vụ cho các trao đổi sau này

Các công cụ để mô tả dữ liệu là các cách trừu tượng hoá thành phần dữ liệu và các mối quan hệ bên trong dữ liệu theo những chuẩn mực chung để con người có thể trao đổi với nhau

Một số công cụ mô tả dữ liệu thường dùng:

1) Mã hoá dữ liệu (Coding),

2) Từ điển dữ liệu (Data Dictionary),

3) Mô hình thực thể liên kết (Entity-Relationship Model) và

3) Mô hình quan hệ (Relational Model)

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mô tả dữ liệu: Mã hóa tên gọi

Mã hoá là phép gán tên gọi vắn tắt cho một đối tượng nào đó trong hệ thống Tên gọi phải ngắn gọn, xác định, không trùng nhau trong cùng một phạm vi và phải thể hiện được những thông tin quan trọng nhất

Mục đích sử dụng:

cho người, cho máy tính hoặc cho cả người và máy tính

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mô tả dữ liệu: Mã hóa tên gọi

Mã hoá phục vụ người sử dụng:

có tính gợi nhớ, dễ hiểu, dễ giải mã

Ví dụ, tên viết tắt các đội bóng: VIE, THA, IND, SIN, MAL, PHI, CAM, LAO

Mã hoá phục vụ cho máy tính:

định nghĩa chặt chẽ ý nghĩa từng giá trị, vùng giá trị của mã

Ví dụ, mã số hồ sơ sinh viên gồm 11 kí tự, trong đó,

hai kí tự dành cho năm sinh, hai kí tự là năm vào trường,

kí tự chỉ giới tính, một kí tự chỉ ngành,

ba kí viết tắt họ, đệm và tên của sinh viên;

hai kí tự sau cùng dùng để phân biệt

Chẳng hạn, sinh viên Trần Việt Nga, sinh năm 1983, vào trường năm

2000, nữ, khoa Anh, có mã là 8300FETVN02.

Mã bệnh nhân, có độ dài 11 kí tự, trong đó 8 kí tự đầu là ngày tháng năm lần đến khám bệnh đầu tiên, 3 kí tự sau là số thứ tự đăng kí của bệnh nhân này trong ngày đó

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mô tả dữ liệu: Mã hóa tên gọi

Một số phương pháp mã hoá thông dụng:

1) Mã hoá liên tiếp: Ví dụ, số thứ tự được dùng trong một danh sách

2) Mã hoá theo đoạn: Chia đoạn cho từng đối tượng Ví dụ, từ 0001 đến 9999 là vùng mã hoá dành cho sắt, từ 1000 đến 1999 là vùng mã dành cho đinh ốc

3) Mã hoá cắt lớp: Chia tập đối tượng thành từng lớp Ví dụ, biển số xe là một loại mã hoá cắt lớp, trong đó, mỗi tỉnh, thành là một lớp lớn Trong mỗi tỉnh, thành, mã lại được chia ra làm nhiều lớp nhỏ Chẳng hạn, trong biển số 29F5317 thì 29 chỉ ra số xe này thuộc lớp thành phố

Hà nội, F5 là tên một lớp con trong số các biển số của Hà nội, 317 là số thứ tự trong lớp con F5

4) Mã hoá phân cấp: Mục lục cuốn sách là một ví dụ về mã hoá phân cấp Ví dụ, 3.4.1 là mã chỉ mục 1, bài 4 trong chương 3

5) Mã hoá diễn nghĩa dùng cho xử lý thủ công Ví dụ: VIE,SIN

6) Mã hoá tổng hợp là phối hợp một số phương pháp mã

Ví dụ, tổng hợp cắt lát và thứ tự dùng để mã hoá đối tượng bệnh nhân

Mã số 20031023067 là của bệnh nhân có số đăng kí khám 67 trong ngày 23/10/2003

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mô tả dữ liệu: Mã hóa tên gọi

Một số phương pháp mã hoá thông dụng:

1) Mã hoá liên tiếp

2) Mã hoá theo đoạn

3) Mã hoá cắt lớp

4) Mã hoá phân cấp

5) Mã hoá diễn nghĩa

6) Mã hoá tổng hợp

Lựa chọn phương pháp mã hoá:

căn cứ vào mục đích sử dụng mã sau này,

số lượng các thực thể đối với từng loại dữ liệu,

phân bố thống kê của các đối tượng và

ý kiến của người sử dụng, nếu dữ liệu đó có khâu nào đó được xử lý thủ công

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mô tả dữ liệu: Từ điển dữ liệu

Từ điển dữ liệu là tư liệu về tên gọi các đối tượng xuất hiện trong các giai đoạn phân tích, thiết kế, cài đặt và bảo trì hệ thống:

Thông tin liên quan gồm sự kiện, luồng dữ liệu, thực thể, chức năng, xử lý, tệp dữ liệu, môđun, chương trình thường được mô tả trong Từ điển dữ liệu

Từ điển dữ liệu có thể là một tập tài liệu như một từ điển thông thường, hoặc trên máy tính, trên cơ sở một phần mềm nào đó

Từ điển dữ liệu gồm các mục từ và lời giải thích Lời giải thích thể hiện được cấu trúc của mục từ, bản chất (nội dung của mục từ), miền giá trị và phạm vi sử dụng

Một số mục từ thường được đề cập:

“Luồng dữ liệu”, “Kho dữ liệu”,

“Thuộc tính” , “Chức năng xử lý”

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mô tả dữ liệu: Từ điển dữ liệu

Ví dụ: Luồng dữ liệu

Phiếu yêu cầu

a) Ý nghĩa:

Luồng dữ liệu chuyển từ tác nhân ngoài “Bạn đọc” đến tiến trình

“Xử lý phiếu yêu cầu”

b) Thành phần:

Số thẻ đọc, Tên tài liệu, Tên tác giả, Số cá biệt, Ngày viết phiếu

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mô tả dữ liệu: Từ điển dữ liệu

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mụ tả dữ liệu: Từ điển dữ liệu

b)Thụng tin vào:

Phiếu yờu cầu, Kho tài liệu, Dữ liệu mượn trả, Bản ghi Bạn đọc.c)Thụng tin ra:

Phiếu yờu cầu bị trả lại hoặc Phiếu yờu cầu đó được duyệt

Phiếu yêu cầu

đã xử lýSÁCH

Phiếu yêu cầu

Xử lý Phiếu yêu cầu

M ợn trả

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mô tả dữ liệu: Từ điển dữ liệu

c)Kí hiệu: Ngày KB d)Cấu trúc:

11 chữ số, trong đó, 4 chữ số cho năm, 2 chữ số cho tháng và 2 cho ngày, 3 chữ số chỉ số thứ tự đăng ký

e)Ví dụ: 20130907314 – Bệnh nhân thứ 314 trong ngày 07/09/2013f)Các xử lý liên quan: Tạo mã bệnh nhân, Tìm bệnh nhân

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Quy trình thiết kế một CSDL

1 Xem mỗi loại hồ sơ gốc (Phiếu mượn, thẻ ghi tài liệu,

hồ sơ bạn đọc) như 1 kiểu thực thể Lập danh sách kiểu thực thể, cùng các thuộc tính.

2 Chính xác hóa các thuộc tính của các kiểu thực thể

Thống nhất tên các thuộc tính trong “TỪ ĐIỂN DỮ

LIỆU” Xác định các thuộc tính tên gọi.

3 Xác định các thuộc tính khóa, thuộc tính lặp trong các kiểu thực thể.

4 Chuẩn hóa các kiểu thực thể (đạt chuẩn 3NF).

5 Tích hợp các quan hệ đã được chuẩn hóa, xác định các khóa (chính, phụ).

6 Vẽ sơ đồ quan hệ.

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Mục tiêu:

Xuất phát từ mô hình dữ liệu quan hệ đã được chuẩn hóa (3NF), xây dựng một cấu trúc các kiểu bản ghi phù hợp với yêu cầu truy cập của các chức năng xử lý trong hệ thống

Đặc điểm:

 Có thể xuất hiện dư thừa, phá vỡ chuẩn 3NF

 Xét từng truy cập để bổ sung bảng/thuộc tính

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

1 Bổ sung các bảng và thuộc tính

Lý do bổ sung:

Phục vụ tra cứu, tránh tính toán nhiều, tránh kết nối nhiều bảng dữ liệu – tốn thời gian xử lý Mục tiêu:

Tiện lợi, nhanh chóng, không xử lý phức tạp.

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Sơ đồ quan hệ Hệ thống quản lý thư viện X

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Bổ sung bảng dữ liệu:

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Bổ sung bảng dữ liệu:

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Bổ sung thuộc tính (có thể phá vỡ chuẩn 3):

BẠN ĐỌC (BD)

Số thẻ,Password

Họ tên Đơn vị

Hạn SD (sử dụng)

SÁCH (S)

Số CB (cá biệt) Tên sách

Tên TG (tác giả) Năm XB (xuất bản) Nhà XB

Tình trạng

PHIẾU MƯỢN (PM)

Số thẻ

Số CB NgàyVP(viết phiếu)

DU (đáp ứng)

T/đXL

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

2 Nghiên cứu các yêu cầu truy nhập

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

Một số loại yêu cầu truy nhập:

1 Biết một số trường (thuộc tính), tìm một

số trường (thuộc tính) – cùng bảng, hoặc

khác bảng

2 Biết một số trường (thuộc tính), xác

định câu trả lời (thông tin) phục vụ công

tác nghiệp vụ

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

1 Biết một số trường (thuộc tính), tìm một

số trường (thuộc tính) – cùng bảng, hoặc

khác bảng

Ví dụ:

1) Biết Số thẻ, tìm Đơn vị của BĐ

2) Biết Số thẻ, tìm Năm XB các sách mà BĐ có Số thẻ đã mượn3) Biết Số CB, tìm Đơn vị của những người đã mượn

Thiết kế cơ sở dữ liệu logic

2 Biết một số trường (thuộc tính), xác

định câu trả lời (thông tin) phục vụ công

tác nghiệp vụ

Ví dụ:

1) Biết Số thẻ, Số CB, đồng ý cho mượn có hợp lệ hay không?

2) Biết Số thẻ, Số CB, giao sách, ghi sổ MƯỢN/TRẢ có hợp lệ hay không?3) Biết Tên sách, kiểm tra tính đúng đắn của đề nghị mua sắm

Thiết kế cơ sở dữ liệu

Hệ thống đào tạo theo phương thức

tích lũy tín chỉ

Mô hình

QUẢN LÝ

SINH VIÊN

CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO

THỜI KHÓA BIỂU

ĐĂNG KÝ HỌC TẬP

Ngành, k/

q học tập

Thời khoá biểu

Tiến trình học tập

Dự kiến các bảng dữ liệu

Hồ sơ sinh viên

Mã SVAccountPasswordNăm VT

Mã SV

Mã MHĐiểm 1Điểm 2

QUẢN LÝ SINH

VIÊN

Dự kiến các bảng dữ liệu

TKB

Mã Lớp

Mã MHThứKípSS_TTSS_TĐSS

THỜI KHOÁ BIỂU

Dự kiến các bảng dữ liệu

ĐĂNG KÝ

Mã SV

Mã LớpT/đ ĐK

ĐĂNG KÝ (ĐK)

Dự kiến các bảng dữ liệu

ĐĂNG KÝ

Mã SV

Mã LớpT/đ ĐK

TIẾN TRÌNH XỬ LÝ ĐĂNG KÝ

ĐK

Mã SV

Mã Lớp T/đ ĐK

Mã MH

Mã Nhóm

Số TC Loại

Mã SV Account Password Năm VT

Mã SV

Mã MH Điểm 1 Điểm 2

1 Sinh viên đăng nhập;

2 for each Mã lớp