Các biện pháp tu từ từ vựng

BàiCác biện pháp tu từ từ vựng Ví dụ: Công cha nh núi Thái Sơn Nghĩa mẹ nh n ớc trong nguồn chảy ra.. Các biện pháp tu từ từ vựng A-Biện pháp tu từ từ vựng: - Là biện pháp sử dụng từ, n

TrườngưTHPTưDânưlậpưYênưHưng

Thế nào là tr ờng nghĩa ? Hãy cho biết các từ ngữ sau đây có thuộc cùng một tr ờng nghĩa không: nhà, lều, cao ốc, gạch, cửa, ngói, nhà sàn, vũ trụ, xi-măng, nhà cao cửa rộng, đau đớn, ruộng, nhà rông

Bài

Các biện pháp tu từ từ vựng

Ví dụ:

Công cha nh núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ nh n ớc trong nguồn chảy ra

Nội dung của câu ca dao trên là gì ? Những từ ngữ nào đ ợc dùng để diễn tả nội dung ấy ?

Bản thân các từ ngữ này, nếu tách ra khỏi câu ca dao có mang nghĩa

nh vậy không ?

Các biện pháp tu từ từ vựng

A-Biện pháp tu từ từ vựng:

- Là biện pháp sử dụng từ, ngữ cố định một cách sáng tạo để diễn đạt nội dung một cách nghệ thuật (làm tăng hiệu quả diễn đạt của

từ ngữ)

B-Các biện pháp tu từ từ vựng:

I-So sánh và ẩn dụ:

1- So sánh:

Ví dụ: Trẻ em nh búp trên cành

(ch a biết)

A

(đã biết) B(x)

từ so sánh

* Định nghĩa: Là biện pháp tu từ đối chiếu hai đối t ợng A, B vốn có một sự t ơng đồng nào đó, nhằm làm nổi bật A

* Cách phân tích: phải căn cứ vào đặc điểm (x) đã biết của B để tìm

hiểu đặc điểm của A, từ đó tìm hiểu ý nghĩa và giá trị nghệ thuật của so sánh

* Tác dụng:

+Đem lại những hiểu biết về đối t ợng đ ợc so sánh (nhận thức)

I-So sánh và ẩn dụ:

1- So sánh:

+Tăng thêm tính hình t ợng, tính hàm súc, tính truyền cảm cho câu văn

Luyện tập:

Bài tập 1:

Những ph ơng án nào trong những ph ơng án sau không thể sử dụng làm cái dùng để so sánh (B) đ ợc ? Tại sao ?

Da nó trắng nh ………(a) nh gỗ mun

(b) nh trứng gà bóc

(c) nh cột nhà cháy

Bài tập 2;

Tuấn kiệt nh sao buổi sớm, Nhân tài nh lá mùa thu

(Nguyễn Trãi)

Hãy xác định A (cái ch a biết) và B (cái đã biết )

Hiệu quả, giá trị nghệ thuật của so sánh trên là gì ?

Bài tập 3:

Hãy phân tích giá trị của biện pháp tu từ so sánh trong câu ca dao sau:

Thân em nh giếng giữa đàng,

Ng ời khôn rửa mặt, ng ời phàm rửa chân.

2- ẩn dụ:

Ví dụ: Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng,

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

(Viễn Ph ơng)

• B (cái đã biết) = mặt trời có đặc điểm: đỏ, rực rỡ, vĩ đại,…

• A (cái ch a biết, bị rút gọn) = Bác Hồ với những phẩm chất cách mạng vĩ đại,

sáng ngời, …

• Từ so sánh: bị rút gọn.

ẩn dụ là so sánh rút gọn , so sánh ngầm (từ cái B đã biết, suy ra cái A)

2-ẩn dụ:

* Định nghĩa: Là biện pháp dùng từ hay cụm từ vốn dùng để chỉ sự vật B

để chỉ sự vật A, vì giữa A và B có sự t ơng đồng nào đó, nhằm làm nổi bật A

* Hai loại ẩn dụ:

+ ẩn dụ tu từ: Không cố định, mang tính chất sáng tạo của mỗi cá nhân

* Một số loại ẩn dụ th ờng gặp:

+ ẩn dụ từ vựng: Cố định, mọi ng ời sử dụng

Ví dụ 1:

Mặt trời lặn, mặt trời không gọi Mặt trời đi, mặt trời không chờ

(Tiễn dặn ng ời yêu)

+ Nhân hoá: Lấy đặc điểm, trạng thái, tính chất, …của ng ời gán cho vật

Ví dụ 2:

Râu hùm, hàm én, mày ngài, Vai năm tấc rộng, thân m ời th ớc cao

( Nguyễn Du)

+ Vật hoá: Lấy đặc điểm, trạng thái, tính chất, …của vật gán cho ng ời

Ví dụ 3:

Này lắng nghe em khúc nhạc thơm

(Xuân Diệu)

+ Chuyển đổi cảm giác: Lấy cảm giác của giác quan này để chỉ cảm giác của giác quan khác hoặc các cảm giác nội tâm

* Một số loại ẩn dụ th ờng gặp:

+ Nhân hoá: Lấy đặc điểm, trạng thái, tính chất, …của ng ời gán cho vật + Vật hoá: Lấy đặc điểm, trạng thái, tính chất, …của vật gán cho ng ời + Chuyển đổi cảm giác: Lấy cảm giác của giác quan này để chỉ cảm giác của giác quan khác hoặc các cảm giác nội tâm

* Tác dụng và cách phân tích tu từ ẩn dụ: Nh biện pháp tu từ so sánh

Luyện tập

Xác định A, B và phân tích giá trị của các biện pháp tu từ ẩn dụ sau:

Bài tập 2:

Trận Bồ Đằng, sấm vang chớp giật, Miền Trà Lân, trúc chẻ tro bay

(Nguyễn Trãi)

Bài tập 1:

Lặn lội thân cò khi quãng vắng,

Eo sèo mặt n ớc buổi đò đông

(Trần Tế X ơng)