TRÁI ĐẤT TRONG VŨ TRỤ

Sơ lược lịch sử phát triển của khoa học Địa lý * Thời trung cổ - Tư tưởng thần học thống trị - Nhà thờ La Mã - Địa lý học không phát triển - thời kỳ kéo dài - Đến năm 1548 Hệ thống Côpéc

Tr¸i §Êt trong vò trô

3 Đối tượng nghiên cứu của Địa lý tự

4 Sơ lược lịch sử phát triển của khoa học Địa

lý

* Thời trung cổ

- Tư tưởng thần học thống trị - Nhà thờ La Mã

- Địa lý học không phát triển - thời kỳ kéo dài

- Đến năm 1548 Hệ thống Côpécnic ra đời Bản Tuyên “

- Đến năm 1548 Hệ thống Côpécnic ra đời Bản Tuyên “

ngôn của khoa học tự nhiên ”

ngôn của khoa học tự nhiên ”

- Các cuộc phát kiến Địa lý vĩ đại: Tìm ra châu lục mới,

vùng đất mới…

* Từ thế kỷ 19 đến nay

- Phát kiến của Humbold

- Khoa học Địa lý rất phát triển, đặc biệt là Địa lý bộ phận

- Địa lý bị khủng hoảng

- Phát minh của Đokusaep

- Phương pháp khảo sát ngoài trời.

- Phương pháp phân tích trong phòng và trạm

quan trắc điển hình

- Phương pháp toán học

- Phương Pháp bản đồ

- Phương pháp xử lý thông tin, số liệu thực địa

qua máy tính GIS

5 Phương pháp nghiên cứu Địa lý tự

nhiên

đại cương

I Vị trí của trái đất trong Vũ Trụ

- Khoảng không gian bao la vô cùng tận

- Có sự tồn tại của các thiên thể luôn vận động.

- Thiên thể bao gồm: Sao, hành tinh, vệ tinh, tiểu hành tinh, sao chổi thiên thạch và tinh vân chúng có mối liên hệ với nhau tạo thành một hệ thống phức tạp.

1 Khái niệm về vũ trụ

 Người đầu tiên tìm ra hệ Mặt Trời: Nicolai

ơng Trái Đất nằm ở vị trí thứ 3 theo hướng xa

2 Hệ Mặt Trời

C¸c hµnh tinh

trong HÖ MÆt Trêi

Hành tinh cách đến Khoảng

Mặt Trời

Thời gian

tự quay quanh trục

Thời gian quay quanh Mặt Trời

Độ tâm sai của quỹ

đạo

Độ nghiêng giữa xích

đạo và mặt phẳng quỹ

đạo Sao Thuỷ 0,39 59 ngày 88 ngày 0,21 7 0

Sao Kim 0,72 243 ngày 225 - 0,01 2 0 24’

• Khoảng cách từ Trái Đất - Mặt Trời 150 triệu km.

- Nhiệt của Mặt Trời làm nước tồn tại ở thể lỏng, khí

quyển ở dạng hơi

* Vị trí thứ 3 của Trái Đất là một trong những điều kiện rất quan trọng góp phần để Trái Đất là hành tinh duy nhất có sự sống trong hệ Mặt Trời

http://www/solar system/hompage.com.httl

HÖ mÆt trêi c¸ch t©m thiªn hµ b»ng

kho¶ng 2/3 b¸n kÝnh cña nã

hÖ mÆt trêi trong hÖ ng©n hµ

* Định luật Kepler

- Các hành tinh chuyển động quanh Mặt Trời

theo những đường elíp mà trung tâm Mặt Trời

là tiêu điểm.

- Bán kính vec tơ của mỗi hành tinh quét những diện tích bằng nhau trong những khoảng thời gian bằng nhau

§Þnh luËt Keple M: MÆt trêi, hµnh tinh

t

t H M

S1, S2: tiªu ®iÓm

HÖ thèng K«pecnic

- Luôn vận động, tự quay một vòng hết 27,35 ngày, vận

động trong Hệ Ngân Hà kéo theo toàn bộ hệ MT về phía sao Chức Nữ

5 Mặt trời

* Giả thuyết của Kant và Laplaxơ (thế kỷ XVIII)

- Đám mây bụi dày đặc

- Hình thành những vành vật chất đồng tâm quanh MT

- Mỗi vành vật chất kết tụ lại tạo thành các khối cầu lớn, các hành tinh, vệ tinh

- Trong lòng hành tinh vẫn nóng hình thành dung nham núi lửa

- Chưa giải thích được quy luật vận động, cấu tạo của hệ Mặt Trời.

6 Các giả thuyết về nguồn gốc Mặt Trời và

các hành tinh

* Giả thuyết của Jean (Anh)

- MT có trước tiên, một ngôi sao lạ gần mặt trời = 3 lần

đường kính MT, triều lực làm hai phía đối diện của MT lồi ra thành hai bướu.

- Bướu tách khỏi MT đứt ra thành từng đoạn hình thành các hành tinh.

- Giải quyết được vấn đề mô men quay của các hành

tinh, nhưng thực tế khó có ngôi sao lạ gần MT Nếu có sự ngẫu nhiên trong Hệ ngân hà phải tới 10 17 năm 1 lần như

ng ngôi sao cao tuổi nhất mới có 10 13 năm

* Giả thuyết của Ôttôxmít

Đám vật chất: bụi tinh thạch nguội lạnh quay theo những hư ớng khác nhau trên MP khác nhau

- MT đi vào giữa đám bụi tinh thạch tạo nên cho mỗi hạt

chuyển động mới (CĐ xung quanh MT tạo thành một cái đĩa dẹp xoay tròn)

- Dần CĐ lộn xộn mất đi, vật chất phân dị theo hướng trọng lượng tao thành các vòng tròn đồng tâm Vị trí của mỗi vòng

là nơi cân bằng giữa lực hút và lực đẩy

- Giải thích được những nét cơ bản của hệ MT hiện nay, như

* Giả thuyết của Fescov

- Các hành tinh, MT, TĐ hình thành cùng một thời gian, từ một đám mây bụi vật chất

- MT quay rất nhanh tách đám mây bụi ra xa trung tâm cô

đọng, dần Vật chất tụ tập lại thành các hành tinh và vệ tinh trong hệ MT

- Hành tinh ở xa hình thành trước, chúng cách nhau một

khoảng cách an toàn

- Đây là giả thuyết có vẻ hợp lý nhất, nhưng chưa giải thích đư

ợc tai sao MT lại có 90% khối lượng là H, H e

*Stephan hawking - vụ nổ Bigbang

bọt nhỏ xíu không - thời gian

“bọt nhỏ xíu không - thời gian”

hàng chục tỷ độ) đã nổ tung ra xung quanh, nguội dần

+ Khoảng 3000 0 K khí H2 hình thành, Mặt Trời xuất hiện sau đó

là các hành tinh

- Aritốt quan sát hiện tượng nguyệt thực, quan sát những con tàu đi trên biển

- Vào thế kỷ XVII, chuyến du hành vòng quanh thế giới của MaZenlăng,

- Ngày nay công nghệ ảnh từ vệ tinh, ảnh vũ trụ đã có chứng cứ khoa học quan trọng kết luận Trái Đất của chúng ta là hình cầu.

- Trái Đất hình elipxoit.

1 Hình dạng của Trái Đất

II Hình dạng và kích thước của TráI Đất

Hình geôit của Trái đất

- Làm cho bề Mặt Đất thường xuyên có một nửa được

chiếu sáng

- Lượng nhiệt của TĐ nhận được giảm đều từ xích đạo về cực

- Hình thành hai nửa cầu Bắc và Nam

- TĐ chứa được lượng vật chất tối đa, nén chặt khi vào tâm

- Có độ dẹt ở hai cực

* Hệ quả hình dạng của Trái Đất

Gãc nhËp x¹ cña c¸c tia s¸ng MÆt Trêi trªn

bÒ mÆt Tr¸i §Êt

0 30

60 90

* Trái Đất là một khối cầu vĩ

* Chu vi theo đường xích đạo

2 Kích thước của Trái Đất

Khèi elipx«it cña Tr¸i §Êt

40076

6378,3 6378,1

- Bán kính Xích đạo hay bán kính trục lớn a = 6.378.160 km

- Bán kính cực hay bán kính trục nhỏ b = 6.356.777 km

- Độ dẹt ở cực: = 129 = 21.36 km

- Độ dẹt ở Xích đạo = 130.000 = 213 m

Từ những số liệu trên có thể tính ra các số liệu khác như sau:

- Chiều dài vòng kinh tuyến = 40.008,5 km

- Chiều dài Xích đạo = 40.075,7 km

- Diện tích bề mặt Trái Đất = 510.200.000 km 2

a b – a

*Vĩ tuyến

- Những mặt phẳng song song với mặt phẳng xích đạo và thẳng góc địa trục đều cắt mặt địa cầu theo những vòng tròn nhỏ gọi là vĩ tuyến.

- Các đường vĩ tuyến vuông góc với các đường kinh tuyến,

có đặc điểm song song với nhau và có độ dài nhỏ dần từ xích đạo về cực.

- Vĩ tuyến gốc dài nhất gọi là đường xích đạo đánh số 0, càng về hai cực độ dài càng giảm dần

- Từ vĩ tuyến 0 0  Bắc: 1 0 B; 2 0 B; 90 0 B.

 Nam: 1 0 N; 2 0 N 90 0 N