Bài giảng thiên văn học: 09 Sự sống trên Trái Đất và trong vũ trụ

Bò sát phát tri n.

D Đ NG VŨ TU N S N

VIETNAM ASTRONOMY & COSMOLOGY ASSOCIATION

S s ng trên Trái t đ c mang

Thiên th ch tác đ ng lên t t ccác hành tinh Tuy nhiên các hànhtinh có đi u ki n không phù h p

s không phát sinh đ c s

s ng

i u ki n v t lý đ Trái t phát sinh s s ng:

T c đ t quay đ đ gi đ ckhí quy n và đi u hòa nhi t

l ng

Kho ng cách đ n M t Tr i chophép n c t n t i d ng l ngtrên b m t (vùng s ng đ c)

Có b m t r n, do s t o thành

mu n c a H M t Tr i

i thái c (Archaean): 3,8 đ n 2,5 t n m tr c

 Axit amin xu t hi n, các th

s ng đ u tiên hình thành trên c

s c a RNA

 Các th c th đ n bào xu t hi n,các kh i l n g i là Stromatolite

t o thành và b m oxy vào đ i

d ng nh quang h p

 S t b oxy hóa chìm xu ng đáy

bi n t o thành các qu ng s t

i nguyên sinh (proterozoic): 2,5 t đ n 530 tri u n m tr c

 Th c v t đa bào xu t hi n c u

t o t DNA

 850 tri u n m tr c, đóng b ngtoàn c u kéo dài 200 tri u n m

Nh núi l a ho t đ ng, Trái tnóng lên và s s ng ti p t cphát tri n

 Cu i đ i nguyên sinh, đ ng v tthân m m xu t hi n, th c v t đabào b t đ u lên m t đ t sau khikhí quy n đã đ y oxy

cá xu t hi n trong đ i d ng.

 K Devon, m t loài cá làTetrapods dùng vây bò lên m t

đ t Côn trùng phát tri n v ikích th c l n

K Carbon (360 đ n 286 tri u n m tr c):

•Cây ch t hàng lo t và t o thành các m than đá

•Xu t hi n đ ng v t đ tr ng trên c n Bò sát phát tri n

K Permi (286 đ n 248 tri u n m tr c):

•Bò sát có s xu t hi n đ c đi m c a đ ng v t có vú

• i tuy t ch ng Permi (250 tri u n m tr c) làm bi n m ttrên 90% s loài (Tuy t ch ng l n nh t l ch s )

i trung sinh (Mesozoic): B t

c a kh ng long

K Trias (k đ u tiên c a Mesozoic): Kh ng long phát tri n

m nh m c trên c n, d i n c và trên không

Chúng th ng tr Trái t t ng c ng kho ng 165 tri u n m

Th i kì c a kh ng long dài t i m c th c t c nh nàykhông th x y ra vì t Stegosaurus đ n T-rex (~80 tri u

n m) còn dài h n t T-rex t i chúng ta (65 tri u n m)

Cu i k Creta (65 tri u n m

tr c), m t ti u hành tinh trong

H M t Tr i va ch m tr c di n

v i Trái t khu v c v nhMexico ngày nay H qu c a v

va ch m này gây ra s tuy t

ch ng c a h u h t loài bò sát khiđó

C ng nh cu c tuy t ch ng này,

đ ng v t có vú m i có c h i pháttri n t i ngày nay

i tân sinh (Cenozoic)

 B t đ u ngay sau tuy t ch ng

c a kh ng long

 60 tri u n m tr c đ ng v t có

vú lên kh i lòng đ t

 Chim ti n hóa t bò sát, pháttri n v i kích th c l n

55 tri u n m tr c, đ ng v t linh tr ng đ u tiên xu t

hi n ây là t tiên g n đ u tiên c a loài ng i

T tiên th c s đ u tiên c a con

ng i xu t hi n cách đây 3,7 tri u

n m (đ ng th ng, đi b ng haichân)

Ngu n g c loài ng i t schuy n t trên cây xu ng m t đ t

c a linh tr ng châu Phi đ

ch ng l i sa m c hóa

100.000 n m tr c, con ng i cótrí tu m i ti n hóa thành, ra kh ichâu Phi t i châu Âu và châu Á

Khi v n ng i Homo Sapien ti n lên châu Âu và châu Á

c ng là lúc Trái t b c vào k b ng hà

12.000 n m tr c, th i kì b ng hà k t thúc kéo theo stuy t ch ng c a nhi u loài đ ng v t

V i vi c khí h u n đ nh và s phát tri n trí tu , con

ng i ti n hóa và xây d ng n n v n minh cho t i nay

Tìm ki m s s ng ngoàiTrái t là m c tiêu l n c akhoa h c ngày nay v i m cđích:

-Tìm hi u b n ch t c achính s s ng c a chúng ta-Tìm ki m các đi m đ n

m i cho con ng i trong

1- Thành ph n hoá h c : Kho ng 29 nguyên t đóng vai trò cho s s ng, trong đó ch y u là C, H, N, O, P, S – trong đó

đ c bi t là C, lo i nguyên t t o nên nhi u h p ch t nh t.

2- Ngu n n ng l ng: S s ng trên Trái t s d ng ngu n

n ng l ng là ánh sáng M t Tr i.

3- Môi tr ng, hay dung môi đ các ph n ng x y ra Môi

tr ng c a s s ng trên Trái t là n c l ng Do v y m t hành tinh r t c n có n c đ có th có s s ng.

Thiên th c n n m trong “vùng s ng đ c” đ có th có n c l ng trên b m t Vùng s ng đ c khác nhau các sao khác nhau.

Theo phân tích chính xác nh t, vùng s ng đ c c a M t Tr i n m kho ng cách t 0,5 đ n 3 AU, t c là Sao Kim và Sao Ho cùng nhi u ti u hành tinh thu c vành đai chính n m trong khu v c này.

Có gi thi t cho r ng có s s ng visinh v t l l ng đ cao kho ng

50 đ n 65 km

Sao H a luôn là m i quan tâm hàng

đ u đ tìm ki m n i cho phép s s ng trong H M t Tr i.

Nghiên c u thu đ c t Curiosity và Opportunity cùng nhi u hình nh ch p

t không gian cho th y Sao Ho t ng

có n c trong quá kh

Sao Ho có th là n i đ c coi là có nhi u ti m n ng s ng đ c cho con

ng i trong t ng lai.

M t s v tinh c a Sao M c và Sao Th c ng

có đi u ki n đ có th cho phép s s ng

Tuy nhiên, t i nay ch a có b t c b ng ch ng

c th nào v s s ng trên các thiên th này

Nhi u ni m tin cho r ng v n minh ngoài H M t Tr i

t ng t i Trái t, qua các “UFO” Tuy nhiên t i nay

ch a có b t c b ng ch ng nào c th

Vi c tìm ki m các hành tinh có th có kh n ng có s

s ng d a trên c s chính là theo dõi các sao và tìmcác hành tinh n m trong vùng s ng đ c c a chúng

T i nay, đã có h n 3.500 ngo i hành tinh đ c phát hi n thu c

h n 2.600 h hành tinh, nhi u h trong s đó là h nhi u hành tinh.

Ch có h n 40 hành tinh trong s

đó có kh n ng có b m t r n và

n m trong vùng s ng đ c Trong

đó ch có 14 hành tinh là n m trong vùng s ng đ c m t cách “t ng

đ i tr n v n”.

TRAPPIST-1 cách M t Tr i 39,5 n m ánh sáng.

ã phát hi n 7 hành tinh

d ng Trái t trong h này, 3 trong s đó n m trong vùng

s ng đ c.

T i nay ch a có b t c b ng ch ng

c th nào cho s s ng ngoài Tráit

Lý thuy t v t lý gi i h n kh n ng dichuy n trong không gian, vi c m t

v t th bay t n n v n minh khác(th ng g i là UFO) t i đ c Trái

t là đi u g n nh không t ng

Ph ng trình Drake đ c vi t n m 1961 b i Frank Drake.

n nay, th c t ph ng trình này ch a đ c ch ng minh

và ch a đ a ra đ c con s đáng tin c y

D : Đ NG VŨ TU N S N

B TOÀN NG C ÁNH Đ NG VŨ TU N S N

VIETNAM ASTRONOMY & COSMOLOGY ASSOCIATION