Đề tài Sử 8

Qua bốn năm tiếp thu, áp dụng phơng pháp đổi mới vào dạy học thực tế cho thấy bộ môn lịch sử nói riêng đã đóng góp to lớn vào việc đổi mới phơngpháp, thúc đẩy sự nghiệp giáo dục của đất

Phßng gi¸o dôc huyÖn phï Yªn

Trêng Trung häc c¬ së Huy H¹.

§Ò tµi mét sè kinh nghiÖm sö dông ph¬ng ph¸p ph¸t huy tÝnh tÝch cùc

trong d¹y häc lÞch sö líp 8

Hä vµ tªn: N«ng ThÞ Lý.

§¬n vÞ c«ng t¸c: Trêng trung häc c¬ së Huy H¹.

HuyÖn Phï Yªn - TØnh S¬n La.

Phßng gi¸o dôc huyÖn phï Yªn

Trêng Trung häc c¬ së Huy H¹.

* Vị trí tầm quan trọng của đề tài:

Đất nớc đang trên con đờng đổi mới, rất cần thế hệ trẻ có tri thức hơn baogiờ hết nên vấn đề dạy và học đang đợc các ngành các giới và xã hội rất quan tâm.Việc đổi mới phơng pháp trong dạy học lịch sử là trách nhiệm to lớn của ngờithầy, muốn cho các em nắm bắt đợc đầy đủ nội dung chơng trình thì trớc tiên phảicho các em hiểu rõ cội nguồn dân tộc, truyền thống tốt đẹp cha ông

Vậy phải làm thế nào để giúp các em nắm bắt nội dung của vấn đề đợc đầy

đủ, khoa học, hiệu quả nhất Vấn đề dạy học bằng phơng pháp phát huy tính tíchcực của học sinh hiện nay đã và đang đợc thực hiện trong công tác giáo dục nhằm

cuốn hút học sinh vào các tiết học sôi nổi, hứng thú, kích thích tính t duy, sáng tạo

ở các em, giúp các em khám phá kiến thức, hiểu bài sâu sắc hơn, đạt hiệu quả cao

Qua bốn năm tiếp thu, áp dụng phơng pháp đổi mới vào dạy học thực

tế cho thấy bộ môn lịch sử nói riêng đã đóng góp to lớn vào việc đổi mới phơngpháp, thúc đẩy sự nghiệp giáo dục của đất nớc, song quá trình thực hiện vẫn còn

gặp nhiều khó khăn nh: đại đa số HS học tập mang tính chất thụ động (chỉ biết

nghe giảng và chép bài, học thuộc theo vở ghi) hầu hết các em cha biết liên hệ,

ứng dụng, vận dụng để đào sâu, mở rộng kiến thức Nhiều bậc phụ huynh học sinh

và ngoài xã hội còn có quan niệm cho rằng: học lịch sử là để nhớ, không phải tduy, không phải động não, không có bài tập thực hành, v.v học lịch sử chỉ làmôn phụ không cần đầu t nhiều thời gian, không cần phải học nhiều,vv

Nông Thị Lý - THCS Huy Hạ

= 2 =

Trong giảng dạy bộ môn nhiều giáo viên vận dụng phơng pháp nêu vấn đềcòn lúng túng; hệ thống câu hỏi rời rạc, xé nhỏ, vụn vặt, cha có tính lô gíc, cha pháthuy tính tích cực của học sinh, nội dung chính của bài cha đợc làm rõ, giải quyếtvấn đề đa ra cha triệt để, xác định vị trí của phơng pháp dạy học cha thực sự đúng

đắn, nên hiệu quả công tác dạy - học cha cao

* Mục đích, yêu cầu của đề tài:

Do xuất phát từ những quan điểm sai lầm, còn nhiều hạn chế ở trên cho thấymôn học cha thực hiện tốt phơng pháp, cha phát huy tính tích cực của học sinh: họcsinh bị hạn chế trong việc phát huy tính t duy, sáng tạo, thiếu tính chủ động, tíchcực ở các em Để có đợc tiết học tốt, có hiệu quả cao, yêu cầu đa ra đối với ngờithầy đầu tiên phải làm là thay đổi về phơng pháp giảng dạy, phải làm sao cho tiếthọc sôi nổi, học sinh chủ động làm việc, độc lập suy nghĩ và đa ra ý kiến của bảnthân, giúp các em phát huy cao tính tích cực, sáng tạo và làm chủ kiến thức Việctiếp thu kiến thức đã và đang là hoạt động chủ đạo trong dạy học lịch sử, các em sẽ

tự mình nghiên cứu để hiểu rõ cội nguồn dân tộc, truyền thống cha ông, nhng thực

tế thì cả thầy và trò đều cha làm tốt nhiệm vụ này làm cho kỹ năng học tập của các

em cha hoàn thiện, học trớc quên sau, nhiều em cha biết vận dụng kiến thức vàolàm bài tập, khả năng rung cảm, xúc động trớc những sự kiện lịch sử, nhân vật lịch

sử của tiết học còn hạn chế

Yêu cầu của phơng pháp mới làm thay đổi tiến trình, bớc đi, việc làm củathầy và trò có sự thay đổi cơ bản: lấy học sinh làm trung tâm, ngời thầy làm hớngdẫn, không khí tiết học thay đổi, thực sự cuốn hút học sinh, học sinh nắm bắt, hiểubài, hiệu quả hơn.

đề xuất ý kiến trớc tập thể, các em tự điều chỉnh cách học, biết đánh giá lẫn nhaugiúp cho học sinh phát huy trí thông minh, óc sáng tạo, lĩnh hội kiến thức, tạo điềukiện cho các em chiếm lĩnh văn hoá

Chính từ những lý do trên nên tôi chọn đề tài phát huy tính tích cực của họcsinh trong dạy và học lịch sử ở trờng trung học cở sở - đặc biệt là môn lịch sử lớp 8

để nghiên cứu đóng góp một phần vào việc đổi mới phơng pháp phát huy tính tíchcực của học sinh nhằm nâng cao chất lợng trong học bộ môn lịch sử lớp 8 ở trờngTrung học cơ sở

II) Ph ơng pháp nghiên cứu :

- Phơng pháp điều tra: Qua khảo sát đánh giá chất lợng bộ môn ở đầu nămhọc hàng năm cho thấy việc dạy - học lịch sử ở trờng qua nghiên cứu các tiết họccha có hiệu quả cao do các tiết học cha thực sự sinh động, tính tích cực, chủ động,sáng tạo ở các em cha phát huy hết, việc giáo viên sử dụng hệ thống câu hỏi đa racha đợc khoa học, thiếu tính lô gíc, cha gây đợc hứng thú, tính say mê, hiếu họcnên hầu hết các tiết học còn nhàm chán, đơn điệu dẫn đến chất lợng thấp

- Phơng pháp vấn đáp: Do những câu hỏi giáo viên đặt ra cha phát huy hếttính tích cực cho học sinh, câu hỏi còn nặng về tính áp đặt kiến thức; việc xử lý cáctình huống của giáo viên ở trên lớp cha triệt để, cha thấu đáo, nội dung cần giảiquyết không đợc làm rõ, còn lúng túng trớc những thắc mắc của học sinh

- Phơng pháp kiểm tra đánh giá: Qua kiểm tra thờng xuyên (miệng 15 phút),kiểm tra định kỳ (1 tiết, học kỳ) khảo sát chất lợng đầu năm cho thấy chất lợng chacao cho nên đã phần nào ảnh hởng đến chất lợng chung của toàn ngành giáo dục

- Nông Thị Lý - THCS Huy Hạ

= 4 =

III) Đối t ợng nghiên cứu :

- Năm học này tôi đợc nhà trờng phân công trực tiếp giảng dạy bộ môn lịch

sử khối 8 ( 8b,8b,8c,8d ) với tổng số toàn khối là 148 học sinh Là giáo viên trờngkhác mới đợc điều động về trờng Trung học cơ sở Huy Hạ đợc một năm học, bảnthân cha hiểu hết mọi mặt ở các em Từ lẽ đó ngay từ đầu năm học tôi luôn xác

định cho mình phải cố gắng, nỗ lực đem hết tâm huyết khả năng của mình vào việc

đầu t soạn giảng đầy đủ, chu đáo, cải tiến, đổi mới phơng pháp để nâng cao hơn nữachất lợng dạy và học

Qua khảo sát, kiểm tra chất lợng bộ môn cho thấy còn có nhiều hạn chếtrong dạy - học môn lịch sử nh: Nắm bắt vận dụng phơng pháp mới ở học sinh chacao, nhiều học sinh còn bỡ ngỡ, lúng túng trớc phơng pháp mới Đại đa số các emxuất thân từ nông thôn nên ít có thời gian đầu t cho học tập; tiếp thu kiến thức cònthụ động ở mức nghe và ghi, cha phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, tính tduy còn hạn chế nhiều

Từ thực tế trên tôi chọn đối tợng học sinh khối lớp 8 áp dụng phơng phápnghiên cứu phát huy tính tích cực của học sinh trờng Trung học cơ sở để khám phá,tìm ra một hớng đi đúng đắn, phù hợp, có hiệu quả Mặc dù đây là một việc làm rấtkhó khăn không đơn thuần chỉ một sớm một chiều mà thực hiện đợc, đòi hỏi cần cócả một quá trình; cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ môn khoa học, có kết hợpchặt chẽ với các yếu tố khác; kết hợp giữa các bộ môn với nhà trờng, giữa nhà trờngvới gia đình, nhà trờng với xã hội Mục tiêu là cả xã hội cùng cộng đồng giáo dục.Song vai trò ngời thầy trực tiếp đứng lớp là quan trọng hơn cả - Ngời thầy giữ vaitrò chủ đạo tổ chức, hớng dẫn học sinh tiếp nhận thông tin, kiến thức một cách chủ

động, học sinh là trung tâm, độc lập suy nghĩ, tự bày tỏ quan điểm hiểu biết, mạnhdạn đề xuất, đa ra ý kiến quan điểm của mình, cùng các bạn trao đổi, thảo

- Nông Thị Lý - THCS Huy Hạ

= 5 =

luận và đi đến thống nhất Học sinh làm trung tâm của tiết học song thầy hớng dẫncác nắm vững phơng pháp, giáo dục cho học sinh biết tôn trọng, biết lắng nghe, tiếpthu ý kiến bổ sung của các bạn, của thầy Có nh vậy mới giúp các em hiểu bài, tiếpthu bài ngay tại lớp

Năm học 2006 – 2007 này tôi trực tiếp dạy môn lịch sử khối 8 gồm 4 lớp cụthể:

8a là 37 học sinh

8b là 38 học sinh

8c là 36 học sinh

8d là 37 học sinh

Tổng số toàn khối là: 148 học sinh

* Khảo sát chất lợng đầu năm học:

Lớp Số lợng học sinh Giỏi Khá Trung bình Yếu Kém 8A 37 0 3 = 8,1% 24 = 64,9% 8 = 21,6% 2 = 5,4% 8B 38 0 2 = 5,3% 26 = 68,4% 7 = 18,4% 3 = 7,9% 8C 36 0 2 = 5,6% 27 = 75% 5 = 13,8% 2 = 5,6% 8D 37 0 1 = 2,7% 28 = 75,7% 7 = 18,9% 1 = 2,7%

Qua khảo sát chất lợng bộ môn đầu năm cho thấy kết quả nhận thức bộ môncủa học sinh còn nhiều hạn chế dẫn đến chất lợng thấp

Chính từ lý do trên nên tôi mạnh dạn đa ra một số kinh nghiệm trong đổi mớiphơng pháp nhằm phát huy tính tích cực của học sinh Nâng cao chất lợng bộ mônnói riêng và chất lợng giáo dục toàn ngành nói chung

- Nông Thị Lý - THCS Huy Hạ

= 6 =

B) Nội dung của đề tài

I) Những vấn đề lý luận dạy học môn lịch sử ở tr ờng Trung học cơ sở hiện nay:

1) Vị trí, nhiệm vụ, chức năng môn học lịch sử ở THCS:

* Vị trí:

Nội dung chơng trình lịch sử lớp 8 gồm:

- Phần đầu: Lịch sử thế giới cận đại ( từ giữa thế kỷ XVI đến năm 1917 )

- Phần hai: Lịch sử thế giới hiện đại ( từ 1917 đến năm 1945 )

- Phần ba: Lịch sử Việt Nam từ 1858 đến năm 1918 )

- Phần bốn: Lịch sử địa phơng

Nội dung chơng trình lịch sử 8 tập trung nghiên cứu chủ yếu về lịch sử thếgiới cận đại và lịch sử thế giới hiện đại

* Nhiệm vụ: Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy bộ môn lịch sử thực tế cho

thấy để dạy tốt bộ môn cần phải:

- Giáo viên cần xác định đợc mục đích, yêu cầu, nắm vững nội dung từngphần, từng chơng, từng bài cụ thế

- Mỗi phần, mỗi chơng hoặc bài giáo viên cần có định hớng cụ thể cho họcsinh; xây dựng hệ thống câu hỏi hợp lý, lô gíc

- Khai thác nội dung bài học, thầy đóng vai trò tổ chức, hớng dẫn học sinh,học sinh dựa vào hớng dẫn của giáo viên phát huy tính tích cực của mình

- Sau mỗi phần, mỗi bài giáo viên cần đánh giá kết quả thông qua ý kiến cánhân học sinh hoặc nhóm học sinh

* Chức năng:

- Phơng pháp phát huy tính tích cực của học sinh đã và đang thực hiện là mộtbiện pháp rất quan trọng, hữu hiệu trong việc phát huy tính t duy, sáng tạo cho họcsinh

- Nông Thị Lý - THCS Huy Hạ

= 7 =

- Bằng nhiều hình thức ngời thầy đề ra các tình huống có vấn đề để cho các

em giải quyết các tình hình giáo viên đặt ra qua các giai đoạn cụ thể của lịch sử

- Trong tiết học bộ môn rất cần có các sự kiện, hình ảnh sống động tái hiệntrong trí tởng tợng của học sinh

2) Các phơng pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh trờng THCS:

Dạy học môn lịch sử nói tiêng và chơng trình đổi mới giáo dục toàn ngànhnói chung không thể thiếu đợc một trong các phơng pháp dạy sau:

+ Phơng pháp nêu vấn đề: Đang là một trong những phơng pháp đợc đa lênhàng đầu và quan trọng nhất của công tác dạy – học hiện nay

+ Phơng pháp thuyết trình: Đợc sử dụng, song ( hạn chế trong các tiết học )chủ yếu dành cho giáo viên giải thích, mở rộng kiến thức

+ Phơng pháp trực quan: Cũng rất quan trọng trong tiết học, giúp học sinhtiếp thu kiến thức đầy đủ hơn; hiểu bài sâu sắc hơn

+ Phơng pháp sử dụng sách giáo khoa: Việc hớng dẫn rèn cho học sinhnghiên cứu sách giáo khoa và tài liệu tham khảo cũng là một thao tác rất cần thiết

để rèn cho học sinh phong cách học tập chủ động, tích cực có hiệu quả

+ Phơng pháp luyện tập – củng cố kiến thức: Nhằm khắc sâu sự kiện lịch

sử Phát triển có hiệu quả khả năng t duy, nhận định, đánh giá, khả năng thực hành

nh sử dụng bản đồ; lợc đề, sơ đồ, ghi niên đại, cách lập bảng thống kê,vv

+ Phơng pháp kiểm tra đánh giá: Là một việc làm rất quan trọng và khôngthể thiếu đợc trong công tác đánh giá kết quả tiếp thu kiến thức Song đối với phơngpháp này giáo viên cần chú trọng đến nội dung cũng nh hình thức thực hiện Giáoviên cần nắm chắc kiến thức, đa ra những câu hỏi, bài tập sát thực và phù hợp đối t-ợng học sinh

Nông Thị Lý - THCS Huy Hạ

= 8 =

Bằng nhiều phơng pháp ngời thầy có thể ứng dụng, vận dụng các phơng phápvào từng nội dung của tiết học, xắp xếp hợp lý, lô gíc để học sinh thực hiện, giảiquyết vấn đề cho có hiệu quả và triệt để nhất

Muốn có tiết học thực sự có hiệu quả lôi cuốn học sinh thì giáo viên cần phảixây dựng một hệ thống câu hỏi hợp lí, khoa học, kết hợp đầy đủ các phơng phápnh: Trực quan, miêu tả, tờng thuật,vv để học sinh phát huy tính tích cực cao nhấthiệu quả nhất, học sinh có thể độc lập suy nghĩ, phát hiện kiến thức hoặc làm việccùng các bạn thông qua thảo luận nhóm Sau khi phát hiện kiến thức học sinh phải

đợc trình bày, suy nghĩ, kết quả của mình, của nhóm bằng các hình thức: Trình bàybằng miện hay phiếu học tập; bảng phụ mà giáo viên đã chuẩn bị mẫu sau mỗiphần trình bày là các ý kiến của bạn tiếp tục phát huy, phát hiện kiến thức Songkhông thể thiếu đợc sự nhận xét, kết luận của thầy, giúp học sinh vững tin vào ýkiến của mình ( khi có ý kiến đúng ) và củng cố bổ sung cho học sinh ( khi pháthiện kiến thức cha đúng, thiếu khuyết )

Dạy – học lịch sử phải đảm bảo tính chân thực, khách quan, chính xác, cầntuân thủ theo nguyên tắc sau: Đúng sự kiện, đúng trọng tâm của bài, tiết học, tránhtản mạn, lan man kiến thức Đặc biệt tránh phơng pháp thầy đọc, trò ghi Thầy đóngvai trò tổ chức, hớng dẫn; học sinh làm trung tâm, làm chủ kiến thức Thực hiện đầy

đủ các bớc trên sẽ giúp cho học sinh hứng thú học tập, phát huy tính tích cực, chủ

động, sáng tạo để giải quyết các vấn đề giáo viên đa ra, các em sẽ nắm bắt, tiếp thukiến thức có hiệu quả cao

II) Thực trạng giảng dạy môn lịch sử – Trung học cơ sở Huy Hạ - Phù Yên – Sơn La:

- Về kinh tế – xã hội:

+ Kinh tế: Những năm gần đầy xã Huy Hạ không ngừng phấn đấu nâng cao

đời sống về vật chất và tinh thần bằng nhiều hình thức Đảng bộ xã đã đề kế hoạch,chỉ tiêu phấn đấu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhất là kinh tế nông nghiệp ( chủ

đạo ) theo hớng chuyên môn hoá, kết hợp với nhiều thành phần kinh tế khác nh:chăn nuôi, trồng rừng, dịch vụ, vv nên kinh tế tơng đối ổn định

+ Xã hội: Đại đa số nhân dân trong xã đã có nhận thức đúng đắn về văn hoá xã hội Trong lúc giáo dục đất nớc không ngừng đổi mới và có hiệu quả cao thì tr-ờng Trung học cơ sở Huy Hạ nói riêng cũng từng bớc thay đổi phơng pháp dạy học.Nâng cao tiếp thu, chất lợng giáo dục ngày một đi lên Nhân dân xã Huy Hạ cónhận thức đúng đắn, đa giáo dục lên hàng đầu nên năm học 2004 – 2005 đợc côngnhận phổ cập giáo dục Mặc dù đời sống nhân dân cha thực sự ổn định nhng nhândân đang phấn đấu xoá đói, giảm nghèo, ổn định xã hội

Về giáo viên và học sinh:

+ Giáo viên: Trờng có tổng số 38 cán bộ, giáo viên Nhìn chung có tinh thần

đoàn kết, có ý thức tổ chức kỷ luật, đợc phòng giáo dục huyện rất quan tâm về độingũ cán bộ giáo viên cũng nh các điều kiện phục vụ cho công tác dạy và học Cán

bộ giáo viên của trờng đều yên tâm công tác, tâm huyết với nghề, luôn tự học tập,bồi dỡng kiến thức, nâng cao chất lợng dạy và học

Từ khi có chơng trình đổi mới về phơng pháp đại đa số giáo viên đi đúng

ph-ơng pháp, thực hiện theo yêu cầu của bộ môn, xác định đúng mục tiêu, kiến thức

Nông Thị Lý - THCS Huy Hạ

= 10 =

của bài học, truyền đạt đầy đủ kiến thức cho học sinh Bên cạnh những nội dung màgiáo viên trờng đã làm đợc ở trên thì trong công tác giáo dục của trờng vẫn còn gặpphải những khó khăn nhất định nh: Việc sử dụng phơng pháp mới ở một số giáoviên còn lúng túng, hệ thống câu hỏi đa ra còn rời rạc, cha phát huy hết tính tíchcực của học sinh, cha khai thác triệt để nội dung bài hoặc cha có sự vận dụng, liên

hệ nên nội dung bài giảng cha sâu, cha phong phú nên nhiều tiết học cha lôi cuốn

sự hứng thú, chú ý của học sinh Do trờng cha đợc đầu t trang thiết bị đầy đủ nh:Tài liệu tham khảo, nâng cao, bản đồ, lợc đồ, thiết bị máy chiếu, đèn chiếu cha cónên cả giáo viên và học sinh còn hạn chế trong việc sử dụng phơng pháp mới, pháthuy tính tích cực của học sinh

+ Về phía học sinh:

Đại đa số học sinh của trờng tiếp thu kiến thức còn ở mức thụ động ( hầu hếtnghe và ghi học thuộc ) chứ các em cha biết liên hệ, ứng dụng, mở rộng kiến thức.Nhiều em có quan niệm rằng môn lịch sử chỉ là môn phụ, không có bài tập thựchành nên còn xem nhẹ bộ môn

* Thực trạng chất lợng bộ môn qua 4 năm học tại trờng Trung học cơ sở HuyHạ ( từ năm học 2001 – 2005 )

đăng ký đầu năm

2) Nguyên nhân của thực trạng trên:

- Về t tởng của nhiều học sinh và các bậc phụ huynh còn xem nhẹ bộ môn

- Do đội ngũ giáo viên cha đồng đều Nhiều giáo viên mới chuyển từ vùng 3

về nên phơng pháp còn nhiều hạn chế, thiếu giáo viên chính ban đào tạo còn phảidạy kê nên chất lợng cha cao

- Học sinh: 100% đợc xuất thân từ gia đình nông thôn nên cha có điều kiện,thời gian đầu t vào học tập, đồ dùng tài liệu còn thiếu, còn nặng t tởng là học xongcũng chỉ ở nhà làm ruộng nên không cần phải học nhiều, vv

- Trang thiết bị, tài liệu mặc dù đợc cấp song còn thiếu nh: đầu đĩa, đènchiếu, tài liệu liên quan đến môn học, bản đồ, lợc đồ, tranh ảnh,

3) Tính tất yếu kết quả việc kết hợp các phơng pháp dạy học tích cực:

- Để môn học thực sự đạt đợc kết quả cao thì phơng pháp mới phát huy tínhtích cực của học sinh cần thiết hơn bao giờ hết Ngời thầy phải biết vận dụng đầy đủcác phơng pháp cho tiết học, để có tiết học hay, hiệu quả ngay từ khâu soạn giáo ánngời thầy phải xác định đúng mục tiêu bài học, kiến thức cơ bản của bài; xác địnhnội dung học sinh cần phải đạt đợc là gì để từ đó có hệ thống câu hỏi, khai tháckiến thức hợp lí, phát huy cao độ tính t duy sáng tạo ở các em

- Ngoài yếu tố trên muốn có một tiết học lịch sử thực sự sôi nổi, cuốn hút họcsinh lời giảng, phơng pháp khai thác kiến thức hợp lý, ngôn ngữ rõ ràng, sinh động

Đặc biệt khi trình bày trận đánh, diễn biến cuộc khởi nghĩa phải hấp dẫn, tái hiệnhình ảnh nhân vật, sự kiện trong học sinh, có nh thế mới gây cho học sinh sự hăngsay, hứng thú, yêu thích học tập bộ môn

Nông Thị Lý - THCS Huy Hạ

= 12 =

- Các tiết học ngời thầy cần hớng dẫn các em phát huy hết tính tích cực trongcác em Cho các em đợc độc lập làm việc, trình bày quan điểm, suy nghĩ của mìnhtrớc tập thể hoặc cho các em đợc làm việc cùng tập thể ( thảo luận nhóm ), cùngbàn bạc và đi đến thống nhất nội dung cùng các bạn

- Cuối tiết học giáo viên cần có câu hỏi tổng hợp nội dung kiến thức của bàigiúp các em hình thành nội dung kiến thức, áp dụng kiến thức liên hệ, mở rộng vàlàm bài tập theo hớng dẫn của giáo viên Làm bài tập, trả lời câu hỏi cuối phần,cuối bài với mục đích giúp học sinh khẳng định kiến thức, nắm nội dung, kiến thứccô đọng hơn đồng thời đạt hiệu quả cao hơn trong dạy – học bộ môn lịch sử

III) Vận dụng các ph ơng pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy – học môn lịch sử lớp 8 tr ờng Trung học cơ sở :

Từ thực trạng nhiều năm công tác, giảng dạy môn lịch sử ở trờng Trung họccơ sở rồi qua khảo sát chất lợng bộ môn trong 4 năm học gần đây cho thấy còn thấpvới nhiều lý do đã đề cập ở trên Từ lẽ đó tôi mạnh dạnh đa ra một số ví dụ khi sửdụng phơng pháp mới nhằm phát huy tính tích cực ở học sinh:

* Đối với giáo viên:

Để dạy một tiết học mới bớc đầu tiên của ngời thầy là soạn giáo án Songmuốn có một giáo án hoàn chỉnh phải nghiên cứu kỹ bài dạy, nắm chắc mục đíchyêu cầu của bài, xác định rõ kiến thức của bài cần đạt đợc những gì ? cần gì ? t tởngcần giáo dục cho học sinh của bài, muốn khai thác kiến thức học sinh nắm đợc,hiểu bài có hiệu quả thì ngời thầy xây dựng hệ thống câu hỏi khoa học, hợp lý, pháthuy tính t duy sáng tạo, liên hệ kiến thức ở các em Hệ thống câu hỏi cần phù hợpyêu cầu, nội dung, từng bài, riêng câu hỏi trong sách giáo khoa phải đợc khai tháctriệt để, đảm bảo tính vừa sức đối với các đối tợng ( giỏi, khá, trung bình, yếu ) củalớp Không nên đa ra câu hỏi quá khó hoặc quá dễ đối với học sinh

Bài 10: Trung Quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX:

Mục I: “ Trung Quốc bị các nớc Đế quốc chia xẻ ”

Giáo viên dùng lợc đồ Trung Quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỉ XX khái quáttình hình Trung Quốc khi bớc vào thời kỳ cận đại,

Sau đó đặt câu hỏi

Hỏi: Tại sao Trung Quốc cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX bị các nớc phơngTây xâm lợc?

- Học sinh: Trả lời

- Học sinh khác nhận xét bổ sung

- Giáo viên nhận xét chốt lại: Trung Quốc có dân c đông nhất thế giới, triều

đình Mãn Thanh suy yếu, hèn nhát Đó là lý do khiến các nớc phơng Tây xâm lợc

Giáo viên cho học sinh quan sát lợc đồ

Hỏi: Qua quan sát lợc đồ – dựa vào lợc đồ chỉ các khu vực của Trung Quốc

bị các nớc Đế quốc xâm chiếm?

- Học sinh: Lên bảng chỉ vị trí nớc Trung Quốc bị Đế quốc xâm lợc