Ôn tập truyện và kí

Hồi kí tự truyện - Miêu tả bức tranh làng quê vào hè sôi động của thế giới các loài chim... Truyện ngắn-Tài năng và tâm hồn trong sáng và lòng nhân hậu của cô em gái đã giúp người anh tr

Trường THCS Xi M¨ng

NguyÔn V¨n §Þnh

Tiết 117:

Ôn tập truyện và kí

I, Nội dung cơ bản của những truyện

và kí đã học.

Xem tranh đoán tên tác phẩm

Tô Hoài

- Dế Mèn tự tả chân dung

- Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cài chết của Dế Choắt

Dế Mèn ân hận rút ra bài học đường đời đầu tiên

- Kể chuyện+ miêu tả; xây dựng hình tượng nhân vật

Dế Mèn gần gũi với trẻ thơ; các phép tu từ; lời văn giàu hình ảnh

Nhà thơ Duy Khán

Hồi kí tự truyện

- Miêu tả bức tranh làng quê vào hè sôi động của thế giới các loài chim

- Miêu tả tự nhiên sinh động hấp dẫn; nhiều yếu

tố dân gian; lời văn giàu hình ảnh; các phép tu từ

Duy Khán (1934 – 1995)

Tạ Duy Anh

Truyện ngắn

-Tài năng và tâm hồn trong sáng và lòng nhân hậu của

cô em gái đã giúp người anh trai vượt lên lòng tự

ái, đố kị tự ti của bản thân

- Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất; miêu tả chân thật

diễn biến tâm lý của nhân vật

Võ Quảng

Vượt thác

(trích chương 11

Quê Nội)

Võ Quảng (1920 –2007)

Truyện dài

- Tả lại một đoạn trong hành trình vượt thác của con thuyền

do dượng Hương Thư chỉ huy

Ca ngợi vẻ đẹp hùng vĩ, thơ mộng của thiên nhiên và con người lao động trên nền cảnh ấy

- Miêu tả thiên nhiên+ ngoại hình, hành động con người; sử dụng phép nhân hóa, so sánh; lựa chọn các chi tiết đặc sắc;

ngôn ngữ giàu hình ảnh

Đọọc đọạọn văn

“ Bỗỗng đỗồng hỗồ điểểm

mườồi hại giờồ, rỗồi đểến

chuỗng cầồu nguyểọn buỗểi

trưạ Cùng lúc đó, tiểếng

kèn cuểạ bọọn lính Phỗể đi

tầọp vểồ vạng lển ngọài cưểạ

sỗể…Thầồy Hạ-men đưếng

dầọy trển buọc, ngườồi tái

nhờọt Chưạ bạọ giờồ tỗi

cạểm thầếy thầồy lờến lạọ đểến

thểế…”

An-phông-xơ Đô-đê

( Trích Ngữ văn 6)

An-Truyện ngắn

-Buổi học tiếng Pháp cuối cùng của lớp học trường làng An-dát

bị quân phổ chiếm đóng và hình ảnh thầy Ha-men qua cái nhìn và tâm trạng của chú bé Phrăng

- Kể chuyện bằng ngôi thứ nhất; tình huống truyện độc đáo; miêu tả tâm lý nhân vật qua tâm trạng, suy nghĩ, ngoại hình; ngôn ngữ tự nhiên

Nguyễn Tuân

bút Cô Tô)

Nguyễn Tuân (1910 – 1987)

Kí

- Vẻ tươi sáng, phong phú của cảnh thiên nhiên vùng đảo Cô Tô và cảnh sinh hoạt của con người trên đảo

- Khắc họa hình ảnh tinh

tế, chính xác, độc đáo; sử dụng các phép so sánh mới lạ và từ ngữ giàu tính sáng tạo

Thép Mới

- Kết hợp chính luận và trữ tình; hình ảnh phong phú vừa

cụ thể vừa biểu tượng; lời văn giàu nhạt điệu; sử dụng các phép so sánh, nhân hóa, điệp ngữ

Tùy bút

-Lòng yêu nước bắt đầu từ lòng yêu những vật tầm thường nhất

-Lòng yêu nước được thử thách và bộc lộ mạnh mẽ trong cuộc chiến đấu bảo

vệ tổ quốc

- Kết hợp chính luận với trữ tình; miêu tả tinh tế chọn lọc những hình ảnh tiêu biểu; cách lập luận logic, chặt chẽ

Đoàn Giỏi

Tác giả Thể loại Nội dung và nghệ

Truyện dài

-Cảnh sắc phong phú vùng Sông Nước Cà Mau và

cảnh chợ Năm Căn ồn ào, đông vui, tấp nập Chợ họp ngay trên sông

- Miêu tả từ bao quát đến

cụ thể; lựa chọn từ ngữ gợi hình; kết hợp sử dụng các phép tu từ; ngôn ngữ địa phương; miêu tả+ thuyết minh

Tiết 117:

Ôn tập truyện và kí

I, Nội dung cơ bản của những truyện và kí đã học.

II, Đặc điểm của truyện và kí

Tên Văn bản Thể loại Cốt truyện Nhân vật Nhân vật kể

chuyện

Bài học đường đời đầu tiên Truyện X X Dế Mèn

Sông nước Cà Mau Truyện

Tác giả Bức tranh của em gái tôi Truyện Người anh

Buổi học cuối cùng Truyện X X Phrăng

Cây tre Việt Nam Kí

X

Đánh dấu X vào vị trí tương ứng ở các cột tiếp theo nếu thấy có yếu tố đó ?

X X

- Phần lớn dựa vào tưởng

tượng, sáng tạo của tác giả nên

không cần đúng trong thực tế.

- Có cốt truyện, có

nhân vật

- Kể về những gì có thực, đã từng xảy ra.

- Thường không có cốt truyện, có khi không có

cả nhân vật.

Tìm điểm giống và khác nhau giữa thể loại truyện và kí?

Bài tập nhanh

Xác định những câu văn sau nói về nhân vật nào, thuộc văn bản nào, điền

vào nội dung tương ứng theo bảng

1 Chạọ ỗi, có biểết đầu răồng:

Dế Mèn Bài học đường đời đầu tiên

Dế choắt Bài học đường đời đầu tiên Người anh Bức tranh của em gái tôi Dượng Hương Thư Vượt thác

PhÇn th ëng lµ nh÷ng chiÕc kÑo

PhÇn th ëng lµ ®iÓm 10 PhÇn th ëng lµ mét

trµng ph¸o tay

Quµ tÆng may m¾n

Tiết 117:

Ôn tập truyện và kí

I, Nội dung cơ bản của những truyện và kí đã học.

II, Đặc điểm của truyện và kí

III Luyện tập

Những tác phẩm truyện và kí đã học để lại cho em những cảm nhận sâu sắc về đất nước, về cuộc sống và con người lao động:

- Về vẻ đẹp thiên nhiên : Các truyện kí đã học giúp chúng ta hình dung và cảm nhận được nhiều cảnh sắc thiên nhiên đất nước và cuộc sống của con người ở nhiều vùng, miền, từ cảnh sông nước bao la, chằng chịt sông ngòi trên vùng Cà Mau cực Nam của Tổ quốc, đến sông Thu Bồn ở miền Trung êm ả; rồi đến vẻ đẹp trong sáng và rực rỡ của đảo Cô Tô, sự giàu đẹp của Bắc Bộ đến thiên nhiên làng quê miền bắc qua hình ảnh các loài chim …

-Vẻ đẹp con người : Cùng với cảnh sắc thiên nhiên đất nước là hình ảnh con người và cuộc sống lao động của họ, đó là những con người lao động hiên ngang dũng cảm, vượt qua mọi khó khăn thử thách trong công việc lao động Bên cạnh đó họ vẫn giữ được bản chất hiền lành chân thật, nhân hậu của người nông dân Một số truyện còn đề cập đến những vấn đề gần gũi, quan trọng trong đời sống tình cảm,

tư tưởng và các mối quan hệ của con người.

Câu hỏi trắc nghiệm:

1 Yếu tố nào dưới đây có thể thiếu trong truyện ?

A Cốt truyện

B Nhân vật

C.Tính chính xác

D Lời kể

2 Thế nào là tác phẩm thuộc loại hình tự sự ?

A Là tác phẩm miêu tả cảnh vật con người trong cuộc sống

B Là tác phẩm trình bày những nhận xét, đánh giá của người viết về một vấn đề trong cuộc sống.

C Là tác phẩm tái hiện bức tranh đời sống một cách khách quan qua lời của người kể chuyện.

D Là tác phẩm bộc lộ những cảm xúc, thái độ của người viết về cảnh vật, con người, cảnh vật