GV: Nhấn mạnh: Việc đạt được những thành tựu to lớn như vậy phải khắc phục nhiều khó khăn ngoài hậu quả nặng nề của chiến tranh, Liên Xô còn bị các nước đế quốc bao vây, phá hoại, cô lập
Trang 1- Mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa nước ta và Liên bang Nga.
II- THIẾT BỊ- ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- GV: Bản đồ Liên Xô và các nước Đông Âu Một số tranh ảnh tiêu biểu về Liên Xô
- HS: Nội dung phần tìm hiểu
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định: (1 phút)
2/ Kiểm tra bài cũ: ( 3phút) HS nhắc lại ý nghĩa của cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 3/ Giảng bài mới: ( 35 phút)
* Giới thiệu bài: Trước đó các em đã học ở lớp 8 giai đoạn đầu của lịch sử thế giới hiện đại, từ
cuộc cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đến năm 1945- khi kết thúc cuộc chiến tranh thế giới thứ hai Hôm nay chúng ta tìm hiểu tiếp về Liên Xô và các nước Đông Âu giữa những năim 70 của thế kỉ XX
I- LIÊN XÔ:
1/ Công cuộc khôi
phục kinh tế sau
chiến tranh
(1945-1950): (15 phút)
Hoạt động 1:Tìm hiểu về công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh ở LX (1945-1950)
Yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa
Sau chiến tranh thế giới thứ hai Liên Xô
- Đọc SGK
TUẦN: 01 - TIẾT: 01
NS: 01/ 08/ 2009
ND: 10/ 08/ 2009
Trang 2- Sau chiến tranh Liên
Xô phải chịu nhiều
tổn thất nạêng nề
- Đảng và nhà nước
Xô Viết đã đề ra kế
hoạch 5 năm
(1946-1950)
-Nhân dân LX hoàn
thành thắng lợi,vượt
mức kế hoạch trước
thời hạn 9 tháng; đặc
biệt nền khoa học -
kĩ thuật Xô Viết phát
triển vượt bậc:năm
1949 chế tạo thành
công bom nguyên tử
2- Tiếp tục công cuộc
xây dựng cơ sở vật
chất - kĩ thuật của
Đứng trước những khó khăn như vậy Đảng và nhà nước Xô Viết đã có những chính sách và biện pháp gì?kết quả của kế hoạch đó?
GV: Nhấn mạnh: Việc đạt được những thành tựu to lớn như vậy phải khắc phục nhiều khó khăn( ngoài hậu quả nặng nề của chiến tranh, Liên Xô còn bị các nước đế quốc bao vây, phá hoại, cô lập về kinh tế, chính trị…) nhân dân LX còn vượt lên hàng đầu về khoa học kĩ thuật, nhất là việc chế tạo bom nguyên tử năm 1949
Việc Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tửï có ý nghĩa gì?
Kết luận: Đây là một thành tựu có ý
nghĩa to lớn, làm đảo lộn chiến lược toàn cầu của Mĩ và đồng minh của Mĩ
Như vậy trong công cuộc khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh Liên Xô đã đạt được những thành tựu rực rỡ, còn về xây dựng cơ sở vật chất thì như thế nào 2
Hoạt động 2:Tìm hiểu về công cuộc
- Dựa vào đoạn chữ in nhỏ (trang 3) trả lời
Hơn 27 triệu người chết,
1710 thành phố, hơn 70000làng mạc , gần 32000 nhà máy xí nghiệp và 65000km đường sắt bị tàn phá
- Đề ra kế hoạch 5 năm lần thứ tư (1946-1950)
- Kế hoạch đã hoàn thành thắng lợi (HS nêu chỉ tiêu cụ thể trong SGK trang 4)
Theo hiểu biết
- Một học sinh đọc 2 đoạn đầu mục 2
Trang 3- Liên Xô tiếp tục xây
dựng cơ sở vật chất kĩ
thuật, thực hiện kế
hoạch dài hạn
- Phương hướng: Ưu
tiên phát triển công
nghiệp nặng, thực
hiện thâm canh trong
sản xuất nông nghiệp
-Thành tựu :
+Kinh tế LX tăng
trưởng mạnh, CN LX
đứng thứ hai trên thế
giới sau Mỹ
XDCSVC của CNXH (từ 1950 đến những năm 70 của TK XX) ở LX
Giải thích: “Cơ sở vật chất- kĩ thuật của CNXH”Những nền tảng quan trọng
như : đường sá, bến cảng, đường sắt, nhà máy, những phát minh cải tiến kĩ thuật có tác dụng đến việc xây dựng và phát triển sản xuất, tập trung ở việc hình thành nền sản xuất đại cơ khí với nền công nghiệp hiện đại, nông nghiệp hiện đại, khoa học và công nghệ tiên tiến
Sau khi khôi phục kinh tế, thì từ 1950 đến đầu những năm 70 Liên Xô đã có những kế hoạch như thế nào?
- Kế hoạch 5 năm lần thứ năm, lần thứ sáu và kế hoạch 7 năm
Em hãy cho biết phương hướng, nội dung các kế hoạch 5 năm? Tiếp tục ưu tiên
phát triển công nghiệp nặng, thực hiện thâm canh trong nông nghiệp, đẩy mạnh khoa học kĩ thuật, tăng cường sức mạnh quốc phòng của đất nước
Như vậy tới những năm 70 Liên Xô là cường quốc công nghiệp đứng hàng thứ hai thế giới sau Mĩ, chiếm ½ sản lượng công nghiệp của toàn thế giới
GV: hướng dẫn cho học sinh quan sát
khăn:các nước ĐQ thực hiện chiến tranh lạnh bao vây kinh tế, cô lập chính trị, tích
cực chạy đua vũ trang nhằm tiêu diệt LX và các nước XHCN khác LX phải chi những khoản tiền lớn: xd csvc, củng cố
qp, giúp đỡ ptCMTG; đồng thời là nước
đi tiên phong trong lĩnh vực KHKT và vũ trụ
Trong lĩnh vực KHKT, ngày
- Kế hoạch 5 năm lần thứ năm, lần thứ sáu và kế hoạch 7 năm
- Dựa vào đoạn 2 của mục 2 trả lời
- Một học in đọc chữ in nhỏ của mục 2
- 1957 phóng thành công vệ tinh nhân tạo
Trang 4+Khoa học-kĩ thuật đã
thu được những thành
tựu rực rỡ
+Đối ngoại: Duy trì
hòa bình thế giới, tích
cực ủng hộ chống chủ
nghĩa thực dân, làchỗ
dựa của hòa bình và
cách mạng thế giới
4/10/1957 LX phóng thành công vệ tinh nhân tạo lên vũ trụ mang tên “Xputnich”-
do Cô-lô-lép chế tạo, bay quanh trái đất theo quỹ đạo hình bầu dục ( điểm thấp nhất cách mặt đất 227km, điểm cao nhất cách mặt đất 947km )
-Việc LX là nứơc đầu tiên phóng thành công vệ tinh nhân tạo lên vũ trụ có ý nghĩa gì?
Chứng tỏ LX là nước hùng mạnh trên TG
Ngoài thành công trong phóng vệ tinh nhân tạo, LX còn thành công gì khác?
Khẳng định : ngày 12/4/1961 LX phóng tàu vũ trụ phương đông (Vô-xtốc) chở I-u-ri Ga-ga- rin bay vòng quanh trái đất trong 108 phút
Về đối ngoại Liên Xô đã có những chủ trương như thế nào?
Sơ kết: Như vậy sau chiến tranh thế giới
thứ hai, mặc dù Liên Xô đã thiệt hại hết sức to lớn và nặng nề nhưng Đảng và nhà nước Xô Viết đã đề ra các chính sách để phục hồi kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật trong các lĩnh vực: Công nghiệp, nông nghiệp, quân sự, ngoại giao
- 1961 phóng con tàu
“Phương Đông” bay vòng quanh trái đất
- Thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình và tích cực ủng hộ cách mạng thế giới, trở thành chổ dựa vững chắc của hòa bình và cách mạng thế giới
4/ Củng cố: (5phút)
- Trong công cuộc khôi phục kinh tế ở Liên Xô đã diễn ra và đạt kết quả như thế náo?
- Nêu những thành tựu chủ yếu của Liên Xô từ 1950 đến những năm 70 của thế kỉ XX?
5/ Dặn dò: (1 phút)
- Học thuộc bài theo câu hỏi cuối của mỗi mục
- Tìm hiểu( phần II, III ; quan sát lược đồ hình 2.)
+Thành tựu của Đông Âu trong XDCNXH
+Sự hình thành hệ thống XHCN
+Thành tích của hội đồng tương trợ khối SEV
4
TUẦN: 02 - TIẾT: 02
NS: 07/ 08/ 2009
Trang 5Bài 1:
PHẦN II: ĐÔNG ÂU
I- MỤC TIÊU:
1- Kiến thức:
- Những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử của nhân dân các nước Đông Âu sau năm 1945: Giành thắng lợi trong cuộc cách mạng giải phóng dân tộc thiết lập chế độ dân chủ nhân dân và tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội
- Sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới
II- THIẾT BỊ-ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
GV: Lược đồ các nước dân chủ nhân dân Đông Âu
HS: Nội dung phần tìm hiểu ở nhà
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định: (1phút).
2/ Kiểm tra bài cũ: ( 7phút).
Em hãy nêu những thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX?
3/ Giảng bài mới: ( 30 phút)
* Giới thiệu bài: (1phút) Ở tiết học rồi các em tìm hiểu những khó khăn cũng như những thành
tựu mà Liên Xô đã đạt được trong thời kỳ đầu đi lên XHCN, trong tiết học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về tình hình các nước Đông Âu cũng trong thời điểm đó có gì giống và khác với LX?
II- ĐÔNG ÂU:
1- Sự ra đời của các
nước dân chủ nhân
dân Đông Âu:(10
phút)
Hoạt động 1:Tìm hiểu về sự ra đời của các nước DCND Đông Âu
Yêu cầu học sinh đọc SGK
Theo em vì sao gọi là “Đông Âu”? Các
nước nằm ở phía đông châu Âu nhưng đồng thời cũng hàm nghĩa các nước có chế độ chính trị độc lập với các nước tư
- Đọc từ trước chiến tranh… năm 1946
- Trả lời: Là các nước nằm ở phía đông châu Âu
Trang 6- Từ cuối 1944 –
1946: Được sự trợ
giúp của Hồng quân
Liên Xô, các nước
dân chủ nhân dân
Đông Âu thành lập
- Từ 1945-1949: Các
nước Đông Âu đã
vượt qua những khó
khăn và hoàn thành
nhiệm vụ của cách
mạng dân chủ nhân
GV: treo lược đồ yêu cầu học sinh quan
sát.kết hợp lược đồ SGK/6Và xác định vị trí các nước ĐÂ/lđ
Các nước dân chủ nhân dân Đông Âu ra đời trong hoàn cảnh nào?
Đó là các nước: Ba lan (7-1944), Rumani ( 8-1944), Hung-ga-ri (4-1945), Tiệp Khắc ( 5-1945), Nam Tư (11-1945), An-Ba-ni (12-1945), và Bun-ga-ri (9-1946)
Vì sao lại có sự phân biệt Đông Đức và Tây Đức? Quân đội liên Xô chiếm đóng
ở phía đông nước Đức , quân Mĩ, Anh chiếm đóng ở phía tây 9-1949 nhà nước CHLB Đức thành lập và 10-1949 nước CHDC Đức ra đời ở Đông Đức
Để hoàn thành cuộc cách mạng dân chủ nhân dân, các nước Đông Âu đã thực hiện những nhiệm vụ gì?
GV: Nhấn mạnh: Việc hoàn thành nhiệm
vụ cách mạng dân chủ nhân dân phải trải qua một cuộc đấu tranh giai cấp gay gắt và phức tạp: Giai cấp tư sản và các thế lực phản động trong và ngoài nước đã cấu kết với nhau tiến hành những âm mưu đảo chính những hoạt động phá hoại về kinh tế, chính trị nhằm cản trở cách mạng Đông Âu nhưng những âm mưu đó đều bị thất bại
Hoạt động 2:Đông Âu xd CNXH ntn?
Yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa
Giới thiệu về tình hình chung của các nước Đông Âu: Trước chiến tranh là những nước tư
bản có trình độ cơ sở vật chất - kĩ thuật lạc
hậu hơn các nước Tây Âu – Bắc Mĩ ( Trừ CHDC Đức, Tiệp Khắc), bị các nước đế quốc bao vây, sự phá hoại của bọn phản cách mạng trong nước và quốc tế
- Xác định các nước Đông Âu trên bản đồ
- Được sự trợ giúp của Hồng quân Liên Xô, nhân dân các nước Đông Âu nhanh chóng nổi dậy khởi nghĩa giành chính quyền
- Dựa vào đoạn chữ in nhỏ SGK (trang 6) trả lời
- Xây dựng vàchính quyền nhân dân các cấp, cải cách ruộng đất, quốc hữu hóa những xí nghiệp lớn của tư bản trong và ngoài nước, thực hiện các quyền tự do dân chủ và cải thiện đời sống của nhân dân
- Đọc đoạn đầu mục 2
- Xóa bỏ bóc lột, đưa nông
Trang 7- Từ 1949 là giai
đoạn xây dựng chủ
nghĩa xã hội: Xóa bỏ
bóc lột, đưa nông dân
vào làm ăn tập thể,
tiến hành công
nghiệp hóa, xây dựng
cơ sở vật chất – kĩ
- Liên Xô và các
nước Đông Âu có sự
hợp tác về kinh tế và
chính trị
-1949: Hội đồng
tương trợ kinh tế
được thành lập, nhằm
đẩy mạnh sự hợp tác,
giúp đỡ nhau giữa
các nước xã hội chủ
nghĩa
Những nhiệm vụ chính của các nước Đông Âu trong công cuộc xây dựng CNXH là gì?
- Xóa bỏ bóc lột, đưa nông dân vào làm ăn tập thể, tiến hành công nghiệp hóa…
Em hãy nêu những thành tựu mà các nước Đông Âu đã đạt được trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội?
+ An-ba-ni: 1970 nền công nghiệp đã được xây dựng, cả nước đã được điện khí hóa
+ Bun-ga-ri: 1975 tổng Sản phẩm công nghiệp tăng 55 lần so với 1939
+ Tiệp Khắc: Sản lượng công nghiệp chiếm 1,7 % sản lượng công nghiệp thế giới
+ Cộng hòa dân chủ Đức: Sản xuất tăng 5 lần, thu nhập quốc dân tăng 4 lần so với 1949
Hoạt động 3:tìm hiểu về sự hình thành hệ thống XHCN
Hệ thống xã hội chủ nghĩa được hình thành trên cơ sở nào? Cơ sở của sự hợp
tác này là Liên Xô và các nước Đông Âu đều cùng chung một mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản và cùng chung hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác Lê-nin
Hội đồng tương trợ kinh tế ra đời nhằm mục đích gì? Những thành tích của nó trong những năm 1951-1973?
GV: Giải thích thêm và liên hệ sự giúp
đỡ, tình hữu nghị giữa các nước XHCN với Việt Nam
dân vào làm ăn tập thể, tiến hành công nghiệp hóa…
- Dựa vào đoạn chữ in nhỏ SGK (trang 7) trả lời
- Đọc đoạn đầu mục III
- Sự hợp tác về chính trị và kinh tế giữa Liên Xô và các nước Đông Âu
- 4 nhóm cùng thảo luận trong 3 phút, đại diện của một nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung
Trang 84/ Củng cố: (5phút)
- Việc hoàn thành cách mạng dân chủ nhân dâu ở Đông Âu và sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới có ý nghĩa như thế nào?
5 Dặn dò: (1phút)
+Học thuộc bài theo câu hỏi SGK cuối mục
+ Tìm hiểu trước ở nhà Bài 2.:
-Quá trìnhkhủng hoảng và sụp đổ của chế độ XHCN ở các nước ĐÂ diễn ra ntn?
8
TUẦN: 03 - TIẾT: 03
NS: 16/ 08/ 2009
Trang 9Bài 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂUTỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỶ
II- THIẾT BỊ – ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- GV: Lược đồ các nước SNG
- HS: Nội dung phần tìm hiểu
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định: (1phút)
2/ Kiểm tra bài cũ: (7phút)
- Nêu những nhiệm vụ và những thành tựu mà các nước Đông Âu trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội?
- Hãy trình bày mục đích ra đời và những thành tích của Hội đồng tương trợ kinh tế trong những năm 1951-1973?
3/ Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài: Từ giữa những năm 70, nhất là từ nửa sau những năm 80 của thế kỉ XX, nền kinh
tế Liên Xô và các nước Đông Âu lâm vào trình trạng khủng hoảng trầm trọng, dẫn tới khủng hoảng chính trị đã làm sụp đổ chế độ XHCN ở các nước Đông Âu sau đó là Liên Xô Để tìm hiểu vấn đề này, chúng ta vào bài học hôm nay
Trang 10I- Sự khủng hoảng
và tan rã của Liên
Bang Xô Viết:
- Do ảnh hưởng của
thế giới và sự chậm
trể của Ban lãnh đạo
trong việc đề ra các
cải cách làm cho nền
kinh tế Liên Xô
khủng hoảng
-3-1985:Goóc-ba-Chốp lên nắm quyền
lãnh đạo Đảng đề ra
đường lối cải tổ về
kinh tế, chính trị
-Kết quả:đất nước
lún sâu vào khủng
hoảng và rối loạn
Cuộc đảo chính lật
Yêu cầu học sinh đọc SGK
Do đâu mà nền kinh tế của Liên Xô ngày càng bị khủng hoảng?
Sự khủng hoảng chính trị, kinh tế, tài chính tiền tệ thế giới ảnh hưởng đến Liên Xô Chậm trễ của Ban lãnh đạo Liên Xô trong việc đề ra các cải cách cần thiết vào đầu những năm 70 của thế kỉ XX
Hậu quả là nền kinh tế của đất nước Xô Viết lâm vào tình trạng trì trệ và khủng hoảng
Em hãy cho biết sự khủng hoảng đó được biểu hiện như thế nào?
+ Sản xuất công-nông nghiệp bị giảm sút, hàng hóa, lương thực, thực phẩm khan hiếm (công nghiệp giảm 2,5 lần, nông nghiệp giảm 3,5 lần)
+ Mức sống của nhân dân xuống thấp so với phương tây (thu nhập theo đầu người giảm 3 lần)
+Bộ phận lãnh đạo đông, nhà nước luôn thay đổi, gây nên tình trạng, tâm lý không ổn định trong đời sống xã hội, chính trị
Trong bối cảnh đó những người lãnh đạo Xô Viết đã làm gì?
GV: Làm cho học sinh hiểu rõ khái niệm
“ Cải tổ” ( Làm thay đổi cho tốt hơn) nhưng thực tế việc cải tổ của Goóc-ba-Chốp càng xa rời mục tiêu chủ nghĩa xã hội dẫn tới sụp đổ
Công cuộc cải tổ ở Liên Xô đã diễn ra như thế nào và kết quả ra sao?
+ Kinh tế: đưa ra nhiều phương án nhưng chưa thực hiện được gì (Tăng tốc về kinh tế khi không có điều kiện phát triển)+ Chính trị: thực hiện chế độ đa nguyên tức nhiều Đảng tham gia công việc chính trị của đất nước, thực hiện chế độ Tổng thống tập trung mọi quyền lực
- Đọc “Năm 1973……khủng hoảng toàn diện”
- Do cuộc khủng hoảng nhiều mặt của thế giới Sự chậm trể của Ban lãnh đạo Xô Viết trong việc đề ra các cải cách cần thiết
- Dựa vào đoạn chữ in nhỏ SGK ( trang 9 và 10) trả lời
-Đưa Goóc-ba-Chốp lên lãnh đạo để cải tổ đất nước
- 4 nhóm thảo luận trong 4 phút, một nhóm trình bày các nhóm còn lại nhận xét
Trang 11đổ Goóc-ba-Chốp
(19-8-1991) không
thành sự sụp đổ
chủ nghĩa xã hội ở
Liên Xô
II- Cuộc khủng
hoảng và tan rã của
chế độ xã hội chủ
nghĩa ở các nước
Đông Âu:
+ Xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Liên Xô
* kết quả: Chính trị rối loạn, xã hội mất
ổn định, kinh tế giảm sút nghiêm trọng, bọn cơ hội phản động ngóc đầu dậy, được bọn phản động quốc tế giúp đỡ phá hoại chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô các nước cộng hòa đòi độc lập và tách khỏi liên bang
Ngày 21-12-1991 những người lãnh đạo
11 nước cộng hòa trong liên bang Xô Viết đã họp và kí hiệp định giải tán liên bang Xô Viết
Liên hệ: Nước ta sau đại hội VI, đổi mới
ngày càng phát triển và tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội
Hoạt động 2:Tìm hiểu về cuộc KH và tan rã của CĐXHCN ở ĐÂ
Yêu cầu học sinh đọc SGK
Tình hình ở các nước Đông Âu trong những năm 70, 80 có nét gì nổi bật?
- Xác định 11 nước cộng đồng các quốc gia độc lập ( SNG)
- Đọc: “ Cũng như ….đúng đắn”
- Khủng hoảng về kinh tế, chính trị
- Từ những năm 70,
80 của thế kỉ XX các
nước Đông Âu lâm
vào tình trạng khủng
hoảng về kinh tế
chính trị
- Cuối 1989 chế độ
xã hội chủ nghĩa sụp
đổ ở các nước Đông
Cuộc khủng hoảng ở các nước Đông Âu dẫn đến hậu quả gì?
Các thế lực chống chủ nghĩa xã hội giành được chính quyền nhà nước, các Đảng cộng sản thất bại, không còn nắm chính quyền
+ 28-6-1991 Hội đồng tương trợ kinh tế quyết định chấm dứt hoạt động
+ 1-7-1991 Tổ chức hiệp ước Vác-sa-va tuyên bố giải thể
- Dựa vaò đoạn chữ in nhỏ trả lời (trang 11)
- Các Đảng cộng sản không còn nắm chính quyền chế độ XHCN sụp đổ hầu hết ở các nước Đông Âu
Trang 12* SƠ KẾT: Do chậm sửa đổi những sai lầm, thiếu sót, khi sửa chữa lại mắc những sai lầm nghiêm
trọng hơn Sự phá hoại của các thế lực phản động quốc tế, trong nước nhà nước Xô Viết và các nước Đông Âu tan rã Một tổn thất to lớn, nặng nề nhất của phong trào cách mạng thế giới, nhưng đây không phải là kết thúc của chủ nghĩa xã hội khoa học mà là sự thất bại của một mô hình xã hội chủ nghĩa có nhiều sai lầm thiếu sót
4/ Củng cố:
- Nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của nhà nước Xô Viết?
- Quá trình khủng hoảng và sụp đổ của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu đã diễn ra như thế nào?
5 Dặn dò:
- Học thuộc bài theo câu hỏi SGK
- Tìm hiểu bài 3 và tự trả lời các câu hỏi cuối mục
Trang 13Chương II: CÁC NƯỚC Á, PHI, MỸ LA TINH TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Bài 3: QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN CỦA PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
VÀ SỰ TAN RÃ CỦA HỆ THỐNG THUỘC ĐỊA
I- MỤC TIÊU:
1- Kiến thức:
Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa ở châu
Á, châu Phi và châu Mĩ La tinh: những diễn biến chủ yếu, những thắng lợi to lớn và khó khăn trong công cuộc xây dựng đất nước ở các nước này
II- THIẾT BỊ- ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- GV: Bản đồ thế giới
- HS: Một số tranh ảnh về các nước Á, Phi, Mĩ la tinh
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định: (1phút).
2/ Kiểm tra bài cũ: ( 7 phút).
- Công cuộc cải tổ ở Liên Xô đã diễn ra như thế nào và kết quả cuối cùng ra sao?
- Quá trình khủng hoảng và sụp đổ ở các nước Đông Âu đã diễn ra như thế nào?
3/ Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài: Ở chương I chúng ta đã học: Liên Xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế
giới thứ hai Hôm nay sẽ tìm hiểu chương II: Các nước Á, Phi, Mĩ latinh từ 1945 đến nay và để hiểu rõ hơn phong trào giải phóng dân tộc ở các châu lục này như thế nào Bài 3
I- Giai đoạn từ năm
1945 đến giữa những
Hoạt động 1: Tìm hiểu tình hình các nước
Á, Phi , Mỹ la tinh sau CTTG II đến
TUẦN: 04 - TIẾT: 04
NS: 19/ 08/ 2009
ND: 31/ 08/ 2009
Trang 14năm 60 của thế kỉ
XX:
(10phút)
Khi phát xít nhật đầu
hàng nhân dân các
nước Đông Nam Á
nổi dậy giành độc
lập: In-đô-nê-xi-a,
Việt Nam, Lào và lan
nhanh sang các nước
Nam Á, Bắc phi, tiêu
biểu là cuộc cách
mạng của nhân dân
Phong trào đấu tranh
giải phóng dân tộc ở
Ăng-gô-la,
Mô-dăm-bích và ghi-nê
Bít-xao, buộc Bồ Đào
Nha phải trao trả độc
lập cho các nước này
những năm 60 của TK XXSử dụng bản đồ thế giới để trình bày
Dựa vào đâu nhân dân các nước Đông Nam Á khởi nghĩa vũ trang giành độc lập? Đó là những nước nào?
GV: Cuộc đấu tranh giải phóng của các dân tộc nhằm đập tan hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, nơi khởi đầu là Đông Nam Á, trong đó tiêu biểu là các nước: Inđô: 17-8-1945, Việt Nam:2-9-
1945, Lào:12-10-1945
Bên cạnh ở Đông Nam Á thì phong trào nổi dậy giành độc lập còn diễn ra ở những nơi nào?
Phong trào đấu tranh lan nhanh sang các nước Nam Á, Bắc Phi Ở trung Mĩ , tiêu biểu là cuộc cách mạng của nhân dân CuBa dưới sự lãnh đạo của Phi-đen Ca-xtơ-rô đã giành thắng lợi 1959; năm 1960 là “ năm châu Phi”
Như vậy: tới giữa những năm 60, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc thực dân cơ bản bị sụp đổ, chỉ còn lại các nước thuộc địa của Bồ Đào Nha và ở miền nam Phi
Hoạt động 2: tình hình từ những năm 60 đến giữa những năm 70 của TK XX
Dùng bản đồ châu Phi để giới thiệu các quốc gia châu Phi: Ăng-gô-la,Mô-dăm-bích và Ghi-nê Bít-xao
Yêu cầu hs xác định các nước giành được đl/bđ
Nét nổi bật của phong trào đấu tranh giành độc lập ở các nước châu Phi là gì?
Nội dung chủ yếu của giai đoạn này là phong trào đấu tranh giải phóng ở Ăng-gô-la, Mô-dăm-bích và Ghi-nê Bít-xao
Sự tan rã các hệ thống thuộc địa của Bồ Đào Nha đã nói lên điều gì?
- 1 học sinh đọc mục I
- Khi Nhật đầu hàng, nhân dân các nước Đông Nam khởi nghĩa vũ trang giành độc lập: Inđô, Việt Nam, Lào
- Phong trào còn diễn ra ở Nam Á,Bắc Phi, đặc biệt là cuộc cách mạng ở CuBa, lật đổ chế độ độc tài thân Mĩ
- Xác định các nước đã giành được độc lập trên bản đồ
- Theo dõi trên bản đồ
- Cuộc đấu tranh nhằm lật đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha Buộc BĐN trao trả độc lập cho Ghi-nê Bít-xao, Mô-
Trang 15III- Giai đoạn từ
giữa những năm 70
đến giữa những năm
90 của thế kỉ XX:
(12phút)
- Giai đoạn đấu tranh
nhằm xóa bỏ chế độ
phân biệt chủng tộc
- Sau nhiều năm đấu
tranh, chính quyền
của người da đen
được thành lập và
chế độ phân biệt
chủng tộc bị xóa bỏ
hệ thống thuộc địa
của chủ nghĩa đế
quốc sụp đổ hoàn
toàn
Hoạt động 3:tình hình từ giữa những năm
70 đến giữa những năm 90 của thế kỷ XXSử dụng bản đồ châu Phi để trình bày
Cuộc đấu tranh trong giai đoạn này nhằm mục đích gì?
Giải thích: Một chính sách của Đảng
quốc dân (người da trắng) cầm quyền ở Nam Phi từ 1948 chủ trương phân biệt chủng tộc đối xử dã man đối với ngưới da đen, tước bỏ quyền làm người của người
da đen và da màu, quyền bóc lột của người da trắng đối với người da đen được ghi vào hiến pháp
Sau nhiều năm đấu tranh ngoan cường, bền bỉ của người da đen đã đem lại kết quả như thế nào?
GV: Sau nhiều năm đấu tranh bền bỉ và
gian khổ, người da đen đã giành được thắng lợi thông qua các cuộc bầu cử với việc thành lập chính quyền của người da đen như : Rô-đê-di-a năm 1980 (Dim-ba-bu-ê), Tây Nam Phi năm 1990 (Na-mi-bi-a) Đây là một thắng lợi có ý nghĩa lịch sử các nước Á, Phi, Mĩ la tinh bước sang giai đoạn mới, xây dựng và
phát triển đất nước nhằm khắc phục tình trạng nghèo nàn lạc hậu
dăm-bích và Ăng-gô- la
- Là một thắng lợi quan trọng của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi
- Đọc mục III
- Xóa bỏ chế độ phân biệt chủng tộc ( chế độ A-pác-thai)
- Chính quyền thực dân phải tuyên bố xóa bỏ phân biệt chủng tộc, chính quyền của người da đen được thành lập
- Xác định các quốc gia: Dim-ba-bu-ê, Na-mi-bi-a, cộng hòa Nam Phi
* SƠ KẾT:
Từ những năm 90 của thế kỉ XX các dân tộc Á, Phi, Mĩ la tinh đã đập tan hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc, thành lập hàng loạt nhà nước độc lập trẻ tuổi là thay đổi căn bản bộ mặt của các nước Á, Phi, Mĩ la tinh
4/ Củng cố: ( 6 phút)
- Phong trào giải phóng dân tộc ở các châu lục đã diễn ra như thế nào?
- Các phong trào có những tầng lớp nào tham gia? Hình thức đấu tranh như thế nào?
5/ Dặn dò: (1phút)
- Học thuộc bài theo câu hỏi cuối trang 14
Trang 16- Tìm hiểu nội dung và trả lời các câu hỏi của mỗi mục.
- Học sinh nắm một cách khái quát tình hình các nước châu Á sau chiến tranh thế giới thứ hai
- Sự ra đời của nước cộng hòa nhân Trung Hoa
- Các giai đoạn phát triển của nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa từ sau năm 1949 đến nay
II- THIẾT BỊ – ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- GV: Bản đồ châu Á và Trung quốc
- HS: Nội dung phần tìm hiểu
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định: (1phút)
2/ Kiểm tra bài cũ: (5phút)
Hãy nêu một số sự kiện tiêu biểu của phong trào giải phóng dân tộc từ sau năm 1945?
3/ Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài: Ở bài học trước các em học về phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ
thống thuộc địa Á, Phi, Mĩ la tinh Hôm nay chúng ta học: “Tình hình chung của các nước châu Á và Trung Quốc”
I- Tình hình chung:
1- Chính trị: (5phút)
- Trước 1945, Châu Á
chịu sự thống trị của
Đế Quốc thực dân
- Sau chiến tranh thế
Hoạt động 1: tìm hiểu về tình hình chính
trị châuÁ
GV: Treo bản đồ châu Á giới thiệu khái
quát về châu Á như diện tích: 41,5 tr
Km2, dân số 3,7 tỉ người, tài nguyên rất phong phú, vốn là những nước thuộc địa phụ thuộc
Trước chiến tranh thế giới thứ hai tình hình châu Á như thế nào?
Là thuộc địa của các đế quốc
Em nghĩ gì về các nước Đông Nam Á trong thời gian này?
-Theo dõi trên bản đồ
- 1 hs đọc 2 đoạn đầu mục I
-Chịu sự bóc lột, nô dịch của đế quốc thực dân
- Cũng năm chung trong hoàn cảnh đó
Trang 17giới thứ hai, phong
trào giải phóng dân
tộc lên cao
- Sau 1950 tình hình
châu Á không ổn
định
2- Kinh tế: (5phút)
- Các nước đã có sự
tăng trưởng về kinh
tế nhanh chóng
- Ấn Độ đã đạt nhiều
thành tựu trong nông
nghiệp và công
nghiệp
II- Trung Quốc:
1- Sự ra đời của
nước cộng hòa nhân
Trung Hoa: (8phút)
- 1946-1949: nội
chiến giữa Quốc dân
Đảng và Đảng cộng
Vì sao nửa sau thế kỉ XX tình hình châu
Á lại không ổn định? Các đế quốc tiến
hành xâm lược các nước ĐNÁ và Trung Đông, chúng cố duy trì ách thống trị, chiếm giữ những vị trí quan trọng và ra sức ngăn cản phong trào cách mạng trong khu vực
Sau “chiến tranh lạnh” những cuộc xung đột tranh chấp biên giới, lãnh thổ hoặc các phong trào với những hành động khủng bố dã man như giữa Ấn Độ và Pa-ki-xtan, hoặc ở Xri-lan-ca, Phi-líp-pin, In-đô-nê-xi-a …
Hoạt động 2:tình hình kinh tế châu á
Vì sao nói rằng thế kỉ XXI là thế kỉ của châu Á?
Trong lĩnh vực nông nghiệp và công nghiệp Ấn Độ đã đạt được những thanh tựu nào?
Nhờ cuộc “ Cách mạng xanh” Ấn Độ đã tự tục được lương thực, có nhiều sản phẩm công nghiệp: hàng dệt, thép, máy móc, xe hơi, công nghệ phần mềm, hạt nhân…
Hoạt động3:tìm hiểu về sự ra đời của nước CHNDTrung Hoa
Yêu cầu hs đọc mục 1
Nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời trong hoàn cảnh nào?
GV: 7-1946 tập đoàn phản động Tưởng
Giới Thạch đã huy động 80% binh lực chính huy (113 lữ đoàn, khoảng 1tr 60 vạn quân) được sự trợ giúp của Mĩ tấn công vào khu giải phóng do Đảng cộng
- Phong trào giải phóng dân tộc dâng cao
- Do nhiều cuộc chiến tranh xâm lược của các nước đế quốc
- Đọc từ “ Tuy nhiên ….vũ trụ”
- Các nước đã có sự tăng trưởng về kinh tế nhanh chóng: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Xin-ga-po, Ma-lai-xi-a…
- Dựa vào đoạn cuối muc I trả lời
- 1 học sinh đọc mục 1
-Do cuộc nội chiến giữa Quốc dân Đảng và Đảng cộng sản.đã kết thúc
Trang 18hòa dân chủ nhân
dân Trung Hoa ra
đời
*ý nghĩa:Kết thúc
ách nô dịch 100 năm
của đế quốc và hàng
nghìn năm của chế
độ phong kiến, đưa
đất nước Trung Hoa
bước sang kỉ nguyên
độc lập
2- Mười năm xây
dựng chế độ mới
(1949-1959): (5phút)
- Công cuộc khôi
phục kinh tế đã hoàn
thành thắng lợi
- Đạt nhiều thành tựu
trong kế hoạch 5 năm
lần thứ nhất
3- Đất nước trong
thời kì biến động:
(1959-1978): (5phút)
- Đường lối “Ba ngọn
cờ hồng” làm cho
nền kinh tế hỗn loạn,
sản xuất giảm sút,
đời sống nhân dân
Nước cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
Kết thúc ách nô dịch 100 năm của đế quốc và hàng nghìn năm của chế độ phong kiến, đưa đất nước Trung Hoa bước sang kỉ nguyên độc lập
Sau khi giành được chính quyền nhiệm vụ của nhà nước và nhân dân TQ lúc bấy giờ là gì?
Hoạt động 4:tìm hiểu 10 năm đầu xd chế độ mới
Trong việc khôi phục kinh tế nhân dân Trung Quốc đã tiến hành như thế nào?
Khẳng định và ghi bài
Em hãy cho biết những thành tựu của kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1953-1957) của nhân dân Trung Quốc?
Trong 5 năm, 246 công trình đã được xây dựng và đưa vào sản xuất, sản lượng công nghiệp tăng 140%, sản lượng nông nghiệp tăng 25% so với năm 1952
Hoạt động 5: tìm hiểu thời kỳ biến động của TQ
Yêu cầu học sinh đọc SGK
Những sự kiện nào nói lên đất nước TQ lâm vào tình trạng đầy biến động?
GV: Giải thích “Ba ngọn cờ hồng”
+ Đường lối chung: là “dốc hết sức lực vươn lên xây dựng CNXH nhiều, nhanh, tốt rẻ”
+ Đại nhảy vọt: Phong trào “ toàn dân làm gang thép”, để trong khoảng 15 năm,
- Dựa vào đoạn cuối của mục
1 trảlời
- Đưa đất nước thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, tiến hành công nghiệp hóa
- Tiến hành cải cách ruộng đất và hợp tác hóa nông nghiệp …
- 4 nhóm thảo luận trong 3 phút, một nhóm trình bày, các nhóm còn lại nhận xét
- Đọc 2 đoạn đầu mục 3
- Đường lối “Ba ngọn cờ hồng” nhằm nhanh chóng xây dựng thành công CNXH
Trang 19- Cuộc “Đại cách
mạng văn hóa vô
sản” đã gây nên tình
trạng hỗn loạn trong
cả nước, để lại những
hậu quả nghiêm
trọng trong đời sống
vật chất tinh thần cho
nhân dân Trung
- Đề ra đường lối
mới, mở đầu cho
công cuộc cải cách
kinh tế-xã hội của
đất nước
- Nền kinh tế phát
triển nhanh chóng,
tốc độ tăng trưởng
cao nhất thế giới
TQ sẽ vượt nước Anh về sản lượng thép và những sản phẩm công nghiệp khác + Công xã nhân dân: Một hình thức tổ chức liên hiệp nhiều hợp tác xã nông nghiệp cấp cao ở nông thôn TQ giai đoạn này Về phương diện kinh tế, công xã nhân dân là một đơn vị sở hữu, thống nhất quản lí sản xuất, điều hành lao động, phân phối sản phẩm
Em hiểu như thế nào về cuộc “Đại cách mạng vô sản” và hậu quả của nó?
Đứng đầu là “phó thống soái” Lâm Bửu đã kêu gọi các tiểu tướng Hồng vệ binh “ dám xông pha, dám làm, dám tạo phản, đại phá tư tưởng cũ, văn hóa cũ, phong tục cũ, tập quán cũ Do đó phong trào “ phá bốn cũ”rầm rộ chưa từng có nổi lên
Mọi thứ mà họ gọi là “bốn cũ” như sư tử đồng, voi đá trước lâu đài cổ, thậm chí họ đập phá các nhà mồ, bia mộ
Hoạt động 6: chính sách mở cửa ảnh hưởng ntn đối với tình hình TQ?
Trong công cuộc cải cách Trung Quốc đã có những chủ trương gì?
Em hãy cho biết những thành tựu của công cuộc cải cách - mở cửa của Trung Quốc từ 1978 đến nay?
GV: bổ sung hoặc nhấn mạnh
Quan sát hình 7, em biết gì về thành phố Thượng Hải?Xác định trên bản đồ?
Em hãy nêu những chính sách đối ngoại của Trung Quốc?
- Trả lời theo gợi ý của giáo viên
- Lấy phát triển kinh tế làm trung tâm, thực hiện cải cách và mở cửa nhằm mục tiêu hiện đại hóa, đưa đất nước Trung Quốc trở thành một quốc gia giàu mạnh, văn minh
- Dựa vào đoạn chữ in nhỏ (trang19 SGK) trả lời
- Đây là một trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học kĩ thuật hàng đầu của TQ
- Mở rộng và quan hệ bình thường với các nước…
Trang 20Liên hệ: với tình hình Việt Nam
4- Củng cố: (5phút)
- Em hãy cho biết ý nghĩa lịch sử của sự ra đời nước công hòa nhân dân Trung Hoa?
- Hãy nêu hậu quả của đường lối “Ba ngọn cờ hồng” và “Đại cách mạng văn hóa vô sản” đối với TQ?
- Trong công cuộc cải cách – mở cửa TQ đã đạt được những thành tựu gì?
5- Dặn dò: (1phút)
- Học thuộc bài theo câu hỏi SGK
- Tìm hiểu trước nội dung của bài 5: CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á
Trang 21Tuần: 06 CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á
- Tình hình Đông Nam Á trước và sau năm 1945
- Sự ra đời của tổ chức ASEAN, vai trò của nó với sự phát triển của các nước trong khu vực Đông Nam Á
II- THIẾT BỊ - ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- GV: Bản đồ châu Á và Đông Nam Á Tranh ảnh về các nước Đông Nam Á
- HS : Nội dung phần tìm hiểu
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định: (1phút)
2/ Kiểm tra bài cũ: (8phút)
- Hãy nêu hậu quả của đường lối “Ba ngọn cờ hồng” và “Đại cách mạng văn hóa vô sản” đối với Trung Quốc thời kì này?
- Nêu những thành tựu của công cuộc cải cách, mở cửa ở TQ cuối 1978 đến nay?
3/ Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài: Được coi như khởi đầu của phong trào giải phóng dân tộc từ sau năm 1945 Đông
Nam Á trở thành khu vực của các quốc gia đã giành được độc lập tự do và đạt nhiều thành tựu to lớn đầy ấn tượng trong xây dựng đất nước và hợp tác phát triển Sự ra đời và phát triển của tổ chức ASEAN là minh chứng tiêu biểu cho những thành tựu đó – hòa bình ổn định và hợp tác phát triển Để tìm hiểu quá trình này, chúng ta vào bài học hôm nay
I- Tình hình Đông
Nam Á trước và sau
năm 1945: (12phút)
- Sau 1945 các dân
tộc nổi dậy giành
Hoạt động 1: tình hình ĐNÁ trước và sau 1945
Yêu cầu học sinh đọc SGK
GV: Treo bản đồ các nước Đông Nam Á
và cho học sinh xác định các nước
- Đọc từ “Đông Nam Á…Phát xít Nhật”
- Xác định và kể tên 11 nước Đông Nam Á
Trang 22chính quyền.
- Khi các đế quốc
xâm lược trở lại nhân
dân các nước tiếp tục
cuộc kháng chiến và
giành được độc lập
- Từ giữa những năm
50 Mĩ can thiệp vào
khu vực và cùng Anh,
Pháp thành lập khối
quân sự Đông Nam Á
yêu cầu phát triển
kinh tế, xã hội, hạn
chế sự ảnh hưởng của
các đế quốc
- 8-8-1967: Hiệp hội
các nước Đông Nam
Á được thành lập tại
Em hãy cho biết tình hình các nước Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới thứ hai?
Các nước đã đấu tranh giành độc lập như thế nào?
Tình hình Đông Nam Á như thế nào các nước đế quốc xâm lược trở lại?
Nhưng sau đó nhân dân các nước phải tiến hành cuộc kháng chiến chống các đế quốc như Inđô, Việt Nam … Ở nhiều nơi khác trước phong trào đấu tranh của nhân dân, các đế quốc Mĩ, Anh đã trao trả độc lập cho Phi-lip-pin (7-1946), Miến Điện (1-1948), Mã lai (8-1957) Như vậy tới những năm 50 của thế kỉ XX các nước Đông Nam Á lần lược giành được độc lập
Vì sao tới những năm 50 của thế kỉ XX tình hình Đông Nam Á trở nên căng thẳng?
Sau chiến tranh lạnh tình hình Đông Nam
Á ngày càng trở nên căng thẳng do chính sách can thiệp của Mĩ vào khu vực và thành lập khối quân sự Đông Nam Á, đặc biệt khi Mĩ tiến hành xâm lược Việt Nam và mở rộng chiến tranh sang Lào, Cam-
pu – chia Thái Lan, Phi-lip-pin tham gia tổ chức trên còn Inđô, Miến Điện thi hành chính sách hòa bình trung lập
Hoạt động 2:sự ra đời tổ chức ASEANYêu cầu học sinh đọc mục II
Em cho biết nguyên nhân nào dẫn đến việc thành lập tổ chức ASEAN?
Do yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, cùng nhau hợp tác phát triển và hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc đối với khu vực
Tổ chức ASEAN được thành lập như thế
- Các dân tộc Đông Nam Á nổi dậy giành chính quyền, lật đổ ách thống trị thực dân
- Dựa vào đoạn chữ in nhỏ trả lời (trang 21)
- Cuộc kháng chiến chống các đế quốc Mĩ, Anh và các nước giành được độc lập
- Do chính sách can thiệp của
Mĩ vào khu vực
- Đọc đoạn đầu mục II
- Do yêu cầu phát triển kinh tế xã hội, cùng nhau hợp tác phát triển và hạn chế ảnh hưởng của các cường quốc đối với khu vực
- Tổ chức ASEAN được thành lập tại Băng Cốc ( Thai lan ) với sự tham gia của 5 nước: Inđô, Ma-lai-xi-a, Phi-lip-pin, Xi-ga-po, Thái lan
Trang 23Băng Cốc, gồm 5
nước
- Theo hiệp ước
Ba-li: các nước tôn trọng
chủ quyền, toàn vẹn
lãnh thổ, không can
thiệp vào công việc
nội bộ của nhau, giải
quyết tranh chấp
bằng biện pháp hòa
bình hợp tác phát
triển có kết quả
- Từ cuối những năm
70 nền kinh tế
ASEAN có những
biến chuyển mạnh
mẽ và đạt được sự
tăng trưởng cao
được cải thiện, sự mở
rộng các thành viên
tổ chức ASEAN
- Chuyển trọng tâm
hoạt động sang hợp
tác kinh tế và xây
dựng diễn đàn khu
vực
nào?
GV: Giới thiệu trụ sở đóng tại Gia-các-ta,
thủ đô của In-đô-xi-a.(GT ảnh)
Theo em hiệp ước Ba-li đã xác định những vấn đề gì?
Em hãy cho biết tình hình các nước ASEAN trong những năm 70 của thế kỉ XX?
- Ctrị: Do sự kích động và can thiệp của một số nước lớn tình hình trở nên căng thẳng đối đầu nhau
- Kinh tế: từ cuối những năm 70 có sự chuyển biến mạnh me õvà đạt sự tăng trưởng cao, thực hiện chiến lược công nghiệp hóa hướng về xuất khẩu
Hoạt động 3: sự phát triển của ASEANYêu cầu học sinh đọc SGK
Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX tình hình Đông Nam Á như thế nào?
Kể tên các thành viên ASEAN theo thời gian gia nhập vào tổ chức này?
Bru-nây: 1984, Việt Nam: 7-1995, Lào, Mi-an-ma: 9-1997, Cam-pu-chia:4-1999
Như vậy từ 6 nước trở thành 10 nước cùng đứng trên một tổ chức thống nhất
Trong thời gian này hoạt động của ASEAN có gì nổi bật?
- Dựa vào đoạn chữ in nhỏ (trang 24 ) trả lời
- Đọc 2 đoạn cuối
- Quan hệ giữa 3 nước Đông Dương với ASEAN trở nên căng thẳng
- Một học sinh đọc mục III
- Tình hình chính trị được cải thiện, các thành viên trong tổ chức ASEAN được mở rộng
- Dựa vào SGK trả lời
- Dựa vào 2 đoạn cuối trả lời
Trang 244/ Củng cố: (5phút)
- Xác định trên bản đồ và nên tên thủ đô các nước trong khu vược Đông Nam Á?
- Tại sao có thể nói: Từ đầu những năm 90 của thế kỉ XX “ Một chương trình mới đã mở ra trong lịch sử khu vực Đông Nam Á?
5 Dặn dò: (1phút)
- Học thuộc bài theo câu hỏi SGK
- tìm hiểu nội dung bài 6:+tình hình châu Phi
+nứơc Nam Phi
Trang 25II- THIẾT BỊ – ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- GV: Lược đồ các nước châu Phi sau chiến tranh thế giới thứ hai
- HS: Nội dung phần tìm hiểu
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định: (1phút).
2/ Kiểm tra bài cũ: (6phút)
Trình bày hoàn cảnh ra đời và mục tiêu hoạt động của tổ chức ASEAN ?
3/ Giảng bài mới: (30phút)
* Giới thiệu bài: Trải qua cuộc đấu tranh kéo dài gian khổ, các dân tộc Đông Nam Á đã giành
được độc lập cho đất nước, còn đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước châu Phi diễn
ra như thế nào Chúng ta cùng tìm hiểu ở bài học hôm nay
I- Tình hình chung:
(15phút)
- Phong trào đấu
tranh đòi độc lập dân
tộc diễn ra sôi nổi ở
châu phi như ở Ai
Cập và An-giê-ri
Treo bản đồ châu Phi, yêu cầu học sinh xác định vị trí địa lý, nêu diện tích và dân số
Nêu những nét nổi bật của phong trào giải phóng dân tộc
ở châu Phi?
Vì sao nói năm 1960 được gọi là “Năm châu phi”?
Năm 1960 do ảnh hưởng của phong trào cách mạng thế giới, cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân châu Phi diễn ra
- Một học sinh xác định và nêu được diện tích, dân số
- Cuộc binh biến lật đổ chế độ quân chủ và tuyên bố thành lập nước cộng hòa Ai Cập 18-6-1953 1954-1962 nhân dân An-giê-ri lật đổ ách thống trị của Pháp giành độc lập dân tộc
- Cuộc đấu tranh của nhân dân châu Phi diễn ra mạnh mẽ, 17 nước tuyên bố độc lập
Trang 26- Nhiều nước châu
Phi còn nằm trong
tinh trạng: xung đột
nội chiến, nợ nần và
bệnh tật …
- Đã hình thành tổ
chức thống nhất châu
Phi ( Liên minh châu
Phi)
II- Cộng hòa Nam
Phi: (15phút)
- Chính quyền da
trắng Nam phi thi
hành chính sách phân
biệt chủng tộc cực kì
tàn bạo đối với người
da đen và da màu
- Cuộc đấu tranh
ngoan cường của
người da đen, chính
quyền da trắng Nam
sôi nổi, 17 nước tuyên bố độc lập, mở ra một kỉ nguyên mới sau 5 thế kỉ dưới ách thống trị của chủ nghĩa thực dân
Các nước châu phi đang gặp phải những khó khăn gì trong công cuộc phát triển kinh tế , xã hội đất nước?
Trong những năm gần đây tình hình ở châu Phi có những nét
Tiếng Anh “Apartheid” có nghĩa là sự tách biệt dân tộc
Chính sách cực đoan và tàn bạo của Đảng Quốc dân được thực hiện ở Nam Phi từ 1948, chủ trương tước đoạt mọi quyền lợi
cơ bản về chính trị kinh tế của người da đen, da màu (Ấn Độ) đến định cư
- Chia 4 nhóm thảo luận trong 3 phút, 1 nhóm trình bày các nhóm khác bổ sung
Kết quả thảo luận “Những khó khăn mà các nước châu phi đang gặp phải như: Xung đột, nôïi chiến, đói nghèo, nợ nần bệnh tật…có nhiều nguyên nhân đưa tới tình trạng đó, nhưng chiarẽ và xung đột, nội chiến đã và đang làm cho các nước châu phi ngày càng khó khăn, lâm vào những thảm họa đau thương ( sự tàn phá của chiến tranh, sản xuất đình đốn, dịch bệnh chết chóc, những chi phí lớn cho mua sấm vũ khí và các nhu cầu quân sự).”
- Dựa vào đoạn cuối của mục I trả lời:Được sự giúp đỡ của công đồng quốc tế, các nước châu phi đã tích cực tìm kiếm các giải pháp, đề ra cải cách nhằm giải quyết các cuộc xung đột, khắc phục khó khăn kinh tế , thành lập tổ chức thống nhất châu Phi, nay gọi là liên minh châu Phi (AU)
- Đọc đoạn đầu mục II, 1 em xác định cộng hòa Nam Phi trên bản đồ
- Dựa vào kiến thức bài 3 trả lời
- Dưới sự lãnh đạo của tổ chức “Đại hội dân tộc Phi” người da đen tiến hành cuộc đấu tranh bền bỉ, ngoan cường buộc chính quyền da trắng xóa bỏ (1993)
- Qua cuộc bầu cử dân chủ Ma-đê-la trở thành Tổng thống người da đen đầu tiên trong lịch sử Chế độ phân biệt chủng tộc bị xóa bỏ ngay tại sào huyệt cuối cùng của nó sau hơn 3 thế kỉ tồn tại
Trang 27Phi đã tuyên bố xóa
bỏ chế độ A-pác-thai
(1993)
- 4-1994: Man-đê-la
trở thành Tổng thống
của người da đen đầu
tiên trong lịch sử
nước này
Cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi đã diễn ra như thế nào?
Sau khi xóa bỏ chế độ thai thì ở Nam phi có sự kiện gì đáng chú ý và ý nghĩa của nó?
A-pác-GV: Giới thiệu vài nét về
Man-đen-la
Với chính quyền mới Nam Phi đã có chiến lược gì để phát triển kinh tế?
- Dựa vào đoạn cuối mục II
SƠ KẾT: Mặc dù tình hình chính trị không ổn định, kinh tế còn nghèo nàn lạc hậu nhưng với tinh
thần bất khuất, đấu tranh bền bỉ của nhân dân châu Phi nói chung và nhân dân Nam Phi nói riêng, đã xóa bỏ được chế độ phân biệt chủng tộc tồn tại hơn ba thế kỉ
4/ Củng cố: (7phút)
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai tình hình kinh tế và xã hội của châu Phi có những nét gì nổi bật?
- Quan sát hình 13, cho biết ông là ai và có vai trò như thế nào trong việc chống chế độ phân biệt chủng tộc?
5/ Dặn dò: (1phút)
- Học thuộc bài theo câu hỏi SGK - Tìm hiểu nội dung bài 7
Trang 282- Kĩ năng:
Sử dụng lược đồ Mĩ la-tinh, xác định vị trí các nước Mĩ la-tinh trên bản đồ thế giới
3- Tư tưởng:
- Thấy được cuộc đấu tranh kiên cường và những thành tự mà nhân dân Cu Ba đạt được
- Thắt chặt tình đoàn kết hữu nghị, giúp đỡ lẫn nhau giữa Cu Ba và Việt Nam
II- THIẾT BỊ – ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- GV: Bản đồ châu Mĩ và lược đồ các nước Mĩ La tinh Tranh ảnh về nước Cu Ba
- HS: Nội dung phần tìm hiểu
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định: (1phút).
2 Kiểm tra bài cũ: (7phút)
Cuộc đấu tranh chống chế độ phân biệt chủng tộc ở cộng hòa Nam Phi đã diễn ra như thế nào? đạt được thắng lợi nào có ý nghĩa lịch sử to lớn ?
3/ Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài: Mĩ La-tinh là khu vực rộng lớn trải dài từ Mi-hi-cô ở Bắc Mĩ xuống Nam Mĩ Từ
sau 1945 các nước Mĩ La-tinh không ngừng đấu tranh để củng cố độc lập chủ quyền phát triển kinh tế, xã hội nhằm thoát khỏi sự lệ thuộc vào đế quốc Mĩ Trong cuộc đấu tranh đó, Cu Ba như một ngọn cờ như một ngọn cờ tiên phong hàng đầu Để tìm hiểu quá trình này chúng ta vào bài học hôm nay
I- Những nét chung:
(15phút)
Treo lược đồ và giới thiệu về các nước Mĩ la-tinh: Là vùng đất mới được phát hiện từ cuối thế kỉ XV
Thành phần dân cư rất đa dạng, bao gồm người di cư từ châu Âu tới, thổ dân da đỏ, những người từng là nô lệ được đưa từ châu Phi Đa số nhân dân nói tiếng tây Ban Nha (trừ Bra-xin nói tiếng BĐN) Chịu ảnh hưởng văn hóa TBN,BĐN Tôn giáo chủ yếu là Thiên chúa Giáo
- Đọc đoạn đầu mục I
- Quan sát và xác định vị trí địa lý
Trang 29- Sau chiến tranh thế
giới thứ hai phong
trào đấu tranh vũ
trang diễn ra nhiều
nước Mĩ La-tinh và
giành được thắng lợi
- Ở Chi-lê: Chính phủ
Liên minh đoàn kết
nhân dân thực hiện
những chính sách cải
cách tiến bộ
- Ở Ni-ca-ra-goa:
dưới sự lãnh đạo của
mặt trận Xan-đi-nô
đã lật đổ chế độ độc
tài thân Mĩ
- Những năm 90 các
nước Mĩ La-tinh gặp
khó khăn về kinh tế,
chính trị
II- Cu Ba hòn đảo
anh hùng: (15phút)
- 3 – 1952 Tướng
Ba-ti-xta thiết lập chế độ
Các nước Mĩ La-tinh có những nét gì khác so với các nước châu
Á và châu Phi?
Tại sao sau chiến tranh thế giới thứ hai khu vực Mĩ La-tinh được
ví như là đại lục núi lửa?
Trong thời kì này, sự kiện nổi bật
ở Chi-lê và Ni-ca-ra-goa là gì?
Yêu cầu học sinh đọc 2 đoạn cuối mục I
Em có nhận xét gì về tình hình các nước Mĩ La-tinh?
Em hãy nêu những khó khăn ở các nước Mĩ La-tinh gặp phải?
GV: bổ sungGọi một học sinh xác định vị trí
- Các nước này giành được độc lập từ những thập niên đầu của thế kỉ XIX nhưng sau lại rơi vào vòng lệ thuộc nặng nề của Mĩ
- Một cao trào đấu tranh bùng nổ mạnh mẽ ở các nước và giành được thắng lợi
- Xác định các nước trên lược đồ:
Phong trào được mở đầu bằng cuộc cách mạng Cu Ba (1959) từ những năm 60 đến những năm 80 của thế kỉ
XX diễn ra ở các nước: Bô-li-vi-a, Vê-nê-xu-ê-la, Cô-lôm-bi-a, Ni-ca-ra-goa …kết quả chế độc tài phản động bị lật đổ, chính phủ dân tộc-dân chủ được thiết lập và tiến hành nhiều cải cách tiến bộ
- Dựa vào SGK trả lời:
+ Ở Chi-lê: Chính phủ của liên minh đoàn kết nhân dân do Tổng thống A-gien-đê lãnh đạo thực hiện những chính sách cải cách tiến bộ
+ Ở Ni-ca-ra-goa: Dưới sự lãnh đạo của Mặt trận Xan-đi-nô nhân dân đã lật đổ chế độ độc tài thân Mĩ nhưng sau thất bại
- Một học sinh đọc 2 đoạn cuối
- Trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước đạt được nhiều thành tựu quan trọng, nhưng những năm 90 gặp nhiều khó khăn về kinh tế và chính trị
- Dựa vào đoạn chữ in nhỏ trả lời
- Một em xác định trên lược đồ, nêu
Trang 30độc tài quân sự thân
Mĩ
- 26-7-1953: Phi-đen
Ca-xtơ-rô chỉ huy
những người yêu
nước tấn công vào
pháo đài Môn-ca-đa
thành tựu trong công
nghiệp, nông nghiệp,
y tế, giáo dục
nước Cu Ba
Sau chiến tranh thế giới thứ hai tình hình nước Cu Ba có nét gì nổi bật?
GV: Gọi học sinh đọc SGK
Cuộc tấn công vào pháo đài Môn-ca-đa đã diễn ra như thế nào? Ý nghĩa của no?ù
Mở đầu cho một giai đoạn mới của cuộc đấu tranh vũ trang giành chính quyền là tấn công vào pháo đài Môn-ca-đa ( tỉnh Xan-chi-a-gô) vào 26-7-1953 của
135 thanh niên yêu nước dưới sự chỉ huy của luật sư trẻ phi-đen-ca-xtơ-rô , cuộc tấn công không thành như đã thổi bùng ngọn lửa đấu tranh trên toàn đảo
GV: gọi một học sinh đọc đoạn
chữ in nhỏ
Em có nhận xét gì về cuộc chiến đấu của Phi-đen-ca-xtơ-rô và các đồng chí của ông?
Cách mạng nhân dân ở Cu Ba giành được thắng lợi như thế nào và có ý nghĩa gì?
Chính phủ cách mạng lâm thời đã tiến hành những cải cách như thế nào?
Hãy nêu những thành tựu mà nhân dân Cu Ba đã đạt được?
diện tích dân số
- Dựa vào SGK tả lời:
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, với sự giúp đỡ của Mĩ, 3-1952 Tướng Ba-ti-xta làm đảo chính, thiết lập chế độ độc tài quân sự ở Cu Ba Chính quyền này đã xóa bỏ bản Hiến pháp tiến bộ, cấm các đảng phái chính trị hoạt động …
- Đọc từ “Không cam chịu …kiên cường
- Dựa vào SGK trả lời
- Đọc đoạn chữ in nhỏ (trang31)
- Kiên cường, bất khuất không khuất phục trước kẻ thù
- Phi-đen làm tổng chỉ huy đã liên tiếp mở các cuộc tiến công Ngày 1-1-1959 chế độ độc tài Ba-ti-xta bị lật đổ
- Cải cách ruộng đất, quốc hữu hóa các xí nghiệp tư bản nước ngoài …
- Đọc 2 đoạn cuối mục II
- Nêu theo SGK
Trang 31Theo em vì sao Mĩ lại thực hiện chính sách bao vây cấm vận Cu Ba? Vì sao nói Cu Ba là lá cờ đầu của Mĩ La-tinh?
- Thảo luận nhóm: Nhóm 1, 3 trả lời của ý 1 Nhóm 2, 4 trả lời ý 2 :
+ Phong trào cách mạng nổ ra và giành thắng lợi triệt để, Cu Ba tiến lên CNXH, trở thành lá cờ đầu Mĩ la-tinh
+ Đi đầu trong cuộc đấu tranh chống chế độ độc tài, chống can thiệp vũ trang của Mĩ, đánh thắng sự xâm lược của Mĩ , kiên cường đứng vững trước bao vây kéo dài nhiều mặt của Mĩ
Liên hệ: tình hữu nghị giữa 2 dân tộc
Việt Nam – Cu Ba và ngược lại
SƠ KẾT: Mĩ La-tinh được ví như là “Đại lục núi lửa” bởi phong trào đấu tranh giành độc lập bùng
nổ rộng khắp, tiêu biểu nhất là cách mạng Cu Ba, với tinh thần bất khuất, quả cảm của họ trong đấu tranh và đạt nhiều thành tựu trong xây dựng đất nước
4/ Củng cố: (6phút)
- xác định trên bản đồ các nước Cu Ba, Chi-lê, Ni-ca-ra-goa và nêu những sự kiện đấu tranh của ba nước này?
- Vì sao nói cuộc tấn công vào pháo đài Môn-ca-đa đã mở ra một giai đoạn mới trong phong trào đấu tranh của nhân dân Cu Ba?
5/ Dặn dò: (1phút)
Học thuộc bài theo câu hỏi SGK – Tìm hiểu nội dung bài 8
Trang 32I- MỤC TIÊU:
- Kiểm tra sự hiểu biết của học sinh về Liên xô và các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ hai, cũng như nguyên nhân sụp đổ của nó
- Phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc làm tan rã hệ thống thuộc địa ở các nước thuộc châu
Á, Phi, Mĩ la-tinh
II- CHUẨN BỊ:
- GV: Soạn câu hỏi đảm bảo 45 phút, gồm hai phần: Trắc nghiệm và tự luận (Trong sổ chấm trả bài)
- HS: học thuộc bài theo sự hướng dẫn của giáo viên
III- CỦNG CỐ:
GV: gọi học sinh nộp bài, kiểm lại số bài nộp – Nhận xét
IV- DẶN DÒ: Tìm hiểu nội dung bài 8.
CHƯƠNG III: MĨ, NHẬT BẢN, TÂY ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
BÀI 8
TUẦN : 10
Trang 332- Kĩ năng:
Rèn luyện phương pháp tư duy và khái quát các vấn đề
3- Tư tưởng:
- Học sinh hiểu rõ chính sách đối nội đối ngoại của nhà cầm quyền Mĩ
- Từ 1995 nước ta và Mĩ đã thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức
II- THIẾT BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- GV: Bản đồ thế giới
- HS: Nội dung phần tìm hiểu
III- TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY VÀ HỌC:
1/ Ổn định: (1phút).
2/ Kiểm tra bài cũ: (5phút)
Vì sao nói nước Cu Ba là hòn đảo anh hùng?
3/ Giảng bài mới: Hôm nay chúng ta sang chương III: Mĩ, Nhật Bản, Tây Âu từ năm 1945 đến nay
Với bài 8, tìm hiểu về tình hình nước Mĩ sau chiến tranh thế giới thứ hai
I- Tình hình kinh tế
nước Mĩ sau chiến
tranh thế giới thứ
hai: (12phút)
- Sau chiến tranh Mĩ
trở nên giàu mạnh
nhất trong thế giới tư
bản
Yêu cầu đọc SGK và xác định vị trí nước Mĩ
Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế
Mĩ đứng đầu trong thế giới tư bản?
Mĩ tham gia chiến tranh muộn, ít bị thiệt hại về chiến tranh, thu nhiều lợi nhuận trong chiến tranh
Những điểm nào chứng tỏ nền kinh tế
Mĩ đứng đầu trong thế giởi tư bản?
+ Sản lượng công nghiệp chiếm hơn một nửa của thế giới
+ Sản lượng nông nghiệp gấp 2 lần của Anh, Pháp, Tây Đức, I ta-li-a và Nhật cộng lại
+ Nắm ¾ trữ lượng vàng của thế giới
Trong những thập niên tiếp sau, tuy vẫn
- Đọc đoạn đầu mục I
- Mĩ ở xa chiến trường, không bị chiến tranh tàn phá, nhờ bán vũ khí, hàng hóa…
- Dựa vào đoạn chữ in nhỏ trả lời