Giáo trình phay rãnh đuôi én

Phát triển công nghiệp chế tạo máy là phát triển mọi ngành công nghiệp khác. Trong chế tạo lắp ghép then, lắp ghép mộng vuông, lắp ghép mộng én được sử dụng rất nhiều trong các loại máy công cụ. Gia công rãnh vuông, rãnh then, rãnh chữ T, rãnh chốt đuôi én là lĩnh vực cắt kim loại. Những học sinh, sinh viên hay người gia công rãnh vuông, rãnh then, rãnh chữ T, rãnh chốt đuôi én phải hiểu biết về lý thuyết chọn dao, kiểm tra rãnh khi phay rãnh. Có khả năng tính toán kích thước khi phay rãnh – chốt đuôi én, và tính các thông số chế độ cắt để điều chỉnh máy. Cuốn giáo trình này viết về mô dun phay rãnh – phay góc gồm 4 bài: Phay rãnh vuông Phay rãnh then Phay rãnh chữ T Phay rãnh – chốt đuôi én Nhằm trang bị và củng cố kiến thức phần phay rãnh phay chốt cơ bản cho học sinh, sinh viên và thợ nghề phay, hay thợ cơ khí.

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG NAI

KHOA CƠ KHÍ CHẾ TẠO

GIÁO TRÌNH

PHAY, BÀO RÃNH ĐUÔI ÉN, RÃNH CHỮ T

Biên soạn: PHẠM VĂN KIÊN

TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐỒNG NAI

KHOA CƠ KHÍ CHẾ TẠO

GIÁO TRÌNH

PHAY, BÀO RÃNH ĐUÔI ÉN, RÃNH CHỮ T

Biên soạn: PHẠM VĂN KIÊN

2015

Lời nói đầu Phát triển công nghiệp chế tạo máy là phát triển mọi ngành công nghiệp khác Trong chế tạo lắp ghép then, lắp ghép mộng vuông, lắp ghép mộng én được sử dụng rất nhiều trong các loại máy công cụ

Gia công rãnh vuông, rãnh then, rãnh chữ T, rãnh chốt đuôi én là lĩnh vực cắt kim loại Những học sinh, sinh viên hay người gia công rãnh vuông, rãnh then, rãnh chữ T, rãnh chốt đuôi én phải hiểu biết về lý thuyết chọn dao, kiểm tra rãnh khi phay rãnh Có khả năng tính toán kích thước khi phay rãnh – chốt đuôi én, và tính các thông số chế độ cắt để điều chỉnh máy

Cuốn giáo trình này viết về mô dun phay rãnh – phay góc gồm 4 bài:

Phay rãnh vuông

Phay rãnh then

Phay rãnh chữ T

Phay rãnh – chốt đuôi én

Nhằm trang bị và củng cố kiến thức phần phay rãnh - phay chốt cơ bản cho học sinh, sinh viên và thợ nghề phay, hay thợ cơ khí

Do biên soạn lần đầu, cuốn sách chắ chắn còn những thiếu sót Tác giả mong nhận được và trân trọng cảm ơn những ý kiến đóng góp của bạn đọc và đồng nghiệp để lần tái bản sau, nội dung cuốn sách được hoàn chỉnh hơn

Mục lục

Lời nói đầu

BÀI 1: PHAY RÃNH CHỮ T

BÀI 2:PHAY RÃNH CHỐT ĐUÔI ÉN

Trang

3

5

9

Phay rãnh – phay góc

………

………

BÀI 1: PHAY RÃNH CHỮ T

I Giới thiệu rãnh chữ T:

1 Hình dáng của rãnh chữ T

2 Công dụng của rãnh chữ T

Sử dụng để cố định đồ gá hoặc chi tiết trên bàn máy

II Phương pháp phay rãnh chữ T

1 Phay rãnh vuông suốt

Phay rãnh – phay góc

………

………

Chú ý: chọn dao phay ngón có đường kính nhỏ hơn bề rộng của rãnh

a Công việc chuẩn bị

 Đọc bản vẽ

 Chuẩn bị phôi

 Chuẩn bị máy

 Chuẩn bị dao (dao phay ngón)

 Chuẩn bị đồ gá

 Chuẩn bị dụng cụ đo và kiểm tra

 Chuẩn bị dụng cụ phụ

b Trình tự gia công công

 Lắp đồ gá lên bàn máy

 Lắp dao vào trục chính

 Gá chi tiết lên đồ gá

 Điều chỉnh máy

 Chỉnh dao ngay tâm chi tiết gia công

 Phay thô rãnh

 Đo và kiểm tra rãnh

 Gia công rãnh đúng kích thước

2 Phay rãnh chữ T

Phay rãnh – phay góc

………

………

Chú ý: chọn dao phay chữ T có d < B;D = B1&h = H, không dịch chuyển trục

chính theo phương ngang của rãnh khi thay dao phay ngón bằng dao phay chữ T

Chọn dao phay: Chọn đường kính dao tương ứng với chiều rộng của rãnh, đường kính trục dao nhỏ hơn chiều rộng phía trên rãnh

Chọn chế độ cắt

Tiến hành phay

Phay vát mép trên ( sử dụng dao phay góc kép hoặc xoay đầu dao)

Kiểm tra rãnh

II Các dạng sai hỏng

1 Sai số về kích thước

 Sai số khi dịch chuyển bàn máy

 Chiều sâu cắt sai

 Chọn dao có đường kính lớn hơn bề rộng rãnh

 Chọn dao phay có góc không đúng với góc của chi tiết cần phay

 Độ đảo của dao quá lớn

 Không thường xuyên kiểm tra trong quá trình phay

2 Sai số về hình dáng hình học

 Gá đặt sai

 Rung động lớn trong khi phay

 Dao không đúng hình dạng

3 Sai số về vị trí tương quan

Phay rãnh – phay góc

………

………

 Gá kẹp chi tiết không cứng vững

 Xác định vị trí đặt dao sai

 Không làm sạch bề mặt trước khi gá

 Sử dụng dụng cụ đo và đo không chính xác

4 Độ nhám bề mặt chưa đạt

 Dao mòn

 Chế độ cắt không hợp lý

 Không sử dụng dung dịch trơn nguội

Phay rãnh – phay góc

………

………

BÀ I 2:PHAY RÃNH CHỐT ĐUÔI ÉN

I Phay chốt đuôi én

1 Hình dáng:

2 Phương pháp phay chốt đuôi én

a Phay mặt phẳng bậc bằng dao phay

ngón (Hình 4.1)

 Dao phay ngón chuôi trụ (a)

 Dao phay ngón chuôi côn (b)

 Điều chỉnh máy để đạt kích

thước:

+ Điều chỉnh theo vạch dấu bằng phương pháp rà chạm dao; hay cắt thử nhiều lần

+ Đo và cắt thử để đạt chiều sâu của bậc

+ Cắt dần từng lớp mỏng 1 đến 2 mm, nhát cắt khoảng 0,5mm

LƯU Ý :

 Chọn chiều phay nghịch khi phay bậc theo hình 4.2

Hình 4.1

Phay rãnh – phay góc

………

………

b Phay chốt đuôi én

Chọn dao phay góc có góc tương ứng với góc của rãnh Chọn chế độ cắt và chiều tiến của dao

Tiến hành phay

Kiểm tra chốt (sử dụng hai trụ tròn) : X = B + D(cotg

2



+ 1) Trong dó:

 :Góc của chốt đuôi én

 D: đường kính của con lăn

 B: kích thước cần kiểm tra

 X: kích thước đo được bằng thước cặp hoặc pan me

Hình 4.2

Phay rãnh – phay góc

………

………

II Phay rãnh đuôi én

1 Hình dáng

2 Phương pháp phay

a Phay rãnh vuông suốt

Công việc chuẩn bị

 Đọc bản vẽ

 Chuẩn bị phôi

Phay rãnh – phay góc

………

………

 Chuẩn bị máy

 Chuẩn bị dao (dao phay ngón)

 Chuẩn bị đồ gá

 Chuẩn bị dụng cụ đo và kiểm tra

 Chuẩn bị dụng cụ phụ Trình tự gia công công

 Lắp đồ gá lên bàn máy

 Lắp dao vào trục chính

 Gá chi tiết lên đồ gá

 Điều chỉnh máy

 Chỉnh dao ngay tâm chi tiết gia công

 Phay thô rãnh

 Đo và kiểm tra rãnh

 Gia công rãnh đúng kích thước

Chú ý: chọn dao phay ngón có đường kính nhỏ hơn bề rộng của rãnh

b Phay góc mang cá

Chọn dao phay góc có góc tương ứng với góc của rãnh

Chọn chế độ cắt và chiều tiến của dao

Tiến hành phay

Kiểm tra chốt (sử dụng hai trụ tròn) : X = B - D(cotg

2



+ 1) Trong dó:

Phay rãnh – phay góc

………

………

 :Góc của chốt đuôi én

 D: đường kính của con lăn

 B: kích thước cần kiểm tra

 X: kích thước đo được bằng thước cặp hoặc pan me

III Các dạng sai hỏng

1 Sai số về kích thước

 Sai số khi dịch chuyển bàn máy

 Chiều sâu cắt sai

 Chọn dao có đường kính lớn hơn bề rộng rãnh

 Chọn dao phay có góc không đúng với góc của chi tiết cần phay

 Độ đảo của dao quá lớn

 Không thường xuyên kiểm tra trong quá trình phay

2 Sai số về hình dáng hình học

 Gá đặt sai

 Rung động lớn trong khi phay

 Dao không đúng hình dạng (góc độ)

3 Sai số về vị trí tương quan

 Gá kẹp chi tiết không cứng vững

 Xác định vị trí đặt dao sai

 Không làm sạch bề mặt trước khi gá

 Sử dụng dụng cụ đo và đo không chính xác

Phay rãnh – phay góc

………

………

4 Độ nhám bề mặt chưa đạt

 Dao mòn

 Chế độ cắt không hợp lý

 Không sử dụng dung dịch trơn nguội

BÀI 3: BÀI TẬP THỰC HIỆN

Phay rãnh chữ T

Phay chốt đuôi én

Phay rãnh đuôi én

CÁC BƯỚC CHUẨN BỊ

 MÁY:

o Máy phay với đầu đứng

Phay rãnh – phay góc

………

………

 DAO:

o Dao phay ngón Ø20, Ø16 (HSS )

o Dao vát góc 450

o Dao phay chữ T và dao phay góc 600

 PHÔI:

o Phôi 65 x 46 x 38.4 (C30) và 65 x 46 x 22

 ĐỒ GÁ PHAY

o Ê tô vạn năng

 DỤNG CỤ ĐO

o Thước cặp 1/50

 DỤNG CỤ PHỤ

TRÌNH TỰ THỰC HIỆN

 Nguyên công 1: Phay chốt đuôi én

 Phay bậc hai bên

 Phay thô chốt đuôi én

 Phay tinh chốt đuôi én

 Nguyên công 2: Phay rãnh đuôi én

 Phay rãnh vuông suốt

 Phay thô rãnh đuôi én

 Phay tinh rãnh đuôi én

 Nguyên công 3: Phay rãnh chữ T

 Phay rãnh vuông suốt

 Phay rãnh chữ T

Tài liệu tham khảo

1 Giáo trình phay rãnh và góc

2 Giáo trình thực hành phay, Nguyễn Văn Phước ĐHSPKT

3 Thực hành phay, Người dịch Trần Văn Địch