Các quy luật và nguyên tắc quản lý

Khái Khái niệm niệm:: Quy Quy luật luật tâm tâm lý lý trong trong quản quản lý lý là là những những mối mối liên liên hệ hệ bản bản chất, chất, tất tất yếu, yếu, ổn ổn đ định, ịnh, lặp l

Chương 3:

CÁC QUY LUẬT

VÀ NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ

KẾT CẤU CHƯƠNG 3

I CÁC QUY LUẬT TRONG QUẢN LÝ

1.1 Quy luật

1.2 Các quy luật cơ bản trong quản lý

1.2.1 Các quy luật tự nhiên

1.2.1 Các quy luật tự nhiên kỹ thuật kỹ thuật

1.2.2 Các quy luật kinh tế

1.2.2 Các quy luật kinh tế xã hội xã hội

1.2.3 Các quy luật tâm lý

1.2.4 Các quy luật tổ chức

1.2.4 Các quy luật tổ chức quản lý quản lý

II NHỮNG NGUYÊN TẮC CƠ BẢN CỦA QUẢN LÝ

2.1 Nguyên tắc tập trung dân chủ

2.2 Kết hợp hài hoà các lợi ích

2.3 Sử dụng tổng hợp các phương pháp trong QL

2.4 Nguyên tắc bao quát toàn diện, tập trung xử lý khâu yếu

2.5 Nguyên tắc hiệu quả và tiết kiệm

2.6 Nguyên tắc chuyên môn hoá

2.7 Nguyên tắc thống nhất để chỉ huy

I CÁC QUY LU

I CÁC QUY LUẬ ẬT TRONG QU T TRONG QUẢ ẢN LÝ N LÝ

1

1 1 1 Quy Quy luật luật

Khái Khái niệm niệm quy quy luật luật

Phân Phân loại loại quy quy luật luật:: quy quy luật luật tự tự nhiên nhiên và và quy quy luật luật xã xã hội hội

1

1 2 2 Các Các quy quy luật luật cơ cơ bản bản trong trong quản quản lý lý

1

1 2 2 1 1 Nhóm Nhóm quy quy luật luật tự tự nhiên nhiên kỹ kỹ thuật thuật

Quản Quản lý lý phải phải biết biết khai khai thác thác hiệu hiệu quả, quả, bảo bảo vệ vệ các các nguồn nguồn lợi

lợi tự tự nhiên nhiên

Nhà Nhà qu quảnản lýlý phải phải nắm nắm được được các các quy quy luật luật tự tự nhiên, nhiên, kỹ kỹ thuật,

thuật, công công nghệ nghệ nhằm nhằm tiến tiến hành hành sản sản xuất xuất

1.2.2 Nhóm quy luật kinh tế

1.2.2 Nhóm quy luật kinh tế xã hội xã hội

quy luậtluật:: phổphổ biến,biến, chung,chung, đặcđặc thùthù

C¸c C¸c quy quy luËt luËt phæ phæ biÕn biÕn ;;

Các Các quy quy luật luật chung chung tồn tồn tại, tại, tác tác đ động ộng trong trong các các hình

hình thái thái kinh kinh tế tế xã xã hội hội khác khác nhau nhau

Các Các quy quy luật luật đ đặc ặc thù thù chỉ chỉ tồn tồn tại tại và và tác tác đ động ộng trong

trong từng từng hình hình thái thái kinh kinh tế tế xã xã hội hội,, trong trong từng từng thành

thành phần phần kinh kinh tế, tế, loại loại hình hình doanh doanh nghiệp nghiệp,, trong

trong các các đ đối ối ttư ượng ợng quản quản lý lý khác khác nhau nhau

1.2.3

1.2.3 Nhãm quy luËt t©m lý Nhãm quy luËt t©m lý

a Khái Khái niệm niệm::

Quy

Quy luật luật tâm tâm lý lý trong trong quản quản lý lý là là những những mối mối liên liên hệ hệ bản bản chất, chất,

tất

tất yếu, yếu, ổn ổn đ định, ịnh, lặp lặp đ đii lặp lặp lại lại về về mặt mặt tâm tâm lý lý của của ccỏ

nhõn, n, tập tập thể, thể, tổ tổ chức, chức, cộng cộng đ đồng ồng trong trong hoạt hoạt đ động ộng quản quản lý

cách, n nă ăng ng lực lực của của cỏ cỏ nhõn nhõn

Xu Xu h hư ướng ớng cá cá nhân nhân

Tính khí Tính khí là thuộc tính tâm lý cá nhân và là thuộc tính tâm lý cá nhân và đư được hình ợc hình thành dựa trên c

thành dựa trên cơ ơ sở của sở của hai hai quá trình hoạt quá trình hoạt đ động ộng khác

khác nhau nhau của hệ thần của hệ thần kinh kinh trung trung ươ ương ng::

1.2.4 Nhóm quy luật tổ chức

1.2.4 Nhóm quy luật tổ chức quản lý quản lý

TổTổ chứcchức làlà mộtmột chứcchức nnăăngng quảnquản lý,lý, muốnmuốn quảnquản lýlýđư

đượcợc trtrưướcớc hếthết phảiphải tổtổ chức,chức, sắpsắp xếpxếp

TổTổ chứcchức làlà việcviệc nhómnhóm gộpgộp cáccác hoạthoạt đđộngộng cầncần thiếtthiếtmột

một cỏccỏc hợphợp lýlý đđểể đđạtạt đưđượcợc mụcmục tiêutiêu

LàLà việcviệc giaogiao phóphó trỏchtrỏch nhiệmnhiệm mỗimỗi nhómnhóm chocho mỗimỗing

ngưườiời quảnquản lýlý vàvà traotrao chocho họhọ quyềnquyền hạnhạn nhấtnhất đđịnhịnh đđểểgiám

giám sátsát nónó

 Một Một số số nguyên nguyên tắc tắc chung chung

•• Nguyên Nguyên tắc tắc tập tập trung trung dân dân chủ chủ

•• Nguyên Nguyên tắc tắc kết kết hợp hợp hài hài hoà hoà các các lợi lợi ích ích

•• Nguyên Nguyên tắc tắc sử sử dụng dụng tổng tổng hợp hợp các các ph phươ ương ng pháp

pháp trong trong quản quản lý lý

•• Nguyên Nguyên tắc tắc bao bao quát quát toàn toàn diện, diện, tập tập trung trung xử xử lý

lý khâu khâu xung xung yếu yếu

•• Nguyên Nguyên tắc tắc hiệu hiệu quả quả và và tiết tiết kiệm kiệm

•• Nguyên Nguyên tắc tắc chuyên chuyên môn môn hoá hoá

•• Nguyên Nguyên tắc tắc thống thống nhất nhất đ đểể chỉ chỉ huy huy

bảo tập tập trung trung quyền quyền lực

lực quản quản lý lý trên trên ccơ ơ sở sở phát

phát huy huy đ đầy ầy đ đủ ủ tiềm tiềm n

nă ăng ng của của mọi mọi thành thành viên,

viên, yếu yếu tố, tố, nhân nhân tố tố trong

trong hệ hệ thống thống quản quản lý

lý đ đểể thực thực hiện hiện tốt tốt

•• Tập Tập trung trung:: đ đảm ảm bảo bảo thống thống nhất nhất về về một một

đ

đầu ầu mối mối trong trong quản quản lý, lý, đ điều iều hành hành

•• Dân Dân chủ chủ:: phát phát huy, huy, khai khai thác thác tiềm tiềm

n

nă ăng, ng, tính tính chủ chủ đ động, ộng, sáng sáng tạo tạo của của mọi mọi thành

thành viờn viờn trong trong tổ tổ chức chức

•• Tập Tập trung trung phải phải trên trên ccơ ơ sở sở dân dân chủ chủ;;

dân

dân chủ chủ trong trong khuôn khuôn khổ khổ tập tập trung trung

 Biểu Biểu hiện hiện::

Tập Tập trung trung về về mục mục tiêu tiêu chiến chiến llư ược, ợc, về về kế kế hoạch,

hoạch, về về đ định ịnh mức mức và và về về quyền quyền lực lực

Tập Tập thể thể lãnh lãnh đ đạo, ạo, cá cá nhân nhân phụ phụ trách trách

 Tránh Tránh tình tình trạng trạng tự tự do do vô vô chính chính phủ phủ do do dân

dân chủ chủ quá quá trớn trớn => => nhà nhà QL QL phải phải có có tính

tính đ độc ộc lập, lập, quyết quyết đ đoán oán

Tránh Tránh tập tập trung trung quan quan liêu, liêu, chuyên chuyên quyền,

quyền, đ độc ộc đ đoán oán do do tập tập trung trung quá quá mức mức

=> nhà nhà QL QL phải phải cởi cởi mở mở và và biết biết lắng lắng nghe

nghe ý ý kiến kiến của của m mọi ọi người người

2.2 Nguyên tắc kết hợp hài hoà các lợi ích

Khái Khái niệm niệm::

trong họat họat đ động ộng quản quản lý

lý đ đểể đ đảm ảm bảo bảo cho cho hệ hệ thống

thống vận vận hành hành thuận thuận

 Biểu Biểu hiện hiện::

 Kết Kết hợp hợp cỏc cỏc loại loại lợi lợi ích ích

 Kết Kết hợp hợp lợi lợi ích ích vật vật chất chất và và lợi lợi ích ích tinh tinh thần

thành phương phương phỏp phỏp chung đ đểể

tỏc động động đến đến đối đối tượng tượng

nhằm

nhằm thực thực hiện hiện mục mục tiêu tiêu

quản

quản lý lý

 C Cơ ơ sở sở nguyên nguyên tắc tắc::

 Biểu Biểu hiện hiện::

Kết Kết hợp hợp ph phươ ương ng pháp pháp

Giải Giải quyết quyết các các quan quan hệ hệ quản quản lý lý hợp hợp llý

Hình Hình thức thức th thư ưởng ởng phạt phạt đa đa dạng dạng

quát hệ hệ thống thống mình mình quản

quản lý, lý, trên trên ccơ ơ sở sở đ đó ó tìm

tìm ra ra các các khâu khâu yếu yếu của

của hệ hệ thống thống đ đểể tập tập trung

trung giải giải quyết quyết dứt dứt đ

điểm iểm

 Biểu Biểu hiện hiện::

2.5 Nguyên tắc hiệu quả và tiết

 Biểu Biểu hiện hiện::

ChiChi phí phí ngày ngày càng càng giảm giảm (thời (thời gian, gian, nhân nhân lực, lực, tài tài chính)

Hiệu Hiệu quả quả gắn gắn với với tiết tiết kiệm kiệm (nhất (nhất là là tiết tiết kiệm kiệm thời thời gian

gian lao lao đ động) ộng)

 Chú Chú ý ý khi khi vận vận dụng dụng

Hiệu Hiệu quả quả phải phải đư được ợc xét xét theo theo quan quan đ điểm iểm tổng tổng hợp, hợp, toàn

toàn diện diện trên trên nhiều nhiều mặt mặt

Phải Phải xác xác đ định ịnh tiêu tiêu chuẩn chuẩn đ đánh ánh giá giá hiệu hiệu quả quả đ đúng úng đ

đắn ắn đ đểể tránh tránh mắc mắc sai sai lầm, lầm, thiệt thiệt hại hại

 Khái Khái niệm niệm:: LàLà nguyên nguyên tắc

tắc đ đảm ảm bảo bảo trong trong hệ hệ thống

thống quản quản lý lý các các bộ bộ phận thực hiện hiện tốt tốt nhiệm

nhiệm vụ vụ của của mình mình trên

trên ccơ ơ sở sở khai khai thác thác tối

tối đ đa a năng năng lực, lực, kiến kiến thức,

thức, và và kinh kinh nghiệm nghiệm của

của từng từng cỏ cỏ nhõn nhõn đ đểể hoàn

hoàn thành thành mục mục tiêu tiêu chung

Biểu hiện hiện::

Phân Phân công công chức chức n nă ăng ng

Phân Phân công công lao lao đ động ộng

Chú

Chú ýý khi khi vận vận dụng dụng

C Că ăn n cứ cứ vào vào đ điều iều kiện, kiện, hoàn hoàn cảnh cảnh cụ cụ thể thể

Chú Chú ý ý đ đào ào tạo tạo chuyên chuyên môn môn nghiệp nghiệp vụ vụ

2.7 Nguyên tắc thống nhất Nguyên tắc thống nhất đ để chỉ huy ể chỉ huy

 Khái Khái niệm niệm:: Là Là nguyên nguyên tắc

tắc qui qui đ định ịnh phạm phạm vi, vi, trách

trách nhiệm nhiệm của của chủ chủ thể

thể và và đ đối ối ttư ượng ợng quản quản lý

lý trong trong việc việc ra ra lệnh lệnh và

và thực thực thi thi mệnh mệnh lệnh lệnh

 Biểu Biểu hiện hiện::

Cấp Cấp d dư ưới ới chỉ chỉ nhận nhận mệnh mệnh lệnh lệnh từ từ một một ng

ngư ười ời quản quản lý lý

Ng Ngư ười ời quản quản lý lý không không đư được ợc ra ra lệnh lệnh cho cho cấp

cấp d dư ưới ới không không thuộc thuộc quyền quyền quản quản lý lý trực

trực tiếp tiếp của của mình mình

Lưu ý việc vận dụng các nguyên tắc

trong quản lý

 Nắm Nắm vững vững nội nội dung, dung, thực thực chất chất của của nguyên

nguyên tắc, tắc, đ đặc ặc đ điểm iểm của của đ đối ối ttư ượng ợng

 Cú Cú quan quan đ điểm iểm lịch lịch sử sử cụ cụ thể thể

 Đ Đòi òi hỏi hỏi tuân tuân thủ thủ quan quan điểm điểm khách khách quan,

quan, hệ hệ thống, thống, toàn toàn diện diện

 Phải Phải đáp đáp ứng ứng yêu yêu cầu cầu thực thực tiễn, tiễn, phù

phù hợp hợp với với chức chức n nă ăng, ng, nhiệm nhiệm vụ vụ của

của tổ tổ chức chức và và đạt đạt được được mục mục tiêu tiêu

 Cần Cần xây xây dựng dựng cơ cơ chế chế hợp hợp lý lý trong trong việc

việc vận vận dụng dụng các các nguyên nguyên tắc tắc QL QL