SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KIỂM TRA HỌC KỲ 2 LỚP 9Môn Ngữ văn Thời gian làm bài 90 phút không kể thời gian giao đề Câu 1 1,0 điểm Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau: Bước vào thế k
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KIỂM TRA HỌC KỲ 2 LỚP 9
Môn Ngữ văn
Thời gian làm bài 90 phút (không kể thời gian giao đề)
Câu 1 (1,0 điểm)
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau:
Bước vào thế kỉ mới, muốn “sánh vai cùng các cường quốc năm châu” thì chúng ta sẽ phải lấp đầy hành trang bằng những điểm mạnh, vứt bỏ những điểm yếu Muốn vậy thì khâu đầu tiên, có ý nghĩa quyết định là hãy làm cho lớp trẻ - những người chủ thực sự của đất nước trong thế kỉ tới – nhận ra điều đó, quen dần với những thói quen tốt đẹp ngay từ những việc nhỏ nhất.
(Vũ Khoan, Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới)
a) Xác định và cho biết tên thành phần biệt lập có trong đoạn trích.
b) Về hình thức, hai câu văn trong đoạn trích liên kết với nhau bằng phép liên kết nào? Từ ngữ nào thực hiện phép liên kết đó?
Câu 2 (1,0 điểm)
Cho biết hàm ý trong câu thơ sau:
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
(Y Phương, Nói với con)
Câu 3 (2,0 điểm)
Nêu ngắn gọn điều em cảm nhận được về ước nguyện của nhà thơ Thanh
Hải trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ.
Câu 4 (6,0 điểm)
Suy nghĩ của em về vấn đề đạo lí được thể hiện trong câu tục ngữ: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
- HẾT
Trang 2-SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KIỂM TRA HỌC KỲ 2 LỚP 9
Môn Ngữ văn
HƯỚNG DẪN CHẤM
I Hướng dẫn chung
- Giáo viên cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh trường hợp đếm ý cho điểm
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giáo viên cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có ý tưởng riêng và giàu chất văn
- Giáo viên cần vận dụng đầy đủ các thang điểm Tránh tâm lí ngại cho điểm tối đa Cần quan niệm rằng một bài đạt điểm tối đa vẫn là một bài làm có thể còn những sơ suất nhỏ
- Điểm lẻ toàn bài tính đến 0,25 điểm Sau đó, làm tròn số đúng theo quy định
II Đáp án và thang điểm
Câu 1
(1.0 điểm)
Đọc đoạn trích và thực hiện các yêu cầu sau: (…)
a)
- Xác định đúng thành phần biệt lập: những người chủ thực sự của đất nước trong thế kỉ tới
- Nêu đúng tên: thành phần phụ chú
0.50
b)
- Phép liên kết: phép thế
- Từ ngữ thực hiện phép liên kết: Muốn vậy 0.50
Câu 2
(1.0 điểm)
Cho biết hàm ý trong câu thơ sau:
Người đồng mình tự đục đá kê cao quê hương
(Y Phương, Nói với con)
Hàm ý: Người đồng mình bằng sự lao động cần cù, nhẫn nại hằng
ngày, đã làm nên quê hương và xây dựng quê hương ngày càng
Câu 3
(2.0 điểm)
Nêu ngắn gọn điều em cảm nhận được về ước nguyện của nhà
thơ Thanh Hải trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ.
- Điều ước nguyện của nhà thơ là được sống hòa nhập vào cuộc sống của đất nước, cống hiến phần tốt đẹp – dù nhỏ bé – của mình cho cuộc đời chung, cho đất nước
- Ước nguyện ấy được thể hiện một cách chân thành trong những
hình ảnh tự nhiên, giản dị và đẹp (con chim hót, một cành hoa, một nốt nhạc trầm, một mùa xuân nho nhỏ).
- Đây là một ước nguyện chân thành, tha thiết và hết sức khiêm nhường
1,00 0.75 0.25
* HS có thể có cách diễn đạt khác miễn sao thể hiện được ước nguyện của nhà thơ Thanh Hải (theo định hướng trên).
Câu 4
(6.0 điểm) Suy nghĩ của em về vấn đề đạo lí được thể hiện trong câu tụcngữ: Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
a Yêu cầu về kĩ năng:
Trang 3- Bài làm phải được tổ chức thành bài văn hoàn chỉnh.
- Biết vận dụng kĩ năng nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lí để
làm bài
- Kết cấu chặt chẽ, luận điểm rõ ràng, luận cứ tiêu biểu, lập luận
thuyết phục; hạn chế lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể tổ chức bài làm theo nhiều cách khác nhau nhưng
cần đáp ứng được những ý cơ bản sau:
- Giới thiệu câu tục ngữ “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” và nội dung
đạo lí: đạo lí làm người, đạo lí cho toàn xã hội 1,00
- Giải thích nội dung câu tục ngữ:
Giải thích nghĩa đen, nghĩa bóng của câu tục ngữ, chú trọng nghĩa
bóng
+ Ăn quả: hưởng thụ thành quả, sản phẩm vật chất và tinh thần.
+ Nhớ kẻ trồng cây: thành quả không tự nhiên mà có, cho nên
người hưởng thụ phải biết, tri ân, gìn giữ, phát huy các thành quả
của người làm ra chúng
- Nhận định, đánh giá:
+ Câu tục ngữ nêu đạo lí làm người
+ Câu tục ngữ nêu truyền thống tốt đẹp của dân tộc
+ Câu tục ngữ nêu một nền tảng tự duy trì và phát triển của xã hội
+ Câu tục ngữ là lời nhắc nhở đối với những ai vô ơn
+ Câu tục ngữ khích lệ mọi người cống hiến cho xã hội, dân tộc
4,00
- Khẳng định đạo lí Ăn quả nhớ kẻ trồng cây là một nét đẹp của
truyền thống và con người Việt Nam
- Nêu nhận thức và hành động của bản thân được gợi ra từ ý nghĩa
của câu tục ngữ
1,00
* HS có thể xây dựng hệ thống luận điểm và diễn đạt theo nhiều
cách khác nhau miễn sao đáp ứng được yêu cầu của đề theo
những định hướng trên.
Giáo viên định điểm bài làm của học sinh cần căn cứ vào mức
độ đạt được ở cả hai yêu cầu: kiến thức và kỹ năng.