chuyen de HDNGLL

PHẦN I - GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHÓA TẬP HUẤN Mục tiêu tập huấn Sau khóa tập huấn, học viên cần: - Nắm được một số phương pháp tổ chức HĐGD NGLL theo định hướng đổi mới và cách thức đánh g

TÀI LIỆU TẬP HUẤN GIÁO VIÊN CỐT CÁN HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

Hà Nội, 2009

PHẦN I - GIỚI THIỆU CHUNG VỀ KHÓA TẬP HUẤN

Mục tiêu tập huấn

Sau khóa tập huấn, học viên cần:

- Nắm được một số phương pháp tổ chức HĐGD NGLL theo định hướng đổi mới và cách thức

đánh giá kết quả hoạt động của học sinh.

- Có kĩ năng tập huấn cho giáo viên thực hiện đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL và đánh giá kết quả hoạt động của học sinh.

- Có thái độ tích cực tham gia và vận dụng sáng tạo vào thực tế

Nội dung tập huấn

- Giới thiệu chương trình HĐGDNGLL cấp THCS

- Phương pháp tổ chức HĐGD NGLL theo định hướng đổi mới

- Phương pháp tập huấn cùng tham gia

- Báo cáo kết quả làm việc nhóm

- Luyện tập, thực hành

Chương trình tập huấn

Ngày thứ nhất:

- Khai mạc lớp tập huấn, tổ chức lớp (2 tiết)

- Nghe giới thiệu chung về khóa tập huấn (1 tiết)

- Nghe giới thiệu về chương trình HĐGD NGLL

Ngày thứ ba:

- Thực hành về đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động

và đánh giá kết quả hoạt động của học sinh (4 tiết)

- Lập kế hoạch triển khai tập huấn ở địa phương (2 tiết)

- Tổng kết lớp tập huấn (2 tiết)

Yêu cầu đối với học viên khi tham gia tập huấn

- Tham dự đầy đủ kế hoạch tập huấn trong ba ngày, nếu nghỉ học phải có lí do và phải báo cáo với giáo viên tập huấn

- Tích cực học tập, tăng cường trao đổi ý kiến trong nhóm

PHẦN II - CÁC NỘI DUNG TẬP HUẤN CỤ THỂ

Nội dung 1 Giới thiệu chương trình HĐGD NGLL cấp THCS

(1 tiết)

Mục tiêu

Sau khi hoàn thành nội dung 1, học viên:

- Nắm chắc được mục tiêu, nội dung chương trình HĐGD NGLL cấp THCS cũng như một vài điểm lưu ý khi thực hiện chương trình này.

- Biết cách hướng dẫn giáo viên hiểu rõ hơn về

chương trình HĐGD NGLL cấp THCS.

- Có tinh thần trách nhiệm trong quá trình tập huấn giáo viên ở địa phương

Các hoạt động

Hoạt động 1: Trao đổi về mục tiêu của HĐGDNGLL

Mục tiêu : Học viên hiểu và trình bày được mục tiêu

Kết luận

- Chương trình HĐGD NGLL cấp THCS là chương trình đồng tâm Chương trình có phần bắt buộc và phần

tự chọn

- Các mức độ nội dung chương trình được nâng cao dần từ lớp 6 đến lớp 9

Hoạt động 3 : Thảo luận chung những quan điểm

đổi mới về phương thức tổ chức HĐGD NGLL cấp THCS.

Mục tiêu : Học viên nắm và thống nhất

được những quan điểm đổi mới về phương thức

tổ chức HĐGD NGLL cấp THCS.

Kết luận

Nắm chắc mục tiêu, nội dung chương trình và

những quan điểm đổi mới về phương thức tổ chức

là yêu cầu bắt buộc đối với cán bộ quản lý giáo dục và giáo viên khi thực hiện chương trình HĐGD NGLL và là điều kiện để đổi mới phương pháp, đổi mới đánh giá kết quả hoạt động có hiệu quả

Nội dung 2 Phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục

ngoài giờ lên lớp theo định hướng đổi mới

(4 tiết)

Mục tiêu

Sau khi hoàn thành nội dung 2, học viên:

- Hiểu được định hướng chung về đổi mới phương pháp tổ chức HĐGDNGLL, những yêu cầu đổi mới và biết được một số phương pháp tổ chức hoạt động phù hợp với đặc điểm HS THCS

- Biết vận dụng một số phương pháp tổ chức HĐGDNGLL vào thực tế ở lớp và trường mình

- Linh hoạt, sáng tạo và chủ động trong việc vận dụng các phương pháp tổ chức HĐGDNGLL

- Bám sát mục tiêu của HĐGD NGLL ở trường THCS.

- Phù hợp với nội dung hoạt động cụ thể

- Phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh THCS

- Phù hợp với cơ sở vật chất, các điều kiện tổ chức hoạt động của nhà trường

- Phù hợp với việc đổi mới đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

- Tăng cường sử dụng các TBDH, PTDH các môn học và đặc biệt lưu ý đến những ứng dụng của CN thông tin

Hoạt động 2: Những yêu cầu đổi mới phương pháp tổ

- Tăng cường sự tham gia của học sinh

- Đa dạng hoá các hình thức tổ chức hoạt động

- Hoạt động dựa trên cách tiếp cận giá trị

- Hoạt động dựa trên cách tiếp cận kĩ năng sống

Hoạt động 3 : Khái niệm định hướng đổi mới phương pháp Mục tiêu

- Học viên liệt kê được một số phương pháp tổ chức hoạt động cụ thể

- Hiểu được thế nào là định hướng đổi mới phương pháp tổ chức HĐGD NGLL ở THCS

Kết luận

- Định hướng chung về đổi mới phương pháp dạy học

(PPDH) đã được quy định trong Luật giáo dục, đó là : “phát

huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”.

- Có thể coi quan điểm phát huy tính tích cực của HS là định hướng chung cho việc đổi mới PP tổ chức HĐGD NGLL

Hoạt động 4 : Tìm hiểu một số phương pháp cụ thể

Mục tiêu

- Học viên hiểu được bản chất và quy trình thực hiện một phương pháp cụ thể

- Biết vận dụng một phương pháp theo định hướng đổi mới

để thực hiện một nội dung, một tình huống cụ thể của HĐGD NGLL

Kết luận

Các phương pháp tổ chức HĐGD NGLL được vận dụng

từ các PP giáo dục và PP dạy học Khi vận dụng những PP này, giáo viên cần linh hoạt, tránh máy móc Trong một hoạt động, có thể đan xen sử dụng nhiều phương pháp khác nhau thì sẽ có hiệu quả hơn Người giáo viên chủ nhiệm tổ chức hoạt động cho học sinh cần hết sức linh hoạt, sáng tạo khi vận dụng các PP và phải luôn chú ý phát huy vai trò chủ động, tính tích cực của HS Đó là yêu cầu cơ bản xuyên suốt trong tổ chức HĐGD NGLL để mang lại hiệu quả

Hoạt động 5 : Những kĩ thuật dạy học (KTDH) tích cực

được vận dụng trong tổ chức HĐGD NGLL

Mục tiêu

- Học viên hiểu được một số kĩ thuật dạy học tích cực

- Biết vận dụng các KTDH tích cực trong tổ chức HĐGD NGLL

Kết luận

Kỹ thuật dạy học tích cực là những thao tác, cách thức hành động của giáo viên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học Các KTDH chưa phải là các PPDH độc lập Các KTDH rất đa dạng và phong phú về số lượng Vận dụng các KTDH trong HĐGD NGLL sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của các phương pháp được vận dụng trong tổ chức HĐGD NGLL

Nội dung 3 Đánh giá kết quả Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

(4 tiết)

Mục tiêu

Sau khi hoàn thành nội dung 3, học viên:

- Hiểu được ý nghĩa của việc đánh giá kết quả HĐGDNGLL của HS THCS là nhằm xác định mức độ phát triển của các

em về nhận thức, kỹ năng và thái độ trong quá trình HĐ

- Biết được việc đánh giá kết quả HĐGDNGLL góp phần vào đánh giá hạnh kiểm, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh, động viên các em tích cực học tập và rèn luyện, đồng thời đảm bảo quyền của trẻ em trong đánh giá

- Biết cách đánh giá kết quả hoạt động của học sinh thông một số hình thức đánh giá phù hợp

- Tin vào kết quả của đánh giá

Các hoạt động

Khởi động: Mời học viên tự tổ chức một trò chơi khởi

động, hoặc giáo viên giới thiệu một trò chơi (giáo viên có thể tìm cách liên hệ trò chơi này với vấn đề “đánh giá”

Kết luận: Việc phân loại giúp giáo viên lựa chọn cách đánh

giá phù hợp cho từng hoạt động, nhóm đối tượng, thời gian, nguồn lực Tuy nhiên, mọi phân loại cũng như việc lựa chọn một hình thức đánh giá cụ thể đều có tính tương đối, phụ thuộc vào từng hoàn cảnh cụ thể

Hoạt động 3: Giới thiệu một số mẫu phiếu đánh giá đơn giản

Mục tiêu: Biết được một số mẫu phiếu đánh giá kết quả hoạt

động

1 Gợi ý phiếu đánh giá nhanh một hoạt động/một buổi thực 1 Gợi

ý phiếu đánh giá nhanh một hoạt động/một buổi thực hiện chủ điểm (thực hiện trực tiếp, tại chỗ ngay sau hoạt động)

Ví dụ 1

Phiếu đánh giá hoạt động

1 Nêu tên một hoạt động mà em cảm thấy hứng thú nhất

hôm nay Vì sao? (nêu 1,2 lý do ngắn gọn)

2 Nêu tên một hoạt động mà em cảm thấy chưa hài lòng Vì

sao?

3 Vẽ một hình biểu đạt tâm trạng hiện tại của em sau khi

tham gia hoạt động vừa rồi Nếu không vẽ, dựng 2 từ/ hai cụm từ thể hiện tâm trạng hiện tại của em

Ví dụ 2

Phiếu đánh giá hoạt động

1 Nêu 2 nhận xét cá nhân của em về nội

dung của HĐGDNGLL vừa thực hiện.

2 Nêu 2 nhận xét cá nhân của em về

hình thức/ phương pháp tổ chức HĐGDNGLL vừa thực hiện.

3 Nếu làm lại hoạt động vừa rồi, em

muốn thay đổi những điểm nào

Nội dung 4 Rèn luyện kĩ năng sống qua Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

(3 tiết)

Mục tiêu

Sau khi hoàn thành nội dung 4, học viên:

- Hiểu được vai trò của HĐGDNGLL trong việc giáo dục rèn luyện KNS

- Biết tổ chức HĐGDNGLL hướng vào giáo dục những KNS cơ bản cần thiết cho lứa tuổi học sinh THCS

- Biết cách tổ chức một HĐGDNGLL theo chủ đề

Các hoạt động

Hoạt động 1: Xác định rõ vai trò của HĐGDNGLL trong

giáo dục rèn luyện KNS cho học sinh

Mục tiêu

Giúp học viên hiểu được HĐGD NGLL ở trường THCS có vai trò rất quan trọng là tạo môi trường thuận lợi, tạo điều kiện để học sinh trải nghiệm rèn luyện KNS

Thông tin cơ bản

HĐGDNGLL là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục ở nhà trường phổ thông trung học cơ sở Đó là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn văn hoá ở trên lớp HĐGDNGLL là sự tiếp nối hoạt động dạy học trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, góp phần hình thành tình cảm, niềm tin

và sự phát triển nhân cách cho các em.

Mục tiêu không thể thiếu của HĐGDNGLL ở trường THCS là rèn luyện cho các em có các kỹ năng cơ bản phù hợp với lứa tuổi học sinh THCS như: kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hóa; kỹ năng tổ chức quản lý và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách là chủ thể của hoạt động; kỹ năng tự học; kỹ năng tự đánh giá kết quả học tập, rèn luyện Đây cũng chính là các kỹ năng sống cơ bản của lứa tuổi học sinh THCS

Đổi mới phương pháp HĐGDNGLL ở các trường THCS hiện nay cũng định hướng vào việc phát triển tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạt động độc lập, khả năng tự

đề xuất và giải quyết vấn đề trong hoạt động cũng như khả năng

tự kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động của các em Như vậy các HĐGDNGLL có một vai trò rất quan trọng là tạo môi trường, tạo điều kiện để học sinh trải nghiệm rèn luyện KNS

Thông tin cơ bản

KNS liên quan đến mọi hoạt động của trường học

Khái niệm kỹ năng sống:

KNS là khả năng thực hiện những hành vi thích ứng tích cực, những cách hành xử hiệu quả, giúp cá nhân hoà nhập vào môi trường xung quanh (gia đinh, lớp học, thế giới bạn bè ), giúp cá nhân hình thành các mối quan hệ xã hội, phát triển những nét nhân cách tích cực thuận lợi cho

sự thành công học đường và thành công trong cuộc sống

Hoạt động 2: HĐGDNGLL tập trung giáo dục những KNS cơ

bản cần thiết cho lứa tuổi học sinh THCS

Các KNS cơ bản cần thiết cho lứa tuối học sinh THCS

 Kỹ năng giao tiếp

 Kỹ năng điều chỉnh nhận thức, hành vi

 Kỹ năng kiểm soát/ứng phó với stress

 Kỹ năng hợp tác, làm việc theo nhóm

 Kỹ năng giải quyết vấn đề

 Kỹ năng lắng nghe tích cực

 Kỹ năng đồng cảm

 Kỹ năng quyết đoán, ra quyết định

 Kỹ năng thuyết phục, thương lượng

 Kỹ năng thuyết trình

 Kỹ năng đặt mục tiêu, lập kế hoạch thực hiện mục tiêu

 Kỹ năng đặt câu hỏi?

 Kỹ năng học bằng đa giác quan

 Kỹ năng tư duy sáng tạo

 Kỹ năng khen, chê tích cực

 Kỹ năng suy nghĩ tích cực, duy trì thái độ lạc quan

 Kỹ năng thích ứng

 Kỹ năng đánh giá và tự đánh giá

Bài tập: học viên được yêu cầu xếp hạng các KNS này theo thứ bậc

Hoạt động 3: Tổ chức HĐGDNGLL theo chủ đề rèn luyện KNS

2- Nảy sinh nhiều nhất các giải pháp có thể

3- Quyết định chọn giải pháp tốt nhất (tối ưu)

4- Thực hiện giải pháp đã chọn và đánh giá hiệu quả của nó

Các giai đoạn của qúa trình giải quyết vấn đề được mô

hình hoá như sơ đồ

Xác định

vấn đề

Nảy sinh các giải pháp

Cân nhắc chọn lựa giải pháp tối ưu

Thực hiện giải pháp đã chọn

và đánh giá tính hiệu quả của nó

Vấn đề chưa giải quyết Tiếp tục

Kết thúc qúa trình

Vấn đề đã được giải quyết

Thực hành: Học viên áp dụng các kỹ năng trên để giúp học sinh xử lý tình huống sau đây:

- Tình huống: “Cô ơi, cháu rất cô đơn và rất khổ tâm vì gia

đình bố mẹ cháu cấm cháu quan hệ với bạn bè Cháu nhớ có lần mẹ cháu gọi bạn gái cháu là "cái con kia" và còn hỏi cháu: "Cái con ấy nhà nó ở đâu?" Mặc dù bạn ấy không còn có mặt lúc đó, nhưng cháu rất bất bình về lời nói ấy Thế là cháu bảo luôn với mẹ : "Mẹ đừng gọi bạn con như thế Mặt mẹ cháu sầm lại, mắng cháu, nói cháu mất dạy, coi bố mẹ không ra gì, coi bạn hơn cả mẹ ” Cháu cảm thấy mình bị xỉ nhục chỉ còn biết khóc thôi

Từ đó cháu thất vọng về mẹ cháu, cháu chỉ muốn bỏ nhà ra đi thôi ”

Nội dung 5 Thực hành tổ chức hoạt động cụ thể

(4 tiết)

Mục tiêu

Sau khi học xong nội dung này, học viên:

- Nắm được cách thiết kế một hoạt động cụ thể theo hướng đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động và những hình thức đánh giá kết quả hoạt động của HS

- Biết thiết kế hoạt động có thể hiện sự đổi mới PP tổ chức hoạt động và triển khai trong thực tế ở trường mình

- Linh hoạt và sáng tạo trong quá trình triển khai trong thực tế

- Các tài liệu tập huấn có liên quan

Các hoạt động

- Học viên làm việc theo nhóm

- Mỗi nhóm thiết kế một hoạt động cụ thể

- Lần lượt các nhóm trình bày thiết kế để chia sẻ, góp ý bổ sung cho nhau

Nội dung 6 Lập kế hoạch triển khai tập huấn tại địa phương

(2 tiết)

Mục tiêu

- Học viên hiểu được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc lập kế hoạch tập huấn về đổi mới phương pháp và đổi mới đánh giá kết quả HĐGD NGLL ở THCS.

- Biết cách lập kế hoạch tập huấn tại địa phương.

Gợi ý một mẫu kế hoạch:

2 Nội dung, phương pháp tập huấn

3 Điều kiện, phương tiện

4 Kế hoạch cụ thể

Hoặc theo bảng sau:

Ngày 1

Thời gian Nội dung Hoạt động

của GV Hoạt động của HV Thiết bị và đồ dùng Báo cáo viên

Ngày 2

Thời gian Nội dung Hoạt động

của GV Hoạt động của HV Thiết bị và đồ dùng Báo cáo viên

Phần III – Tài liệu tham khảo

tổ chức quản lí và tham gia các hoạt động tập thể với tư cách

là chủ thể hoạt động; kĩ năng tự kiểm tra, đánh giá kết quả học tập, rèn luyện; củng cố, phát triển các hành vi, thói quen tốt trong học tập, lao động và công tác xó hội.

- Bồi dưỡng thái độ tự giác, tích cực tham gia các hoạt động tập thể và hoạt động xã hội; hình thành tình cảm chân thành, niềm tin trong sáng với cuộc sống, với quê hương đất nước;

có thái độ đúng đắn đối với các hiện tượng tự nhiên và XH.

2 Chương trình của HĐGDNGLL (trong tài liệu kèm theo)

II Một số phương pháp tổ chức HĐGDNGLL

1 Phương pháp thảo luận nhóm

2 Phương pháp đóng vai

3 Phương pháp giải quyết vấn đề

Cấu trúc quá trình giải quyết vấn đề gồm các bước cơ bản sau đây :

Bước 1 : Nhận biết vấn đề

Bước 2 : Tìm các phương án giải quyết

Bước 3 : Quyết định phương án giải quyết

III Một vài kĩ thuật dạy học tích cực

- Giới thiệu một số kỹ thuật phát huy tính tích cực :

2 Phù hợp với nội dung hoạt động cụ thể

3 Phù hợp với đặc điểm lứa tuổi học sinh THCS

4 Phù hợp với cơ sở vật chất, các điều kiện tổ chức hoạt động của nhà trường

5 Tăng cường sử dụng các TBDH, PTDH các môn học và đặc biệt lưu ý đến những ứng dụng của công nghệ thông tin