Trình bày phương pháp xác định phụ tải, tính chọn dây dẫn và các thiết bị đóng cẳt, bảo vệ trong mạch điện chiếu sáng sinh hoạt.. Chọn tiết diện dây theo điều kiện tổn hao điện áp cho p
Trang 1NGƯỜI THỰC HIỆN:
ĐK3
ĐỒ ÁN MÔN HỌC
MÔN: CUNG CẤP ĐIỆN
TÊN ĐỀ TÀI: THIẾT KÉ VÀ LẮP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN CHIẾU SÁNG
Trang 2GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG http://www.ebook.edu.vn
LỜINÓI ĐẦU
rong sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá nước nhà, công nghiệp điện lực giữ vai tròđặc biệt quan trọng bởi vì điện năng là nguồn năng lượng được sử dụng rộng rãi nhất trongcác ngành kinh tế quốc dân ,điện năng là tiền đề cho sự phát triển của đất nước
Ngày nay điện năng trở thành năng lượng không thể thiếu được trong hầu hết cáclĩnh vực kinh tế Mỗi khi có một nhà máy mới, một khu công nghiệp mới, một khu dân cưmới được xây dựng thì ở đó nhu cầu về hệ thống cung cấp điện nảy sinh
Là một sinh viên khoa Điện- những kỹ sư tương lai sẽ trực tiếp tham giathiết kế các hệ thống cung cấp điện, cho nên ngay từ khi còn là sinh viên thì việc được làm
đồ án cung cấp điện là sự tập dượt, vận dụng những lý thuyết đã học vào thiết kế các hệthống cung cấp điện như là cách làm quen với công việc sau này
Học xong môn học Cung cấp điện chúng em nhận được đồ án môn học với đề tài:MThiết kế
và lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng trong căn hộ.”
Trong thời gian làm đồ án vừa qua với sự giúp đỡ tận tình của thầy Trần VănChương cùng với các thầy cô trong Khoa Điện-Điện Tử, chúng em đã hoàn thành đồ ánmôn học của mình Tuy đã cố gắng, say mê với đồ án, đã bỏ nhiều công sức cho đề tài nàynhưng do kiến thức còn hạn chế, chắc khó tránh khỏi có nhiều khuyết điểm Chúng emmong nhận được sự nhận xét và chỉ bảo của các thầy cô giáo để chúng em được hoàn thiệnhơn
Chúng em xin chân thành cảm ơn!
Hưng Yên, ngày 20 tháng 4 năm 2008.Nhóm sinh viên thực hiện:
Vũ Ngọc Hiến Bùi Xuân HòaNguyễn Thị HòaNguyễn Thị HộiNguyễn Thị HồngNhân xét của giáo viên hướng dẫn
Trang 3GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG http://www.ebook.edu.vn
Hưng yên, ngày tháng năm 2008
Giáo viên hướng dẫn
Trang 4GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG http://www.ebook.edu.vn
Nhân xét của giáo viên chấm phản biên
Hưng yên, ngày tháng năm 2008
-t-sy J > • r n _ • Ạ J 1 _ Ạ ì 1 _ w i 1 *A 1 _Ạ _ ^ _ I • Ạ _ _ _ _
Tên đê tài: Thiêt kê và lắp đặt hệ thống điện chiêu sáng
trong căn hộ.
Nồi dung cần hoàn thành:
1 Giới thiệu các yêu cầu, đặc điểm của hệ thống cung cấp điện sinh hoạt.
Trang 5GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG http://www.ebook.edu.vn
2 Trình bày phương pháp xác định phụ tải, tính chọn dây dẫn và các thiết
bị đóng cẳt, bảo vệ trong mạch điện chiếu sáng sinh hoạt.
3 Vận dụng thiết kế và lắp đặt dự toán lắp đặt hệ thống điện cho một căn
hộ theo sơ đồ mặt bằng cho trước.
4 Phương pháp lắp đặt, vận hành an toàn, hiệu quả các thiết bị điện, hệ
thống điện trong thực tế.
5 Lập và thực hiện các báo cáo theo kế hoạch.
6 Quyển thuyết minh và các bản vẽ Folie mô tả đầy đủ nội dung của đề tài.
MỤC LỤC
Chương I: Khái quát chung về hệ thống cung cấp điện sinh hoạt 7
I - Yêu cầu đặc điểm của hệ thống cung cấp điện sinh hoạt 7
1 Yêu cầu 7
2 Đặc điểm 7
II - Các phương pháp xác định phụ tải 10
1 Xác định phụ tải tính toán theo suất tiêu hao điện năng trên đơn vị sản phẩm 10 2 Xác định phụ tải tính toán theo suất phụ tải trên 1 đơn vị diện tích 10
3 Xác định phụ tải tính toán theo công suất đặt (Pđ) và hệ số nhu cầu (Knc) 10
4 Xác định phụ tải tính toán theo hệ số cực đại (Kmax) và công suất trung bình (Ptb) 10
III - Các phương pháp chọn tiết diện dây dẫn 11
1 Chọn tiết diện dây theo điều kiện phát nóng 11
2 Chọn tiết diện dây theo Jkt 12
3 Chọn tiết diện dây theo điều kiện tổn hao điện áp cho phép 13
IV - Tính chọn thiết bị đóng cắt và bảo vệ trong hệ thống điện sinh hoạt 15
1 Cầu chì 15
2 Cầu dao 16
3 Aptoma t 17
Trang 6GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG http://www.ebook.edu.vn
1 Chọn Aptomat cho phòng khách 33
2 Chọn Aptomat cho phòng bếp 33
3 Chọn Aptomat cho nhà tắm 33
Trang 7GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG http://www.ebook.edu.vn
4 Chọn Aptomat cho phòng ngủ 33
5 Chọn Aptomat cho tổng tầng 2 33
6 Chọn Aptomat cho tổng tầng 1 34
7 Chọn Aptomat cho tổng căn hộ 34
8 Chọn Aptomat cho bình nóng lạnh 34
II.3Bảng danh mục các thiết bị đã chọn 36
III - Phương án lắp đặt đường dây 37
1 Sơ đồ đặt các thiết bị điện 37
2 Phương án lắp đặt 38
3 Sơ đồ đi dây 43
Chương III: Vận hành an toàn hiệu quả các thiết bị điện 44
1 Lựa chọn thiết bị tiết kiệm điện 44
2 Lắp đặt thiết bị hợp lý khoa học 44
3 Điều chỉnh thói quen sử dụng đồ điện trong gia đình 44
CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HỆ THỐNG CUNG
CẤP ĐIỆN SINH HOẠT
I Yêu cầu, đặc điểm của hệ thống cung cấp điện sinh hoạt
1 Yêu cầu
Khi thiết kế hệ thống cung cấp điện sinh hoạt bao gồm chiếu sáng và các thiết bị điện sinh hoạt khác đều phải thoả mãn các yêu cầu sau:
- An toàn điện, bảo vệ mạch điện kịp thời tránh gây hoả hoạn
- Dễ sử dụng điều khiển và kiểm soát , dễ sửa chữa
- Đạt yêu cầu về kỹ thuật và mỹ thuật
- Việc đảm bảo độ tin cậy cấp điện là không yêu cầu cao vì thuộc hộ tiêu thụ
loại 3 nhưng vẫn phải đẩm bảo được chất lượng điện năng tức là độ lệch
về dao động điện áp là bé nhất và nằm trong phạm vi cho phép Với mạng chiếu sáng thì độ lệch điện áp cho phép là ± 2.5%
- Ngoài ra khi thiết kế cung cấp điện cho hệ thống điện sinh hoạt cũng cần phải tính đến đường dây trục chính nên tính dư thừa đề phòng phụ tải tăng sau này
Trang 8GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG http://www.ebook.edu.vn
- Đảm bảo độ an toàn điện bằng các khí cụ điện đóng cắt và bảo vệ
như
aptomat, cầu chì, cầu dao, công tắc
- Ngày nay như chúng ta thấy điện năng để cung cấp cho sinh hoạt,
côngnghiệp, dịch vụ còn thiếu rất nhiều nên thường xuyên phải cắt điện luân phiên
vì thiếu điện Do đó khi thiết kế cũng cần tính toán kỹ để cho chi phí vận hành
hệ thống điện là thấp nhất hay là để tiết kiệm điện
2 Đặc điểm
- Hệ thống cung cấp điện sinh hoạt thuộc loại cung cấp điện cho hộ tiêu thụ loại
3 là những hộ cho phép với mức độ tin cậy điện thấp, cho phép mất điện trong
thời gian sửa chữa, thay thế thiết bị sự cố nhưng thường không cho phép quá 1
ngày đêm bao gồm các khu nhà ở, nhà kho, trường học
- Để cung cấp cho mạng điện sinh hoạt ta có thể dùng một nguồn điện hoặc
đường dây 1 lộ
- Mạng điện sinh hoạt là mạng một pha nhận điện từ mạng phân phối 3 pha điện áp
thấp để cung cấp cho các thiết bị, đồ dùng điện và chiếu sáng
- Mạng điện sinh hoạt thường có trị số điện áp pha định mức là 380/220 hoặc
220/127 Tuy nhiên do tổn thất điện áp trên đường dây tải nên ở cuối nguồn điện áp
này bị giảm sovới định mức.Để bù lạisự giảm áp này các hộ tiêu
thụ thường dùng máy biến áp điều chỉnh để nâng điện áp đạt trị số định mức
- Mạng điện sinh hoạt gồm mạch chính và mạch nhánh Mạch chính giữ vai trò là
mạch cung cấp còn mạch nhánh rẽ từ đường dây chính được mắc song song để có
thể điều khiển độc lập và là mạch phân phối điện tới các đồ dùng điện
- Với hệ thống cung cấp điện cho sinh hoạt chiếu sáng được cấp chung với
mạng điện cấp cho các phụ tải khác
- Mạngđiện sinh hoạt cần có các thiết bị đo lường điều khiển, bảo vệ như
công tơ điện, cầu dao, aptomat, cầu chì, công tắc
- Mạng điện sinh hoạt thường có các phương thức phân phối điện sau:
• Sơ đồ phân nhánh
Trang 9GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG http://www.ebook.edu.vn
X CD_A1
Đặc điểm : Mỗi căn hộ chỉ có 1 đường dây vào nhà được lắp công tơ điện, cầu dao,
Aptomat có dòng điện và điện áp định mức phù hợp với cấp điện áp và dòng điện sử
dụng trong căn hộ Đường dây chính này đi suốt qua các khu vực cần cấp điện đến từng
điểm thì rẽ nhánh Những đồ dung điện có công suất cao thì đi một đường dây riêng
biệt mỗi nhánh đều có khí cụ bảo vệ
A4 X
VA2 VA3
Trang 10GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG http://www.ebook.edu.vn
Ưu, nhược điểm:
+ Phương thức này đơn giản trong thi công, sử dụng ít dây và thiết bị bảo vệ nên
chi phí kinh tế thấp
+ Mạng điện dễ kiểm tra và sửa chữa
+ Tuy nhiên do phân tán nhiều bảng điện nhánh nên ảnh hưởng đến yêu cầu về
mỹ thuật của toàn bộ hệ thống điện
Đường điện chính sau công tơ và aptomat sẽ được phân ra thành nhiều nhánh khác
nhau mỗi nhánh dẫn đến từng khu vực trong căn hộ Trên mỗi đường dây nhánh đều
phải đặt Aptomat riêng cho từng nhánh phù hợp với dòng điện chạy qua
Ưu, nhược điểm :
+Bảo vệ nhanh và có chọn lọc khi có sự cố chập mạch quá tải tránh gây hoả hoạn
+ Sử dụng thuận tiện, dễ dàng kiểm tra, an toàn điện và đạt yêu cầu mỹ thuật
+ Tuy nhiên phương thức đi dây này phải sử dụng nhiều dây và khí cụ điện nên chi phí
kinh tế cao
Trang 11GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG - 10 - http://www.ebook.edu.vn
II Các phương pháp xác định phụ tải tính toán
1 Xác định phụ tải tính toán theo suất tiêu hao điện năng trên đơn vị sản phẩm.Đối với các hộ tiêu thụ có đồ thị phụ tải không đổi hoặc thay đổi ít , phụ tải tính toán lấy bằng giá trị trung bình của ca phụ tải lớn nhất đó:
Ptt=Pca=(MCa.Wc)/TCaTrong đó :
Mca: số lượng sản phẩm sản xuất trong 1 ca
Tca: thời gian của ca phụ tải lớn nhất (h)
W0: suất tiêu hao điện năng cho 1 đơn vị sản phẩm ( kWh/1 đơn vị sản
phẩm)
Ptt=(M.Wo)/TmaxTrong đó :
M: tổng sản phẩm sản xuất trong cả năm
Tmax: thời gian sử dụng công suất lớn nhất (h)
2 Xác định phụ tải tính toán theo suất phụ tải trên 1 đơn vị diện tích
Ptt=F.poTrong đó :
F: diện tích bố trí nhóm hộ tiêu thụ (m2)
p0: suất phụ tải trên 1 đơn vị diện tích sản xuất là 1m2(kW/m2)
3 Xác định phụ tải tính toán theo công suất đặt (Pđ) và hệ số nhu cầu (Knc)
Trang 12GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG - 1 1 - http://www.ebook.edu.vn
Sau khi tính toán được phụ tải ta phải tính được loại dây và tiết diện dây sao cho phù hợp với mạng điện
Có 3 cách để tính tiết diện dây đó là :
• Chọn tiết diện dây theo điều kiện phát nóng
• Chọn tiết diện dây theo chỉ tiêu Jkt
• Chọn tiết diện dây theo tổn thất điện áp cho phép
1 Chọn tiết diện dây theo điều kiện phát nóng
Phương pháp này áp dụng cho lưới hạ áp đô thị, hạ áp công nghiệp và ánh sáng sinh hoạt
Khi có dòng điện chạy qua dây dẫn và cáp thì vật dẫn bị nóng, nếu nhiệt độ dây dẫn vàcáp quá cao có thể làm cho chúng bị hư hỏng hoặc giảm tuổi thọ Mặt khác, độ bền cơ họccủa kim loại cũng bị giảm xuống Do vậy nhà chế tạo qui định đối với mỗi loại dây dẫn vàcáp
Nhiệt độ cho phép của dây trần là ỡ cp = 700 C
Nhiệt độ cho phép của dây bọc cách điện là : ỡ cp = 65 0C
Nhiệt độ tiêu chuẩn của môi trường là : ỡ cp = 25 0C
Khi thoả mãn các điều kiện trên thì Icp = [I] cp Trong đó [I] cp là dòng điện lâu dài chophép
Với mỗi dòng điện lâu dài cho phép ứng với một tiết diện nhất định
* Khi nhiệt độ của môi trường khác nhiệt độ tiêu chuẩn ta tiến hành hiệu chỉnh
Trang 13GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG - 1 2 - http://www.ebook.edu.vn
Icp < [I] cp Từ [I] cp Tra bảng 2.55 trang 654 sách Cung cấp điện của Nguyễn Xuân Phú
ta chọn được tiết diện dây
Từ điện áp định mức tra bảng 3.9 phần phụ lục ta được ỡ( nhiệt độ cho phép của cáp )
Từ ỡ và dị (nhiệt độ môi trường ) tra bảng 2.11 ta được Kổ
Từ khoảng cách 2 khe của cáp tra bảng 2.13 ta được Kn
P
Dòng điện phụ tải của mỗi cáp là : Itt = —-ị=— - (n là số cáp )
n ^ 3U dm c0s v / „
Icp = K, x„
Icp < [I] cp Từ [I] cp Tra bảng 2.55 trang 654 sách Cung cấp điện của Nguyễn Xuân Phú ta
chọn được tiết diện dây Kiểm tra lại theo điều kiện tổn thất điện áp cho phép
x0.j^ổili + r 0 ẳp .Ii
Tính AUtt =
Nếu AUtt < [AU] cp : Tiết diện dây chọn đúng
Nếu AUtt > [AU] cp : Tăng tiết diện lên 1 cấp và kiểm tra lại cho đúng
2 Chọn tiết diện dây theo Jkt
Phương pháp này để chọn dây dẫn cho lưới có điện áp U > 110 kV bởi vì trên lưới nàykhông có thiết bị sử dụng trực tiếp đầu vào, vấn đề điện áp không cấp bách, nếu chọn dâytheo Jkt sẽ có lợi về kinh tế, nghĩa là chi phí hàng năm thấp Lưới trung áp đô thị và xí nghiệp,nói chung khoảng cách tải điện ngắn, thời gian sử dụng công suất lớn, cũng được chọn theo
Jkt Ta xét 2 trường hợp :
Trường hợp 1 Khi tiết diện thay đổi trên chiều dài đường dây.
Trang 14Trong đó : P2 P2 .Pn công suất truyền tải trên các đoạn đường dây.
cos^ 1 cos^2 .cos^n hệ số công suất trên các đoạn đường dây •Căn cứ vào loại dây dẫn và Tmax tra bảng 3.10 ta được Jkt •
Tính tiết diện dây dẫn F2 = — (tiến hành qui chuẩn )•
Trong đó : S2,S2 Sn công suất truyền tải trên các đoạn 1,2,.,n l2,l2,•••,l n chiều dài trên các đoạn
1,2,••,n Căn cứ vào loại dây dẫn và Tmax tra bảng 3^10 ta tìm được J kt
Tính tiết diện dây dẫn Fdt = — ( tiến hành qui chuẩn )
Kiểm tra lại theo điều kiện phát nóng.
Từ tiết diện dây tra bảng 25 trang 654 sách Cung cấp điện của Nguyễn Xuân Phú ta suy ra được[I] cp
Dòng [I] cp phải thoả mãn điều kiện : [I] cp >
Trang 15GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG - 4 - http://www.ebook.edu.vn
K n hệ số hiệu chỉnh nhiệt độ giữa nhiệt độ chế tạo và nhiệt độ của dây dẫn K e
hệ số hiệu chỉnh nhiệt độ, kể đến số lượng cáp đi chung 1 rãnh
3 Chọn tiết diện dây theo điều kiện tổn thất điện áp cho phép
Phương pháp này được dùng với mạng điện địa phương vì mạng điện địa phươngthường có công suất bé tiết diện dây dẫn nhỏ, và do đó điện trở dây dẫn lớn Do vậy nếutăng tiết diện dây dẫn sẽ làm giảm tổn thất điện áp, tức là giữ cho tổn thất điện áp khôngvượt quá giá trị mức tổn thất điện áp cho phép
Trường hợp 1: Khi tiết diện không thay đổi trên suốt chiều dài đường dây.
Trang 16Y.^ U acp n
Kiểm tra lại theo điều kiện phát nóng.
Từ tiết diện dây tra bảng 2.55 trang 654 sách Cung cấp
điện của Nguyễn Xuân Phú ta suy ra được [I] cp
Dòng [I] cp phải thoả mãn điều kiện : [I] cp > —Ift
Trong đó : K n hệ số hiệu chỉnh nhiệt độ giữa
nhiệt độ chế tạo và nhiệt độ của dây dẫn
Kổ hệ số hiệu chỉnh nhiệt độ, kể đến số lượng cáp
Trang 17điện áp khi đó dây chảy của cầu chì tự nổ làmngắt dòng điện trong mạch ngay tức khắc nêntránh được sự hỏa hoạn do đường dây, thiết bị điện
bị phát hỏa
- Cách tính toán và lựa chọn cầu chì:
Cầu chì hạ áp được đặc trưng bởi hai đại lượng :+ Idc - dòng định mức
của dây chảy cầu chì +
Ivỏ - dòng định mức của
vỏ cầu chì (bao gồm cả
đế và nắp)
Trang 18Itt =
không cần phải thay vỏ
Cầu chì được lựa chọn theo hai điều kiện sau:
UđmCC ^ UđmLVIdc ^ Itt
Trong đó :
Idc _là dòng điện định mức của dây chảy mà nhà chế tạo cho theo các bảng
Itt _ là dòng điện ta tính toán được với công suất toàn mạch cần bảo vệ
Mặt khác để bảo vệ tốt và nhạy thì dòng điện Idc phải không lớn hơn dòng điện địnhmức nhiều Do đó thường chọn theo kinh nghiệm:
+ Đối với dây chảy chì: = (1.25 1.45)
Trong đó: Uđm - điện áp pha định mức bằng 220V cos p- lấy theo thiết
bị điện Với đèn sợi đốt, bàn là, bếp điện, bình nóng lạnh : cosp = 1
Với quạt, đèn tuýp, điều hòa, tủ lạnh, máy giặt : cos p=0.8 Khi cầu chì
bảo vệ lưới ba pha, dòng tính toán xác định như sau:
P
đm
V3*U đm x cosP
Trong đó: Uđm- điện áp dây
định mức của lưới điện bằng 380V cos p - lấy theo thực
tế
2 Cầu dao
Trang 19GVHD: TRẦN VĂN CHƯƠNG - 8 - http://www.ebook.edu.vn
- Cầu dao là khí cụ điện dùng để điều khiển đóng mở mạch trực tiếp bằng tay ởđường dây chính, chịu tải dòng điện lớn và có cầu chì bảo vệ sự cố chập mạch hay quá tải
- Lựa chọn cầu dao hạ áp:
UđmCD > U đmLV
IđmCD > IttTrong đó:
U đmLV : Điện áp định mức của lưới điện hạ áp, có trị số 220V hoặc
ỉ-> INTrong mạng điện dân dụng vì căn hộ ở xa trạm biến áp nên ta thường bỏ qua điềukiện ngắn mạch
4.Rơle thời gian
- Rơle thời gian là loại rơle tạo trễ đầu ra,nghĩa là khi đầu vào có tín hiệu điểu khiển thìsau một thời gian nào đó đầu ra mới tác động ( tiếp điểm rơle mới đóng hoặc mở)
- Thời gian trễ của rơle có thể từ vài phần giây đến hàng giờ hoặc hơn nữa^
Ứng dụng:
Trong mạng điện dân dụng Rơle thời gian thường được lặp đặt cho mạch đèn cầu thang^
CHƯƠNG II THIÉT KẾ VÀ LẮP ĐẶT HỆ THỐNG ĐIỆN
• • •
CHO CĂN HỘ
I Sơ đồ tổng thể mặt tiền của ngôi nhà
1 Sơ đồ bố trí tổng thể mặt tiền