Liệt kê được vai trò và chức năng của giao tiếp 2.. Đề xuất được các qui tắc giao tiếp giữa thầy thuốc với bệnh nhân 5.. tạo nên những ảnh hưởng, những tác động qua lại phối hợp với
Trang 1Ths Châu Liễu Trinh
Bộ môn Tổ chức – Quản lý Y tế
Trường Đại học Y Dược Cần Thơ
1 Định nghĩa được giao tiếp? Liệt kê được vai trò và chức năng của giao tiếp
2 Nêu được các phương tiện giao tiếp
3 Trình bày được các loại giao tiếp
4 Đề xuất được các qui tắc giao tiếp giữa thầy thuốc với bệnh nhân
5 Ứng dụng được kiến thức đã học/ lâm sàng
những con người nhất định trong xã hội nhằm
sống
tạo nên những ảnh hưởng, những tác động qua lại
phối hợp với nhau trong công việc
hình thành, phát triển và vận hành các mối quan
hệ giữa con người với con người
Có sự giao tiếp đúng nghĩa trong giới động vật?
Ở con người giao tiếp được hình thành, phát triển
và vận hành trong quá trình sống của xã hội loài
người
loài khỉ, loài kiến, loài ong, cá heo
có khả năng phát ra một số tín hiệu để liên lạc với
nhau theo bản năng không thực sự là giao tiếp
Qua giao tiếp, con người hình thành nên những mối quan hệ XH, sự phong phú của các mối quan hệ XH
sẽ làm phong phú đời sống nhân cách con người
Xã hội càng phát triển thì
- Giao tiếp càng phong phú,
- phương tiện giao tiếp càng đa dạng,
- giao tiếp gián tiếp (qua công cụ) càng phát triển
Những nét đặc trưng của tâm lý người như ngôn ngữ, ý thức, tình cảm được hình thành và phát triển trong giao tiếp
Qua giao tiếp, con người hưởng thụ và tiếp thu những thành tựu phát triển VH-KH, lĩnh hội những giá nhiệm, lòng tự trọng ) của XH loài người Bằng tấm gương của đối tượng giao tiếp mà chủ thể soi lại mình, tự điều chỉnh mình cho phù hợp với các chuẩn mực của XH
Giao tiếp - Thầy thuốc
khám chữa bệnh, tiếp xúc, bàn bạc công việc
hoàn thành nhiệm vụ
Hình thành & hoàn thiện nhân cách, phong cách
Các kỹ năng, kỹ xảo, nghệ thuật giao tiếp trong
khám chữa bệnh
Có được những thông tin quí giá nâng cao trình
độ, chẩn đoán chính xác bệnh tật
(điều trị bằng tâm lý, ngày càng được nâng cao là nhờ có
sự giao tiếp hợp lý giữa thầy thuốc và bệnh nhân)
1
2
3
4
5 Chức năng nhận thức
Chức năng qui chiếu
Chức năng cảm xúc Chức năng duy trì sự liên tục Chức năng thơ mộng Chức năng siêu ngôn ngữ
6
Jakopson
để có những thông tin rõ ràng
để tạo ra không khí thoải mái
tạo ra những cảm xúc tốt đẹp giữa chủ thể và khách thể trong giao tiếp
Trang 2 tránh những khoảng trống trong GT,
xen giữa những GT nghiêm túc về công việc
là những lời thăm hỏi, những câu chuyện
vui, chuyện cười
để tạo ra sự thi vị,
kích thích trí tưởng tượng phong phú và
những xúc cảm thẩm mỹ trong GT
nhằm lựa chọn và sử dụng những câu những từ chính xác, sâu sắc, gây ấn tượng mạnh mẽ
giải quyết đúng vấn đề mà cả chủ thể lẫn khách thể giao tiếp đang mong đợi
Cử chỉ
Tư thế
Vật chất
1- Ngôn ngữ bên ngoài
ngôn ngữ nói
âm thanh thính giác
ngôn ngữ viết
chữ viết thị giác (xúc giác)
Hình thức
- độc thoại
- đối thoại
2- Ngôn ngữ bên trong
Không trực tiếp tham gia vào quá trình giao tiếp
Công cụ, phương tiện quan trọng nhận thức, điều khiển, điều chỉnh thái độ, tình cảm, và ý chí của mình khi giao tiếp
Đôi khi với kinh nghiệm, trực giác và linh cảm đoán:
- nội dung ngôn ngữ thầm,
- ngôn ngữ thuần túy bên trong của đối tượng
nhờ đó mà quá trình giao tiếp diễn ra thuận lợi và đạt kết quả cao
Qua nét mặt
Qua cử chỉ
Qua tư thế
Qua phương tiện vật chất
- có sự hội nhập của XH, trí tuệ, tình cảm
muốn, những rung cảm, kinh nghiệm
Trang 3 Ngôn ngữ
Chính thức
Không chính thức
1 Tạo mối quan hệ tốt
- tạo ra hình ảnh tốt về bản thân
- có khả năng đồng cảm, thân thiện
- hợp tác và tôn trọng đối tượng
- không kênh kiệu, mỉa mai, châm biếm
- Không đe dọa đối tác
- không tự hào, nói về mình quá nhiều
2 Giao tiếp rõ ràng
tự tin, độc lập
có khả năng ứng phó bình tĩnh (xúc cảm mạnh)
nội dung, trình bày rõ ràng
+ chú trọng vào VĐ hiện tại, không dùng từ ngữ ko lịch sự
+ không lí luận suông, dài dòng; chỉ trích, giáo huấn
bàn luận và làm rõ vấn đề
+ biết phân tích, đánh giá vấn đề khách quan
+ không phán xét hời hợt, có thành kiến, suy diễn thiếu cơ sở
+ giả vờ hiểu ý khi thật sự chưa hiểu, ko tranh cãi quá mức
lắng nghe tích cực và biểu lộ sự quan tâm
phản hồi đúng lúc và đúng ý đối tác
3 Khuyến khích mọi người cùng tham gia
- phát hiện, tìm ra giải pháp
- tham gia hành động
- tham gia đánh giá
Ch ịu trách nhiệm về vấn đề SK
Tìm hiểu về bệnh tật, về những vấn đề ảnh
hưởng lên SK (khó chịu, bất an) tháo gỡ những bất ổn đó
Liên hệ đạo đức, năng lực nghề nghiệp
kết quả điều trị toàn diện của người bệnh
Giao tiếp chính thức
T hường xuyên trao dồi đạo đức, nhân cách
Xác định rõ ràng, cụ thể mục đích giao tiếp
Thu thập thông tin qua nhiều người, trong nhiều
hoàn cảnh khác nhau
Phải biết lắng nghe, có thái độ tích cực, cân nhắc
kỹ càng khi thu thập thông tin
Chuẩn bị kỹ về thời gian, địa điểm, bối cảnh của
cuộc giao tiếp
Phải biết kích thích, cuốn hút bệnh nhân và giúp họ khắc phục sự e dè, lo lắng về bệnh tật
Lựa chọn cách thức giao tiếp sao cho phù hợp với từng đối tượng
đoán trong giao tiếp với bệnh nhân
Hứa suông, hứa những điều không nên hứa
Trang 41 Trường ĐHYD Cần Thơ, Khoa YTCC, Tài liệu học tập môn Tâm lý học
2 Trường Đại học Nông lâm Huế - Bài giảng Tâm lý học va giao tiếp cộng đồng
Người biên soạn: Nguyễn Bá Phu - Huế, 08/2009
Các bạn có câu hỏi nào không?