PHÒNG CHỐNG THIẾU VTAMIN a

NHữNG ĐIềU CầN BIếT Về VITAMIN A• Vitamin A là loại Vitamin tan trong dầu, rất cần thiết đối với cơ thể.. • Gan động vật và gan cá là thức ăn giàu Vit.A, các loại trứng, sữa cũng là thực

PHßNG CHèNG THIÕU VTAMIN A

– Theo ớc tính của TCYTTG (1995), hơn 3 triệu trẻ em bị

khô mắt và 250 triệu trẻ em bị thiếu Vtamin A cận lâm sàng.

– Năm 1997 có 41 n ớc tồn tại các thể lâm sàng bệnh

khô mắt và 49 n ớc khác vẫn còn tình trạng thiếu Vtamin A cận lâm sàng, trong đó có 19 n ớc ở mức độ nặng

ý NGHĩA CủA THIếU VTAMIN A đối VớI

SứC KHỏE CộNG ĐồNG

NHữNG ĐIềU CầN BIếT Về VITAMIN A

• Vitamin A là loại Vitamin tan trong dầu, rất cần thiết đối với cơ thể.

• Cơ thể ng ời không tự tổng hợp đ ợc Vitamin A vì vậy Vitamin A đ ợc cung cấp từ thức ăn

• Vitamin A chính cống chỉ có trong thức ăn động vật, thức ăn thực vật chỉ có tiền Vitamin A (Provitamin A) trong đó β-Caroten có hoạt tính sinh học cao nhất.

• Gan động vật và gan cá là thức ăn giàu Vit.A, các loại trứng, sữa cũng là thực phẩm cung cấp nhiều Vitamin A.

HậU QUả DO THIếU VITAMIN A

VAI TRò VITAMIN A HậU QUả DO THIếU VITAMIN A

1 Tăng tr ởng Trẻ chậm lớn, suy dinh d ỡng

2 Thị giác Quáng gà (XN)

3 Bảo vệ biểu mô Khô kết mạc, khô loét giác mạc

4 Miễn dịch Tăng nguy cơ tử vong trẻ em

Giảm sức đề kháng với bệnh tật

Dễ bị nhiễm trùng nặng, đặc biệt là Sởi, tiêu chảy và viêm đ ờng hô hấp Giảm khả năng miễn dịch (Sởi,Tetanus,HIV)

( Những nghiên cứu gần đây đã khẳng định: bằng biện pháp bổ

sung Vitamin A có thể làm giảm 23% tử vong ở trẻ em )

NGUYêN NHâN THIếU VTAMIN A

Ba nguyên nhân chính:

1 Khẩu phần ăn bị thiếu hụt Vitamin A.

2 Các bệnh nhiễm khuẩn đặc biệt là Sởi, Tiêu

chảy, Viêm đ ờng hô hấp

3 Suy dinh d ỡng protein năng l ợng nặng th ờng

kèm theo thiếu Vtamin A (>20%).

Phân loại khô mắt ban đầu Điều tra

(1985-1988)

Điều tra

đánh giá

(1994)

Điều tra

đánh giá

(1998)

Ng ỡng của TCYTTG (WHO)

Quáng gà (XN) 0.37 % 0.050 % 0.20 % 1.0 % Vệt Bitot (X1B) 0.16 % 0.045 % - 0.5 %

Lóet giác mạc

(X2/X3A/X3B) 0.07 % 0.005 % - 0.01 % Sẹo giác mạc (XS) 0.12 % 0.048 % - 0.05 %

tình hình khô mắt trẻ em việt nam

Khi tỷ lệ mắc bệnh v ợt quá một trong 3 chỉ tiêu lâm sàng ở trên, có thể kết luận có vấn đề thiếu Vitamin A và bệnh Khô mắt.

Tû lÖ trÎ em thiÕu vitamin a tiÒn l©m sµng

(XN retinol huyÕt thanh)

14.7%

12.0%

10.8%

0%

2%

4%

6%

8%

10%

12%

14%

16%

Tû lÖ bµ mÑ cã hµm l îng Retinol

trong s÷a thÊp (%)

41.1%

48.5%

58.3%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

C¸C GI¶I PH¸P PHßNG CHèNG

THIÕU VTAMIN A

1 Bæ sung Vitamin A (Supplementation)

2 T¨ng c êng Vitamin A vµo thùc phÈm

( Fortification)

3 C¶i thiÖn b÷a ¨n (Food-based solutions)

Những mốc triển khai ch ơng trình

1985-88 Điều tra ban đầu bệnh khô mắt

1986 Hội thảo tại Hà Nội

1987 Hội thảo tại TP Hồ Chí Minh

1988 Triển khai thí điểm tại 7 huyện

1989 Mở rộng ch ơng trình ra tất cả các tỉnh

1993 Triển khai 100% xã Kết hợp với “Ngày tiêm chủng toàn quốc” (chiến dịch uống Vitamin A đợt 2 trong năm)

1994 “Ngày uống Vitamin A toàn quốc” Đánh giá quốc tế: Việt Nam cơ bản thanh toán bệnh khô mắt.

1996 “Ngày Vi chất dinh d ỡng toàn quốc” thay cho “Ngày

uống Vitamin A toàn quốc”

1998 Điều tra toàn quốc về thiếu Vitamin A

2000 Điều tra thiếu Vitamin A (theo vùng sinh thái)

2001 Hội nghị IVACG lần thứ 20 tổ chức tại Hà Nội (2/2001)

Bộ Y Tế

Ban chỉ đạo ch ơng trình

(Viện DD, Viện Mắt, Viện

Nhi và các Viện khu vực)

Các BV trung ơng

Sở Y Tế

Ban chỉ đạo tỉnh, TP

(Trung tâm YTDP, TT.Mắt) Các BV tỉnh

phòng Y Tế HUYệN

Ban chỉ đạo huyện

(TT YTDP huyện) BV huyện

TRạM Y Tế Xã (PH ờNG)

Ban chỉ đạo ch ơng trình xã (ph ờng)

Sơ đồ quản lý triển khai ch ơng trình

Phân công quản lý, phân phối vitamin a

theo khu vực

Miền Bắc 32 tỉnh Từ Thừa thiên-Huế trở ra Dinh D ỡngViện

Nam Bộ 20 tỉnh Từ Lâm Đồng đến Cà Mau VSYTCCViện

Tp HCM

Nội dung hoạt động

1 Giáo dục dinh d ỡng.

2 Tạo nguồn thức ăn giàu Vitamin A và carôten, thực

hiện đa dạng hóa bữa ăn.

3 Nghiên cứu tăng c ờng Vitamin A vào thức ăn.

4 Phân phối Vitamin A liều cao cho trẻ em phối hợp

theo dõi biểu đồ phát triển

5 Phối hợp với các hoạt động CSSKBĐ, phòng chống

Suy dinh d ỡng và phòng chống các bệnh nhiễm

khuẩn.

Bổ SUNG VIêN NANG VTAMIN A

LIềU CAO Dự PHòNG

1 Đối t ợng và liều uống.

2 Tổ chức cho uống Vtamin A liều cao.

3 Theo dõi, báo cáo.

4 Giám sát khô mắt ở cộng đồng.

5 Cung cấp & bảo quản viên nang VtaminA.

1 Đối t ợng và liều uống

• Uống theo đợt chiến dịch, mỗi năm hai đợt (trẻ 6-36 tháng

tuổi).

• Cấp th ờng xuyên không theo chiến dịch và chỉ uống một

lần (Bà mẹ sau đẻ và Trẻ <5 tuổi có nguy cơ).

2 Tổ chức uống Vtamin A

• Lập danh sách đối t ợng Dự trù viên nang.

• Truyền thông giáo dục Chuẩn bị cơ sở, nhân lực

• Tổ chức cho trẻ uống An toàn khi dùng viên nang Vitamin

A.

• Bảo quản, cung cấp (th ờng xuyên, chiến dịch)

• Báo cáo, theo dõi giám sát

Phân phối Vtamin A Hệ dự phòng

Ph©n phèi Vtamin A bÖnh viÖn

(hÖ ®iÒu trÞ)

•TrÎ kh« m¾t hoÆc bÞ c¸c bÖnh cã nguy c¬ thiÕu Vitamin A.

•C¸c bµ mÑ sinh con t¹i c¸c bÖnh viÖn

•Cung cÊp Vtamin A cho c¸c bÖnh viÖn.

•Theo dâi, gi¸m s¸t kh« m¾t ë bÖnh viÖn.

Tû lÖ trÎ ® îc uèng vitamin a liÒu cao (%)

(theo b¸o c¸o cña c¸c tØnh)

89%

90%

91%

92%

93%

94%

95%

96%

97%

98%

99%

100%

1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000

Tû lÖ uèng (%) theo n¨m

kết quả triển khai ch ơng trình

Số

Số

Số

Bà mẹ sau

đẻ

Tỷ lệ

Ghi chú

một số vấn đề cần l u ý

•Đối t ợng th ờng xuyên, trẻ nguy cơ trong bệnh viện (cung cấp viên nang Vit.A cho bệnh viện)

•Báo cáo kết quả triển khai

•Sử dụng viên nang Vitamin A an toàn Viên nang 100.000 đv - 200.000 đv

•Cán bộ ch ơng trình ở các địa ph ơng, kỹ năng

•Lồng ghép hoạt động.