Huong dan SA bung cap cuu.pdf

Hướng dẫn SA bụng cấp cứu.

SIÊU ÂM BỤNG TRONG

CHẤN THƯƠNG

HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH

THẠC SĨ-BÁC SĨLÊ THANH TOÀN

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

z PHẦN LÝ THUYẾT

MỜI CÁC BS ĐỌC BÀI CỦA BS BÙI PHÚ QUANGĐỌC TÀI LIỆU THAM KHẢO

z PHẦN THỰC HÀNH

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

z ĐỐI TƯỢNG: CÁC BS, CHƯA BIẾT VỀ SIÊU ÂM

z NỘI DUNG:

z PHẦN 1-ĐẠI CƯƠNG VỀ SIÊU ÂM

z PHẦN 2-SIÊU ÂM BỤNG TRONG CHẤN THƯƠNG

MỤC TIÊU BÀI GIẢNG

z SA bụng: ưu điểm và hạn chế.

z Hình ảnh SA bình thường

z Một số hình ảnh Siêu âm trong chấn

thương

Vai trò của SA bụng trong cấp cứuỈ

Chỉ định và sử dụng kết quả hợp lý

PHẦN 1-ĐẠI CƯƠNG VỀ SIÊU ÂM

z MÁY SIÊU ÂM GỒM:

1-ĐẦU DÒ

2-THÂN MÁY

3-HIỂN THỊ: MONITOR, MÁY IN, …

PHẦN 1-ĐẠI CƯƠNG VỀ SIÊU ÂM

ĐẦU DÒ SIÊU ÂM

1-SECTOR 2-CONVEX 3-LINER

PHẦN 1-ĐẠI CƯƠNG VỀ SIÊU ÂM

z MÁY SIÊU ÂM HOẠT ĐỘNG DỰA TRÊN SÓNG ÂM THANH, CÓ TẦN SỐ CAO

z ĐẦU DÒ SIÊU ÂM: PHÁT SÓNG SIÊU ÂM VÀ

THU NHẬN SÓNG PHẢN HỒI

z KHÁM BỤNG: ĐẦU DÒ CÓ TẦN SỐ: 2,5-7,5 MHz

z TẦN SỐ CAO: KHÁM ĐƯỢC VÙNG NÔNG

z TẦN SỐ THẤP: KHÁM ĐƯỢC VÙNG SÂU

PHẦN 1-ĐẠI CƯƠNG VỀ SIÊU ÂM

PHẦN THÂN MÁY:

z CÓ BỘ NGUỒN CUNG CẤP ĐIỆN CHO ĐẦU DÒ

z KHI ĐẦU DÒ THU NHẬN SÓNG PHẢN HỒI SẼ BIẾN THÁNH ĐIỆN ĐƯA VỀ THÂN MÁY

z CÓ MỘT MÁY VI TÍNH TRONG THÂN MÁY XỬLÝ CHO TA HÌNH ẢNH GỌI LÀ CÁC MODE

HÌNH ẢNH SIÊU ÂM

z -Mode A

z -Mode B ( 2D )

z -Mode TM

z -Mode Doppler: D màu, D năng lượng

z D phổ, D liên tục

z -Mode 3D, 4D.

MOD A

MOD B (2D)

SIEÂU AÂM BUÏNG TRONG CHAÁN THÖÔNG: DUØNG MODE B (2D)

TM

DOPPLER

3D-4D

PHẦN 1-ĐẠI CƯƠNG

ƯU ĐIỂM

z KHÔNG XÂM LẤN-KHÔNG CHẢY MÁU

z THỜI GIAN THỰC (REAL TIME)

z KHÔNG ĐỘC HẠI->SA CHO TRẺ EM-THAI

z KHÔNG CẦN CHUẨN BỊ BN

z GIÁ THÀNH THẤP

z TẠI GIƯỜNG

MỘT VÀI KHÁI NIỆM-HÌNH ẢNH

z HƠI - DỊCH

z ECHO DÀY – TRỐNG

z TĂNG ÂM – GIẢM ÂM

z BÓNG LƯNG

MỘT VÀI KHÁI NIỆM-HÌNH ẢNH

1-ECHO TRỐNG 2-ECHO KÉM 3-ECHO DÀY

1

2

3

ASCITES-DÒCH OÅ BUÏNG-ECHO TROÁNG

ASCITES

PHẦN 1-ĐẠI CƯƠNG VỀ SIÊU ÂM

z TỶ LỆ NƯỚC QUYẾT ĐỊNH MỨC ĐỘ ECHO

z DỊCH Ổ BỤNG, DỊCH MẬT, NƯỚC TIỂU, MÁU: TỶLỆ NƯỚC CAO->ECHO TRỐNG

z SỎI, VÁCH TÚI MẬT, BAO GAN :TỶ LỆ NƯỚC ÍT->ECHO DÀY

TDMP PHẢI

TDMP

HƠI TỰ DO TRONG Ổ BỤNG

*HƠI: ECHO DÀY-BÓNG LƯNG “DƠ”

LÀ “BÓNG LƯNG CÓ ECHO DÀY”

*SỎI: ECHO DÀY- BÓNG LƯNG “SẠCH”

LÀ BÓNG LƯNG CÓ ECHO ”GẦN NHƯ TRỐNG”

BÓNG LƯNG SẠCH

SÓI TÚI MẬT: BÓNG LƯNG SẠCH

CHẤN THƯƠNG BỤNG KÍN

z CÁC TẠNG TRONG Ổ BỤNG:

z CÁC TẠNG ĐẶC (GAN, LÁCH, THẬN )

z CÁC TẠNG RỖNG (DẠ DÀY, TÁ TRÀNG, RUỘT, )

CHẤN THƯƠNG BỤNG KÍN

z CHUNG CHO CẢ TỔN THƯƠNG TẠNG ĐẶC VÀTẠNG RỖNG LÀ XUẤT HUYẾT NỘI

z TRÊN SIÊU ÂM: PHÁT HIỆN DỊCH TỰ DO

TRONG Ổ BỤNG

CHẤN THƯƠNG TẠNG ĐẶC

z XUẤT HUYẾT NỘI->ASCITES

z TỔN THƯỢNG TẠI TẠNG

VỊ TRÍ TÌM DỊCH Ổ BỤNG

PHẢI KHÁM ÍT NHẤT 5 VỊ TRÍ

z 1/LIÊN SƯỜN PHẢI: GIỮA GAN-THẬN PHẢI

z 2/LIÊN SƯỜN TRÁI: GIỮA LÁCH-THẬN TRÁI

z 3/HẠ VỊ

z 4/HỐ CHẬU PHẢI

z 5/HỐ CHẬU TRÁI

VÒ TRÍ TÌM DÒCH OÅ BUÏNG

HÌNH ẢNH TỔN THƯƠNG TẠNG ĐẶC

1-MÁU TỤ QUANH TẠNG

2-MÁU TỤ DƯỚI BAO

3-NỨT BAO

4-MÁU TỤ TRONG NHU MÔ

5-ĐỨT CUỐNG

NỨT BAO LÁCH

MÁU TỤ QUANH LÁCH

ASCITES-MÁU TỤ TRONG LÁCH

MÁU TỤ TRONG LÁCH

ASCITES-MÁU TỤ TRONG LÁCH

MÁU TỤ DƯỚI BAO LÁCH

TỤ DỊCH QUANH THẬN SAU CT

CT THẬN-MÁU TỤ QUANH THẬN

MÁU TỤ QUANH THẬN

THẬN PHẢI: VẾT NỨT

MÁU TỤ TRONG GAN

CT TẠNG RỖNG

z XUẤT HUYẾT NỘI->ASCITES

z HƠI TƯ DO TRONG Ổ BỤNG

z VẾT RÁCH THÀNH TẠNG RỖNG: HẦU NHƯ KHÔNG THẤY TRÊN SIÊU ÂM.

CT TẠNG RỖNG

z XUẤT HUYẾT NỘI->DỊCH TRONG Ổ

BỤNG KHÁM NHƯ TRONG PHẦN CHẤN THƯƠNG TẠNG RỖNG.

z HƠI TỰ DO TRONG Ổ BỤNG: KHÁM Ở

VÙNG DƯỚI HOÀNH PHẢI, CÒN GỌI LÀ DẤU HIỆU “MÀNH CỬA”

ASCITES

TÀI LIỆU THAM KHẢO

z HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH SIÊU ÂM BỤNG TỔNG QUÁT-BV CHỢ RẪY

z VÕ TẤN ĐỨC, NGUYỄN QUANG THÁI DƯƠNG,

(2004), Siêu âm chẩn đốn, Nhà xuất bản Y học

z NGUYỄN PHƯỚC BẢO QUÂN (2008), Siêu âm bụng tổng quát, Nhà xuất bản Thuận hĩa.

z Carolyn T.C, Kerry W (2004), Sonography Examination Guidelines Society of Diagnostic medical Sonography.

z Jane A.B (2004), Abdominal Utrasound, Churchill

Livingstone.

z Vikram D (2004), Emergency ultrasound, Radiologic

Clinics of North America, Elsevies Saundres

CÁM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA CÁC BS