Biến đổi khí hậu và vấn đề an ninh lương thực

Biến đổi khí hậu và vấn đề an ninh lương thực

Biến đổi khí hậu và vấn đề an ninh lương thực

Mục lục:

I Khái niệm

1 Biến đổi khí hậu

2 An ninh lương thực và tầm quan trọng của an ninh lương thực

II Tình hình an ninh lương thực

3 Các hiện tượng thiên tai

IV Giải pháp an ninh lương thực

Lời mở đầu

 năm 2008, khoảng 1 tỷ 100 triệu người trên thế giới bị đói

tăng hơn 100 triệu so năm 2007

 tỷ lệ người đói trên thế giới chiếm khoảng 1/6 dân số toàn cầu

 Giá lương thực thế giới đã tăng 29% trong năm 2010

 thế giới cần thêm 50 triệu tấn gạo vào năm 2015 mới đáp ứng được nhu cầu

Biến đổi khí hậu trên toàn cầu và khu vực có xu thế ngày

càng bất lợi càng làm cho tình trạng cung cấp lương thực trên toàn cầu trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết

Việc bảo đảm an ninh lương thực của các nước đã không

còn nằm trong khuôn khổ của từng quốc gia mà trở thành mối quan tâm chung của cộng đồng quốc tế, hướng tới bảo đảm lúa cho thế hệ tương lai

I.Định nghĩa về biến đổi khí hậu

 Biến đổi khí hậu Trái Đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển, thuỷ quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyên nhân tự nhiên và nhân tạo trong một giai đoạn nhất định từ tính bằng thập kỷ hay hàng triệu năm.Sự biến đổi khí hậu có thế giới hạn trong một vùng nhất định hay có thế xuất

hiện trên toàn Địa Cầu(wikipedia)

 Trong Công ước Khung của Liên hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (United Nations Framework

Convention on Climate Change) định nghĩa biến đổi khí hậu là "là sự thay đổi của khí hậu mà hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp

do tác động của hoạt

động con người dẫn đến thay đổi thành phần khí quyển toàn cầu và ngoài

ra là những biến thiên tự nhiên của khí hậu được quan sát trên một chu kỳ thời gian dài

Biến đổi khí hậu kéo thêm những hệ lụy của nó, gây ảnh hưởng rất lớn tới cuộc sống của con

người.

 Ấm lên toàn cầu hay hâm nóng toàn cầu là

hiện tượng nhiệt độ trung bình của không khí và các đại dương trên Trái Đất tăng lên theo các

quan sát trong các thập kỷ gần đây

 Trong thế kỉ 20, nhiệt độ trung bình của không khí gần mặt đất đã tăng 0,6 ± 0,2 °C (1,1 ± 0,4

°F

Trái đất đang nóng dần lên

Nhiệt độ môi trường thay đổi

 Nhiệt độ toàn cầu tăng sẽ làm mực nước biển

dâng lên và làm biến đổi lượng giáng thủy, có

thể bao gồm cả sự mở rộng của các sa mạc

vùng cận nhiệt đới

 Cùng với việc gây ra những thảm họa toàn cầu

về thiên nhiên - môi trường, nó còn đe dọa mạng sống hàng triệu người, làm bùng nổ các làn sóng

di cư, thậm chí là sự tồn tại của nhiều quốc gia ở

vị trí thấp hơn so với mực nước biển

Tranh biếm họa về mực nước biển dâng cao

Hiện tượng băng tan tại Bắc Cực

2.Định nghĩa về an ninh lương thực

 Năm 1996, Hội nghị thượng đỉnh

lương thực thế giới(WFS) đã đưa

ra khái niệm về an ninh lương thực

như sau: “An ninh lương thực là

trạng thái mà ở đó tất cả mọi

người, tại mọi thời điểm, đều có sự

tiếp cận cả về mặt vật chất và kinh

tế với nguồn lương thực đầy đủ, an

tòan và đủ dinh dưỡng, đáp ứng

chế độ ăn và thị hiếu lương thực

của mình, đảm bảo một cuộc sống

năng động và khỏe mạnh”

 Lương thực không chỉ là

về lúa, không chỉ là ngũ cốc nói chung (lúa mỳ,

ngô, đậu, cao lương v.v.), không chỉ là về tinh bột (các loại ngũ cốc, các loại

củ như sắn hay khoai),

mà nó còn gồm cả những thức ăn khác như thịt,

sữa, trứng, và các loại

rau củ quả

 An ninh lương thực cần phải hiểu cho đầy đủ: là đảm bảo đủ cái ăn cho con người, dù trong

phạm vi một quốc gia hay tòan thế giới

 An ninh lương thực được hiểu rộng ra là phải đảm bảo có đủ lương thực cho xã hội để không

ai bị đói và người làm ra lương thực không bị

nghèo đi, dù là nghèo đi tương đối so với mặt bằng xã hội

Vai trò của an ninh lương thực trên toàn cầu

 Dân số và lương thực không

chỉ là nỗi lo của một gia đình,

một chính phủ mà của cả xã

hội loài người Vấn đề trên,

dưới tác động của nhiều yếu

tố xã hội cũng như điều kiện

tự nhiên như biến đổi khí

hậu, môi trường suy thoái

trên toàn cầu, không dễ

"chìm xuồng" như trước đây

mà đang trở thành "giọt

nước cuối cùng" làm bùng nổ

những cuộc khủng hoảng hệ

lụy nghiêm trọng khác

Mỗi ngày hành tinh chúng

được sản xuất ra trong 8.000 năm qua

 An ninh lương thực là vấn đề quan trọng và mấu chốt đối với mỗi quốc gia.Quốc gia muốn mạnh giàu thì trước tiên nhân dân phải no ấm

 Việc đảm bảo an ninh lương thực, dù nghĩa hẹp hay rộng, cho cả loài người đòi hỏi sự nỗ lực của bản than các quốc gia, đồng thời phải có sự phối hợp giữa các quốc gia trong việc giải quyết vấn

đề an ninh lương thực

II Tình hình an ninh lương thực

Tình hình an ninh lương thực thế giới

 ANLT TG luôn là vấn đề được cả cộng đồng thế giới quan tâm,đặc biệt là trong tình trạng hiện nay,sự bất ổn về kinh tế - chính trị, xã hội ở nhiều nước trên thế giới có nguy cơ ngày 1 gia tăng,nạn đói nghèo,suy dinh dưỡng ở các nước đang phát triển luôn là trở ngại chính trong quá trình phát triển ảnh hưởng xấu đến MT sống của hành tinh

 Trong vòng vài thập kỷ qua tình hình an ninh lương thực trên thế giới

đã có sự cải thiện Những tiến bộ vượt bậc trong sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là những thành tựu đạt được từ cái gọi là “kỳ tích liên hoàn” giữa phân bón – cây trồng – tưới tiêu suốt hàng thập kỷ qua, đã góp phần làm gia tăng nhanh chóng sản lượng lương thực trên thế giới

 Tuy nhiên, một vài năm gần đây đã xuất hiện

những yếu tố biểu hiện tình hình an ninh lương thực thế giới đang bị xấu đi, đặc biệt là từ năm

2007 đến nay thế giới thực sự lâm vào cái gọi là

“cuộc khủng hoảng lương thực”

Bảng 2: Dự trữ lúa gạo trên thế giới (Chỉ kể các quốc gia có dự trữ trên 500 nghìn tấn trong 4 năm gần

Tình hình an ninh lương thực VN

 Theo quan điểm toàn diện về an ninh lương thực của

mỗi quốc gia, vấn đền không chỉ là sản xuất ra lượng

lương thực để đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng của người dân mà còn phải quan tâm đến cả 3 vấn đề sau:

Vấn đề sản xuất: phải có đủ lương thực để cung cấp

cho toàn xã hội trong mọi hoàn cảnh, ở tất cả các vùng miền, địa phuywowng trong cả nước tại mọi thời điểm

Vấn đề phân phối: Phải có hệ thống cung ứng lương

thực đến tay người tiêu dùng với mức giá mà cả người mua và người bán chấp nhận được

 Vấn đề thu nhập: Phải tạo điều kiện để mọi người đều

có việc làm, có thu nhập để có đủ tiền mua lương thực

đáp ứng nhu cầu của bản thân và gia đình

Tình hình sản xuất

=> Sản xuất lương thực không chỉ

đáp ứng được nhu cầu trong

nước mà còn xuất khẩu

Bảng: Sản lượng cây lương thực qua các năm

Ngành chăn nuôi:

Có những bước tiến quan trọng dù phải đối mặt với nhiều dịch bệnh:

Tốc độ tăng trưởng bình quân: 7 – 8%/năm

Cơ cấu có sự chuyển biến hướng về sản xuất hàng hóa và xuất khẩu

Chăn nuôi trang trại tập trung đã được hình thành

và phát triển:

 Toàn quốc đã có 113.721

trang trại chăn nuôi

 Miền Bắc 67.313 trang trại

Tình hình lưu thông và tiêu dùng lương thực,

Nguồn: Viện chính sách và chiến lược phát triển nông thôn và nông nghiệp

Bảng: Thu nhập bình quân đầu người

 Về khả năng tiếp cận lương thực

 Tăng trưởng kinh tế liên tục trong nhiều năm qua

đã giúp cải thiện đáng kể thu nhập của người dân

 Về lưu thông, phân phối lương thực

 Thị trường lưu thông lương thực ngày càng được mở rộng cả về quy mô, cơ cấu các thành phần kinh tế tham gia

 Năm 2007 có khoảng 200 siêu thị

và đại siêu thị, 32 trung tâm thương mại, hơn 1.000 cửa hàng tiện lợi, gần

10.000 chợ

Ảnh hưởng của an ninh lương thực đến

các nước nghèo

 Khủng hoảng lương thực

đã làm số người đói

nghèo trên thế giới tăng

cao đăc biệt là ở các

nghèo đói trong đó có 9

triệu người ở các nước

công nghiệp, 25 triệu

người ở các nước đang

trong thời kỳ quá độ và

820 triệu người ở các

nước đang phát triển)

 Cuộc khủng hoảng lương thực có những tác động chủ yếu đến tình hình kinh tế, xã hội, chính trị của các quốc gia :

Làm tăng tỉ lệ lạm phát trên thê giới đặc biệt ở các nước chậm phát triển có lương tiêu thu lương thực lớn

Làm tăng tỷ lệ suy dinh dưỡng

Khủng hoảng lương thực có thể dễ dàng thổi bùng bạo lực ở những nơi nghèo khó, làm sâu sắc thêm xung đột bạo lực

III Ảnh hưởng của biến đổi khí

hậu đến vấn đề an ninh

lương thực

1 Tác động của nước biển dâng

 Theo kết quả nghiên cứu của

IPCC : đến cuối thế kỷ XXI,

mực nước biển sẽ dâng tối đa

có thể lên tới 81 cm Các nhà

khoa học Anh dự báo mực

nước biển có thể tăng thêm

163 cm - tức là gấp đôi số liệu

của IPCC

 các số liệu đo đạc của vệ tinh

NASA cho thấy xu thế nước

biển dâng đang gia tăng rất

nhanh Mực nước biển trung

bình tăng thêm 3,1 cm (mỗi

năm tăng 3,1 mm)

 Trước mắt, băng tan sẽ đe

dọa hơn 40 % dân số toàn thế

giới Những nước như Việt

Nam, Bangladesh, Myanmar,

Ai Cập sẽ bị ảnh hưởng

nhiều nhất

 nước biển dâng có thể làm tăng diện tích ngập lụt, gây

khó khăn cho thoát nước, tăng xói lở bờ biển và nhiễm

mặn nguồn nước ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp

và nước sinh hoạt…

 Việt Nam là một trong các nước trên thế giới có khả năng chịu tổn thương cao nhất do NBD ở Đông Á Mực nước

biển dâng 1m sẽ làm ảnh hưởng tới khoảng 7% sản

lượng nông nghiệp và làm giảm 10% GDP của Việt Nam

Triều cường dâng cao tại TP HCM Sông nhiễm mặn, dân nhìn lúa chết rũ

2 Tác động của sự nóng lên toàn cầu

 Theo kết quả nghiên cứu báo cáo của IPCC, từ 1920 đến

2005 nhiệt độ trung bình trên bề mặt trái đất đã ấm lên gần 10độC và tăng rất nhanh trong khoảng 25 năm nay (từ 1980 đến 2005) và đưa ra dự báo: đến cuối thế kỷ XXI, nhiệt độ

bề mặt Trái đất sẽ tăng thêm từ 1,4 độC đến 4 độC

•nếu nhiệt độ trung bình của trái đất tăng lên từ 2

- 3 độC so với mức hiện nay sẽ có thêm 600 triệu người ở châu Phi bị đói, hơn 300 triệu người phải rời bỏ nhà cửa do bão lũ

và có thêm 400 triệu người bị bệnh truyền nhiễm như sốt rét, viêm màng não, sốt xuất

huyết, 185 triệu người chết

 Đối với sản xuất nông nghiệp, cơ cấu cây trồng vật nuôi và mùa

vụ có thể thay đổi ở một

số vùng, trong đó vụ đông ở miền Bắc có thể

bị rút ngắn lại, thậm chí không có vụ đông, vụ mùa thì kéo dài hơn

 Vì sự nóng lên trên phạm vi toàn lãnh thổ, thời gian thích nghi của cây trồng nhiệt đới mở rộng và của cây trồng á nhiệt đới bị thu hẹp lại Ranh giới của cây trồng nhiệt đới dịch chuyển về phía núi cao hơn và các

vĩ độ phía Bắc.

 Nhiệt độ tăng và tính biến động của nhiệt độ lớn hơn,

cùng với biến đổi của các yếu tố thời tiết khác và thiên tai làm tăng khả năng phát triển sâu bệnh, dịch bệnh, dẫn đến giảm năng suất và sản lượng, tăng nguy cơ rủi ro

đối với nông nghiệp và an ninh lương thực

3 Tác động của thời tiết,thiên tai

 Sự gia tăng của các

hiện tượng thời tiết

cực đoan và thiên tai,

cả về tần số và cường

độ do BĐKH là mối đe

doạ thường xuyên,

trước mắt và lâu dài

thiên tai xảy ra hàng

năm ở nhiều vùng trên

thế giới, gây thiệt hại

cho sản xuất và đời

sống.

Lũ bùn đỏ gây ô nhiễm ở Hungary thảm họa sóng thần có thể gây thiệt hại

cho kinh tế Nhật Bản

Động đất tại Trung Quốc Lũ lụt ở Úc

Một số thiên tai ở Việt Nam

IV.Giải pháp An ninh lương thực

Thành tựu:

- Ở Ấn Độ: Năng suất do giống lúa mì cao sản, các giống ngũ cốc ( chín sớm, chống chịu sâu bệnh tốt) đem lại là kỷ lục.

+ Lúa miến (sorgho):

6000 – 7000 kg/ha

+ lúa IR8: 8 – 10 tấn/ha/2 vụ

+ lúa mì Sharbati Sonora:

hạt to, hàm lượng protein cao.

 Cách mạng xanh đã đưa Ấn Độ

nước có nạn đói kinh

niên( Bengan - Ấn Độ)

thành nước không những

đủ ăn

mà còn dư

để xuất khẩu ( 60 tr tấn/ năm)

Gen làm “ vô sinh đực”

Gen làm lặn các gen khác.

3 Định hướng An ninh lương thực

- Cần phải đẩy mạnh đầu tư vào các doanh

nghiệp nông nghiệp

- Cộng đồng quốc tế cần có hành động tập thể để hóa giải những rủi ro toàn cầu

4 Các giải pháp đảm bảo An ninh lương thực ở Việt Nam

Chú trọng việc đào tạo nghề, tạo việc làm cho người nông dân bị mất đất nông nghiệp

Chủ động đề phòng,

khắc phục những ảnh

hưởng của biến đổi khí

hậu và dịch bệnh

Nâng cao năng suất lao

động trong sản xuất

nông nghiệp 

Ồn định diện tích đất canh tác



Nâng cao nhận thức của người dân

Cảm ơn cô và các bạn đã theo dõi bài báo cáo của nhóm em! Rất mong nhận được ý kiến ,

nhận xét của cô