A- Lịch sử Việt Nam 14 điểm Câu 1 3 điểm Nêu những nét chung về phong trào yêu nước ở Việt Nam đầu thế kỷ XX trên các mặt: mục tiêu đấu tranh, thành phần lãnh đạo, hình thức đấu tranh
Trang 1UBND TỈNH THỪA THIÊN HUẾ KỲ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2004-2005 MÔN: LỊCH SỬ (vòng 1)
Đề thi chính thức ( 120 phút không kể thời gian giao đề)
A- Lịch sử Việt Nam ( 14 điểm) Câu 1 ( 3 điểm)
Nêu những nét chung về phong trào yêu nước ở Việt Nam đầu thế kỷ XX trên các mặt: mục tiêu đấu tranh, thành phần lãnh đạo, hình thức đấu tranh
Câu 2 (7 điểm)
Cuộc tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945 diễn ra trong một thời cơ chín muồi như thế nào? Trong các nguyên nhân tạo nên thắng lợi của cách mạng Tháng Tám
1945, nguyên nhân nào giữ vai trò quan trọng nhất? Vì sao?
Câu 3 ( 4 điểm)
Lập bảng tóm tắt các chiến thắng tiêu biểu có ý nghĩa bước ngoặt của cách mạng miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nuớc (1954- 1975)
TT Trên các chiến thắng tiêu
biểu
Thời gian diễn ra
Ý nghĩa
1
B- Lịch sử thế giới: (6 điểm)
Trình bày sự phát triển " thần kỳ" về kinh tế của Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ hai Những nguyên nhân nào tạo nên sự phát triển đó?
UBND TỈNH THỪA THIÊN HUẾ KỲ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
Trang 2SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2004-2005 MÔN: LỊCH SỬ (vòng 2)
Đề thi chính thức ( 120 phút không kể thời gian giao đề)
A- Lịch sử Việt Nam ( 14 điểm) Câu 1 (6 điểm)
Trình bày tóm tắt thắng lợi đầu tiên có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển của lịch sử dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương
Câu 2 (8 điểm)
Căn cứ vào những điều kiện lịch sử nào, Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã đề ra kế hoạch giải phóng hoàn toàn miền Nam trong 2 năm 1975-1976? Chủ trương đó được thực hiện như thế nào?
B- Lịch sử thế giới: (6 điểm)
Mỹ la tinh có những biến đổi như thế nào sau chiến tranh thế giới lần thứ hai?
UBND TỈNH THỪA THIÊN HUẾ KỲ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
Trang 3SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2004-2005 MÔN: LỊCH SỬ (vòng 1)
Đề thi chính thức ( 120 phút không kể thời gian giao đề)
ĐÁP ÁN A-Lịch sử Việt Nam ( 14 điểm)
Câu 1 ( 3 điểm)
Nêu những nét chung về phong trào yêu nước ở Việt Nam đầu thế kỷ XX trên các mặt: mục tiêu đấu tranh, thành phần lãnh đạo, hình thức đấu tranh
a- Dưới ảnh hưởng của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của đế quốc Pháp đã làm cho Việt Nam có nhiều biến đổi về cơ cấu kinh tế và phân hóa xã hội, cùng với ảnh hưởng của tư tưởng dân chủ tư sản châu Âu, phong trào yêu nước ở Việt Nam đầu thế kỷ XX có sự chuyển biến theo con đường dân chủ tư sản
(0,5 điểm)
b- Mục tiêu của phong trào vừa nhằm giải phóng dân tộc, vừa nhằm mang
lại những quyền lợi dân chủ cho nhân dân (0,75 điểm)
c- Thành phần lãnh đạo: vẫn là những nhà nho yêu nước nhưng bắt đầu tiếp nhận tư tưởng mới: Tư tưởng tư sản (tầng lớp sĩ phu yêu nước tiến bộ)
(0,75 điểm)
d- Các hình thức đấu tranh thời kỳ này cũng khác trước Những hoạt động
bí mật như lập hội ( ), xuất dương cầu học hay công khai như lập trường học, ra sách báo, diễn thuyết, biểu tình, kinh doanh công thương nghiệp cũng phổ biến
(0,75 điểm)
e- Tất cả những yếu tố trên đây đánh dấu một bước chuyển biến mới của
phong trào yêu nước ở nước ta (0,25 điểm)
Câu 2 (7 điểm)
Cuộc tổng khởi nghĩa Tháng Tám 1945 diễn ra trong một thời cơ chín muồi như thế nào? Trong các nguyên nhân tạo nên thắng lợi của cách mạng Tháng Tám (1945), nguyên nhân nào giữ vai trò quan trọng nhất? Vì sao?
1- Cuộc tổng khởi nghĩa Tháng Tám diễn ra trong một thời cơ chín muồi: a- Cao trào tiền khởi nghĩa lan rộng trong toàn quốc, quần chúng nhân dân
đã sẵn sàng đứng lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền khi thời cơ khách quan
đến (1 điểm)
b- Ngày 14-8-1945, chính phủ Nhật tuyên bố đầu hàng Đòng minh không điều kiện không điều kiện làm cho quân Nhật và bọn tay sai ở Đông Dương lâm
vào tình trạng khủng hoảng suy sụp (1 điểm)
Trang 4c- Trong bối cảnh lịch sử đó, đêm 13/8/1945, Hội ngị toàn quốc của Đảng Cộng sản Đông Dương đã ý nghĩa quyết định phát động toàn dân đứng lên tổng
khởi nghĩa (1 điểm)
2- Cách mạng Tháng Tám thắng lợi là do sự kết hợp chặt chẽ giữa các nhân
tố trong nước và ngoài nước
a- Kẻ thù trực tiếp của nhân dân Việt Nam là phát xít Nhật bị quân Đồng
minh đánh bại (1 điểm)
b- Tuy nhiên, nếu trong tình hình thuận lợi đó nhân dân ta không có lực lượng, không vùng lên kịp thời thì không thể tạo nên thắng lợi kỳ diệu của cách mạng tháng Tám Do đó, sự chuẩn bị lực lượng một cách kiên trì được đẩy mạnh trong hoạt động của mặt trận Việt Minh, sự vùng dậy cướp chính quyền trong cả
nước ngay sau khi phát xít Nhật đầu hàng có vị trí rất quan trọng (1,5 điểm)
c- Thắng lợi ấy gắn liền với sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương đứng đầu là Chủ tịch Hồ chí Minh, đây là nhân tố quan trọng nhất Vì nhân tố này tạo ra yếu tố trong nước có nghĩa quyết định đối với thắng lợi của cách mạng
tháng Tám (1,5 điểm)
Câu 3 ( 4 điểm)
Lập bảng tóm tắt các chiến thắng tiêu biểu có ý nghĩa bước ngoặt của cách mạng miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nuớc (1954- 1975)
TT Trên các chiến thắng tiêu
biểu
Thời gian diễn ra
Ý nghĩa
1 Phong trào Đồng khởi 1959-1960 Làm cho cục diện cách mạng
MN chuyển biến nhảy vọt
2 Cuộc tổng tiến công tết
Mậu Thân 1968 Từ 30/1/1968đến 28/4/1968 Buộc Mỹ phải ngừng ném bomMBắc và thay đổi chiến lược
chiến tranh ở MN, chấp nhận đàm phán tại Paris
3 Cuộc tiến công chiến
lược 1972 30/3/1972 đến6/1972 - Làm cho chiến lược " VN hóachiến tranh" của Mỹ bị thất
bại .- Cùng với chiến thắng ĐBP trên không (12 ngày đêm) cuối 1972, buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris
4 Cuộc tổng tiến công và
nổi dậy mùa Xuân 1975 Đầu tháng3/1975 đến
30/4/1975
Giải phóng hoàn toàn MN, mở
ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc: kỷ nguyên độc lập, thống nhất và đi lên CNXH
Trang 5B- Lịch sử thế giới (6 điểm)
Trình bày sự phát triển " thần kỳ" về kinh tế của Nhật Bản sau chiến tranh thế giới thứ hai Những nguyên nhân nào tạo nên sự phát triển đó?
1- Sau chiến tranh, Nhật là nước bại trận, nền kinh tế bị tàn phá nặng nề ( số liệu chứng minh)
(1 điểm)
2- Bước sang những năm 60, nền kinh tế Nhật đạt được bước phát triển thần kỳ, vượt qua các nước Tây Âu, vươn lên đứng thứ hai thế giới tư bản chủ
nghĩa ( sau Mỹ) ( số liệu) (1,5 điểm)
3- Từ những năm 70 Nhật Bản trở thành một trong ba trung tâm kinh tế, tài chính thế giới Dự trữ vàng và ngoại tệ vượt qua Mỹ Hàng hóa Nhật Bản len lỏi,
cạnh tranh khắp các thị trường thế giới (2 điểm)
4- Nguyên nhân của sự phát triển: (1,5 điểm)
a- Nhờ tận dụng được cơ hội ( chiến tranh Triều Tiên, Việt Nam)
(0,5 điểm)
b- Nhờ áp dụng những thành tựu khoa học- kỹ thuật hiện đại
(0,5 điểm)
c- Tiến hành các cải cách dân chủ (ban hành hiến pháp mới 1946, tiến hành
cải cách ruộng đất 1946-1949, ) (0,5 điểm)
Trang 6
UBND TỈNH THỪA THIÊN HUẾ KỲ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH
SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO LỚP 9 THCS NĂM HỌC 2004-2005 MÔN: LỊCH SỬ (vòng 2)
Đề thi chính thức ( 120 phút không kể thời gian giao đề)
ĐÁP ÁN A- Lịch sử Việt Nam ( 14 điểm) Câu 1 (6 điểm)
Trình bày tóm tắt thắng lợi đầu tiên có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với sự phát triển của lịch sử dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương
* Thắng lợi của cách mạng Tháng Tám
1- Tháng 9-1939, chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ Trên cơ sở phân tích tình hình thế giới và trong nước, Đảng ta dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quyết định đặt lên hàng đầu nhiệm vụ đánh đuổi Nhật, Pháp giành độc lập dân tộc và chủ trương thành lập mặt trận Việt Minh, gấp rút xây dựng lực lượng vũ trang và nửa vũ trang khi thời cơ đến cùng toàn dân đã được tập hợp trong mặt trận Việt Minh dưới sự lãnh đạo của Đảng, phát động tổng khởi nghĩa
giành lấy chính quyền (1 điểm)
2- Dưới sự lãnh đạo của Đảng và mặt trận Việt minh, công cuộc chuẩn bị lực lương diễn ra mạnh mẽ kết hợp với đấu tranh chống đế quốc phát xít Pháp-Nhật với đỉnh cao là cao trào kháng Pháp-Nhật cứu nước (cao trào tiền khởi nghĩa) diễn
ra từ tháng 3 đến nữa đầu tháng 8 năm 1945 (1 điểm)
3- Ngày 14-8-1945, Nhật đầu hàng Đồng Minh không điều kiện, thời cơ cách mạng chín muồi, Đảng ta đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh đã phát động toàn dân tổng khởi nghĩa giành chính quyền và được toàn thể nhân dân Việt Nam
hưởng ứng (1 điểm)
4- Cuộc khởi nghĩa đã diễn ra trong vòng 2 tuần lễ (từ ngày 14-8 đến ngày 28-8-1945) và đã giành được thắng lợi trong cả nước Ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn độc lập, tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam
dân chủ cộng hòa (1 điểm)
5- Với thắng lợi của cách mạng tháng Tám đã mở ra kỷ nguyên độc lập, tự
do của nhân dân ta (1 điểm)
6- Thắng lợi của cách mạng tháng Tám là kết qủa rực rỡ của sự kết hợp chặt chẽ những điều kiện bên ngoài với những điều kiện trong nước nhưng quan trọng nhất là sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương đứng đầu là Chủ tịch
Hồ Chí Minh (1 điểm)
Trang 7Câu 2 (8 điểm)
Căn cứ vào những điều kiện lịch sử nào, Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam đã đề ra kế hoạch giải phóng hoàn toàn miền Nam trong 2 năm 1975-1976? Chủ trương đó được thực hiện như thế nào?
1- Căn cứ vào những điều kiện sau đây, Bộ Chính trị đã đề ra kế hoạch giải phóng miền Nam trong 2 năm 1975-1976:
a- Cuối 1974, Ngụy quyền Sài Gòn lâm vào cảnh khủng hoảng toàn diện và sâu sắc, quân ngụy không chống cự nổi trước sự tấn công của ta và cũng không có
khả năng phản công giành lại những nơi đã mất (1 điểm)
b- Viện trợ của Mỹ cho quân Ngụy Sài Gòn giảm sút nghiêm trọng, khả
năng can thiệp của Mỹ rất hạn chế (1 điểm)
c- Quân chủ lực của ta từ chổ đánh tiêu diệt sinh lực địch là chính chuyển lên đánh những trận lớn làm tan rã từng binh đoàn mạnh của địch, giải phóng
những vùng đất đai rộng lớn ở cả nông thôn đồng bằng và đô thị (1 điểm)
2- Trước tình thế trên, Bộ Chính trị đã tổ chức một cuộc hội nghị mở rộng (từ ngày 18-12- 1974 đến 8-1-1975) đề ra kế hoạch giải phóng miền Nam trong 2 năm 1975- 1976 Cụ thể là: Năm 1975 phải tranh thủ đánh liên tục với những đòn tiến công lớn để làm thay đổi hẳn so sánh lực lượng hai bên để năm 1976 ta tiến lên tổng công kích, giải phóng hoàn toàn miền Nam Hội nghị còn dự kiến một phương án táo bạo là: nếu thời cơ đến vào đầu hoặc cuối năm 18975 thì lập tức
giải phóng MN trong năm 1975 (1 điểm)
3- Chủ trương đó đã được thực hiện:
a- Thực hiện chủ trương trên, đầu tháng 3-1975, ta mở chiến dịchTây Nguyên và chọn Buôn Mê Thuột để nổ súng đầu tiên vào sáng 10-3-1975 Đến
ngày 24-3 ta giải phóng hoàn toàn Tây Nguyên (1 điểm)
Thừa thắng quân ta tiến xuống, phối hợp với lực lượng địa phương giải phóng Bình Định (1-4), Phú Yên (1-4), Khánh Hòa (2-4)
b- Trong khi ta truy kích địch ở Tây Nguyên, ngày 19-3-1975, ta giải phóng Quảng Trị, mở chiến dịch Huế- Đà Nẵng, ngày 25-3 giải phóng cố đô Huế Cùng thời gian này, ta giải phóng thị xã Tam Kỳ (24-3), Quảng Ngãi (25-3) Đến chiều
29-3, giải phóng hoàn toàn thành phố Đà Nẵng (1 điểm)
c- Trước sự thắng lợi nhanh chóng của chiến dịch Tây Nguyên, Huế- Đà Nẵng, Đảng ta đã khẳng định: Thời cơ chiến lược mới đã đến, ta có điều kiện hoàn thành sớm quyết tâm giải phóng hoàn toàn miền Nam Phải tập trung nhanh nhất lực lượng, binh khí kỹ thuật và vật chất giải phóng miền Nam trước mùa mưa (5-1975) và quyết định mở chiến dịch Hồ Chí Minh 11 giờ 30 phút, chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng Thành phố Sài Gòn hoàn toàn Giải phóng
Thừa thắng quân và dân ta đã tiến công và nổi dậy giải phóng các tỉnh và
các hòn đảo ở Nam bộ (1 điểm)
Trang 8d- Tóm lại, sau gần 2 tháng chiến đấu vô cùng anh dũng, đầy mưu trí sáng tạo, cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 đã giành được thắng lợi hoàn
toàn (1 điểm) B- Lịch sử thế giới: (6 điểm)
Mỹ la tinh có những biến đổi như thế nào sau chiến tranh thế giới lần thứ hai?
Sự biến đổi của Mỹ la tinh sau chiến tranh thế giới thứ hai.
a- Trước chiến tranh thế giới thứ hai, về tình hình các nước Mỹ la tinh là một quốc gia độc lập, có chính phủ riêng của mình nhưng thực tế là thuộc địa kiểu
mới của Mỹ ( 2 điểm)
b- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào giải phóng dân tộc nổ ra mạnh mẽ Nhân dân Mỹ la tinh dưới nhiều hình thức đấu tranh khác nhau đã từng bước lật đổ các chính phủ phản động tay sai của Mỹ và thành lập các chính phủ
dân tộc dân chủ tiến bộ ( 2 điểm)
c- Các nước Mỹ la tinh dần dần thoát khỏi sự khống chế về kinh tế, chính trị của Mỹ và cũng cố được nền độc lập ở những mức độ khác nhau Hiện nay, các nước Mỹ la tinh đã trở thành những quốc gia độclập, không còn là thuộc địa kiểu
mới của Mỹ mặc dù vẫn còn những sự lệ thuộc vào Mỹ ( 2 điểm)