Đề cương kinh tế chính trị Tự luận ngắn

Câu 4: - Tăng trởng kinh tế là sự tăng lên về quy mô sản lợng của nền kinh tế trong một thời gian nhất định, thờng tính là một năm.. - Giống nhau: đều dẫn tới số lợng sản phẩm sản xuất r

Đề cơng kinh tế chính trị A-Tự luận ngắn Câu 1:

- Điều kiện thực hiện TSXMR theo chiều rộng là: cung cấp đủ các yếu

tố đầu vào (vốn, tài nguyên, sức lao động, …) để mở rộng sản xuất.) để mở rộng sản xuất

- Điều kiện thực hiện TSXMR theo chiều sâu là: ứng dụng rộng rãi các thành tựu khoa học công nghệ tiên tiến để mở rộng sản xuất

Câu 2:

Các khâu của quá trình TSX xã hội? (4 khâu)

- Sản xuất Khâu quan trọng, vai trò quyết định

- Phân phối

- Trao đổi

- Tiêu dùng Là mục đích, động lực của SX

Câu 3:

Nội dung của quá trình TSX xã hội.(4 nội dung):

- TSX của cải vật chất

- TSX sức lao động

- TSX quan hệ sản xuất

- TSX môi trờng sinh thái

Câu 4:

- Tăng trởng kinh tế là sự tăng lên về quy mô sản lợng của nền kinh tế trong một thời gian nhất định, thờng tính là một năm

Câu 5:

Vai trò của tăng trởng kinh tế:

- Điều kiện cần thiết để khắc phục tình trạng đói nghèo, lạc hậu

- Cải thiện, nâng cao chất lợng cuộc sống: tăng tuổi thọ, giảm suy dinh dỡng, giảm bệnh tật, phát triển giáo dục, văn hoá, thể thao

- Tạo ĐK để tích luỹ vốn, mở rộng sản xuất và cải tiến kĩ thuật, tạo việc làm, giảm thất nghiệp, đời sống vật chất, tinh thần đợc nâng cao

- Là tiền đề vật chất để củng cố quốc phòng, an ninh

- Khắc phục tình trạng tụt hậu về kinh tế

Câu 6:

Các nhân tố tăng trởng kinh tế: (5 nhân tố)

- Vốn

- Con ngời

- Khoa học và công nghệ

- Cơ cấu kinh tế

- Thể chế chính trị và quản lí nhà nớc

 Nhân tố con ngời là cơ bản nhất, vì:

- Tài năng, trí tuệ của con ngời là vô tận, là yếu tố quyết định trong nền kinh tế tri thức Còn vốn, tài nguyên thiên nhiên, …) để mở rộng sản xuất là hữu hạn

- Con ngời sáng tạo ra kĩ thuật, công nghệ và sử dụng kĩ thuật, công nghệ, vốn,…) để mở rộng sản xuất.để sản xuất Nếu không có con ngời, các yếu tố này không thể

tự phát sinh tác dụng

- Vì vậy, phát triển GD-ĐT, y tế,…) để mở rộng sản xuất.là để phát huy nhân tố con ngời Đó chính là sự đầu t cho phát triển

Câu 7:

Điều kiện ra đời và tồn tại của SX hàng hoá: (2 điều kiện)

- Có sự phân công lao động

- Sự tách biệt tơng đối về kinh tế giữa những ngời sản xuất

Câu 8:

I Khâu trung gian, nối SX với tiêu dùng

- Hàng hoá là sản phẩm của lao động có thể thoả mãn nhu cầu nào đó của con ngời thông qua trao đổi, mua bán

- Hàng hoá có 2 thuộc tính: giá trị sử dụng và giá trị

- Sở dĩ hàng hoá có 2 thuộc tính là do LĐSX hàng hoá có tính 2 mặt vừa

là lao động cụ thể, vừa là lao động trừu tợng Chính lao động cụ thể tạo ra giá trị sử dụng, lao động trừu tợng tạo ra giá trị của hàng hoá

- Không phải mọi lao động đều tạo ra giá trị của hàng hoá Chỉ có lao

động trừu tợng mới tạo ra giá trị của hàng hoá

Câu 9:

- Lợng giá trị của hàng hoá đợc xác định bởi thời gian hao phí lao động xã hội cần thiết

Câu 10:

So sánh tăng cờng độ lao động và tăng năng suất lao động

- Giống nhau: đều dẫn tới số lợng sản phẩm sản xuất ra trong một đơn

vị thời gian tăng lên

- Khác nhau: Tăng CĐLĐ làm cho lợng giá trị của 1 đơn vị hàng hoá không đổi Còn tăng NSLĐ làm cho lợng giá trị caủa 1 đơn vị hàng hoá giảm xuống

Câu 11:

Bản chất của tiền (lí do tiền là hàng hoá đặc biệt)

- Tiền là một hàng hoá đặc biệt đợc tách ra làm vật ngang giá chung cho tất cả mọi hàng hoá, là sự thể hiện chung của giá trị và biểu hiện quan hệ sản cuất giữa những ngời sản xuất hàng hoá

Câu 12:

5 chức năng của tiền:

- Thớc đo giá trị

- Phơng tiện lu thông

- Phơng tiện cất trữ

- Phơng tiện thanh toán

- Tiền tệ thế giới

Câu 13:

Yêu cầu của quy luật giá trị: Sản xuất và trao đổi hàng hoá phải dựa trên cơ sở hao phí lao động xã hội cần thiết, tức là dựa trên cơ sở của giá trị

Tác động của quy luật giá trị :

- Điều tiết sản xuất và lu thông hàng hoá

- Kích thích cải tiến kĩ thuật, hợp lý hoá sản xuất, tăng NSLĐ, hạ giá thành sản phẩm

- Phân hoá những ngời sản xuất hàng hoá thành giàu, nghèo

Câu 14:

T bản là giá trị mang lại giá trị thặng d cho nhà t bản bằng cách bóc lột lao động làm thuê

Câu 15:

Sức lao động là toàn bộ những năng lực (thể lực và trí lực) của con

ng-ời, đợc sử dụng vào quá trình sản xuất

Sức lao động trở thành hàng hoá phổ biến từ khi CNTB xuất hiện Hàng hoá SLĐ là loại hàng hoá đặc biệt bởi vì: trong quá trình tiêu dùng, SLĐ tạo ra một lợng giá trị mới (m) lớn hơn giá trị của bản thân nó (v), phần giá trị dôi ra so với giá trị SLĐ gọi là Giá Trị Thặng D Đây là chìa khoá giải quyết mâu thuẫn chung của t bản

Câu 16:

II

Giá trị thặng d là phần giá trị mới dôi ra ngoài giá trị SLĐ, do công nhân làm thuê tạo ra và bị nhà t bản chiếm không

Câu 17:

GTTD tuyệt đối là GTTD thu đợc do kéo dài thời gian lao động vợt quá thời gian lao động tất yếu trong khi NSLĐ, giá trị SLĐ va thời gian lao

động tất yếu không đổi

GTTD tơng đối là GTTD thu đợc do rút ngắn thời gian lao động tất yếu bằng cách nâng cao NSLĐ trong ngành sản xuất ra t liệu sinh hoạt để hạ thấp giá trị SLĐ, nhờ đó tăng thời gian lao động thặng d lên ngay trong điều kiện độ dài ngày lao động, cờng độ lao động là không đổi

GTTD siêu ngạch là GTTD thu đợc do áp dụng công nghẹ mới sớm hơn so với những xí nghiệp khác, làm cho giá trị cá biệt của hàng hoá thấp hơn giá trị thị trờng của nó

Câu 18:

Bản chất tiền công trong TBCN

- Tiền công là biểu hiện bằng tiền của giá trị hàng hoá SLĐ, hay là giá cả của hàng hóa SLĐ

Câu 19:

Tích luỹ TBCN thực chất là sự chuyển hoá một phần GTTD trở lại thành t bản(TB bất biến, TB khả biến) để mở rộng sản xuất

4 nhân tố ảnh hởng tới tích luỹ TBCN:

- Trình độ bóc lột giá trị thặng d (m’)

- Năng suất lao động

- Chênh lệch giữa t bản sử dụng và t bản tiêu dùng

- Đại lợng t bản ứng trớc

Câu 20:

Tuần hoàn t bản là sự vận động của t bản trải qua 3 giai đoạn, lần lợt mang 3 hình thái, thực hiện 3 chức năng rồi trở về hình thái ban đầu với giá trị không chỉ đợc bảo tồn mà còn tăng lên

Chu chuyển t bản là sự tuần hoàn của t bản nếu xét nó là một quá trình

định kì, đổi mới, và lặp đi lặp lại không ngừng

Câu 21:

Lợi nhuận là số tiền mà nhà TB thu đợc trội hơn so với SX TBCN, hay

là GTTD khi đợc quan niệm là kết quả của toàn bộ TB ứng trớc

Khi cung=cầu, giá cả=giá trị, thì p=m

Câu 22:

Tổ chức độc quyền: là liên minh giữa những nhà TB lớn để tập trung

và trong tay một phần lớn (thậm chí toàn bộ) sản phẩm của một ngành, cho phép liên minh này phát huy ảnh hởng quyết định tới quá trình sản xuất và lu thông của ngành đó

CNTB đọc quyền nhà nớc : là sự kết hợp sức mạnh của tổ chức độc quyền t nhân với sức mạnh của nhà nớc t bản thành một thiết chế, thể chế thống nhất, nhằm phục vụ cho lợi ích của tổ chức độc quyền và cứu nguy cho CNTB

Câu 23:

Thời kì quá độ lên CNXH là thời kì cải biến cách mạng sâu sắc, triệt

để, toàn diện từ XH cũ thành XH mới: CNXH Nó diễn ra từ khi giai cấp vô sản giành đợc chính quyền, kết thúc khi đã xây dung thành công các cơ sở của CNXH (cả về LLSX, QHSX, cơ sở kinh tế và KTTTầng.)

- Đặc điểm của thời kì quá độ lên CNXH ở VN là: từ một nớc có nền

SX nhỏ quá độ lên CNXH bỏ qua chế độ TBCN

III

Bỏ qua chế độ TBCN tức là:

- Bỏ qua việc xác lập vị trí thống trị của QHSX và KTTTầng TBCN

- Kế thừa và phát huy những giá trị mà nhân loại đã đạt đợc dới chế độ TBCN

Câu 24:

Ba nhiệm vụ kinh tế cơ bản của thời kì quá độ lên CNXH:

- Phát triển LLSX, xây dựng cơ sở vậ chất cho CNXH

- Xây dựng từng bớc QHSX mới theo định hớng XHCN

- Mở rộng, nâng cao hiệu quả của quan hệ kinh tế quốc tế

Câu 25:

Năm thành phần kinh tế cơ bản trong thời kì quá độ lên CNXH ở VN:

- KT nhà nớc

- KT tập thể

- KT TB nhà nớc

- KT t nhân.(cá thể, tiểu chủ, TBTN)

- KT có vốn đầu t nớc ngoài

Câu 26:

- KT nhà nớc là TPKT dựa trên chế độ sở hữu toàn dân về TLSX

- Vai trò: Chủ đạo trong nền KTTTrờng định hớng XHCN

 Đi đầu ứng dụng công nghệ

 Điều tiết, hỗ trợ các TPKT khác

 Cùng KT tập thể trở thành nền tảng vững chắc của nền KT quốc dân

- KT TB nhà n ớc là cầu nối, trạm trung gianđi lên CNXH Có khả năng to

lớn trong việc huy động vốn, công nghệ, khả năng tổ chức quản lý tiên tiến, thúc đẩy kinh tế tăng trởng

Câu 27

Thực chất của quá trình CNH-HĐH ở nớc ta là : sự phát triển về chất trình độ của LLSX, xây dựng cơ sở vật chất cho CNXH diễn ra trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực công nghiệp

Câu 28:

 Năm nội dung của cuộc CM KHCN là:

- Tự động hoá

- Năng lợng mới

- Vật liệu mới

- Công nghệ sinh học

- Điện tử và tin học

 Đặc điểm của CM KHCN (2 đặc điểm)

- Khoa học trở thành LLSX trực tiếp Nó đòi hỏi cần có những chính sách đầu t cho khoa học, kĩ thụât, công nghệ tơng ứng trong quá trính CNH-HĐH

- Thời gian ra đời một phát minh mới thay thế một phát minh cũ có xu hớng rút ngắn Cần kết hợp chặt chẽ giữa chiến lợc phát triển KHCN với chiến lợc phát triển KT-XH

Câu 29

Nền KT tri thức là nền KT trong đó sự sản sinh ra, phổ cập và sử dụng tri thức giữ vai trò quyết định đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải, nâng cao chất lựợng cuộc sống

Câu 30

4 nội dung cụ thể của CNH-HĐH trong những năm trớc mắt:

- Đẩy mạnh CNH-HĐH nông nghiệp và nông thôn, giải quyết đồng bộ các vấn đề nông nghiệp, nôg thôn và nông dân

IV

- Ph¸t triÓn nhanh h¬n c¸c ngµnh c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô.

- Ph¸t triÓn kinh tÕ vïng

- Ph¸t triÓn kinh tÕ biÓn

V

Câu 31

Kinh tế thị trờng là giai đoạn phát triển cao của KTHH, trong đó cả

đầu vào và đầu ra của SX đều thực hiện trên thị trờng

Mô hình kinh tế tổng quát trong thời kì quá độ lên CNXH ở VN là nền KTHH nhiều thành phần vận dụng theo cơ chế thị trờng, có sự quản lý của nhà nớc theo định hớng XNCH (gọi tắt là KTTTrờng định đớng XHCN)

VI