nha rieng, vi the con can phai biet each don dep nha cijfa gon gang va biet nau an." "Biet lam viec nha se giiip chung ta de dang c6 viec lam hdn." ' -^.i',>.•• "Lam viec nha giup chiin
Trang 1Nha xuat ban Lao dong
Fax: (04) 6287 3238 Website: www.thaihabooks.com
Chiu track nhiem xuat ban: V6 T h i K i m T h a n h
Bien tap vien: T h a n h D i e p , H o a n g T r a n g
Bien tap vien Thaihabooks: T h a n h N h a n
Trang 3Led gi&i thieu
Cac ong bo ba me da khai thac diTdc "nguon lao dong" sftn
CO - nhflng dxia tre - chifa? Co the nhieu ngubi se nghi:
"Do dung la mot y tUdng tuyet vdi, tuy the each nay se tieu ton nhieu thdi gian hdn" Cha me c6 the lam viec tot hdn va nhanh hdn nhieu so v6i con cai Do la y nghi rat thien can Chung toi nghi rang tre lam viec nha la mot dieu tot vi chiing can hoc each lam viec va cha me can sU giup dd cua chung
Khi con ban t6i 18 tuoi, chiing da c6 32.234 gid dUdc cha me day do Thdi gian hoc tap tren 16p va nghien cilu
i 5 * f r T ; j F j ' i : J hoan thanh chiidng trinh cii nhan tai trUdng dai hoc
ton 2.100 gid, con neu con ban di hoc nghe thi chung chi can mot nufa so'thdi gian do Vay thdi gian d nha cua tre nhieu gap 16 Ian thdi gian hoc tap d triidng dai hoc Vay
cac bac cha me muon s\i dung lUdng thdi gian ay nhii
CO the biet sip xep cho cf ngan nap, biet bao quan do
Trang 4dung? Hay chiing c6 biet each chi t i e u hdp ly, t r a n h dxiac
n h i i n g khoan nd khong can thiet? Thiidng t h i cac bac cha
me se de tre t i i xoay xd va hy vong moi chuyen se tot dep
L i e u chiing ta c6 nen de cho tre hoc n h i i n g ky nang do tii
thilc te cuoc song hang ngay?
Cuon sach nay se chia se n h i i n g nguyen tac, chien
liidc va Idi k h u y e n ve each giiip tre hoan t h a n h viec nha
B.F Skinner c6 the k h i e n mot con chim bo cau mo 10.000
Ian vdi hy vong lay diidc thiic an Tre c6 the hoc theo
ngUdi Idn de gay sii chii y hoac de lay ph^n thiidng ma
chiing t h i c h Cung gid'ng n h i i bd cau, tre ludn c d ' g i n g de
nhan diidc phan thudng du cd diidc hay khong Chiing
toi se chi cho cac bac cha me each bien n h i i n g Idi che
trach t h a n h n h i i n g cau khen ngdi de thiic day tre t i c h
cUc l a m viec nha , , • - d , ;
Trong cuon sach nay, ban se biet k y nang t h i c h hdp
cho tre d moi do tuoi Ban se hoe each day cho tre n h i i n g
ky nang do va dong thdi hoc each k h u y e n khich, ddng
vien cdn ban the hien kha nang Thiie te n h i i n g ngiidi
xung quanh se k h i e n tre lam viee tdt hdn cha me, n h i i n g
cha me c6 the tao ra n h i i n g t i n h hudng v u i nhdn va h i i n g
t h i i de k h i e n tre l a m viec N h i i n g cau chuyen, sd dd, t r d
chdi, cac med diide diia ra k h i e n cdn ban lam viec ehd tdi
k h i chiing d u t r i i d n g t h a n h va t i i giac l a m viec do
Neu ban dang t i m kiem mot tro chdi de mang l a i ket
qua tiie t h i , hay t h i i tro doan De tre giau miidi do vat
trong mot can phong, roi ban se la ngiidi doan ndi eat
giau cac do vat do De thay doi t h o i quen "lam dau bo
do" cua con tre k h i chiing c\i bay sach vd, do dCing, ao
khoac va n h i i n g vat d u n g cua chiing d khdp ndi t r o n g nha, hay doc " K i e m t r a liic 8 gid" dUdc mo ta d t r a n g 177
N e u giiidng ngu cua cdn ban luon Ion xon, hay doc ngay
Chiidng 9 de danh gia l a i t i n h h i n h va thik s\i dung bang
mo t a ve phong ngu (trang 203)
N h i i n g phan khac cua cuon sach nay, n h i i Dat muc tieu, H i e u biet ve cac giai doan hoc tap, hay L a m viec ciing
n h a u , diia ra n h i i n g nguyen ly de thiet lap mot nen tang gia d i n h v i i n g chac giiip tre t i i lap hdn Cuon sach nay giiip tap t r u n g vao mot ke hoach hieu qua cho cha me va con cai de sxi dung 32.234 gid d nha mpt each hieu qua Nd
n h i i mdt cud'n cam nang giiip ban t h a n h cdng trong cac
l i n h viie ma ngiidi khac c6 the bo mac cho sii ngau nhien
B a n CO the phai thay doi mot so' h a n h v i cua ban t h a n va
s4p xep l a i ngoi nha de l a m gifdng ehd tre
K h d n g bad gid la qua m u p n de hit dau, ehd dCi cdn cua
b a n dang d dd tudi nao, d i i cac phiidng phap va h i n h thiic
k h i c h le c6 the khac n h a u d i n i i a H a y t i i t i n vao n h i i n g gi
b a n da l a m Viec ban quan tarn t d i cuon sach nay chiing
to ban da va dang t i m k i e m mot so" n h i i n g y tiidng d day
H a y bo l a i n h i i n g nuo'i tiec ve sai l a m trong qua k h i i
B a n da eo ging het siie m i n h roi Chiing toi khong the
h i i a rang con ban se l a m t a t ca viec nha hay t h a m chi t i i dat ra nhiem v u cho ban t h a n , nhufng i t nhat chiing toi
CO the giiip ban ren luyen con m i n h de k h i chiing c6 nha rieng va muon giii moi t h i i ngan n i p t h i chiing biet p h a i
l a m the nao
Trang 5Trong mot cuoc khao sat 250 dHa tre t h i 97% t\l n h a n
thay rang chiing nen l a m viec nha Hay day va cho tre cd
hoi Ren luyen tre lam viec la tao cd hoi de chung dUdc
thUdng Doi vdi tre, viec nay l a m tang them t i n h t i i ton
va CO cam n h a n ve viec diidc sd hiJu Chung se c6 cac k y
nang can thiet cho cuoc song k h i triidng thanh, thiet lap
difdc mo h i n h t h a n h cong trong tUdng l a i , giup tang t i n h
doc lap va t\l \\ic, hoc each l a m viec nhanh va hieu qua
Tre se nhan thiic ro gia t r i cua do dac va biet t r a n trong
hdn nhiJng no luc cua ngifdi khac Cha me cung n h a n
difdc phan thufdng xCfng dang, do chinh la con cai se giup
ho mot phan viec nha, ho se b6t cau gian va c6 nhieu thdi
gian t a n hiidng cuoc song hdn Cha me cung se cam thay
t h a n h cong hdn k h i chuan hi cho con viJng biidc vao ddi,
nh\i mot cau each ngon kha noi tieng: ^ < <? =
• • • ' •: -:'.J w,fh sj ;-,fu'i
Bat cho con mot con ca, se nudi song con horn nay
Day cho con each cau ca, con se song ca ddi
ih • ' >',
C H l / O N G l '
Dat muc tieu
• •
K h i trifdng t h a n h , nhiJng k y nang nao diidc day ci nha
ma con se dung den? N e u ban trao cho con r a t nhieu t i e n , lieu so t i e n do c6 dang gia hdn nhQng k y nang cd ban
ma ban t r a n g h i cho con nhif: NhQng viec p h a i l a m hang ngay cho d u chiing c6 song den t a n 103 t u o i d i nQa? Neu con tre biet don dep va giQ gin nha ciia sach se, biet iQa chon thQc p h a m va n a u an ngon, biet quan l y t i e n bac t h i chung se tiet k i e m dQdc thdi gian le ra p h a i danh cho cac viec nay de tap t r u n g thdi gian vao hoc tap va l a m viec hay nhQng l i n h vQc khac cua ddi song , ,., |,.,|^
Trang 6Annie 21 tuoi v i j f a chuyen tdi Colorado vcii hy vong
thdi tiet am ap ct day c6 the giup c6 chiJa benh K h i t6i
can ho mdi, c6 da mua quan ao va no tdi 6.000 do la
Cha me khuyen c6 nen mua mot chiec xe mdi, mot chiec
may khau (c6 dang hoc may), mot chiec piano (hy vong
mot ngay nao do c6 c6 the chdi dan) va dang ky hoc nghe
thuat trong khi miic lifOng cua c6 rat thap Annie khong
biet nhieu ve dinh dudng va nau an nen silc khoe hi anh
hucing nghiem trong Co vat Ion v6i chiec ban do thanh
pho'moi khi phai di dau Co ciing thieu kinh nghiem song
nen rat de bi Idi dung Mot ngifdi ban goi dien thoai cho
CO tu: nu6c ngoai, sii dung dich vu goi den de ngUdi nhan
cuoc goi tra tien va noi chuyen v6i c6 hai mUdi phiit Ban
thii doan xem! Co ay khong he biet dieu nay Nhufng van
de do va ca viec bi dong trong cuoc song khien c6 thay
chan nan Con ban c6 dufdc nuoi day de trd thanh nhutng
Khi cha me khong dat muc tieu cho tre thi se bien
chung thanh nhQng c6 cau giohg nhut Annie, khong the
giup con cai dat ra muc tieu neu chinh ho cung chi c6 mot
khai niem md ho ve nhiJng gi ma minh mong muon con
cai dat difdc Ban c6 the se tU hoi: "Lieu bo' me c6 quyen
quyet dinh nhflng muc tieu ma con tre can phai dat t6i?"
Cau tra Idi la "Co" Khi cha me diia ra dUdc nhufng chuan
mvLc de tre c6 the hanh dong c6 dinh hufdng, phat trien
cac ky nang, dap ling dufdc nhiing thach thilc trong cuoc
ddi sau nay thi sau do quyen lua chon hufdng di cua con
tre mdi c6 the thanh hien thuc Tre thUdng chua du chin
chan de dat ra cac muc tieu ma khong c6 nhijtng chuan mUc nay Tiec thay, chiing ta thUdng can than len ke hoach di nghi hai tuan hdn la ren luyen cho con nhiing
ky nang song ddn gian K h i da lam cha me, ban c6 rat nhieu each de chuan bi cho con tre hudc vao ddi cho du chung 2 tuoi hay 22 tuoi Trong suot 18 nam d nha (hoac hdn the), ban va con se lam rat nhieu viec, di t6i nhieu ndi, vay tai sao khong dat muc tieu la lay nhiJng gia t r i
ta kinh nghiem song do roi len ke hoach cho nhQng hoat
dong CO the mang lai nhieu Idi ich cho con ban nhat? Viec
tre thanh thao cac ky nang se giup chiing hoan thien
hinh anh ban than va ta tin, t\i do tao lap nhieu ky nang
hdn cho chiing Nhiing diia tre t i i lap c6 the dilng day sau nhiing khung hoang va biidc tiep trong k h i nhiing diia tre khong c6 tinh t i i lap se de bi ton thUdng k h i gap phai cac van de trong cuoc song Cha me se tan hiidng thanh qua cua viec con cai t i i lap: Sii nghiep lam cha me thanh cong, cong viec nha diidc con cai chia se Viec lap
ra nhiing muc tieu nay se cho phep ca cha me va con cai
CO nhieu thdi gian hdn de tan hUdng nhiing dieu thii vi khac trong cuoc song
Trong mot cuoc khao sat 250 tre ve lam viec nha, c6 97% nhiing diia tre diidc hoi deu cam thay can phai giiip
dd cha me viec nha Hay nghe nhiing ly do chiing diia ra Con cai lam viec nha bdi vi:
"Cha me se khong kiet siic vi lam moi viec."
"Vi con luon bay biia kh&p nha tham chi la bay ra mot niia liidng viec nha la do con gay nen Sau nay, con se c6
Trang 7nha rieng, vi the con can phai biet each don dep nha cijfa
gon gang va biet nau an."
"Biet lam viec nha se giiip chung ta de dang c6 viec
lam hdn." ' -^.i',>.••
"Lam viec nha giup chiing con c6 them kinh nghiem,
biet each to chiic va chuan hi cho cuoc song sau nay."
"Con phai hoc each c6 trach nhiem vi neu khong t h i
khi Idn, chung con se trd thanh nhiing ke ludi bieng."
"Chung con c6 the lam xong het viec nha roi mdi vui
chdi."
"Cha me chung chau ly di va me chau da phai di lam
ca ngay Vi the, me can sii giup dd cua chung chau
Chi gai chau va chau (17 va 12 tuoi) khong muoh me
vtfa phai di lam vxXa phai lam viec nha."
"Chau nghi dieu do se hinh thanh mot thoi quen tot
khi chiing chau 16n len."
"Neu giup cha me lam viec nha, ho c6 the di lam vi
phai kiem tien nuoi ca nha ma."
Cha me hay nam ro cac phUdng phap giup con cai biet
difde viec gi can lam va nhiing each tao nen tinh t i i lap
cho chung Co bay hudc ren luyen tinh t u lap cho tre va
khien chung lam viec nha: ;, j
• V'} \yc ' M l '
7 D a n h gia , ^ : 6 Khi'ch le va ket qua ' ' 5 H u a n g d i n each lam
4 P h a n cong cong viec
3 L a m c u n g nhau
2 Hieu ve cac m u a hoc tap
1 Oat ra cac m u c tieu
Bon bif6c dau tien tao nen mong trif6c k h i ban ha6ng dan tre "lam viec" Niem vui thiic sU nfim trong viec chi day tre each hoan thanh mot viec va diia ra nhQng Idi dong vien, khich le chiing Viec khich le can lam deu dan khi tre hoe diidc cac ky nang va tang sii t i i tin Trii6c k h i day, ban e^n quyet dinh ban va tre se tien xa tdi dau Neu ban khong quyet dinh diide muc tieu cua minh t h i ban se giong eo be Alice lac vao xil sci than tien, k h i con meo Cheshire hoi c6 muon "di dau" Co ay tra Idi "khong
quan tam \im ve ndi se tdi", chii meo da noi r^ng "vay t h i
quan tam lam gi nhieu tai con diidng ma eo ebon." BAN SE D I T 6 I DAU? ' ' ^ t u w
Bang Tien bo viec nha dvf6i day difdc thiet ke de giiip xae dinh nhiing gi ban mong muon con minh se hoc diidc
Trang 8trildfc khi hxidc vao ddi Budc dau tien la lap bang va mot
td theo doi; c6 the c^t b6t hoac them vao bang cho phu
hdp vcti hoan canh Hay nh6, khong de y t h i chung ta se
thxjfdng quen mat each day diia nho nhiing gi ma chiing ta
da day cho diia Idn hdn Cung nhii vay, chung ta se quen
day con trai lam mot vai viec nha va quen day con gai mot
vai ky nang sufa chfla ddn gian, ta cii chic rang chung
se gap dUdc ngiidi ban ddi c6 the giai quye't dufdc nhQng
phan khiem khuyet nay Nhifng chung toi thay r i n g ca be
gai va be trai se dufdc Idi tii viec hoc hoi cong viec cua hai
gi6i Tre c6 khuyet tat cung nen hoc cang nhieu ky nang
ma chung c6 the thanh thao dUdc cang tot
Du Bang Tien bo viec nha ve cd ban bao gom cac trach
nhiem lam viec nha nhung nen Uu tien cho tre hoan thanh
viec hoc tap tai triidng Ban c6 the cung muoh them vao
bang mot vai ky nang lien quan t6i viec mua ban va c6
them sU giup dd khac tii cac giao vien cho viec hoc danh
may, hoc dem, svLa chQa dien va nhi3ng viec tiidng t\l
Gid hay xem qua bang sau va quye't dinh xem ban
muoh con minh phat trien ky nang nae Co rat nhieu
ky nang dildc diia ra, nhifng se hieu qua hdn khi chon
ba nhom ky nang trufdc, roi nghien cilu that ky va hay
chon mot ky nang ma ban muon day cho con trong moi
nhom ky nang do; hoac ban c6 the chon ca ba ky nang
trong Cling mot nhom Neu ban c6 nhieu con san san tuoi
nhau, ban c6 the lap chung thanh mot doi, hoac c6 the
day tvfng diia mot Mot so'ky nang chi can gidi thieu, sau
do se day chung thanh thuc sau Con ban difdc lam quen
vdi mot ky nang k h i chiing quan sat ngu:di khac thilc hien, dat cau hoi hay lam mot phan viec Tre lam thanh
thuc k h i chiing t\l hoan thanh cong viec do i t nhat ba Ian
Hay nhd r i n g Bang Tien bo viec nha chi la mot hu6ng
d i n (khong phai la bai kiem tra) giiip ban dat muc tieu cho gia dinh Vai muc diidc liet ke ra day c6 the khong quan trong v6i ban va ban c6 the them vao cac ky nang khac ma ban muon Tuy y ban, hay thoai mai danh gia
va tiidng tiidng ; ; : '
Trang 9gai hoac c o n t r a i V f d u : Phillis va c o n gai cua c6 (10 t u o i ) c u n g
x e m Bang Tien b p viec nha va c h p n m o t ky n a n g Xxi ba n h o m
Txl t h a y quan ao (2-4)
C h a i d a u ( 2 - 5 ) Rika m a t , m a t a y (2-5)
D a n h r a n g (2-5) Don dep phong n g u (2-8) Mac quan ao (3-6)
C h u a n b i giildng n g u (3-7)
L a m sach, c M mong tay, mong chan (5-10)
Don dep phong tim sau k h i svL dung (6-10)
Goi d a u va say toe (7-10) chai d a u (10-16)
M u a do dung ca n h a n (11-18)
Nhflng k y n a n g bao q u a n q u a n ao
L a m sach t i i i dvfng do giat (trong may giat),
de quan ao ban vac n d i quy d i n h (4-8) Cat quan ao sach (5-9) ,: ,: ; , Don t u dtfng do (6-14) , ,,, ,
Don n h a ve sinh ca n h a n (6-16) Gap, chia do sach da giat (8-16) , Phdi quan ao r a nang (8-16)
Gap quan ao gon gang, khong de b i nhan (8-16)
Trang 10Tij( danh giay (8-18) , ,
Giat quan ao bang may giat (9-16)
Diang m a y say quan ao (9-16) "''"^
L a m sach ch6 dung sd v a i va thiet b i loc trong
D u a quan ao vao may l a m sach (doi v6i ao quan
chuyen giat kho) ,,,
K h a u va ddn gian (12-18)
N h f i n g k y n a n g t r o n g g i a d i n h
L a u sach ban a n (2-5) '
L a u sach neu bi r d t do uong, chat long (3-10)
L a m sach cac v a t dung (3-12)
Bay ban a n (3-7)
Don ban a n (3-13)
.Don sach rac t r o n g vxxbn (4-10)
R i i t h a m nho (4-8) •
L a m sach vet ban t r e n tiidng (4-12)
L a u sach cac canh c^a (4-12)
L a u sach m a n h i n h t i - v i va gUdng (4-8) Cho v a t nuoi t r o n g n h a a n (5-10)
L a m sach nha ve sinh (5-8)
Co bon rxia m a t va voi tim (5-12)
Do rac (4-10)
L a m sach hien nha, h a n h lang, 161 d i (4-10)
L a m sach va l a u cac ghe ngoi trong nha (6-11)
N h a n biet siJt khac n h a u va each sii dung cac loai may h u t b u i t r o n g n h a (6-14)
Sii dung may r i i a bat (6-12) Riia va l a u kho bat dia (6-12)
L a m sach lutdc va cac loai ban chai (6-8)
D u n g choi va hot rac (8-12)
H u t b u i cac ghe hoc va ga (8-14)
Txidi cac loai cay t r o n g t r o n g nha (8-14)
T u 6 i CO (tham c6) (8-14)
Biet gap chan gon gang (8-14)
Trang 11_ Biet r^a xe hdi (c6 the la xe may) (8-16)
.Don vvfdn (9-13)
_Thay ga trai giUdng (10-13)
_Thay bong den, c6 hieu biet cd ban ve dien nang
(10-15)
.Don dep 16 sifdil (10-15)
.Danh bong cac do an b i n g sii va do bang bac
(11-15)
.Thay cau chi hoac biet ndi dat cau dao dien
(11-18)
.Tra dau vao cac cxia hi kho dau (12-18)
.Thay vong dem (gioang) va tui chiLa bui cua may
hut bui (12-15)
cat, tia cay coi (12-18) ' " ' " '
cat CO (12-16) •'•tfe : f * - s « _ , 4
Danh vec-ni cho do go (14-18) " "
.Lam sach cac cvLa so (13-18)
.Biet goi dien thoai difdng dai (13-17)
Biet goi cac cuoc goi nvLdc ngoai (ma ngildi nhan
tra tien) (13-18)
.Thong ong nifdc thai trong nha bang hoa chat
hoac pit-tong (13-18)
.Biet each lap khoa (14-18) ' „
.Biet thay day dien (14-18)
' L 6 sudi: O phudng T a y c6 16 sUcii dung cui dot nen se can don 16 de
dam bao ve sinh
_ Lam sach ttfdng (14-18) * , ;
Lam sach san nha (14-18)
Co sach nha tarn (14-18) Thay va sijfa voi nufdc (15-18)
_ Biet CO van de gi v6i cac thiet bi gia dinh (16-18)
Do lUdng chinh xac (7-14) Lam thach (7-12)
Dong goi mot bi3a an trUa (de mang di an trufa
ci trifdng) (7-12) Luoc triing (7-13) Ran, op trufng (9-13) Phan biet diidc thiic an an du:dc va thijtc an da hong (10-18)
Nadng banh tix hot pha sSn (10-14)
_ Nau cac loai rau dong goi sSn, rau dong lanh
(10-13)
— Tronbot lam banh (10-17)
Trang 12Doc cac t h a n h phan d i n h difdng t r e n n h a n cac
goi thiic pham (10-15) <
Lap thvfc ddn mot bijta an day d u d i n h dUdng
(10-15)
L i i a chon va chuan h i cac t r a i cay tvfdi va r a u
tifdi (10-18)
Nudng cac loai banh quy (10-16)
L a m banh xop, banh quy (11-17)
L a m salad hoa qua (13-15)
Don sach tuyet dong trong tu l a n h (12-18)
L a m mon t h i t h a m (14-18) ^
L a m sach 16 v i song va 16 say (15-18) •
T h a i t h i t (15-18)
Len ke hoach va mua do an cho mot t u a n (15-18)
Don t u l a n h hoac t u dong (15-18)
L a m mon t h i t quay (15-18)
Ran ga (16-18) •
" * , /•• •>,
-N h f l n g k y n a n g suf d u n g t i e n b a c
N h a n biet cac menh gia tien (5-12)
Sii dung cac khoan tien tieu vat (5-12)
Doi tien va dem d u so' tien doi (8-11)
So sanh chat liidng va gia ca (8-12) Tiet k i e m hoac k i e m t r a cac t a i khoan ngan hang (10-18)
Len difdc ke hoach chi tieu ddn gian (12-18) Viet chi phieu (14-18)
Can bang so t h a n h toan (14-18)
H i e u cac loai hoa ddn can p h a i t h a n h toan: tien thue nha, dien, nif6c, dien thoai (15-18)
Siuf dung the t i n dung dung each (16-18)
Biet t r a dau cho xe dap (9-14)
- Siia va thay banh xe dap (10-15)
RiJfa xe h d i (10-17) ^ Doc ban do (7-14)
Do xang cho xe hdi (xe may) (15-18)
K i e m t r a d a u may (15-18)
L a m m a t bo t a n nhiet cua xe (16-18) Bdm lop xe (16-18)
L a i xe (16-18)
Trang 13Nhufng k y n a n g k h a c j
Thtfc h i e n cac cuoc goi k h a n cap nhiJ goi cap ciiu,
c a n h sat, cilu hoa (5-12)
Hoc bdi (5-14) - '
M u d n sach tu: t h i i vien (6-10) —
Biet nhufng bildc sd cufu ddn gian (10-18)
H i e u each sii dung thuoc va miic do n g h i e m trong
cua viec l a m dung thuoc (10-18)
Len ke h o a c h cho mot buEa tiec nho (12-18)
Treo cac do v a t len tUdng (12-18)
Phan biet d\idc sU k h a c n h a u giiia sdn cao su,
Sap xep don dep n h a ciia don mxla x u a n (15-18)
Lam sach binh dun niiolc nong va goi thay ga (16-18)
Lap day n h i i n g 16 t r e n tUdng bSng bgt t r e t
(16-18)
L a m s a c h cac loai t h a m (16-18) - •
L A P K E H O A C H D E DAT DLfOC M U C T I E U
Lap Bang Tien bo viec n h a se giiip t h a y ro n h i i n g k y n a n g
con b a n da t h a n h thuc, nhuing k y n a n g c a n diidc cung c6'
va n h i i n g k y nang ma b a n m u o h t r e can hoc Bang nay
se giup b a n biet bat dau t\i dau de lap r a n h i i n g muc tieu
cu the H a y x e m xet miic do trufcing t h a n h cua tre: L i e u con cua t o i c6 t h e thvfc hien dvfdc k y n a n g nay xet ve m a t the chat, t i n h t h a n va t i n h cam h a y khong? Xem xet t h d i gian yeu cau: T r e c6 qua ban ron v6i m o t lich hoc day dac c( trifdng, 16p hoc k h i e u v i i hay l a cac 16p hoc nhac khong? Xem xet t 6 i n h i i n g siic ep cong viec cua chinh cha me:
L i e u b a n c6 qua b a n v6i cong viec t a i cong scf de t h u xep thdi gian day con khong? H a y l i n h hoat v6i ke hoach k h i cac dieu k i e n thay do'i , , ^ ^
L i c h hoc ci trUdng, cac k y n g h i dong va nghi he dai c6 the l a luc d a n h cho cac chuyen d i va cac hoat dong khac
H a n g ngay, h a y chu t r o n g vao viec d u y t r i nhflng cong viec t h o n g t h i i d n g h a n g ngay va n h i i n g ke hoach ddn gian t r o n g v6ng mot ngay, nhxjf l a m salad t r o n h a y k i e m
t r a d a u xe hdi Co the sii dung k y n g h i de day con n h i i n g
ky n a n g phiic t a p hdn n h i i l a m vifdn, doc b a n do h a y may va Vao thang Sau, b a n c6 t h e dat r a cac muc t i e u
va l e n ke hoach day cac k y n a n g b a n d i n h long ghep vao
n h i i n g t r o chdi trong m u a he de t r e hoc nhieu k y nang
khac n h a u n h i i t i i cham soc b a n t h a n , l a m viec n h a , sxi
dung t i e n s i i ' i f a ' i j ^ ; * : ^ * > v ' S A r * t
P H A T T R I E N M O T M U C T I E U K H A T H I
M o t giao vien t a p sU phan n a n ve cong viec te nhat dat
muc t i e u cho cac hoc sinh mdi T u y the, c6 n h a n h chong
n h a n r a rkng qua t r i n h viet r a n h i i n g muc tieu c6 the
Trang 14l a m sang ro pham v i cua muc tieu Cong viec trd nen de
dang hdn, c6 nhan ra rang mot muc tieu se de dang dat
dUdc neu bao gom ba yeu to'giao due sau day: (1) hanh v i
mong muo'n; (2) nhiing dieu kien can; (3) tieu chuan dUdc
mong ddi Ba dieu nay c6 the ap dung t a i gia dinh Ban
khong can phai viet ra nhiing muc tieu va ke hoach n h u
cac giao vien, nhung neu ban c6 van de v6i viec dat dufdc
muc tieu cua m i n h t h i se tot hdn neu nhxi ban quay l a i
nghien ciiu ba yeu to' nay de biet m i n h da bo Id dieu gi
Cac hanh dong, dieu kien va tieu chuan diJa ra thUdng
da dang de phu hdp v6i do tuoi cua tre va do kho cua k y
BA Y^U T6 GIANG DAY
Viec se dUdc thUc hien la gi? , ,:,;
Mark se tau don phbng khdch
Thiet bj can dung cho cong viec la gi?
Mark se dung khan lau va binh xit hieu
"Maid Basket" detam bong do vat
Viec nay dUdc thUc hien khi nao?
Viec lau don se duac thuc hien sau biia sang
ngay thu Bay
Viec do thac hien the nao la tot? Ai se kiem tra ket
qua cong viec?
Me se thinh thodng Idem tra va khong thay
con bid tren cac do vat
ke tdi t i n h chat cong viec, neu mot diia tre hieu ro nhiem
vu, biet svL dung thiet b i can thiet, biet thdi gian cu the
hoan t h a n h cong viec va biet ket qua cuoi cung p h a i la
gi, t h i t h a n h cong gan nhU la chac c h i n Neu ban noi ro rang y m i n h t h i t r e thiidng se lam dung nhuf the
S\i dung bang nay se giup ban t i n h den ba yeu to'can
thiet de dat dUdc muc tieu de ra
BA Y^U TO GIANG DAY
3
i f
Viec se dUdc thUc hien ia gi?
Thiet bj can dung cho cong viec la gi?
Viec nay dUdc thuc hien khi nao?
Viec do thuc hien the nao la tot? Ai se kiem tra ket qua cong viec? >
Trang 15-mm''" '
N H I T N G V I DU VE VIEC DAT MUC TIEU ^ > • ; ^
NhQng VI du dixdi day se lam ro cho viec sii dung hieu
qua ba yeu to' giao due tren Vicky quyet dinh r i n g con
gai Shirley 8 tuoi cua c6 se biet each don ban an, lau
chui cac vat dung trong nha va nho c6 cho nhiing luong
hoa trong vUdn, do la nhiing ky nang ma c6 be can biet
trong ba thang t6i V i Vicky phai di lam ca ngay nen c6
se day con gai cac ky nang nay vao m6i thil Bay Trong
khi chd con gai t\i 16p hoc dan piano ve nha, Vicky noi
v6i CO be: "Shirley, dao nay con da giiip me rat nhieu
viec nha va dang lam n h u t n g viec do rat tot, me nghi
con da san sang de hoc them mot vai cong viec mdi Me
dang nghl tdi ba viec Con thich chon viec nao de thik
trudc? Don ban an bQa toi, c6 the trang tri nen va hoa
txxai de ban an dep va lung linh hdn; nho c6 cho luong
hoa d san trUdc nha minh, moi tuan lam mot it; hay con
muon hoc each lau chCii cac vat dung trong phong khach
bang binh xit lam bong?" Vicky noi ve cac cong viec nay
v6i ve rat hap dan, sau do c6 de con gai t u dxXa ra lua
chon Vi Vicky biet con gai co can hoc ky nang nao nen
CO dua ra mot muc tieu ro rang de dam bao c6 ca ba yeu
Shirley quyet dinh se hoe each nho c6 cho eac luong
hoa, vi the hai me eon kiem mot sdi day de chia nho dien
tich mieng dat khoang 1,2m' ra K h i c6 be biet nho co
theo tijfng khoanh dat thi cong viec dvTdc hoan tat Co lam
viec C l i n g con gai vao hai thii Bay dau tien de dam bao
rang hoa khong bi nho l i n v6i co Sau nam tuan, nhutng
luong hoa trong rat dep va chi ckn don mot chut vao moi
thxi Bay Vicky bao Shirley r i n g nhiJng luong hoa trong
that dang yeu va cong viec ma co be hoan thanh that tuyet vdi Thinh thoang, Vicky lai trifc tiep ciing lam v6i co be mot liie de khich le eon gai
Ban muoh dat muc tieu ren luyen cho diia con trai 10
tuoi ciaa minh Cau be da kha thanh thuc trong viec cham soc ban than va san sang lam mot so' viec nho, nhii don ban an va hut bui, nhifng phong ngu ciia cau thi luon btfa bon va cau lai to ra thich nau an Hai muc tieu cd ban d day la giiip cau don dep phong ngu gon gang va hoe mot so'
ky nang nau nufdng cd ban Hay dat hai hay ba muc tieu
cu the, ngkn ban co the hoan thanh trong vong mot thang
Bi kip d day la dat ra cac cong viec co the hoan thanh bang each hoi "Viec gi co the de dang thiic hien ma lai gan gui v6i cac muc tieu chinh kia?" Cac muc tieu eo the la:
Phong ngu
• Lam mot bang thanh tich cho viec don giifdng va don phong
• Giiip ngifdi 16n mot Ian mot tuan
' Chuyen may khau va vai v6c ra khoi phong
Trang 16B e p i iit'lr
• Hay cung nhau l a m mon ca ngvt vdi banh m i
sandwich
• Chuan bi mon salad vdi xa lach xoan !
• Hudng d i n cau each lam banh tii hot t r o n s i n
K h i difa ra nhiJng muc tieu nay, hay chSc c h i n ban
diia tren ba yeu to'giao due t r e n , v i the ban va con t r a i c6
the cung hieu ro nhQng gi diidc trong ddi, nhQng do dung
can thiet va thdi gian cau se thvfc hien viec do Hay nhd
rang dieu nay c6 the diidc ghi chinh thlic vao giay hoac
ciing CO the chi can trao doi b i n g mieng
T i e p t u c dat c a c m u c t i e u
H a u het moi ngiidi deu dat muc tieu t u i n va thang t a i
ndi l a m viec, vay sao chung ta khong dat muc tieu tUdng
t\i t a i nha? K h i c6 muc tieu lau dai day tre lam viec nha,
ban CO the dat muc tieu theo nam va theo quy "Mua he
nay toi se b i t dau day con gai each k h a u va" Hay de tre
t h a m gia vao n h i i n g quyet dinh nay Viec ep buoc hay ra
lenh chi khien tre bat hdp tac va chohg doi " '
Hay de tre t h a m gia vao viec dat ra cac muc tieu ca
nhan M o t ong bo" thudng hoi cac eon cua m i n h vao moi
toi t h i l Sau hang t u a n cau hoi: "Ke hoach cuoi t u a n nay
cua cac con la gi?" Ong noi rang viec do phai mat nhieu
thang, n h u n g gid chung da i t xem t i - v i hdn va tap t r u n g
vao nhiJng viec ma chung "thiic sut" muoh l a m T a i nang
la " n h i i n g sd t h i c h " dvfdc nuoi dUdng Viec dat muc tieu
se giup t a i nang phat t r i e n
K h i doc cuoh sach nay, ban diing cam t h a y ganh nang trach n h i e m v i eon dang khong l a m nhiJng viec nh\i y ban
muoh Day khong phai mot xa hoi k h o n g tifcing, t h a m chi cGng khong phai nha Monson hay MeCullough Neu
ban nghi r a n g nhuEng diia tre nha chiing toi khong can
quat thao, thiic giuc hay khong co t r o h viec t h i ban da
n h a m Can c6 thdi gian de be gay t h o i liidi bieng va cau tha N h i e u bac cha me to r a ngac n h i e n v i tdi nha chiing
toi ma nha cvLa be bon, chiing toi dang quat n a t bon tre
de chiing l a m viec N e u c6 difdc mot danh sach n h i i n g
muc t i e u ro r a n g va thiic hien tCrng muc t i e u mot, chiing
ta se khong con phai lo l i n g ve moi t h i l trong cving mot
liic Muc t i e u se l a m giam siic ep N h i i n g doi k h i tre thiJc hien cong viec va chiing t a n h i n t h a y sii t i e n bo; n h i i Ian dau Melea l a m t h a n h cong mon t r i i n g op la tuyet dep hay k h i Wes noi: "De con r i i a xe cho me nhe" T h a t tuyet
k h i chiing ta t h a m d i i cuoc hop p h u h u y n h va cac thay
CO noi r i n g con cai cua chiing ta khong he n h i i t nhat k h i phai t r i n h bay mot v a n de trvrdc ca 16p hay chiing chang
he lo sd k h i b i t tay vao mot d i i an mdi Con cai chiing
ta khong dat t d i sii hoan hao n h i i n g chiing khong phai
la n h i i n g c6 cau n h u Annie Qua t r i n h dat muc t i e u nay
t h a t siJ t h i i v i va mang l a i ket qua
Tre can thUc h a n h nhieu Ian mot cong viec nao do, doi
k h i t h a m chi la hoc l a i mot v a i diem Difa ra nhieu liia
Trang 17chon: "B67me phai sdn xong trvfdc khi cdn bao tdi Charlie
a, nen con c6 the lam mon sandwich cho biJa triia giiip
bo'/me dUOc khong?" Chung cung can hoc each kien tri v6i
mot nhiem vu mdi Do se la liic mot bang ngoi sao (bang
dung de khich le tre, khi tre hoan thanh mot viec thi se
dan mot ngoi sao vao mot 6 tren bang) hay phUOng phap
phan hoi bang hinh anh khac c6 hieu qua Hay nhd r i n g
triidng hoc quan trong nhat ma con ban tham gia chinh
la ci nha Hay dong vien va khich le mot each thoai mai,
hay tan thudng ngay ca vdi mot thanh tich nho Tinh t i i
ton CO diidc thong qua qua trinh lam viec thuan thuc d
tre "Shirley nay, luc con nho c6 nhiJng luong hoa, me
cam thay nhii c6 mot ngUdi phu nii ni3a dang giup me
vay!" Hay Ikng nghe khi con ban bay to cam nhan ve that
bai hay thanh cong Hay dua vao nhiing thanh cong con
ban CO dUdc trUdc kia khi ban khich le chung dat dudc
nhiing muc tieu trong tUdng lai
I 1 J , l!'< J 'Mi • * • » • ! '
y , f i n tf 111 ^ 'I I it 1 't / J •
C H U ' d N G 2 ; ^ < f j '-^ '
Hieu biet ve "mCia hoc tap'
T H O I D I E M DAY CHO T R E V E K E HOACH
, • ' ( 1 ) '
Thdi diem tot nhat de day mot ky nang cu the cho tre
la k h i nao? Cac giai doan hoc tap cua tre c6 the dUdc chia ra lam ba giai doan Cac ong bo ba me la nhiing giao vien gioi, c6 cd hoi diia ra cho tre phiidng phap ren luyen hay nhat ma tre se luon svL dung Hieu ro nhiing giai doan hoc tap nay se giiip cac bac cha me tap trung vao mot ke hoach hieu qua de svL dung toi da 32.234 gid
ma ho phai day con trong suot 18 nam ci nha Ba giai doan hoc tap do la: ' , ,
Trang 181
2
3
Giai doan Mua Xuan: 2 - 5 tuoi
Giai doan Mua He: 5 - 12 tuoi
Giai doan Mua Thu: 1 3 - 1 8 tuoi
GIAI DOAN MUA XUAN - CO DUOC SU T U TIN, BIET
VANG hdl VA BIET LAM NH0NG CONG VIEC CO BAN
HANG NGAY (Ttr 2 - 5 TUOI)
Dac trifng cua giai doan dau tien la "de con lam" cua
cac be trxidc khi t6i trudng Day la thdi diem tao lap nen
tang cho tinh yeu thildng, sii quyet tam va svf t u tin "con
CO the lam diidc" Tre chii dong va t i l nguyen lam Khi
nhQng cau be, c6 be chila t6i tuoi den trildng nay bay
to mong muon lam dieu gi do, hay khuyen khich be tut
lam mac du khien ban ton nhieu thdi gian hdn Neu tre
muon r\ia bat, don sach gat tan va lau ban, t h i hay de
chung lam Phan thUdng cho sil kien n h i n nay se tcti
khi dila tre 16n hdn va ban muon chung lam nhung viec
do Sarah Monson, gan hai tuoi, quan sat thay me Sue,
lau bui bang mot chiec tat cii Vai ngay trvfdc do ho da
di tham bao tang nghe thuat thanh pho va nhin thay
cuoc trinh d i l n cua Cac chii roi pho V^ng (Sesame Street
Muppets)^
' Cac chu ro'i pho' Viing la mot chUdng trinh truyen hinh My danh
cho thieu nhi, md dUdng cho nhiing chucfng trinh pha tron giao due
va giai tri
Dieu nay khien Sarah ket hdp ca hai dieu ma c6 be thay lai v6i nhau bang each dec chiec bit tat vao tay va noi: "Hay nhin chii Ro'i lau bui cua con nay." De tang cildng t r i sang tao cua c6 be, Sue da ve mot khuon mat chii roi bang vai net ddn gian len chiec bit tat Stf til t i n cua Sarah tang len Do la tro chdi lau sach cac chan ghe, chan ban va cac thanh cua chiec dan piano vdi ngiJdi ban ro'i nho cua c6 be Cii cho la c6 be khong lam diidc het cong viec lau chM nhUng c6 be da c6 kinh nghiem trd giiip me that vui va tich cilc Nen tang cong viec da dildc hinh thanh. •,:,,>,,i,,,fH;i; i - ' i j J O - i ) ; , ; : ; : , !
Trong khi xay dilng s\l til t i n cho tre, c6 mot bai hoc
quan trong cho tre chila t6i trildng, do la: nghe Idi Nghe
Idi CO dildc tvL viec tuan thu nhiing yeu cau thilc te Khi
ban noi da tdi gid cat do chdi, t h i ban can phai thay bon tre thilc hien nhiing gi ban yeu cau, ngay ca khi dieu do
CO nghla la ngilng cong viec cua ban mot chiit va giiip dd tre Sil nghe Idi c6 the dildc day do Ngay ca bon tre nho Cling can phai biet rang gia dinh c6 quy dinh Tonya va Sally nghi rang se rat thich neu thao giay va tat ra, roi chay chan tran khSp ndi Do la mot tro vui c6 the chap nhan dUdc trong miia he, nhilng v6i nhiing ngay dong gia lanh t h i khong the dildc Ngay ca khi m6i hai tuoi,
cac CO be cung can hieu mot quy tSc trong thdi tiet gia
lanh: " K h i cac con t u y bo giay va tat t h i con phai ngoi va
chdi d tren giildng." Dieu nay c6 the dkn tdi hai phan ling
khac nhau, cha me d i n tre tdi giildng ngu va dat chiing len do Cac quy tac da dildc lam ro Nhiing Idi giang giai
Trang 19se d\i6c diia ra cho ca hai c6 be Chung se difdc cam nhan
san nha va tUdng lanh gia bang hai ban tay, dUdc nhac
nhd r^ng khong xuo'ng ho bdi vao mua dong, va ao len,
ao khoac se dUdc mac vao nhiJng ngay lanh Lieu the c6
la qua nhieu khong? Khong he Nhiing Idi ay la khong
thiia bdi vi do khong phai la la ray, doa nat hay lam mat
tvf t i n nhif khi nghe cau: "Di ngay giay vao." Sif hiidng
d i n diing miic va an can se giup cac c6 be hoc each nghe
Idi Ve viec kien t r i khi day tre vang Idi c! giai doan nay,
cha me nen hieu r i n g tre khong hinh dung ra diJdc mot
khai niem trvfu tifdng nhii "thdi tiet gia lanh" Cac c6 be
can dilde giang giai ve dieu nay Day la thdi diem rat can
sU nhan nai, an can Cling nen biet rang tre thiJdng can
sii giup dd cua cha me va lam theo nhiJng chi dan cho t6i
khi dUdc 6 den 7 tuoi ,, | , , (.j.^ ,,,,, : , „ j ,
Tiep theo, cac ban nho cua chiing ta se hoc nhiJng
khai niem ccf bin ve sil ngan n^p, nhu don giUdng ngu,
cat gon do chdi va mot thdi gian bieu cho cac viec cham
soc ca nhan, nh\X tarn, danh rang va chai dau NhQng
viec nay can phai lam hang ngay Mot sang kien khuyen
khich tre giijt cac thoi quen hang ngay diidc giai thich tai
trang 120 Tro chdi cac ngon tay lam viec vat
GIAI DOAN MUA HE - Hl/CiNG DAN, THANH CONG
VA ST; KIEN NHAN (5 - 12 TUOI) ^ ^ ,
Khi con cua ban 16n hdn, chuyen sang giai doan Mua He
khoang ttf 5 tuoi trd len, viec luyen tap se tap trung vao:
Yeu cau thvic hien cong viec thiJdng xuyen
Tre van duy t r i viec cham soc ve sinh hang ngay va
don dep phong ngu d giai doan Mua Xuan, nhifng gid
chiing da san sang cho viec huan luyen cu the nhiing viec vat khac trong gia dinh Ban se thay nhiing cau be c6 be tii 5 tdi 12 tuoi la nhiing cong nhan tuyet vdi nhat Do kho trong cong viec ciaa chiing se thay doi lien tuc trong suo't bay nam nay, nhung day chinh la giai doan huan luyen quan trong Sau khi vao hoc cap hai, tre se phai danh nhieu thdi gian cho viec lam hai tap d triidng, chdi cac mon the thao, tham gia cac hoat dong xa hoi va cac
Gia dinh McCullough hit dau viec huan luyen cd ban
vad liic 5 tuoi, ho gidi thieu v6i cac con nhiing cong viec cua buoi sang va budi to'i Tre lam viec vat trong ca tuan, hoc each thiic hien mot viec thuan thuc triidc khi chuyen sang viec khac Nhiing cam giac thanh cong bat nguon
tii viec giii viing nhiing h\idc hoc tap nho, hay dam bao
rang ba yeu to' giao due (hanh dong, thdi gian, thiet bi can thiet va tieu ehuan) dufde dap ling, diia ra nhieu cd hoi thiic hanh ciing nhu nhiing Idi khen cho tre Viec thUc hien thiidng xuyen la yeu cau b&t buoc va tre can nem trai hau qua xay ra theo quy luat tii nhien hoac theo logic neu cong viec do khong dUdc hoan thanh Viec kiem tra thudng xuyen va theo doi cua cha me la can thiet
Trang 20Vincent dvfa ra cho chiing toi mot vi du ve hvf6ng d i n ,
cam giac thanh cong va luyen tap svf kien t r i d giai dean
Miia He, triicfng hdp ciia con trai c6, Erin - cau be thUdng
quen cho chu cho uo'ng nxXdc. Co rat nghiem tiic, bo da
vao cac coc tren ban an Ca gia dinh c6 hit dau tu hop va
chuan bi an toi, con c6 chic chin viec c6 dinh lam se difdc
con tuan theo Erin nhan ra coc cua cau trong rong "0,
me, me quen bo da cho con," cau be phan nan Vincent
nhe nhang dap lai: "6, me nghi vi Barnie (ten chu cho)
khong CO n\Xdc uong thi v6i con thieu mot coc nxXdc trong
biia an cQng khong qua quan trong." Khong can phai noi
them Erin nhanh chong chay ra cho con cho uong nxidc
Sxi dung thdi gian irUdc luc an toi de nhic nhd Erin to ra
rat hieu qua, bcii vi Erin difdc huan luyen cho cho uong
nxidc hang ngay va cong viec do t h i chi ton cua cau nam
phiit thoi Trong khi Erin cho con cho uong nufdc thi coc
cua cau da diidc bo da va do day nufdc Khi quay vao nha,
vdi cong viec da hoan tat, cau c6 ngay hai phan thiidng
- mot cam giac dudc chap nhan va cam giac thanh cong
Day chinh la mot kinh nghiem dang nhci Mot diia tre i t
hdp tac hdn Erin c6 the tii choi mang nvfdc cho con cho
ngay luc do Neu vay, chi can theo cac buf6c thong qua mot
suy luan logic, de cau ta an cdm ma khong c6 nxidc uong
De dat diidc hieu qua cao hdn, luc do hay chqn mot loai
nxidc ngot ma cau xia thich roi rot cho moi ngildi, trCf cau
Khi gan tdi sinh nhat Ian thii 12, tre se trd nen txi
lap hdn Chung da trai qua cam giac thanh cong khi
hoc hoi dvfdc nhieu ky nang mdi, chiing da lam viec
theo nhiing nguyen tic cd ban thong thUcing ma it can
den sii theo sat cua cha me hdn, chiing da c6 dtfdc sii tii t i n nhat dinh va sSn sang chuyen sang giai doan
M u a T h u
GIAI DOAN MUA THU - DOC LAP VA TRACK N H I E M
(TIT 13 - 18 TUOI) Giai doan Miia Thu tu: tuoi 13, tre rat thich noi v6i cau dac triing "Con c6 the lam diidc viec do." Do viec xay dung diia tren sii triidng thanh t i i giai doan Miia Xuan
va giai doan Miia He, nen tinh t i i lap va trach nhiem dong vai tro manh me hdn Hay danh nhu c^u phat trien
nay cho tinh txl lap, hay hifdng dan va khuyen khich con
cai dang d tudi thanh thieu nien doc het cac sach hii6ng d&n va cac cuon cam nang, de tdng hdp viec dao tao cac
ky nang chuan hi cho viec chon nghe va vao ddi Hay de
chiing ban thao nhieu ve viec Ixia chon muc tieu, bang
each xem xet ky Bang Tien bo viec nha cCing nhau Hau het thdi gian ciia chiing la hoc ci triJdng, tham gia cac hoat dong xa hoi, ra nhap cac nhom dong trang liia Dieu nay la tat nhien, vi nhiing boat dong nay la mot phan quan trong de tre trUdng thanh Nhiing diia tre nay can phai thanh thuc cac ky thuat lam viec hdn cac em nho Tuy the, chiing van can c6 mot so' trach nhiem lam viec
nha thiidng xuyen hoac chiing c6 the dxia ra mot ket luan
sai lam r i n g "Khi ban ron, ban c6 ly do chinh dang de
chang lam gi d nha ca." Co nhieu ngiidi 16n sin long lap
Trang 21day cuoc song cua ho bang cac boat dong ben ngoai de
bao bien cho t i n h t r a n g i t l a m viec nha
•
K h i danh gia n h u cau v a k h a nang cua con ban, hay
tiep tuc diia ra nhiJng cd hoi l a m viec hap d i n , nhuf cac
bai hoc nhac, danh may, l a m cac cong viec lien quan den
do go, nghe t h u a t va t h u cong, may va, sika chiJa may
moc (ddn gian), nhiJng cong viec r a t h i i u ich ci nha va d
trifdng H a y t i n h den ca viec len thiic ddn va liia chon
th\ic pham Se c6 bat ngd t h u v i n h i i l a m salad hip cai
thay v i salad xa lach xoan Hif6ng d i n phai c6 ca cd hoi
dvfdc sijf d u n g t i e n bac, thong qua cac khoan t r d cap (tieu
vat) va t i e n l\idng (difdc t r a do l a m viec vat ci nha) Day
cung la luc t h i c h hdp de ban day cho tre cac bufdc l a u don
mot each bai ban, nh\i lau don bep hay l a u 16 v i song M o t
cau be 16 t u o i c6 the chon mot t r o n g r a t n h i e u cac
may l a m sach 16 v i song t r e n t h i t r i l d n g , doc ky cac hu6ng
dan sii d u n g va thilc hien cac bu6c l a m sach theo hu6ng
dan Trong Ian dau tien, cha me nen theo sat con va s i n
long giup dd k h i chung can
D o i k h i trao doi giufa cha me va con cai dang t u o i
t h a n h t h i e u nien khong difdc hieu qua, nen hay nhd s i i
t r d giup cua ong ba, cd d i , cau, mot ngifdi Idn dang t i n
cay hay mot ngiidi ban cua con cung dang ci t u o i t h a n h
t h i e u nien n h u n g c6 hieu biet hdn, hvfoing d i n cho con
ban v a i k y nang can thiet T h a t dang ngac n h i e n ve sU
a n h hUdng va phUdng phap ma ban c6 dUdc k h i biet ro
muc t i e u cua m i n h , ngay ca k h i nhd svf giup dd cua ngUdi
khac de hoan t h a n h muc t i e u nay
Sue t h a y r i n g may diia con tuoi t h a n h t h i e u n i e n cua
m i n h hao h i i n g giup dd cha me l a m viec nha h d n k h i nghe t h a y mot ngufdi 16n dang k i n h t r o n g noi: "Cha cua bac noi v6i bac r i n g bac can p h a i giup me don dep bat dla cho t d i k h i bac c6 the chay viidt dufdc cha Cha bac
la mot ngUdi chay cii k h o i va k h i bac t h i n g cha m i n h ,
bac chi m d i 16 tuoi N h i i n g vao t h d i gian do bac da d i i
trifcing t h a n h de k h o n g ngai giup me rxia bat dia." Sue
dean r i n g cac con cua c6 cam thay neu chung p h a n n a n
ve viec giup me t h i dieu do a m chi chiing chila trufdng
t h a n h nhtf chung muo'n the hien
K h o n g mot t h i e u n i e n nao c6 diidc moi k y n a n g va
h i e u biet de t r a n h difdc n h i i n g kho k h a n ciia t u o i trUdng
t h a n h , n h i i n g neu chiing t\i t i n vao k h a nang cua m i n h ,
chung CO the hoc hoi them, va neu biet dvfdc nhutng dieu
cd b a n de t o n t a i t h i chung se tiep tuc hoc hoi de t i e n bo
va trvfdng t h a n h C h i i n g ta t h i i d n g dufa ra i t Idi n o i k h i c h
le hdn vao do t u o i t h a n h t h i e u nien v i do t u o i nay dang boc 16 t i n h doc lap m a n h me, nhifng chiing ciing mu6'n difdc cong n h a n n h i e u nhif bat cii diia tre nao khac Sau
k h i M a r i a , 15 tuoi, da l a u chui sach se phong t i m dudi
tang, me c6 be da ghi mot m a n h giay d t r e n t i i d n g la:
" T h a t la t u y e t vdi k h i dxiOc vad can ph6ng nay." Horn sau,
M a r i a vd p h a n n a n dang yeu the nay: "Me, cai m a n h giay nay d dau r a vay? Sang nay con da ton n h i e u t h d i gian
t r o n g ph6ng nay hdn ngay hom qua day." C h i i n g t a ai ciing t h i c h difdc k h e n n h i e u hdn n h i i n g gi c h i i n g t a dat dudc, may diia d do t u o i nay ciing the
Trang 22M U A X U A N , M U A H E V A M U A T H U : '
-ThUdng t h i do tuoi ban bat dau day tre hoc cac ky nang
lam viec nha khong qua quan trong, mien la ban bat
dau day theo mot 16 trinh ddn gian, sau do chuyen sang
nhiing viec khac ngay cang chi tiet va kho hdn Co rat
nhieu tinh huong khac nhau de lap ra mot hiidng dan
khat khe Vi du, Annie d do tuoi 20 can hoc ky nang nau
an cd ban, mot cong viec ma mot diia tre khac c6 the da
biet lam tu! khi 11 tuoi 6 nha, chung ta can phai linh
boat va thifdng xuyen danh gia lai tiing d\ia tre, hay dam
bao rang moi ky nang dUdc giang day la can thiet, va
neu CO the, muc tieu dat ra can phai dat difdc Sau khi
phat trien thong qua ba giai doan nhU tren, con tre can
dufdc chuan bi san sang de do'i mat v6i nhiJng cdn bao va
nhiing thach thdc cua the gi6i ngifdi tnidng thanh ' '
N H C T N G N H U C A U CO B A N C U A CON NGUOl
Lam cha me, chiing ta luon co' g&ng het siic de thoa man
nhiing nhu cau cua con tre Chung ta nuoi diidng chung
khong bi doi khat, cung cap cho d cung nhiJ quan ao de
chung dvfdc an toan Nhin chung, khi nhiJng nhu cau vat
chat va dieu kien an toan dUdc dap iing, thi mot nhu cau
khac ngay cang gia tang, do la viec nhan manh vac nhu
cau thugc ve va nhu cau cam thay diigc ton trong Nhu
cau diidc thugc vela s\l phat trien cam giac an toan, co
dudc mot ndi choh va cam giac ban than la thanh vien
cua mot nhom hay tham gia vao mot ke hoach No cung
1
bao gom ca sii thoa man nhu cau Nhu cau dudc ton trong
de cap t6i mong muo'n diidc cam thay thoai mai, co dudc
sU ton trong cai toi va sii cong nhan cua ngitdi khac Nhu cau du:dc ton trong co the dildc chia nho nhvf sau:
1 Trai nghiem m6i
2 Dvfdc cong nhan
3 Cd hoi de phan hoi
No l\fc ma con tre co' gang de dap ijfng dvidc nhu cau
thugc ve va nhu cau diidc ton trgng rat 16n, ca hai deu
thong qua nhiJng hanh dong ca tich ciic l^n tieu ciic Nhieu trifdng hdp kho thich nghi cua tre difdc cho la
do dap ling khong du hai nhu cau nay Trong cuo'n sach
nay, chung toi khong co' ging giai quyet nhijEng trifdng
hdp kho thich nghi hoac bat ky cac van de xa hoi hay the chat nao co the xay ra trong mot gia dinh NhiJng van
de nhif the doi hoi mot sii trd giup khac va nhiing t i i van chuyen mon
Tuy nhien, chiing toi t i n rSng qua trinh chuan bi cho con ban bii6c vao the gi6i ngiidi trvfdng thanh, huan luyen va de chiing c6 that nhieu trai nghiem khac nhau
v6i cong viec nha, co the thoa man cac nhu cau thugc ve
va diigc ton trgng That tuyet k h i cam thay ban thuoc ve
(ndi nao do) Mot be trai 12 tuoi da noi: "Tre con nen giiip
dd viec nha bdi vi do la nha cua chiing ta va chiing ta can
phai CO trach nhiem cham soc." Trong cuoc dieu tra 250
tre em ma chiing toi da tien hanh, nhiing bieu hien cam
Trang 23giac la mot phan cua gia dinh xuat hien thvfdng xuyen
Trong mot the gidi vdi nhip song gap gap nhtf hien nay,
khi ma ca cha va me deu di lam, bon tre phai lufdt qua
cac bai hoc, vdi nhxing ddi hoi tii cong dong va cac boat
dong d triidng, tre em cam nhan dUdc nhu cau minh can
phai tham gia lam viec nha Sii tham gia khien chung
cam thay minh la mot thanh vien tich ciic va khong the
thieu trong gia dinh
Nhu cau muon diidc coi trong, difdc dam bao khi tre
phii cua cac cong viec d nha la v6 tan V i du, len thuc ddn
va nau an c6 the dan tvL mot qua tning luoc tdi viec lam
mot mon triing 6'p la ngon tuyet vdi Viec cong nhan ngay
mot siJ trd giup cua tre c6 the the hien bSng nhiing cau
noi tich ciic, cac bang va cac tro chdi Co the dila ra Idi
khen ngdi cho mot thanh tilu that sii, nhii khi tre thay
diidc sii tien bo deu dan cua minh tren Bang Tien bo
dung ky nang len ke hoach trong hoi dong gia dinh c6 the
mang lai nhieu cd hoi de tre diia ra cac gdi y hoac nhiing
phan hoi tich ciic Nhiing dieu nay giiip giai quyet nhu
cau mong muon dUdc phan hoi Cam giac an toan, t i n cay
se CO dudc tii viec hoc hoi nhiing ky nang mdi Thdi gian
ban cCing con xay diing nhiing ky nang nay va khen ngdi
nhiing no lilc cua chung nhuf da thao luan trong cuon
sach rat dang gia
1 Tang ciidng cam giac thuoc ve gia dinh ctia moi thanh vien
Trang 242 Phat t r i e n mot bo quy tSc va chinh sach de moi
t h a n h vien deu hieu nhiJng gidi han va trach nhiem
cua m i n h
3 Cung cap k i n h nghiem trong viec giai quyet van de,
dam phan va thvfdng thao
4 De moi t h a n h vien c6 cd hoi bay to bang each dong
gop y kien va gdi y cac giai phap , ;
5 Tao dieu k i e n cho viec dat muc tieu va qua t r i n h
dat dudc t h a n h t i i u
6 Thiic day sii cam ket cua moi t h a n h vien va tang
ciidng hdp tac
7 Cung cap cd hoi thvfc hanh ky nang l a n h dao
8 Chia se mong muon va sii quan t a m t 6 i moi t h a n h
vien trong gia d i n h
9 Tang cifdng dam bao s\ quyet doan, doan ket va
cong b i n g ' ,n -'^.-^ ~ " v ' ;
T H I E T LAP H O I D O N G G I A D I N H
L a m the nao de t h i e t lap mot hoi dong gia dinh? Cau true
cd ban c6 the giohg mot hoi dong, v6i bo'va me (neu do la
gia dinh c6 du bo" va me) nhiJ la hai dong chu tich va cac
con la t h a n h vien cua hoi dong M o i t h a n h vien eo mot
phieu bau, n h i i n g bo" me se giii quyen p h u quyet Cac
budi thao l u a n eo the d i l n ra t h a n t h i e n nh\ giufa nhxing
ngUdi ban, moi t h a n h vien c6 cd hoi t r i n h bay y tiicing,
h a n h dong va cac giai phap Khuye'n k h i c h cac gdi y c6
tif duy sang tao va gi€i cac quyet d i n h cho den k h i ca v a n
de Idn dUdc diia r a N h i i n g phildng phap nay c6 the t a n g
cUdng svf doan ket n h i e u hdn la loi song ai biet ngiidi do
N h i i n g , ban dvfng mong ddi t h a n h cong 100% Budi hop
t h a m chi doi k h i c6 the d i n t d i mot cuoc cai va
K h i n a o c 6 t h e to chvfc h o i dong? P h u thuoc vao loan canh cua ban, no c6 the diidc t d ehiic vao sau biia
o'i, sang s6m ngay thvL Bay, hay chieu C h u nhat; moi
lang hoac moi t u a n mot Ian Gia d i n h c6 n h i e u tre nho
^6 the khong c6 n h i e u mdi quan he va nhieu lich t r i n h
'ung n h a u nhxi mot gia d i n h c6 nhieu tre 16n hdn, k h i
16 cac lich t r u n g n h a u nhieu va khd t h u xep, n h i f n g ban
'cang s6m hit dau thong le t d chiic cac cuoc thao l u a n
gia d i n h t h i cang tot cho cong viec sau nay H a y giii cho cac buoi hop gia d i n h dUdc ngan gon Thdi gian hop anh hiidng trUc tiep t 6 i t h a n h cong cua budi hop H a u het cac van de c6 the diidc giai quyet trong vong 15 p h u t , sau 30
p h u t t h i hieu qua se khong con niia Se r a t tot neu cuoc hop hoi dong chijfng 20 p h u t moi t u a n hdn la mot budi hdp thang ked dai h a i tieng!
Hoi d o n g se dvfgfc suf d u n g nhtif the n a o ? M p t so'
ong bo' ba me k h o n g chi sxi dung hoi dong gia d i n h la ndi
de thao l u a n ve cac v a n de cua gia d i n h , ma con dCing de hu:6ng d i n va v u i chdi Cha me c6 the day cac con hu:6ng
dan ve an toan, each l i n g xvL, cac moi quan he xa hoi,
n h i i n g k h a i n i e m dao diLc Trong nhutng trUdng hdp nay,
cudc hop gia d i n h c6 the keo dai lau hdn Do c6 the la t h d i
Trang 25gian de cung l a m mot qua hi ngo cho le h o i hoa t r a n g
Halloween, l a m do t r a n g t r i cho ngay n g h i le, trong cay,
cham soc vxibn, hoc each ddm cue quan ao Se c6 r a t nhieu
hoat dong cho cac hoi dong gia dinh; thifdng t h i no se t r d
t h a n h mot buoi toi ca gia d i n h quay quan ben nhau B a n
C O the tifcing tufdng dufdc ca gia dinh cung d ben nhau
khong? Dieu nay khong dien r a mot each t i n h cd; no can
difdc len ke hoach va kiem soat, neu khong t h i nhuing
viec khac se xen vao Cac so'lieu tijf Bo Y te, Giao due va
Xa hoi M y chi r a r a n g viec duy t r i cac cuoc hop gia d i n h
thUdng xuyen m o t gid mot t u a n , d u chi de v u i chdi, noi
chuyen hay hii6ng dan con cai chuyen nay chuyen k i a ,
se giam k h a nang t r e mac phai nhi3ng v a n de n h u quay
pha d trufdng, svt dung ru!du, ma tuy, va con so' nay giam
t6i 42% N h i i n g bac cha me no l\ic de gia dinh cf ben nhau
nhan ra rang, neu ho khong len ke hoach, ngay t h a n g
se troi qua va bon t r e se r a t n h a n h Idn M o t meo nho de
cuoc hop gia d i n h t h a n h cong la c6 them phan giai t r i
va an uo'ng v u i ve sau moi buoi hop, dieu nay ciing giiip
cac t h a n h vien trong gia d i n h c6 cd hoi thiic h a n h cac k y
nang nau an - i ; ,
K h i CO v a n de dot xuat hay mot cd h o i nao do t6i, ciing
C O the to chiic mot cuoc hop gia dinh dac biet Gia d i n h
nha Swort luon c6 mot buoi hop vao ngay dau t i e n cua
ky nghi he de vach r a ke hoach hoat dong, dat r a cac
muc tieu va phan cong cong viec Ho ciing to chiic mot
buoi hop hoi dong vao t h a n g M i i d i mot de len ke hoach to
chiic cac boat dong m t o g Giang sinh Co Swort se mang
cay thong difdc t r a n g t r i ve n h a vao dem triidc Giang sinh va dUdc thdp sang cho tcti n a m m d i , n h i i n g bon t r e
nha C O t h i t h i c h t h a m gia tii n h i e u t u a n triJ6c do Bon
tre n h a Swort dudc phep chdi t r o chdi de duy t r i t r u y e n thong cua gia d i n h H o i dong gia d i n h ciing quye't d i n h viec thvtc hien cac dU an dich v u cua gia d i n h va cac m o n qua se difdc danh tang cho b a n be va t h a y c6 Dong thdi,
n h i i n g dijfa t r e n h a Swort se hoc diidc t i n h doc lap, each hdp tac va ho t r d Ian n h a u t r o n g gia d i n h
No liic t h u c d a y p h a t t r i e n c a c t r u y e n t h o n g gia d i n h N h i i n g t r u y e n thong ay tac r a khoang thdi
gian nhat d i n h de ca gia d i n h d ben n h a u , giiip cuoc song
gia d i n h c6 chung mot nen t a n g va c6 phong each rieng Cac dip n g h i le va sinh n h a t l a t h d i gian vfu tien cho cac t r u y e n thong gia d i n h tiJf each thiic b a n t r a n g t r i cay thong Noel den viec chuan h i cac m o n a n mijfng Le Phuc sinh Cac t r u y e n thong ci day ddn gian la cau noi " n g u ngon, con yeu" vao t h d i gian bon t r e d i ngu, n g u niidng vao sang t h i i Bay, t r o chdi "danh ICfa hay tiep don" (vao ngay le Halloween), chon thilc ddn cho biia t o i vao ngay sinh nhat mot t h a n h vien t r o n g gia d i n h , t h a m cac nghia
t r a n g vao Ngay tvicing niem (Memorial Day)\y mot
buoi no bong ngo vao t o i C h i i n h a t SvL dung v a i t r u y e n tho'ng da c6 t\i thdi t r e ciia b a n va phat t r i e n them vdi
n h i i n g t r u y e n tho'ng khac ciing cac con H o i dong gia
' Ngay le tai Hoa K y , dien r a vao ngay thii H a l cuoi cung trong thang
N a m hang nam de tudng ni^m cac quan n h a n Hoa K y da h i sinh
Trang 26dinh la ndi t h i c h hdp de dua r a nhQng y tvfSng m6i Doi
k h i dieu nay c6 nghia chung ta phai hoc l a m mot viec nao
do mdi me ma chung ta c6 the khong t h i c h l a m Do c6 the
la hoc cau ca, cdm t r a i , hay di xe dap, hay t h a m chi chdi
bong chay Ca gia d i n h se rat v u i
C h i i n g t a se n o i gi t r o n g c u o c hop? Hay bat d^u
bang viec hoi tijfng t h a n h vien (dac biet la bon tre) t r o n g
gia d i n h xem chung c6 van de gi can thao luan khong Neu
tre biet luon c6 cd hoi difa ra y k i e n trong moi buoi hop,
chung se bit dau suy n g h i triidc ve van de d i n h t r i n h bay
va d\ia r a t r o n g cuoc hop n h i l "Con c6 the mang chuot ci
16p cua con ve nha vao cuoi t u a n nay khong a?" " E m cijf
vao phong con luc con dang ban." "Chung con c6 the l a m
gi v6i quan ao ban de ci d\idi giudng ha me?" Day la luc
cha me phai dieu h a n h cac cuoc t r a n h l u a n va khong de
no t r d nen mat k i e m soat H a y giii cho buoi thao l u a n
diidc suon se Do la luc giai quyet van de, thiJdng liidng
va thoa t h u a n M o t giai phap ddn gian dvfdc t a t ca moi
ngiidi t a n t h a n h t h i tot hdn giai phap cao sieu c6 phan
giidng ep ma cha me diia ra hay de mot d\ia tre Idn hdn
thuyet phuc ca nha H a y de tre hoc hoi tiif qua t r i n h nay,
diing to r a chuyen quyen trong moi h a n h dong K h i diia
tre noi "dieu do khong cong bang," hay ling nghe chung
Dieu do c6 nghia diia tre ay thiic s\ quan t a m n h i i n g c6
dieu gi do chifa hdp ly va can c6 svf dieu chinh Ciang r a t
phu hdp neu trong buoi hop c6 the dua ra mot v a i cau hoi
tich c^lc nhxS "Con t h i c h nhat dieu gi vao cuoi t u a n vCfa
roi?" de chi r a n h i i n g t h a n h cong hoac nhiJng viec tot dep
cua tre Cha me c6 the de cho tvtng dvia con c6 cd hoi dieu
a n h mot buoi hop gia dinh, chi d i n h mot t h u k y ghi l a i
ac chu de difdc thao l u a n Cach nay giiip ban xac d i n h ildc mile do tien bo t r o n g buoi hop sau
Day cung la thdi diem tot de thao l u a n mci ve cac van
e N e u CO cd hoi, t r e c6 the dua ra nhiJng giai phap r a t
dp l y v i chung khong b i rao can cua n h i i n g suy n g h i yen thong n h i l cha me H a y de n h i i n g y tiidng den
ot each tvf nhien nhat Trong cuoc dieu t r a cua chung 6i, k h i tre diidc hoi dieu gi se k h i e n chung thvfc hien
h i e m v u d l dang hdn, chiing noi r i n g : "Neu biet triidc lido t h d i gian de hoan t h a n h cong viec t h i chau c6 the
m t r o n g luc r a n h r o i , nhxl la t r o n g luc t i - v i chieu nhiJng
hildng t r i n h chan ngat chang han." M o t be khac t h i noi:
Se de dang hdn neu moi ngUdi t i i l a u don sach sau k h i bay r a " M o t be t r a i t h i tong ket r a n g nhieu thCing diing rac se giiip cong viec cua cau de dang hdn Bon tre t h i n h loang Cling c6 n h i i n g y tiidng vien vong nhuf c6 may cat
- t U chay hay c6 mot ngiidi giiip viec M o t phan cua
l i n g t r a i nghiem nay giiip bon tre n h a n thiic diidc r a n g khong p h a i liic nao chiing ciing c6 moi thijf chiing muoh Cac khoan tien tieu vat c6 the diidc sii dung vao thdi diem nay, mot v a i hang muc t r o n g ngan quy dac biet c6 the diidc de cap t 6 i , hoac mot k y nghi diidc len kehoach
M u c tieu cua ban c6 the la day cho tre biet r i n g c6 nhieu each de giai quyet mot van de Cha me phai n h a n thay dudc n h i i n g giai phap c6 the c6 chiit khac biet Phan
t h u d n g la k h i con tre cam t h a y t r o n g quyet d i n h nao do
CO mot p h a n y k i e n cua chiing t h i chiing se r a t hdp tac
Trang 27M o t phan quan t r o n g cua hoi dong gia d i n h la viec
hop tac xay dUng t h d i gian bieu va difa r a n h i e m v u cua
cac t h a n h vien H a y thao l u a n ve t h d i gian l a m viec, cac
cuoc hop, phan cong t r o n g em be, nhutng 16p hoc nhac
hay nang k h i e u , cac hvLa tiec sinh nhat, va t a t ca n h i i n g
boat dong khac cua cac t h a n h vien t r o n g gia d i n h Theo
each nay, moi ngiidi se biet trui6c nhiJng n h i e m v u sap
tdi cung n h i i k h o n g p h a i t h o t len k i e u : "O, con can t a m
ta banh quy vao liic ba gid chieu." Dufng quen de cap den
viec a i se l a m b a n h cho buoi gap mat, hay k h i nao t h i ban
se di mua qua sinh nhat, c6 the ca viec ai se t r a tien cho
mon qua do nQa
Neu gia d i n h ban cung t h a m gia vao n h i e u hoat dong,
hay dang phai danh vat v6i cac lich t r i n h Ion xon, t h i
mot ban l i c h t r i n h chung cho gia d i n h la can thiet Ban
lich t r i n h nay can d u rong de viet ten n h i e m v u cua tCfng
ngay va se dildc dan ci ndi ma moi t h a n h vien gia d i n h
deu thay diidc - c6 the d bep, canh dien thoai Cap n h a t
lich nay i t n h a t mot t u a n mot Ian va dien t h e m neu can
thiet K ^ i c6 t h o n g bao hop p h u h u y n h hay c6 cac biic
a n h cua 16p hoc, hay ghi l a i len lich Dieu nay c6 nghia
ban CO the bo d i nhiJng td giay thong bao do K h i c6 giay
mdi dam cii6i, sinh nhat, tiec , hay dien bang b u t chi vao
bang Neu ban c6 d u khong gian t h i hay de mot bang t i n
canh bang l i c h t r i n h de lutu giiJ cac loai giay mdi do cho
t 6 i k h i sii k i e n ay k e t thuc Ben canh viec s U dung l i c h
gia d i n h t h i n h a Cooper da t h i e t ke r a mot phUdng phap
svi d u n g b i i t m a u de viet nhiJng cam k e t cua ho, v i the cac
t h a n h v i e n t r o n g gia d i n h chi can liec qua bang neu c6 muc lien q u a n den m i n h M a u miic do dUdc d u n g de neu cac hoat dong ciia ca gia d i n h , m a u x a n h l u c c h o bon tre, mau n a u cho me va m a u x a n h l a m cho bo'
M o t each sap xep khac la de m6i t h a n h vien c6 mot cuon so r i e n g va cap n h a t no t r o n g buoi hop m a t gia
d i n h Viec nay ton k e m hdn mot chut, n h i f n g t r o n g mot gia d i n h v6i n h i i n g ban tre da tiJdng doi 16n, dieu nay se
CO h i e u qua hdn ,
T h d i khoa bieu gia d i n h se giiip cho ca gia d i n h de dang h i n h d u n g cac hoat dong cua n a m No giup cac
t h a n h vien t r o n g nha gop cac hoat dong 16n l a i de t r a n h
svf chong cheo N h a Monson s\i d u n g Thdi khoa bieu gia
d i n h de g h i l a i cac boat dong van hoa, t h a m quan bao
tang, vxibn t h i i va cac dip sinh n h a t cua cac t h a n h vien
t r o n g gia d i n h Cac t h a n g se t r o i qua r a t n h a n h ma ban
c h i n g k i p l a m nhijtng gi m i n h muoh Cac n h i e m v u k h o
hoac can sd dau t\i thdi gian c6 the b i thay doi dot ngot
Neu ba t h a n h vien t r o n g gia d i n h ban c6 ngay sinh n h a t vao t h a n g Bay t h i dCfng len ke hoach d i d u l i c h vao t h a n g
do N e u t h a n g N a m ban ban ron v6i viec don san va l a m
chiJdng t r i n h c( trUdng t h i k h o n g nen hit dau cac Icip hoc
buoi t o i hay d i n g h i Co the gia d i n h ban quyet d i n h se
CO mot ngay d i chdi hang thang, hay d i an toi, xem p h i m ,
hoac t h a m bao tang N e u c6 Thdi khoa bieu gia d i n h ci tru:6c m a t t h i t h a t de dang t h e m vao n h i e u hoat dong khac, bao gom ca nhiJng sd t h i c h cua cac t h a n h vien
Trang 28trong gia dinh Lich trinh ca nam (hay nvia nam) c6 the
diidc lap ra vao thang Mot hoac thang Bay, va viec quyet
dinh thdi gian cu the de thiic hien mot hoat dong nao do
nen vao dau moi thang. ( T H O I K H O A B I E U G I A D I N H
- hay tham khao lich trinh m i u trang 60) •
THIET LAP C A C Q U Y T A C TRONG GIA DINH
Mot muc dich nuta cua hoi dong gia dinh la de thao luan
cac quy tac va chinh sach Tai mot trong nhiing buoi hop
gia dinh, nha Anderson quyet dinh viet ra cac quy tic
trong gia dinh d\Xdi dang mot tuyen bo ve cac quyen Ho
thiidng diem lai cac quy tac va svfa doi khi can thiet
Giii mot danh sach cac quy tic ddn gian va mang tinh
tich ciic, nhii "hay de do chdi gon gang" se hieu qua hdn
"duCng vijft do chdi bijfa bai." Nhan manh vao hanh vi dvfdc
mong ddi Co qua nhieu quy tac se lam giam tinh hieu
qua Ban c6 the dvfa ra mot loat cac quy tac roi chon
ra nhiing cai quan trong nhat, nhiing hay givL cho danh
sach do chi trong khoang 15 quy tic thoi Nhieu quy tac
thUdng la bat thanh van; chung chinh la mot phan phong
each song ciia ban Nhiing tieu chuan bat thanh van nay
doi k h i rat dang chu y v6i nhiing ngiidi ho hang, ban be
con den chdi nha ban V i du, ho c6 the lay keo ra khoi hop
hay sii dung but viet bang ci trong phong khach Khi bon
tre nha ban da hieu diidc quy tac, chiing se noi v6i ban
chung rang: " 6 nha td thi bon td khong lam vay dau."
Tim kiem va sii dung nhijfng y ttfcing hay tijf nhieu nguon khac nhau V i du, nhiSng ky thuat trong kinh doanh c6 the dvfdc sii dung ci nha, nhUng diing giong nhut
ngvidi cha trong phim The Sound of Music, ngUdi dieu
hanh ngoi nha cua minh v6i luat le v a cd cau cua mot con tau ma khong them quan tam den ngifdi khac Mot ciJfa hang bach hoa se khong the hoat dong tot neu thieu
mot vai he thong quy tic nh\X phan cong nhiem vu cho
tijfng nhan vien Mot so gia dinh cil de moi viec dien ra t\i nhien Hay biet svf dung cac nguyen tic quan ly va len ke
hoach, nhifng tinh yeu thiidng va sU than mat vkn phu
hdp vdi moi gia dinh
Trang 29TUY^N B 6 V e QUY^N VA TRACH NHlfM •< "
CUA GIAOINH ANDERSON
1 Chung toi deu c6 quyen v6i do chdi, sach va quan ao cCia
minh Nen ngudi khac can phai hoi tra6c khi madn
2 Chung toi chiu trach nhiem v6i phong cua minh cung nhii
se hoan thanh hai viec nha moi ngay
3 IVlpi ngtrdi se cung don dep bQa toi, trCf nhufng djp that dac
biet, se khong ai rdi khoi bep cho t6i khi bep dUdc don
dep sach se
4 Chung toi chi an trong bep va khu viJc ban an, de bao ve
cac do vat va tham khong bi day thCfc an, nadc trai cay
5 Chung toi se mac quan ao gon gang va don dep piadng
ngu cua minh trudc bQa sang moi ngay
6 Chung toi c6 trach nhiem don dep nhQng do dac cua minh
(ao khoac, sach, do chdi ) ra khoi khu vuc chung cua ca
nha
7 Neu bi muon gid, chung toi se goi ve nha bao tin va giai
thich de ngudi khac trong gia dinh khong lo lang
8 Chung toi se cu xCf va noi nang that tot vdi nhau va noi tot
ve nhufng thanh vien khac trong gia dinh
9 Sau khi sQ dung mot do vat nao do, chung toi se de ve
dung ndi quy djnh, ngay ca khi chung toi lay vat do d
sai vj tri
T H O N G N H A T V E N H C T N G T I E U C H U A N T R O N G N H A
Se d l dang hdn cho cha me khi bon tre diidc tham gia vao viec dufa ra quyet dinh Hen quan den yeu cau giiJ gin nha cika sach se va chung hieu v i sac can giiip dd cha me Hay nh6, con ngUdi quan trong hdn do vat, the nhiJng trat t i l cua do vat lai phan anh con ngvfdi Mot ngoi nha bui ban
se khong tot chut nao, mot ngoi nha Ion xon se khien ban
mat nhieu thdi gian don dep va mot ngoi nha qua sach
se khien ban mat nhieu thdi gian de lau chili Trong mot ngoi nha ngan n i p , moi viec that de dang va moi ngvTdi cam thay ban than tot dep hdn, nhiing ban khong can
phai danh ca ddi de lau don dau - i ; t Ndi gia dinh ban song c6 the c6 hang loat cac quy
dinh ve ve sinh nhii vufdn cua ban phai diidc don the nao, nhiing loai vat nuoi nao ban difdc phep nuoi trong nha, nuoi bao nhieu con, va nhiJng quy dinh bo' tri cac khu nha, ngay ca khi do thi bat dong san ay van la cua ban
L a mot gia dinh, hay dvfa ra va thong nhat cac quy t i c giG gin sach se cac khu wic chung cua ca gia dinh nhU: bep, phong khach, phong sinh hoat chung, cau thang va loi vao Neu mot ngiidi de phong khach bijfa bon thi se gay anh hUdng tdi cac thanh vien khac trong gia dinh Hay thong nhat mot bo tieu chuan trong gia dinh Mot so tieu chuan can phai quyet dinh dtia tren muc dich va tinh ling
dung cua cac phong khac nhau Ban c6 the quyet dinh
mot vai phong de trifng bay, de t u hop, mot so phong yen
tinh danh cho viec nghien cijfu, hoc tap va mot vai phong
Trang 30de lam viec dung phong dung v6i muc dich thiet ke se
giup cho viec sii dung cong nang cua cac phong do hieu
qua va viec lau don cung d§ dang, thuan tien :
Tien s i Harris Clemes va Chuyen gia giao due Reynold
Bean, cac tac gia cua cuoh sach How to teach children resposibility, da noi: "Hoc each lam viec nha theo tttog
bifdc mot se giup tre em ap dung nhi3ng nguyen tic tUdng
t\i trong cong viec va vui chdi." Ho cung cho rang: "Tre
hoc diide each giii moi thiif ngan nap la ket qua tiX viec chung CO kinh nghiem trong sip xep Hdn niia, lam viec nha giup tre em hoc dxiOc each giai quyet sil that vong va
md ho Tre em lam viec nha thufdng xuyen se giai quyet van de tot hdn." ' ' • "•
Khi phan cong viec nha, hay noi ro ban muoh viec nha difdc lam the nao Nhiing chufdng tiep theo thao luan each day con tre lam viec, cho chiing biet chinh xac ban mong ddi dieu gi d chung va giao nhiem vu cung v6i bang phan cong cong viec, roi theo doi bang do DCrng hieu y chiing toi dang noi v6i ban la khien bon tre lam
tat ci moi viec, tat ca thdi gian nhe That khong cong
bang k h i bat bon tre lam moi viec nha ciing tiidng tU nhif mong ddi cha me phai lam het moi viec nha vay
DUY TRI CAC CUOC TRAO DOI CA NHAN ' Mac du nhieu van de dildc ban thao d hoi dong gia dinh
nhiJng CO mot vai van de nen dufdc giai quyet mot each
rieng tvf Mot so' cha me t h i dUa tre di dau do, c6 the la
Trang 31t6i phong lam viec cua m i n h mot t h a n g mot Ian de cCing
n h a u thao luan cac van de, diia r a cac muc t i e u va noi ve
cam nhan Mot so' cha me khac t h i t h a n mat h d n , c6 the
h a i cha con cung thao l u a n ve van de nao do k h i l a i xe di
chdi, hay di an kem vcii con hoac hoi mot so'cau hoi quan
t r o n g roi l i n g nghe con M o t so cha me t h i i d n g danh mot
v a i p h u t noi chuyen v6i con trv(6c k h i di ngu Viec dat cau
hoi "Dieu v u i nhat vdi con horn nay l a gi?" hoac "Con da
l a m gi giup ai do?" se giiip tre c6 mot cai n h i n t i c h c\lc va
phat t r i e n moi quan he gan gui giu!a cha me v6i con cai
Bon tre noi "chung con muoh diidc do'i xvL cong bang."
D i e u do c6 the la nen doi xxi cong bang v6i con cai, nhUng
khong phai la do'i x\i giohg n h a u v6i cac con M o i dijfa
tre mot khac, ngay ca k h i chung sinh doi H a y c6' g^ng
va tao mot v a i sU do'i xxi khac n h a u ve do t u o i hoac sd
t h i c h V i du, khoan tien tieu vat c6 the se tang len theo
do tuoi Thdi gian di ngu nen b o ' t r i sao cho tre nho di n g i i
triidc tre Idn hdn chitog 15 phut Doi xvL rieng biet theo
do t u o i CO the giup tre cam thay m i n h quan t r o n g va c6
ca t i n h rieng Cung n h i i vay, k h i quan sat s i i khac biet
cua chung d phong each hoc tap, n h u cau, n a n g k h i e u va
t h a m vong c6 the giup ban n h a n r a sU khac biet giiia cac
con cua m i n h M o i dxia tre deu muoh cam t h a y v i t r i dac
biet cua chiing trong gia d i n h , , ,
" i : :•• ; ' ;•.; ; ' v „ , i
T A O R A T H A T T U " T H O N G Q U A r
C A C C O N G V I E C T H L T O N G N G A Y ; , - =
Ket qua nUa cua hoi dong gia d i n h chinh la cam giac
vflng chai Viec h i e u ro cac quy tSc va quyen cd ban cung v6i cac muc t i e u chung chinh la nhiJng yeu to' quan t r o n g cua sii viJng chai, cac ye'u to' nay mang l a i sii doan ket
t r o n g gia d i n h M o t p h a n khac cua sii viJng chai c h i n h la
t r a t t i i M o t lich t r i n h hang ngay khong can t h i e t p h a i
chat che n h U mot 16 t r i n h xe buyt, n h i i n g can p h a i c6 mot
t r a t t i i n h a t d i n h de tao r a n h i p do p h u hdp cho ca cac boat dong khac t r o n g gia d i n h M o t lich t r i n h gia d i n h
^dn gian tao r a mot cam giac an toan va giup t h i e t lap quy d i n h bang each dat r a t h d i gian cho cac cong viec
nhif mac quan ao, an uohg, v u i chdi, rxia bat dia, l a m
bai tap ve nha Gia d i n h nha Thompson gom sau ngiidi, suf quan t a m va boi dUdng t a i nang cho bon t r e diJdc
\iu t i e n hang dau C h i i n g diidc hoc mua, t h a m gia cau lac bo k i c h , chdi bong da, bong ro, t h a m gia Huf6ng dao sinh Ong Thompson l a m nghe buon ban, gid l a m viec khong co' d i n h va t h i i d n g phai l a m viec vao cac budi toi
Ba Thompson don het t a m siic vao cham soc gia d i n h va
hi cang t h a n g qua miic v i cong viec nha Cac n h a t a m l y hoe noi r i n g dieu dau t i e n gia d i n h nay can l a m la dat r a
t h d i gian cho buta t o i , t r o n g vong mot tieng dong ho ( n h i i
t r o n g khoang tu: 5h30 den 6h30) Ngay ca k h i ne'u ngiidi cha khong c6 m a t d nha, t h i bon tre va me can lay do l a m moc de bon t r e t i i to chute cac boat dong N h a Thompson
Trang 32diidc khuyen nen thu xep moi viec de c6 thdi gian an toi
v6i nhau Nha ho qua chu trong vao viec tham gia cac
hoat dong phat trien tai nang, sci thich den noi khong c6
thdi gian cho cac hoat dong hang ngay va ho dang mat di
sdi day hen ket giuta cac thanh vien
Chung ta deu ne tranh cong viec neu c6 the va mot
trong nhiing each ne tranh cong viec nha la lap day cuoc
song v6i cac hoat dong khac Ch4ng c6 ai lam ho ban
nhiing cong viec hang ngay, khien ban kho c6 the lam
dildc viec gi khac Vay t h i ve ly thuyet phai day cho tre
biet each xtf ly cac cong viec cd ban diidc hieu qua de
chung C O mot nen tang vQng chac xay dvLng nhiJng thii
khac Nha Thompson thay rang mot 16 trinh ddn gian v6i
bQa sang va buta toi vao thdi gian nhat dinh la mot bien
phap rat tot giup giam ap l\ic cho ngifdi me va van c6 thdi
gian cho cac hoat dong khac
Nen dat ra thdi gian cu the cho cac hoat dong trong
16 trinh hang ngay cua ca gia dinh V i du, khi ban mu6n
cac con don giiidng vao buoi sang sau khi ngu day va bqn
tre deu da thay do, sau do ban se kh6ng phai ban tarn ve
nhiJng viec do suo't ca ngay niia Ban se rat ngac nhien
ve so' ngifdi tham chi khong danh rang hang ngay K h i
nao thi di ngu? K h i nao thi an sang? Cau tra Idi cua ban
C O the la hvLa sang thiidng vao luc bay gid, nhiing khong
qua chin gid vao ngay th\ Bay Co the nhiing ngay thii
Bay cua ban diidc len ke hoach cho cac d\i an, cac cong
viec lam them va vui chdi, ngay Chu nhat se la ngay nghi
cua ban Do la nhiing viec khcii dau cho lich trinh hang ngay cho ca gia dinh No khien moi thii trci nen d6 dang
de "tao lap" mot thoi quen mdi That d i dang noi: "Gid tap piano cua con se ttf 7h den 7h30, ngay sau biia sang" khi moi ngiidi diing biia sang vao mot gid c6' dinh moi ngay Neu khong t h i ngay nao ciing phai "tim" mot gid mdi va kh6ng c6' dinh cho viec tap dan Cling nen c6 lich trinh cho nhiing ky nghi cu6i tuan, mac du c6 the c6 chut thay doi, c6 tinh den cac hoat dong khac nhii don dep giiidng ngii va cac hoat dong don dep hang ngay khac Giii cho lich trinh linh boat nhiing van dam bao cac hoat
Trang 33dong cd ban thiidng ngay Mot thoi quen ddn gian cung
gio'ng nhii pha bot lam thach v6i n\idc: sau khi dUOc dinh
hinh, chung se giii cho hon hdp do c6 hinh dang c6' dinh
ma khong de bi tan chay
Ban muoh cac con minh phai doc lap va lam them
mot vai viec nha thi ban phai c6 dvfdc sU hdp tac cua
chung Neu khong, hay cung lam viec nhu mot gia dinh
va tach rieng tiing diia ra de dat muc tieu rieng ciing
nhif thao luan cac quy dinh Hay thu hut tre tham gia
vao viec thiet lap cac quy dinh va chinh sach trong gia
dinh thong qua "hop hoi dong" Mot ly do khac cua viec
lap hoi dong gia dinh chinh la thoa man nhu cau diJdc
l i n g nghe, dUdc tham du, dUdc hoi dap va dUdc cam thay
y tUdng cua minh c6 gia tri Tham gia hoi dong gia dinh
la mot kinh nghiem quy bau; no c6 the giup chuan hi tot
de con ban hoc tap va lam viec hieu qua hdn No la mot
phudng tien de thiic day moi thii Mot hoi dong hinh thiic
thi chang c6 tac dung gi ca Hay de hoi dong gia dinh ban
boat dong thuc su! ^ >
C H U t i N G 4
Bang phan cong cong viec
Bang phan cong vita thu vi vita thiet thxic Tii viec
khao sat cong viec cua tre, chung toi thay rSng da phan
cha me chi noi v6i tre cac cong viec ma chiing can lam Dieu nay se khien cha me ci trong vi the ra lenh va tre d
vi the 7am theo Neu cha me khong noi, chiing se khong lam Bang phan cong viec nha la mot phUdng tien rat tuyet vdi de cha me khong can phai noi, hay bien bang nay thanh mot cong cu dieu hanh die lUc, loai bo nhutng
cam xiic tieu ciJc, tang cildng sU doc lap va trach nhiem Ldi the Icin nhat ciia cac bang phan cong nay chinh la
chiing chi ra viec gi can hoan thanh Dieu quan trong la
Trang 34N H Q N G L O I I'CH C U A B A N G P H A N C O N G C O N G V I ^ C
• Co the them vao nhieu loai cong viec khac nhau va c6
su dan deu nhQng cong viec buon te khac
• Tao cam giac cong bang bang each cho tre biet trade
ve cong viec can lam
• Giup tao ra trat tu bdi bang dua ra ky vgng tat ca bpn
tre lam viec nha hang ngay vdi tu each la thanh vien
trong gia dinh
• Giup luan chuyen cac cong viec cho moi tre, de chung
CO the phat trien nhieu ky nang khac nhau hon la chi
biet don ban an hay do rac
• Co the tao ra nhCfng thanh qua ngay lap tifc cho nhufng
cong viec da hoan thanh (cam giac khi hoan thanh
cong viec)
• Lam giam s a ganh ty cua bon tre vi chung hieu ai cung
tdi lacrt lam cac cong viec ma chung tang phai lam
thiet lap mot nen tang tot triidc khi tuyen bo': "Da den
gid lam viec." *•
Phan Idn viec khien bon tre lam viec nha thanh cong
chinh la dtfa tren nen tang: dat ra muc tieu va cac quy
dinh trong gia dinh, hiidng dan cac ky thuat lam viec
nha, phan cong cong viec theo bang Tat ca cac yeu to'
nay tang kha nang khien tre lam viec nha Sau khi bang
phan cong dvfdc hoan thanh, cha me can day cho tre each
thiic hien mot cong viec, se diJdc giai thich ci Chifdng 5 (trang 103)
Trong ehufdng nay, chiing toi se difa ra 24 m i u bang
de ban lUa chon 24 bang nay diTdc chia lam ba loai Loai d^u tien la Bang Nhiem vu, dat ra mot lich trinh on dinh
va cho tre biet trUdc chi tiet cong viec chung can lam
Loai ihii hai Bang Vui chdi va ThxL thach, dUdc s\i dung
de giai quyet nhiJng phan nan kieu "viec nha that chan
ngat." Bang thuf ba Bang Tien bo, dxXa ra nhieu y tUcing
hdn de theo doi viec hoan thanh cong viec hang ngay va
de khen thiicfng xiing dang mot viec Hay sv( dung nhiing
y tiidng nay hoac tao ra cac bang theo each rieng cua ban Ban dau, viec hifdng dan con tre lam viec c6 the
khien ban mat nhieu thdi gian hdn la viec ban t\i lam,
nhUng sau do, ban se c6 nhieu thdi gian hdn Dieu do rat dang de no luc
Bang phan cong giup tao ra sii kien dinh Nhieu
sach noi r&ng "Hay kien dinh, kien dinh, kien dinh." Lam sao ma toi c6 the day con toi kien dinh khi chinh toi con khong kien dinh? Lieu c6 phai ban hieu kien dinh nghia la mot lich trinh hang ngay, lam nhiJng viec hang ngay giong nhau - moi ngiJdi deu don givfdng hang ngay, deu lam cac viec vat hang ngay, deu thu don do cua minh
hang ngay, va cha me thi kiem tra phong ngu cua bon tre
hang ngay trUdc khi chung tdi triidng? Hau het chung ta deu cam thay that bai vi chung ta khong kien dinh theo each do Mat khac, tat ca chung ta deu biet rang cha me
Trang 35cua nhCng diia tre thanh cong, doc lap va c6 trach nhiem
ay cung khong lam tat ca nhiing viec do Kien dinh la
biet dieu gi difdc trong ddi, biet cong viec ay la gi, biet
r i n g phan thu(6ng se difdc trao neu nhu da hila, biet diiOc
nhiing lUa chon sai lam se dan t6i hau qua tiidng vlng
Do chinh la kien dinh trong nguyen tkc Bang phan cong
giup ban thiet lap quy dinh nay Tuy the, thinh thoang
chiing ta thudng bo'i roi giuta sU kien dinh vdi sU deu dan,
ma thvfc chat khong phai vay Kien dinh khong phai la
mot lich trinh dung den tvfng phut Kien dinh khong
phai la don gon het moi thii vao phut ma ban bvf6c vao
can nha Day la sii hoan hao Neu chung ta dinh lam
dieu tUdng tU theo each tifdng t^i moi ngay, chung ta se
rat tri tre va khong thay vui ve gi ,
Nen tang cua svf kien dinh dvfdc xay diing bang viec
dam bao dap ling nhiing nhu cau thiet yeii ve thiic an, ^
quan ao va s\i am ap Hay dam bao ban cung cap nhiing
thii do Khong the nao kien dinh trong moi chi tiet, nhiing
ban CO the kien dinh v6i nhving nguyen tac cd ban Cam
giac cua sii doan ket, cong bang, hdp tac, cam thong,
cong nhan, tinh yeu thiidng se mang lai sii on dinh va an
toan cho con tre Bon tre nhan diidc sU dam bao tii viec
hieu ro gia dinh va cac quy dinh trong nha, biet nhiing
mong ddi cua cha me (cac chu de nay da diidc de cap b ba
chiidng dau)
Kien dinh se diidc cung co'bing noi quy Phan con lai
cua cuoh sach nay se de cap chu yeu den sii kien dinh c6
diidc thong qua noi quy, nhiing van c6 sU vui ve, thoai mai Diia tre muoh biet cha me va nhiing ngiidi xung quanh mong ddi dieu gi (d chiing) Kien dinh la mot tai san quy gia Mac du cong viec khong bao gid quan trong hdn mot diia tre, nhiing can phai c6 mot noi quy cd ban
- no tao ra mot nhip do, mot ndi lam viec c6 dinh va loai
bo sii hon loan Vai viec cd ban khong the bo qua nhii danh rang va an uo'ng Bcfi vi chiing ta an, nen chiing ta can phai nau an va riia bat Hay kien dinh trong nguyen tac, v6i tinh yeu thutdng va sii hieu biet, c6 nghia la ban
CO the linh dong vdi qua trinh (thiic hien) Chiing ta hieu
rSng con ngUdi quan trong hdn do vat, vi do vat va nhiing lich trinh doi khi can thay doi de phii hdp vdi con ngiidi, nen ban c6 the thay doi each thiic va phiidng tien thiic hien cong viec V i du c6 mot so' giai doan se tot hdn neu Cling nhau riia bat nhiing trong khoang thdi gian khac thi cong viec do can diidc giao cho mot ca nhan Co the mot ai do c6 ly do diidc mien rUa bat Nguyen tac van nhii vay - bat dia phai diidc riia, nhiing each thiic thiic hien c6 the diidc thay doi Thay doi phiidng phap c6 the giiip loai
bo sii liidi bieng trong viec rika chen bat
Chiing ta ciing c6 the thay doi qua trinh thiic hien cong viec Theo Robert L DeBruyn, sii dung nhieu phiidng phap khong lam mat sii kien dinh, no thiic sii khong he tac dong gi tdi trat t i i ca Sii tiicing tUdng, sii thay doi va tinh da dang la nhiing yeu to giiip "tang siic hap dan cho viec hoc" Sii chan ngan c6 the ngau nhien
Trang 36tr^ thanh mot trang thai trong gia dinh khi ban kien
quyet giQ qua nhieu lich trinh Su t r i tre se xay ra neu
viec nao do V i du, neu muc tieu cua ban la de con tre hoc
each cham s6c phong ngu cua chung, thi muc tieu can
phai giii nguyen, nhiing phUdng phap, each thiic kiem
tra va ea phan thildng c6 the thay doi qua cac nam
Kien dinh khong c6 nghia la mot giiidng ngu can phai
vUdt qua 50 diem kiem tra moi ngay Hay de cho tre c6
sii hieu biet tUdng t\i Kien dinh doi v6i viec don phong
ngu CO the la "Phong ngu cua eon phai thiidng xuyen gon
gang, ngan nfip, dudc don sach se vao dip euoi tuan hoac
it nhat mot thang mot Ian." Mat khac, se la mot thoi
quen tai hai neu nhvf Id di nhufng viec can thiet nhat nh\i
chai dau va thu don hang ngay Hinh anh ca nhan cua
mot ngiidi phan anh moi triidng xung quanh ngifdi do
Ngay ea nhiJng cong viec nho hang ngay, dUde phan cong
va khen ngdi bing cac bang phan cong se giup duy t r i sU
can hkng giuta hoan hao va Ion xon
Khi con chung ta Idn hdn, ban se muo'n can doi cac
viec vat trong nha, thay doi nhQng yeu cau cua ban doi
vdi eon tre va luon tinh tdi chung trong viec dUa ra cac
quyet dinh cua minh Du each thiic ban chon cho eon cua
minh la gi thi ciing can phai hoa hdp v6i each cua ban,
cho du la nguyen tac hay thif gian
B A N G N H I E M V U
Cac bang doc. Nha Mc Cullough da sii dung mot bang phan cong doe ddn gian trong 10 nam qua de phan cong nhiem vu cho cac con Bon tre thich loai bang nay, vi chung biet tra6c chinh xac thdi gian va cac cong viec chiing phai hoan thanh, dae biet vao giai doan Mua He
(mua cua tre tii 5 tdi 12 tuoi), chung da thvfc hien cac
cong viec do thanh thuc va c6 the tan hvfcing thdi gian ranh vi lam viec hieu qua
Bang phan cong nhiem vu c6 hai hang doe v6i cac 6 nho; hang thii nhat ling v6i buoi sang va hang thii hai ling v6i buoi toi Vao moi sang thii Hai, cac cong viec nay lai dUdc ddi ngUdi TrUdc k h i phan cong Bonis se nhin quanh cac khu vile trong nha can cham nom hang ngay va quyet dinh viec gi ma bon tre c6 the hoan thanh
trong khoang 10 phut ma khong can den sU hxidng dan cua ngifdi 16n NhU vay, viec lau don khu v\ic chung cua
ea nha se can it s\l h6 trd nhat Cong viec buoi toi t h i se
tap trung vao chuan bi biia toi va moi ngiidi deu san long giiip lau don ban sau k h i an
Dii moi diia tre deu eo cd hoi thiic hien cac cong viec khac nhau, sijt ky vong cua cha me can phai thay doi tuy theo do tuoi, sao cho cac yeu cau trong kha nang cua diia tre V i du: k h i diia tre 5 tuoi co phong t^m, no chi c6 the cha xat va co riia bon rvLa mat, r i j tam tham ehiii chan
va don dep liidc, ban chai danh rang Mot diia tre 15 tuoi don dep nha tSm, cu the bao gom co bon tam, bon cau, san nha tam
Trang 37Phong sinh hoat chung Don ban an
Phong khach ach I Dpn sach
may rCra bat
Phong tSm Lau cau thang \
hoSc d o rar 1
.1.! <i^:-:^
/ ' A , !,,"'/! 2 ?iji3 :.u:))) SJ{J-1 H.iffjj
'" Co lich trinh deu dan hang ngay cho cong viec cu the,
chiing ta thUc sU muon tre hoan thanh tot cac cong viec
difdc giao Doi k h i do chi la mot cong viec don dep nhe
nhang, nhiing thinh thoang do c6 the la mot cuoc tong ve
sinh K h i bon tre deu tdi triJdng, nhiJng viec vat nay phai
difdc lam vao m6i buoi sang trUdc khi di hoc Vao miia
he, chiing c6 the dUdc thiic hien trade lOh sang va 5h moi chieu Tuy nhien, vi nhiJng duta tre nha McCullough dang d do tuoi gan tdi giai doan Miia Thu (tuf 13 den 18 tuoi) va se di hoc sdm tii liic 5h45 moi sang, nen nhiing
yeu cau trufdc gid di hoc se dufdc thay doi va cong viec se dutdc thiic hien trifdc gid an tdi moi ngay Sang thii Bay hang tuan, chiing danh 2 tieng de don phong ngu cua minh va cac phong difdc phan cong khac, de danh cac ngay trong tu^n tap trung lam bai tap ve nha Viec dieu chinh cong viec nha cho bon tre, thay doi nhiing yeu cau
va tinh tdi viec de bon tre tham gia nhieu hdn vao viec diia ra cac quyet dinh khi chiing Idn hdn rat quan trong Bang cong viec xoay vong Co rat nhieu kha nang
de cac bang phan cong phu hdp vdi hoan canh cua moi gia dinh Vdi gia dinh c6 mot hoac hai con, ma bon tre gan tuoi nhau, thi mot bang phan cong xoay vong se la tot nhat Bang nay se luan phien va diia ra nhieu loai cong viec khac nhau De dieu chinh bang cho phu hdp vdi lildng cong viec va so' "cong nhan", tao ra so' phan banh chia phu hdp tren bang (trang 76) Hai vong, mot vong nhd hdn vong kia, dvfdc cat tu: giay cijfng. SvL dung dinh gim gin d
giCta sao cho hai vong tron c6 the xoay diidc rieng re Dan bang nay vao ndi de thay nhii trong bep ,
Trang 38C a m cd tren mot chiec coc. V i c6 nhQng viec khong can thiet phai lam hang ngay nen ban c6 the phan viec theo yeu cau cong viec Cong viec do c6 the difOc viet tren tarn the 7 x 12 cm va bo vao khe cua hop diing giay phan cong cong viec cua bon tre moi sang, hay nhiing chiec
cd nho difdc lam tu: que kem c6 the diJdc cSm vao nhiing chiec coc de diia ra cong viec can thUc hien hang ngay
Mot trong nhQng yeu diem cua each lam nay la bon tre
CO the khong lam cho t6i khi cha me dat tam the hay cam
Ke hoach san nha. Co mot each kha thi de phan cong viec lau don san nha la ve mot ban ke hoach san cua nha ban, hoac la tren vai (trong trifdng hdp ban c6 the dong khung no), hoac tren giay, de ban c6 the dan len t u lanh
Hay dan hvLc anh cua tre vao phong ma tre se ehiu trach
nhiem lau don Kieu nay se khong hiiu dung v6i cac cong viec nhil do rac hay hong kho ehen bat, nhifng c6 the ap dung v6i cac cong viec phan cong theo khu viJc (Cha va
me cung eo the c6 ten trong nhiJng cong viec nay.)
Trang 39Bang phan cong viec hang ngay. Mot ngiidi cha
ddn than, cha cua ba diia tre, da lam mot chong cac bang
phan cong ttfng ngay tai mot quay pho-to Moi toi anh
va cac con lai dien vao bang cong viec va ngay hom sau
dan chung len tu lanh Ly do anh thay doi cong viec hang
ngay cho cac con la de sap xep cong viec phii hdp vcii khoi
lifdng bai tap rat 16n d trifdng va cac boat dong khac ciia
bon tre Ben canh do, khong phai viec nao cung can lam
hang ngay NhQng bang nay cho phep c6 cac tinh nguyen
vien va bao gom ca anh nfla NhiJng bang nhif vay c6 the
dvfdc thao luan va phan cong cho ca tuan tai buoi hop hoi
dong gia dinh
Bang phan cong theo thang. Khi difdc hoi gia dinh
em CO sv( dung ban phan cong khong, mot be trai da viet:
"Chung em diidc phan cong riia bat theo lich Em va cac
anh se lam viec do ba ngay mot Ian." Mot em gai thi viet:
"Chi gai em va em tranh cai ve viec tdi liidt ai se cho cho
an, vi the chung em svL dung lich va viet chQ cai dau tien
cua moi d\ia vao 6 trong de biet la t6i liidt ai." V6i phiJdng
phap nay, ban viet chii cai dau tien cua dijta tre vao 6 cua
td lich, dien het ca thang Khi chung hoan thanh mot
cong viec, chung c6 the dung but gach cheo cong viec do
Neu CO s\ thoa thuan doi trao cong viec, cung cin ghi vao
lich de tranh hieu nham cho ngay hom sau Neu cac boat
dong va lich hen cung dUdc ghi tren lich thi cha me dieu
phoi cong viec cho phu hdp
B A N G P H A N C O N G T H E O N G A Y
Ngay trong tuan
Bura sang Nau an Dpn ban an RCra chen b a t _ Bura trLfa
Nau an Stephanie
Don ban an He^^li^f '^'^ • >'^'
Raa chen bat
Bura toi Nau an
Dpn ban Sn _ JOMl
RLfa Chen bat ,, Stephatile
Don phong Phong tarn tang tren He^ket
Phong t^nn tang dudi Phong khach
C a c cong viec khac Dpn nnay riia hat "He^li
06 rac
Trang 40B a n g p h a n cong theo tuan Lap mot bang phan
cong cho ca gia dinh trong t u a n Bang phan cong theo
t u a n nay c6 ba muc: ngay, ten tre va cong viec diidc phan
cong Loai bang nay c6 the dudc thiet ke theo nhieu each
khae nhau, nh\ing no can phai c6 he thong cd ban tuldng
tvf, vdi mot trong ba muc nam d cot doc tren cung, muc
tiep theo nkm doc d ben canh va mue thti ba nlim t r o n g
cac 6 trong d giufa bang (bang 1 trang 81) Bang nay c6
the dUdc viet tren tarn bang 16n, dxxac p h u bSng nhiing
tam giay dan va dudc viet bang but da c6 the x6a du:dc
Mot ba me phai di lam ca ngay cung c6 the dan thilc
ddn vao 6 cong viec hang ngay cua bang phan cong, v i c6
hy vong nhufng diia con Idn hdn se nau xong biia to'i luc
CO ve nha Quyet dinh lam biJa to! sdm, dae biet la doi vdi
cae ong bo'ba me di lam, se giam b6t rat nhieu ap lue cho
eha me sau gid lam Neu biia to'i da du:dc len ke hoach,
cac t h a n h vien khae se de dang t r d giup hdn
Mot cap vd chong khae, t h a m ehi la ehi eo mot diia con,
viet ra lich lam viec nha eiia eo eon gai 15 tuoi n h u sau:
ThLt Hai ThCf Ba ThLfTu ThO Nam Thif Sau
Mary Hut bui Don
phong tam
Don phong bep
Don phong ngu
Lam sach san phong giat
Kathie Liden c6 mot y tiicing ve viec dung cac moc
de tao mot bang phan cong lau dai bang each gan r a t
nhieu loai cong viec len mot bang Do de gan c6 the la
80
Tha
•NGAY-hai Thu ba Thu tu nam Thu Thu sau
LUKE Nau
an
Don phong tSm Hut bgi Nau an
Don phong tam
CHRIS Hut bui N a u l an phong Don
t5m Hut bgi Nau an
SUMMER phong Don
tam
Hut bgi Nau an
Don phong tam
Don phong tam TEN C O N G VIEC
N G A Y Thu
tinn SUM LUKE CHRIS SUM LUKE
-TEN-<-TEN CONG
VIEC-2 <